Giáo án môn công nghệ lớp 10

Hoạt động nụng, lõm, ngư nghiệp cú ảnh hưởng thế nào đối với sinh thỏi mụi - Hệ thống giống cây trồng, vật nuôi; cơ sở bảo quản , chế biến nông, lâm thuỷ sản còn lạc hậu và chưa đáp ứn

PHẦN I: NễNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP

Bài 1: BÀI MỞ ĐẦU I/MỤC TIấU

1 - Kiến thức:

Sau khi học xong bài, HS phải:

- Biết được tầm quan trọng của sản xuất nông lâm, ngư nghiệp trong nền kinh tế quốc dân

- Biết được tầm quan trọng của sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp nước ta hiện nay và phương hướng, nhiệm vụ của ngành trong thời gian tới

II/ CHUẨN BỊ

-Tỡm hiểu, sưu tầm cỏc số liệu về tỡnh hỡnh sản xuất nụng, lõm nghiệp ở địa phương -Tranh hỡnh 1.1, 1.2, 1.3 / SGK

III/PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:

Nghiờn cứu SGK, quan sỏt tranh, thảo luận nhúm

IV/TIẾN TRèNH LấN LỚP

1 - Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số:

2 - Kiểm tra bài cũ: Giới thiệu chương trỡnh cụng nghệ lớp 10

3 - Bài giảng mới:

ĐVĐ: Theo em vì sao môn công nghệ 10 lại giới thệu với chúng ta về nông, lâm, ngư nghiệp,

tại sao ta phải tìm hiểu những lĩnhvực này?

(?) Theo em nước ta có những thuận lợi

nào để phát triển SX nông, lâm ngư?

HS:+ Khí hậu, đất đai thích hợp cho ST,

PT của nhiều loèi VN, cây trồng

Ngành nông lâm, ngư nghiệp đóng góp 1/4

đến 1/5 vào cơ cấu tổng SP trong nước

2/ Ngành nông lâm, ngư nghiệp sản xuất và cung cấp lương thực thực phẩm cho tiêu dùng trong nước, cung cấp nguyên liệu cho

HS: tỉ lệ giá trị hàng NS so với tổng giá trị

HS nghiờn cứu biểu đồ và trả lời

(?) Điều đó có gì mâu thuẫn không? Giải

thích?

HS: Ảnh hưởng tiờu cực và tớch cực…

Liờn hệ:

? Hoạt động nụng, lõm, ngư nghiệp cú

ảnh hưởng thế nào đối với sinh thỏi mụi

- Hệ thống giống cây trồng, vật nuôi; cơ sở

bảo quản , chế biến nông, lâm thuỷ sản

còn lạc hậu và chưa đáp ứng được yêu cầu

của nền SX hàng hoá chất lượng cao

ngoài ra 1 số cỏ nhõn nhận thức về cụng

tỏc bảo vệ mụi trường cũn thấp, chỉ quan

tõm đến lợi ớch kinh tế trước mắt

HS trả lời: một nền nông nghiệp sản xuất

đủ lương thực, thực phẩm đáp ứng yêu cầu

trong nước và xuất khẩu nhưng không gây

khẩu

4/ Hoạt động Nông lâm ngư nghiệp còn chiếm trên 50% tổng số lao động tham gia vào các ngành kinh tế

II/ Tình hình sản xuất nông lâm, ngư nghiệp của nước ta hiện nay:

1/ Thành tựu:

a/ Sản xuất lương thực tăng liên tục

(SGK)

b/ Bước đầu đã hình thành 1 số ngành SX hàng hoá với các vùng SX tập trung đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu

c/ 1 số SP của ngành nông , lâm, ngư nghiệp

đã được xuất khẩu ra thị trường quốc tế

VD: Gạo, cà phê, tôm, cá tra, gỗ, cá basa

ô nhiễm và suy thoái môi trường

HS:

- Gắn nhiệm vụ phỏt triển nụng , lõm, ngư

nghiệp với bảo vệ mụi trường, bảo vệ

nguồn tài nguyờn đang cú nguy cơ ngày

càng cạn kiệt dần

- Luật bảo vệ mụi trường( Điều 14)

(?)Hãy cho biết tốc độ gia tăng sản lượng

lương thực bình quân trong giai đoạn từ

năm 1995 đến 2004?

(?) Sản lượng lương thực gia tăng có ý

nghĩa như thế nào trong việc bảo đảm an

ninh lương thực quốc gia?

(?) Cho ví dụ 1 số SP của ngành nông lâm,

ngư nghiệp đã được xuất khẩu ra thị trường

quốc tế

Tớch hợp:

(?) Theo em tình hình SX nông ,lâm ngư

nghiệp hiện nay còn có những hạn chế gì?

(?) Tại sao năng suất, chất lượng SP còn

thấp?

(?) Trong thời gian tới ngành nông, lâm

ngư nước ta cần thực hiện những nhiệm vụ

? Theo tỡnh hỡnh thực tế về mụi trường

hiện nay thỡ nhiệm vụ phỏt triển nụng

nghiệp phải gắn với yờu cầu gỡ?

?Nhà nước đó đưa ra luật gỡ để hạn chế

ảnh hưởng xấu đến mụi trường?

Gv: Em cho biết phương hướng, nhiệm vụ

phát triển nông, lâm, ngư nghiệp nước ta ?

Hs: Nghiờn cứu sgk, trao đổi trả lời

2/ Hạn chế

- Năng suất và chất lượng sản phẩm còn thấp

- Hệ thống giống cây trồng, vật nuôi;cơ sở bảo quản , chế biến nông, lâm thuỷ sản còn lạc hậu và chưa đáp ứng được yêu cầu của nền SX hàng hoá chất lượng cao

III/ Phương hướng, nhiệm vụ phát triển nông, lâm, ngư nghiệp nước ta

1 Tăng cường sản xất lương thực để đảm

nhanh và bền vững theo hướng nông nghiệp sinh thái - một nền nông nghiệp sản xuất đủ lương thực, thực phẩm đáp ứng yêu cầu trong nước và xuất khẩu nhưng không gây ô nhiễm và suy thoái môi trường

4 Áp dụng khoa học công nghệ vào lĩnh vực chọn, tạo giống vật nuôi, cây trồng để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm

5 Đưa tiến bộ khoa học kĩ thuật vào khâu bảo quản, chế biến sau thu hoạch để giảm bớt hao hụt sản phẩm và nâng cao chất lượng nông, lâm, thuỷ sản

4/ Củng cố:

1 Em hãy nêu vai trò của ngành nông, lâm, ngư nghiệp trong nền kinh tế quốc dân

2 Nêu những hạn chế của ngành nông, lâm, ngư nghiệp của nước ta hiện nay Cho ví dụ minh hoạ

3 Nêu những nhiệm vụ chính của sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp nước ta trong thời gian tới

5/Dặn dò :

- Trả lời câu hỏi SGK Cho biết sự phát triển của nông, lâm, ngư ở địa phương em (

thành tựu, hạn chế, sự áp dụng tiến bộ KHKT)?



Tiết PPCT:

Soạn ngày tháng năm

Chương1: TRỒNG TRỌT, LÂM NGHIỆP ĐẠI CƯƠNG Bài2: KHẢO NGHIỆM GIỐNG CÂY TRỒNG

I/MỤC TIÊU

1 - Kiến thức:

- Học sinh biết được mục đích ý nghĩa của công tác khảo nghiệm giống cây trồng

- HS biết được nội dung của các thí nghiệm so sánh giống cây trồng, kiểm tra kỹ

thuật, sản xuất quảng cáo trong hệ thống khảo nghiệm giống cây trồng

Liên hệ: -Ảnh hưởng của giống mới đến hệ sinh thái, đến cân bằng hệ sinh thái môi trường

II/ CHUẨN BỊ

-Tìm hiểu, sưu tầm các số liệu về tình hình sản xuất nông, lâm nghiệp ở địa phương -Tranh vẽ Hình2.1,hình2.2, hình2.3

III/PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

- Nghiên cứu SGK, quan sát tranh, thảo luận nhóm

IV/TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 - Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số:

2 - Kiểm tra bài cũ: Giới thiệu Phần1: NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP

3 - Bµi gi¶ng míi:

GV: Vì sao các giống cây trồng phải

khảo nghiệm trước khi đưa ra sản xuất

đại trà?

HS : Đọc kỹ phần I SGk thảo luận nhóm

để trả lời:

Vì mọi tính trạng và đặc điểm của giống

cây trồng thường chỉ biểu hiện ra trong

những điều kiện nhất định

I/MỤC ĐÍCH, Ý NGHĨA CỦA CÔNG TÁC KHẢO NGHIỆM GIỐNG CÂY TRỒNG

1-Nhằm đánh giá khách quan, chính xác và công nhận kịp thời giống cây trồng mới phù hợp với từng vùng và hệ thống luân canh là việc làm cần thiết

? Nếu đưa giống mới vào sản xuất không

qua khảo nghiệm dẫn đến hậu quả như

thế nào?

HS có thể trao đổi để trả lời :

Nếu không qua khảo nghiệm không biết

được những đặc tính giống và yêu cầu kỹ

thuật canh tác nên hiệu quả sẽ thấp

Liên hệ:

?Giống mới có ảnh hưởng đến hệ sinh

thái không?

?Giống mới có phá vỡ cân bằng sinh

thái môi trường trong khu vực không?

Gv: yêu cầu học sinh đọc mục II của bài

trong SGK tìm ý điền vào phiếu học tập

HS tiến hành đọc phần hai của bài thảo

luận cử đại diện trả lời

của từng loại thí nghiệm

Như vậy, một giống cây trồng mới chọn tạo hoặc mới nhập nội, nhất thiết phải qua khâu khảo nghiệm

II/ CÁC LOẠI THÍ NGHIỆM KHẢO NGHIỆM GIỐNG CÂY TRỒNG 1-Thí nghiệm so sánh giống:

a - Mục đích: So sánh giống mới chọn tạo

hoặc nhập nội với các giống phổ biến rộng rãi trong sản xuất đại trà về các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển, năng suất, chất lượng nông sản và tính chống chịu với điều kiện ngoại cảnh không thuận lợi

b - Phạm vi tiến hành : trên ruộng thí

nghiêm và đối chứng ở từng địa phương Nếu giống mới vượt trội so với giống phổ biến trong sản xuất đại trà về các chỉ tiêu trên thì được chọn và gửi đến Trung tâm Khảo nghiệm giống Quốc gia để khảo nghiệm trong mạng lươí khảo nghiệm giống trên toàn quốc

2 - Thí nghiệm kiểm tra kỹ thuật:

a - Mục đích: Nhằm kiểm tra những đề xuất

của cơ quan chọn tạo giống về quy trình kỹ thuật gieo trồng

b - Phạm vi tiến hành:Tiến hành trong mạng

lưới khảo nghiệm giống Quốc gia nhằm xác định thời vụ, mật độ gieo trồng, chế độ phân bón của giống…Trên cơ sở đó, người ta xây dựng quy trình kỹ thuật gieo trồng để mở rộng sản xuất ra đại trà

Nếu giống khảo nghiệm đáp ứng được yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận giống Quốc gia và được phép phổ biến trong sản xuất

HS: Nếu giống khảo nghiệm đáp ứng

được yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng

nhận giống Quốc gia và được phép phổ

biến trong sản xuất

? Khi nào giống được phổ biến trong sản

3 - Thí nghiệm sản xuất quáng cáo:

a - Mục đích:Tuyên truyền đưa giống mới

vào sản xuất đại trà, cần bố trí thí nghiệm sản xuất quảng cáo

b - Phạm vi tiến hành: được triển khai trên

diện rộng Trong thời gian thí nghiệm, cần tổ chức hội nghị đầu bờ để khảo sát, đánh giá kết quả đồng thời cần phải phổ biến quảng cáo trên thông tin đaị chúng để mọi người biết về giống mới

4 - Củng cố :

Hoàn thành bảng sau:

Loại thí nghiệm Mục đích Phạm vi tiến hành Thí nghiệm so sánh giống

Thí nghiệm kiểm tra kỹ thuật

Thí nghiệm sản xuất quảng cáo

GV ghi sẵn lên phiếu ,học sinh lên gắn vào những ô tương ứng

5 - Dặn dò:

-Trả lời câu hỏi cuối bài

-Xem trước bài 3,4/ SGK



Ký duyệt của TTCM

Ngày… tháng… năm………

Tiết PPCT:

Soạn ngày tháng năm

Bài 3,4 : SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG I/MỤC TIÊU

1-Kiến thức:

- Học sinh biết được mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng

- Nắm đựơc hệ thống sản xuất giống cây trồng

- Biết được quy trình sản xuất giống cây trồng,

2-Kỹ năng:

- Quan sát , phân tích ,so sánh

3-Thái độ: Có ý thức bảo vệ, bảo tồn giống cây trồng

II/ CHUẨN BỊ

- Sơ đồ H3.1, H3.2,H3.3, H4.1, Tranh vẽ H4.2

- Phiếu học tập

III/PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

- Nghiên cứu SGK, quan sát sơ đồ, tranh vẽ, thảo luận nhóm

IV/TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1-Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số:

2-Kiểm tra bài cũ:

1/Tại sao phải khảo nghiệm giống cây trồng trước khi đưa vào sản xuất đại trà?

2/Mục đích của các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng ?

Đáp án:

1/Vì mọi tính trạng và đặc điểm của giống cây trồng thường chỉ biểu hiện ra trong những điều kiện ngoại cảnh nhất định

2/Mục đích:

-Thí nghiệm so sánh giống cây trồng

-Thí nghiệm kiểm tra kỹ thuật

-Thí nghiệm sản xuất quảng cáo

3 - Bµi gi¶ng míi:

? Cho biết mục đích của công tác sản xuất

giống cây trồng ?

HS: đọc SGK nêu được 3 mục đích của

công tác sản xuất giống

GV treo sơ đồ:Hệ thống sản xuất giống

cây trồng

?Quan sát sơ đồ cho biết hệ thống sản xuất

giống gồm mấy giai đoạn?

I/MỤC ĐÍCH CỦA CÔNG TÁC SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG

1- Duy trì củng cố độ thuần chủng, sức sống

và tính trạng điển hình của giống

2-Tạo ra số lượng giống cần thiết để cung cấp cho sản xuất đại trà

3- Đưa giống tốt phổ biến nhanh vào sản xuất

?Những điểm khác nhau trong từng giai

đoạn (Định nghĩa ,sản phẩm ,nơi thực

hiện)

HS: quan sát sơ đồ ,đọc kỹ phần hai SGK

,trao đổi nhóm ghi tóm tắt các ý chính theo

câu hỏi của GV

GV theo dõi ý kiến thảo luận của HS ,gợi

ý và tổng kết

ĐVĐ:

Cây trồng nông nghiệp rất đa dạng và

phong phú ,có loại cây tự thụ phấn ,có loại

thụ phấn chéo và có loại nhân giống vô

tính.Vì vậy quy trính sx giống cũng có sự

khác nhau

GV treo sơ đồ: Sản xuất hạt giống theo sơ

đồ duy trì và sơ đồ phục tráng ở cây tự

II/ HỆ THỐNG SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG

Gồm 3 giai đoạn:

1-Giai đoạn 1: Sản xuất hạt giống siêu

nguyên chủng:

- Định nghĩa:Hạt giống siêu nguyên chủng

là hạt giống có chất lượng và độ thuần khiết rất cao

- Nơi thực hiện: Các xí nghiệp, các trung tâm sản xuất giống chuyên trách

2- Giai đoạn 2: Sản xuất hạt giống nguyên

chủng từ hạt giống siêu nguyên chủng:

- Định nghĩa:Hạt giống nguyên chủng:là hạt giống chất lượng cao được nhân ra từ hạt giống siêu nguyên chủng

- Nơi thực hiện:Các công ty hoặc các trung tâm giống cây trồng

3- Giai đoạn 3: Sản xuất hạt giống xác

nhận:

- Định nghĩa:Hạt giống xác nhận được nhân ra từ hạt giống nguyên chủng để cung cấp cho nhân dân sản xuất đại trà

- Nơi thực hiện: Các cơ sở nhân giống liên kết giữa các công ty, trung tâm và cơ sở sản xuất

III/QUY TRÌNH SẢN XUẤT GIỐNG CÂY TRỒNG

1-Sản xuất giống cây trồng nông nghiệp:

Dựa vào phương thức sinh sản của cây trồng

a-Sản xuất giống ở cây trồng tự thụ phấn:

sơ đồ phục tráng giống :

+ Năm thứ nhất:Gieo hạt tác giả ( hạt SNC), chọn cây ưu tú

+ Năm thứ hai:Hạt cây ưu tú gieo thành từng dòng

Chọn các dòng đúng giống , thu hoạch hỗn hợp hạt.Những hạt đó là hạt SNC

+ Năm thứ ba:Nhân giống NC từ SNC + Năm thứ tư : Sản xuất hạt giống xác nhận từ giống NC

* Đối với các giống nhập nội, giống bị thoái hóa (không còn giống SNC) sản xuất hạt giống theo sơ đồ phục tráng:

+ Năm thứ nhất:Gieo hạt của vật liệu khởi đầu (cần phục tráng) chọn cây ưu tú

+ Năm thứ hai:Đánh giá dòng lần 1 Gieo hạt cây ưu tú thành dòng, chọn hạt của 4-5 dòng tốt nhất để gieo ở năm thứ ba

+ Năm thứ ba: Đánh giá dòng lần 2 Hạt của dòng tốt nhất chia làm hai để nhân sơ bộ

và so sánh giống Hạt thu hoạch được là hạt SNC đã phục tráng

+ Năm thứ tư: Nhân hạt giống NC từ hạt SNC

+ Năm thứ năm: Sản xuất hạt giống xác nhận tư hạt giống NC

Hạt SNC, hạt tác giả

Yêu cầu HS quan sát hai sơ đồ đọc SGK

và thảo luận:

- Nội dung từng quy trình

- Những điểm khác nhau

-Trường hợp nào dùng sơ đồ duy trì

,trường hợp nào dùng sơ đồ phục tráng

HS làm việc với SGK, thảo luận nhóm về

Yêu cầu phải có khu sản xuất giống cách li

, loại bỏ những cây không đạt yêu cầu

trước khi cây tung phấn

? Nêu những điểm khác giữa quy trình này

với quy trình sản xuất giống ở cây tự thụ

phấn?

HS nghiên cứu SGK và trả lời

Gv: Yêu cầu Hs nghiên cứu SGK cho biết

sản xuất giống ở cây trồng nhân giống vô

tính gồm mấy giai đoạn? Nội dung công

việc của từng giai đoạn đó là gì?

HS: Chọn cây trội khảo nghiệmchọn

cây đạt tiêu chuẩn nhân giống cho sản

- Vụ thứ hai: Đánh giá thế hệ chọn lọc- Loại bỏ hàng và cây xấu thu hạt cây còn lại trộn lẫn lô hạt SNC

- Vụ thứ ba:Nhân hạt giống SNC ở khu cách li Loại bỏ cây xấu  thu hạt cây còn lạilô hạt NC

- Vụ thứ tư:Nhân hạt giống NC ở khu cách

li Loại bỏ cây xấucòn lại là hạt xác nhận

c-Sản xuất giống ở cây trồng nhân giống

- Giai đoạn 2: Tổ chức sản xuất củ giống hoặc vật liệu giống cấp NC từ SNC

- Giai đoạn3: Sản xuất củ giống hoặc vật liệu giống đạt tiêu chuẩn thương phẩm từ

giống cây rừng?

? Tóm tắt quá trình sản xuất giống cây

rừng theo sơ đồ?

HS: Liên hệ trả lời

rừng giống hoặc vườn giống

- Lấy hạt giống từ rừng giống sản xuất cây con để cung cấp cho sản xuất

- Giống cây rừng có thể nhân ra bằng hạt hoặc bằng công nghệ nuôi cấy mô và giâm hom

- Thuốc thử: 1lọ do GV chuẩn bị theo cách sau đây:

+ Cân 1g indicago (camin), hòa tan trong 10ml cồn 960 , thêm 90ml nước cất, thu được dung dịch A

+ Lấy 2ml H2SO đặc (d=1,84), hòa tan trong 98ml nước cất, thu được dung dịchB

+ Lấy 20ml dung dịch B đổ vào dung dịch A, thu được thuốc thử

2/Mẫu ghi kết quả thí nghiệm:

Tổng số hạt

thí nghiệm

Số hạt bị nhuộm màu (hạt chết)

Số hạt không bị nhuộm màu( hạt sống)

Tỉ lệ hạt sống(%)

III/PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

Phối hợp các phương pháp trực quan, biểu diễn thí nghiệm, diễn giảng

IV/TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

3 - Bµi gi¶ng míi:

- GV giới thiệu bài thực hành :

+ Kiểm tra hạt giống HS dược giao

chuẩn bị (Ngô ,đậu lạc)

+ Giao dụng cụ thực hành cho các nhóm

HS: - Ổn định nhóm thực hành ,kiểm tra

hạt giống mang theo

- Nhận dụng cụ để thực hành

GV giới thiệu quy trình thực hành dùng

sơ đồ đã vẽ sẳn để giới thiệu



I/GIỚI THIỆU NỘI DUNG THỰC HÀNH:

Giới thiệu mục tiêu bài học

II/TỔ CHỨC , PHÂN CÔNG NHÓM:

- Phân nhóm học sinh thực hành

- Phân công vị trí thực hành

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

III/QUY TRÌNH THỰC HÀNH:

1-Bước 1: Lấy 50 hạt giống , dùng giấy thấm

lau sạch, xếp vào hộp petri

2-Bước 2: Đổ thuốc thử vào hộp petri ngập

hạt Ngâm hạt từ 10- 15 ph

3-Bước 3: Lấy hạt ra, dùng giấy thấm lau sạch

thuốc thử ở vỏ hạt

4-Bước 4 :Dùng panh kẹp chặt hạt, đặt lên tấm

kính và dùng cắt đôi hạt và quan sát nội nhũ

- Nếu nội nhũ bị nhuộm màu kà hạt chết

- Nếu nội nhũ không bị nhuộm màu là hạt sống

Lau sạch hạt sau khi ngâm

Cắt đôi hạt,quan sát nội nhũ

Tính tỉ lệ hạt sống

HS nghe GV giới thiệu quy trình xác

định sức sống của hạt

Ghi chép từng bước của quy trình hoặc

vẽ sơ đồ quy trình

GV làm mẫu các buớc của qui trình trên,

lưu ý kỹ thuật trong từng buớc

HS quan sát kỹ các thao tác rồi tiến hành

Hs: Thực hành theo quy trình ghi chép

số liệu để điền vào phiếu học tập

IV/THỰC HÀNH :

- Học sinh thực hiện quy trình thực hành -Tự đánh giá hoặc đánh giá chéo kết quả thực hành theo mẫu: ( SGK )

- Nhắc nhở vệ sinh sau thực hành -Xem trước bài 6 / SGK

- Sưu tầm một số thành tựu công nghệ nuôi cấy mô trong nhân giống cây trồng



Ký duyệt của TTCM

Ngày… tháng… năm………

Tiết PPCT:

Soạn ngày tháng năm

Bài 6: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO

TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG

NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP I/ MỤC TIÊU

1-Kiến thức:

- Học sinh hiểu được khái niệm nuôi cấy mô tế bào, cơ sở khoa học của phương

pháp nuôi cấy mô tế bào

- Biết được nội dung cơ bản của quy trình công nghệ nhân giống cây trồng bằng

phương pháp nuôi cấy mô tế bào

- Sưu tầm một số tranh ảnh giơiù thiệu phương pháp nhân giống cây trồng bằng

phương pháp nhân giống cây trồng bằng nuôi cấy mô tế bào

- Vẽ to sơ đồ quy trình nhân giống cây trồng bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào hoặc vẽ lên phim trong dùng đèn chiếu

- Đèn chiếu

III/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

Vấn đáp tìm tòi, đặt và giải quyết vấn đề kết hợp với phương pháp giải thích minh họa

và trực quan bằng hình ảnh

IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1- Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số:

2- Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Vẽ sơ đồ và trình bầy nội dunh quy trình xác định sức sống của hạt giống?

3 - Bµi gi¶ng míi:

GV đặt vấn đề qua câu hỏi: Để tạo ra

nhiều giống cây trồng phong phú đa

dạng người ta áp dụng biện pháp truyền

thống gì? Với thời gian bao lâu?

mô cơ quan và phát triển thành cây mới

Phương pháp lai tạo, gây đột biến, gây

đa bội thể Với thời gian rất dài

GV:Các phương pháp chọn và nhân

giống cây truyền thống thường kéo dài

và tốn nhiều vật liệu giống, tốn nhiều

diện tích Ngày nay nhờ ứng dụng khoa

học kỹ thuật mới, các nhà tạo giống đã

đề ra phương pháp tạo và nhân giống

mới vừa nhanh , tốn ít vật liệu, diện tích

Bài hôm nay chúng ta nghiên cứu về

phương pháp đó

GV đặt vấn đề vào phần I: Vậy thế nào

là nuôi cấy mô tế bào ?

?Cơ thể các loài thực vật được cấu tạo

như thế nào?

?Các tế bào thực vật có thể sống khi tách

rời khỏi cây mẹ không? Cần có những

điều kiện gì?

?Những tế bào được nuôi sống trong môi

trường nhân tạo này sẽ phát triển như thế

nào?

?Vậy thế nào là nuôi cấy mô tế bào?

HS: đọc phần I trong SGK, kết hợp quan

sát tranh ảnh, mẫu vật về nuôi cấy mô tế

bào và trả lời các câu hỏi

GV nêu vấn đề chuyển tiếp sang phần II:

HS thaỏ luận nhóm qua các câu hỏi gợi ý

?Em hãy trình bày quá trình phân chia,

phân hóa, phản phân hóa tế bào thực vật?

? Em hãy nêu bản chất của kỹ thuật nuôi

II/CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO

1-Cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào :

-Tính toàn năng tế bào

- Khả năng phân chia tế bào

- Khả năng phân hóa tế bào

- Khả năng phản phân hóa tế bào

2-Bản chất của kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào :

Là kỹ thuật điều khiển sự phát sinh hình thái của tế bào thực vật một cách định hướng

sinh dưỡng khác đều có khả năng sinh

sản vô tính tạo thành cơ thể hoàn chỉnh

GV treo sơ đồ Quy trình công nghệ nhân

giống bằng công

nghệ nuôi cấy mô tế bào:

? Quan sát sơ đồ cho biết các bước của

quy trình công nghệ nuôi cấy mô tế bào ?

HS: quan sát biểu đồ quy trình công

nghệ nhân giống bằng phương pháp nuôi

cấy mô tế bào ,đọc SGK phần III thảo

luận và mô tả quy trình : Vẽ sơ đồ vào

?Vật liệu nuôi cấy lấy từ bộ phận nào

của cây và phải đảm bảo yêu cầu gì?

Hs: Liên hệ trả lời

Gv: VLNC được khử trùng bằng những

chất nào có tác dụng gì?

Hs: Liên hệ trả lời

?Tế bào mô phân sinh sau khi đã khử

trùng được nuôi cấy trong môi trường

nào ?Nhằm mục đích gì?

Hs: Liên hệ trả lời

? Môi trường tạo rễ có khác gì với môi

trường tạo chồi?

Hs: Liên hệ trả lời

? Cấy cây vào môi trường thích ứng có

tác dụng gì?

Hs: Liên hệ trả lời

?Kể tên một số giống cây trồng được

nhân lên bằng phương pháp nuôi cấy mô

tế bào ?

Cho các nhóm trao đổi, mời đại diện của

từng nhóm trình bày một nội dung trong

quy trình, gv bổ sung và tóm tắt

a-Chọn vật liệu nuôi cấy:

- Là tế bào của mô phân sinh

- Không bị sâu bệnh (virut) được trồng trong buồng cách li để tránh hoàn toàn các nguồn lây bệnh

b-Khử trùng:

- Phân cắt đỉnh sinh trưởng của vật liệu nuôi cấy thành các phân tử nhỏ

-Tẩy rửa bằng nước sạch và khử trùng

c- Tạo chồi trong môi trường nhân tạo:

- Mẫu được nuôi cấy trong môi trường dinh dưỡng nhân tạo để tạo chồi

- Môi trường dinh dưỡng: MS

d-Tạo rễ:

- Khi chồi đã đạt chuẩn kích thước (về chiều cao) thì tách chồi và cấy chuyển sang môi trường tạo rẽ

- Bổ sung chất kích thích sinh trưởng ( NAA, IBA)

e-Cấy cây vào môi trường thích ứng

- để cây thích nghi dần với điều kiện tự nhiên

f-Trồng cây trong vườn ươm:

- Sau khi cây phát triển bình thường và đạt tiêu chuẩn cây giống, chuyển cây ra vườn ươm

- Ứng dụng nuôi cấy mô: nhân nhanh được nhiều giống cây lương thực, thực phẩm(lúa chịu mặn, khäu ôn; khoai tây,suplơ, măng tây ), giống cây nông nghiệp(mía, cà phê ), giống cây hoa( cẩm chướng, đồng tiền, lili ), cây ăn quả(chuối, dứa, dâu tây ), cây lâm nghiệp

( bạch đàn keo lai, thông, tùng, trầm hương )

4- Củng cố :

1/Nêu cơ sở khoa học của phương pháp nuôi cấy mô tế bào ?

2/Hoàn thành sơ đồ sau:

- Học sinh biết đượckeo đất là gì Thế nào là khả năng hấp thụ của đất

- Thế nào là phản ứng của dung dịch đất và độ phì nhiêu của đất

2-Kỹ năng:

- Phát triển kỹ năng quan sát, so sánh, khái quát, tổng hợp

3-Thái độ:

- Bảo vệ, cải tạo đất bằng những biện pháp kỹ thuật thích hợp

- Trong trồng trọt cần phải bón phân hợp lí, cải tạo đất để bảo vệ môi trường

II/CHUẨN B Ị

Sơ đồ hình 7-SGK

Phiếu học tập số 1

So sánh keo âm và keo dương

Nhân (Có hay không)

-Lớp ion quyết định điện Lớp ion

(mang điện

tích gì) -Lớp ion bù +ion bất động

+ion khuyếch tán

III/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

- Trực quan, vấn đáp tìm tòi phát hiện vấn đề

IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1- Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số:

2- Kiểm tra bài cũ:

1/Nêu cơ sở khoa học cuả phương pháp nuôi cấy mô tế bào?

2/Vẽ sơ đồ quy trình công nghệ nhân giống cây trồng bằng nuôi cấy mô tế bào ?

3- Bài giảng mới:

GV gọi 2 HS lên làm thí nghiệm về tính

chất hoà tan của đất và lấy đường làm

?Nhận xét sự khác nhau giữa hai cốc ?

? Hãy giải thích vì sao nước pha đường

thì trong, còn nước pha đất thì đục?

HS quan sát TN và nêu *Hiện tượng:

-Cốc 1:Nước đục

-Cốc 2: nước trong

*Giải thích: Đường đã hoà tan trong

nước nên trong, còn các phân tử nhỏ của

đất không hoà tan trong nước mà ở trạng

thái lơ lửng: huyền phù

HS rút ra từ thí nghiệm định nghĩa keo

đất

?Vậy keo đất là gì?

GV treo sơ đồ cấu tạo của keo đất và cho

HS hoàn thành phiếu học tập số 1:

So sánh keo âm và keo dương

HS: quan sát sơ đồ làm việc theo nhóm

và báo cáo kết quả :

- Giống :Nhân ,lớp ion quyết định điện

và lớp ion bù.Lớp ion bù gồm lớp ion bất

động và lớp ion khuyếch tán

- Khác nhau ở lớp ion quyết định :keo

âm có lớp ion quyết định âm ,lớp ion bù

dương

keo dương có lớp ion quyết định dương,

lớp ion bù âm

I/KEO ĐẤT VÀ KHẢ NĂNG HẤP PHỤ CỦA ĐẤT

b-Cấu tạo keo đất : Gồm:

- Nhân keo

- Lớp ion quyết định điện (Nằm ngoài nhân):

+ Mang điện âm: Keo âm

+ Mang điện dương: Keo dương

- Lớp ion bù (Nằm ngoài lớp ion quyết định điện ) mang điện trái dấu với lớp ion quyết định điện gồm 2 lớp:

+ Lớp ion bất động

+ lớp ion khuyếch tán

Keo đất có khả năng trao đổi ion của mình ở

HS: keo âm vì có lớp ion khuyếch tán

mang điện tích dương, nhờ vậy có khả

năng trao đổi với các ion dương của

dung dịch đất Đây là cơ sở của sự trao

đổi dinh dưỡng giữa đất và cây trồng

,làm tăng khả năng hấp thụ của đất ,hạn

chế sự rửa trôi xói mòn đất

?Keo nào quan trọng? Vì sao?

Vì keo đất có các lớp ion bao quanh

nhân và tạo ra Q bề mặt hạt keo

?Giải thích tại sao keo đất mang điện?

HS: vận dụng kiến thức đã học ,nghiên

cứu SGK và trả lời các câu hỏi

?Khả năng hấp phụ của keo đất là gì?

?Vì sao keo đất có khả năng hấp phụ?

Hs: Thảo luận trả lời

HS: Nghiên cứu phản ứng của dung dịch

đất trong sản xuất giúp ta xác định các

giống cây trồng phù hợp với từng loại

đất và đề ra các biện pháp cải tạo đất

?Dựa vào kiến thức đã học trong chương

trình công nghệ 7 cho biết thế nào là

dung dịch đất ?

Đất có những loại phản ứng nào?

?Vai trò của nồng độ ion H+ và ion OH

-trong phản ứng dung dịch đất ?

?Độ chua của đất được chia thành mấy

loại? Là những loại nào?

?Độ chua hoạt tính và độ chua tiềm tàng

khác nhau ở những điểm nào?

ion khuyếch tán với các ion của dung dịch đất Đây chính là cơ sở của sự trao đổi dinh dưỡng giữa đất và cây trồng

2-Khả năng hấp phụ của đất :

Là khả năng đất giữ lại các chất dinh dưỡng, các phân tử nhỏ như hạt limon, hạt sét ; hạn chế sự rửa trôi chúng dưới tác động của nước mưa, nước tưới

II/PHẢN ỨNG CỦA DUNG DỊCH ĐẤT A/Khái niệm: hản ứng của dung dịch đất chỉ

tính chua,tính kiềm hoặc trung tính của đất Phản ứng của dung dịch đất do nồng độ [-

H+]và [OH-] quyết định

-Nếu [ H+] > [OH- ] đất có phản ứng

GV liên hệ:

Đất lâm nghiệp phần lớn là chua và rất

chua, pH < 6,5

Đất nông nghiệp, trừ đất phù sa trung

tính ít chua (đồng bằng sông Hồng, sông

Cửu Long), đất mặn kiềm

Các loại đất còn lại đều chua Đặc biệt

? Vậy nhiệm vụ của người sản xuất nông

nghiệp khắc phục hậu quả trên như thế

dung dịch đất thì sẽ như thế nào?

Hs: Nghiên cứu sgk, trao đổi trả lời

Gv: Đất được coi là phì nhiêu phải có

những đặc điểm gì? Cho biết độ phì

nhiêu của đất là gì?

Hs: Liên hệ, trao đổi trả lời

Gv: Dựa vào nguồn gốc hình thành, độ

phì nhiêu của đất được chia làm mấy

loại? Là gì ?

?Từ khái niệm em hãy cho biết những

yếu tố nào quyết định độ phì nhiêu của

đất ?

?Muốn làm tăng độ phì nhiêu của đất

phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật nào?

Hs: Nghiên cứu sgk, trao đổi trả lời

GV phát phiếu học tập với câu hỏi liên

hệ:

?Em hãy nêu một số ví dụ về ảnh hưởng

tích cực của các hoạt động sản xuất đến

sự hình thành độ phì nhiêu của đất ?

B/Các loại phản ứng của đất : 1-Phản ứng chua của đất :

Căn cứ vào trạng thái của H+ và Al3+ ở trong đất , độ chua của đất được chia làm 2 loại:

a-Độ chua hoạt tính

do nồng độ ion H+ trong dung dịch đất gây nên

Độ chua hoạt tính được biểu thị bằng pH

Ở một số loại đất có chứa các muối kiềm

Na2CO3, CaCO3 Khi các muôí này thủy phân tạo thành NAOH và Ca(OH)2 làm cho đất hóa kiềm

*Ý nghĩa trong sản xuất nông nghiệp :

Bố trí cây trồng cho phù hợp, bón phân, bón vôi để cải tạo độ phì nhiêu của đất

III/ ĐỘ PHÌ NHIÊU CỦA ĐẤT

1-Khái niệm :

Là khả năng của đất cung cấp đồng thời và không ngừng nước, chất dinh dưỡng, không chứa các chất độc hại cho cây, bảo đảm cho cây đạt năng suất cao

2-Phân loại:

Tùy nguồn gốc hình thành chia 2 loại:

a-Độ phì nhiêu tự nhiên: là độ phì nhiêu

được hình thành dưới thảm thực vật tự nhiên, trong quá trình hình thành không có tác động của con người

b-Độ phì nhiêu nhân tạo: là độ phì nhiêu

được hình thành do kết quả hoạt động sản xuất của con người

Trong sản xuất nông , lâm nghiệp , để được năng suất cây trồng cao, ngoài độ phì nhiêu của đất cần phải có các điều kiện: giống tốt, thời tiết thuận lợi và phải đảm bảo chế độ chăm sóc tốt, hợp lý

4- Củng cố: Chọn câu trả lời đúng nhất :

Câu 1:Keo đất là các phần tử nhỏ ,có kích thước từ 1 - nm,mỗi hạt có nhân và có đặc

diểm :

A/ Hoà tan trong nước ,lớp vỏ ngoài mang điện tích dương

B/ Không hoà tan trong nước ,lớp vỏ ngoài mang điện tích âm

C/ Không hoà tan trong nước ,ngoài nhân là 3 lớp vỏ ion có thể mang điện tích (-)

hoặc (+)

D/ Không hoà tan trong nước ,ngoài nhân có 2 lớp điện tích trái dấu là lớp ion quyết

định điện và lớp ion bù

Câu 2: Khả năng hấp phụ của đất là khả năng :

A/ Giữ lại chất dinh dưỡng ,các phần tử nhỏ nhưng không làm biến chất ,hạn chế sự

rửa trôi

B/ Giữ lại nước ,oxi,do đó giữ lại được các chất hoà tan

C/ Giữ lại chất dinh dưỡng ,các phần tử nhỏ làm biến chất ,hạn chế sự rửa trôi

D/Giữ lại chất dinh dưỡng ,đảm bảo nứoc thoát nhanh chóng

Câu 3:Phản ứng chua của đất được đo bằng trị số pH, nếu:

A/ pH < 7 – đất trung tính B/ pH < 7 – đất kiềm

C/ pH > 7 – đất chua D/ pH > 7 – đất chua

ĐA :1d ,2a ,3c

5- Dặn dò:

-Trả lời câu hỏi cuối bài

- Đem mẫu đất xám bạc màu và đất trơ sỏi đá



Ký duyệt của TTCM

Ngày… tháng… năm………

Tiết PPCT:

Soạn ngày tháng năm

Bài 9: BIỆN PHÁP CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG

ĐẤT XÁM BẠC MÀU, ĐẤT XÓI MÒN I/ MỤC TIÊU

- Có ý thức bảo vệ tài nguyên môi trường đất

- Có các biện pháp cải tạo và sử dụng dất phù hợp

3.Bón vôi ,cải tạo đất

4.Luân canh ,chú ý cây họ

đậu ,cây phân xanh

-

-

-

III/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:

Thuyết trình kết hợp với phương pháp diễn giảng, giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm

IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1- Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số:

2- Kiểm tra bài cũ:

1/Kể tên các loại đất mà em biết?

2/Địa phương em thường sử dụng biện pháp gì để cải tạo đất ?

Đáp án:1/Đất xám bạc màu, đất phèn, đất mặn, đất xói mòn

2/Những biện pháp thường hay sử dụng để cải tạo đất :biện pháp bón phân,Bón vôi, tưới, tiêu hợp lý

3 - Bµi gi¶ng míi:

GV đặt vấn đề: Đất Việt Nam hình thành trong điệu kiện nhiệt đới nóng ẩm nên chất hữu cơ vàmùn trong đất rất dễ bị khoáng hóa, các chất dinh dưỡng trong đất dễ hòa tan và bị nước mưa rửa trôi Khoảng 70% diện tích đất phân bố ở vùng đồi núi nên đất chịu ảnh

hưởng mạnh của sự xói mòn Đất bị thoái hóa mạnh Diện tích đất xấu nhiều hơn đất tốt Vậy cần cải tạo và sử dụng đất này như thế nào  Bài mới:

GV: giới thiệu tranh ảnh về đất xám bạc

màu và cho học sinh quan sát, nhận biết

các mẫu đất và nêu câu hỏi

Hs: Chú ý lắng nghe GV giới thiệu bài

học

cho học sinh thảo luận:

?Đất xám bạc màu thường phân bố nhiều

ở những vùng nào? Vì sao?

?Nguyên nhân hình thành đất xám bạc

màu ?

Hs:Quan sát kỹ tranh vẽ GV giới thiệu,

chú ý những điểm gợi ý của GV

- Đọc kỹ nội dung phần I thảo luận nhóm

về các nội dung GV nêu ra Lấy dẫn

GV phát phiếu học tập1 và yêu cầu học

sinh nghiên cứu SGK và liên hệ thực tế

hoàn thành bảng

I/CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG ĐẤT XÁM BẠC MÀU

3-Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng:

a-Biện pháp cải tạo :

- Xây dựng bờ vùng, bờ thửa và hệ thống mương máng, bảo đảm tưới tiêu hợp lí

ngăn chặn rửa trôi, xói mòn

- Cày sâu dần kết hợp bón tăng phân hữu cơ

GV treo tranh ảnh đất xói mòn mạnh trơ

sỏi đávà cho học sinh xem vật mẫu trả

lời câu hỏi:

?Nguyên nhân nào dẫn đến đất xói mòn

mạnh trơ sỏi đá?

Quan sát tranh ảnh ,kết hợp với SGK và

kiến thức thực tế hoặc đã học thảo luận

các câu hỏi gợi ý của GV

GV giảng thích:

+Nước mưa rơi vào đất phá vỡ kết cấu

đất mưa càng lớn lượng đất bị bào mòn

rửa trôi càng nhiều

+Địa hình ảnh hưởng đến xói mòn đất ,

rửa trôi đất thông qua độ dốc và chiều

dài dốc Dộ dốc càng lớn, càng dài tốc

độ dòng chảy càng mạnh, tốc độ rửa trôi

càng lớn tầng mùn rất mỏng,hoặc mất

hẳn, trên bề mặt còn trơ sỏi đá

HS Đọc SGK ghi tính chất của đất xói

mòn mạnh trơ sỏi đá vào vở và so sánh

với tính chất cuả đất xám bạc

màu

?Từ nguyên nhân em hãy cho biết: xói

mòn đất thường xảy ra ở vùng nào? Đất

nông nghiệp và đất lâm nghiệp, đất nào

chịu tác động của quá trình xói mòn đất

mạnh hơn? Tại sao?

?Nghiên cứa SGK cho biết tính chất của

đất xói mòn trơ sỏi đá và so sánh với đất

1- Nguyên nhân gây xói mòn đất :

- Xói mòn đất là quá trình phá hủy lớp đất mặt và tầng đất dưới do tác động của nước mưa, nước tưới, tuyết tan hoặc gió

- Nguyên nhân chính là lượng mưa lớn và địa hình dốc

2-Tính chất của đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá:

- Hình thành phẩu diện đất không hoàn chỉnh, có trường hợp mất hẳn tầng mùn

- Sét và limon cuốn trôi đi, trong đất cát sỏi chiếm ưu thế

- Đất chua hoặc rất chua, nghèo mùn và chất dinh dưỡng

- Số lương vi sinh vật ít, họat động của vi sinh vật đất yếu

GV: treo tranh H9.3; 9.4; 9.5;phát phiếu

học tập2 và yêu cầu học sinh quan sát

tranh ,đọc SGK và liên hệ thực tế hoàn

thành phiếu học tập số 2

HS: nghiên cứu SGk hoàn thành phiếu

học tập và báo cáo kết quả

3-Cải tạo và sử dụng đất xói mòn a-Biện pháp công trình

-Làm ruộng bậc thang  hạn chế xói mòn -T rồng thêm cây ăn quả  bảo vệ đất

- Canh tác nông, lâm kết hợp

- Trồng cây bảo vệ đất , bảo vệ rừng đầu nguồn, biện pháp quan trọng hàng đầu là trồng cây phủ xanh đất

-Trả lời câu hỏi cuối bài,

- Sưu tầm mẫu đất mặn, đất phèn - Sưu tầm mẫu đất mặn, đất phèn

- Xem trước bài 10



Ký duyệt của TTCM

Ngày… tháng… năm………

Tiết PPCT:

Soạn ngày tháng năm

Bài10: BIỆN PHÁP CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG

ĐẤT MẶN, ĐẤT PHÈN I/ MỤC TIÊU

1-Kiến thức:

- Học sinh biết được sự hình thành tính chất chính của đất mặn, đất phèn

- Biết được biện pháp cải tạo và sử dụng đất mặn, đất phèn

2-Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng phân tích, so sánh, tổng hợp

3-Thái độ:

- Có ý thức giữ gìn và bảo vệ tài nguyên đất

- Nhiệm vụ của con người là ngăn chặn hiện tượng ngập mặn để giữ diện tích đất trồng sản xuất nông nghiệp và bảo vệ đất trồng

III/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

Thuyết trình kết hợp giảng giải, thảo luận nhóm

IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1- Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số:

2- Kiểm tra bài cũ:

1/Để cải tạo đất xám bạc màu người ta dùng biện pháp nào?

A.Cày sâu B.Bón phân hữu cơ C.Tưới tiêu hợp lí D.Cả 3 biện pháp trên

2/Đói với đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá, biện pháp quan trọng hàng đầu là:

A.Làm ruộng bậc thang B.Bón phân hữu cơ

C.Trồng cây phủ xanh đất D.Luân canh và xen canh

Đáp án: 1/ D 2/ C

3- Bài giảng mới:

ĐVĐ: Trong các loại đất canh tác ở nước

ta ngoài đất xám bạc màu và đất xói mòn

mạnh còn hai loại đất khác tập trung ở

vùng đồng bằng ven biển : đất mặn và

đất phèn cũng cần cải tạo mới sử dụng

được

GV: cho HS quan sát tranh ảnh và thảo

luận các câu hỏi sau:

?Đất thế nào gọi là đất mặn?

?Nguyên nhân nào làm cho đất mặn?

-Đọc SGK phần cải tạo và sử dụng đất

mặn chuẩn bị các câu hỏi và trả lời các

câu hỏi của GV

-Lắng nghe bạn trình bày và bổ sung

những phần còn thiếu

Liên hệ:

? Nguyên nhân làm cho nước biển tràn

vào?

( Do khí hậu biến đổi)

?Nguyên nhân biến đổi khí hậu?

(hoạt động tiêu cực của con người)

HS: Đọc SGK chuẩn bị các câu hỏi và

trả lời các câu hỏi của GV

I/BIỆN PHÁP CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG ĐẤT MẶN

1- Nguyên nhân hình thành :

- Đất mặn là loại đất chứa nhiều cation natri hấp phụ trên bề mặt keo đất và trong dung dịch đất

- Nguyên nhân : + Do nước biển tràn vào

+ Do ảnh hưởng của nước ngầm.Về mùa khô, muối hòa tan theo các mao quản dẫn lên làm đất nhiễm mặn

- Phân bố: vùng đồng bằng ven biển

2- Đặt điểm, tính chất của đất mặn:

-Thành phần cơ giới nặng Tỉ lệ sét từ 50%60% Đất chặt, thấm nước kém.Khi bị ướt,đất dẻo, dính Khi bị khô, đất nứt nẻ, cứng

- Chứa nhiều muối tan NaCl, Na2SO4

nên áp suất thẩm thấu của dung dịch đất lớn, làm ảnh hưởng đến quá trình hút nước và chất dinh dưỡng của cây trồng

- Đất có phản ứng trung tính hoặc hơi kiềm

- Hoạt động của vi sinh vật yếu

3-Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng đất mặn

a-Biện pháp cải tạo

- Biện pháp thủy lợi: Đắp đê ngăn nước biển, xây dựng hệ thống mương máng tưới, tiêu hợp lí

- Biện pháp bón vôi:Khi bón vôi vào đất , cation canxi sẽ tham gia phản ứng trao đổi theo sơ đồ sau:

Na+ + Ca2+

Na+

KĐ

GV: giới thiệu một số tranh ảnh về đất

phèn, sơ đồ làm liếp cải tạo đất phèn,

nêu các câu hỏi cho HS thảo luận :

?Nguyên nhân gây nên đất phèn?

?Đất phèn có những đặc điểm nào không

lợi cho sản xuất ?

Sau khi HS trình bày GV hoàn chỉnh

kiến thức bằng cách treo tờ nguồn:

- Tháo nước rửa mặn

- Bón bổ sung chất hữu cơ để nâng cao độ phì nhiêu cho đất

- Trồng cây chịu mặn: để giảm bớt lượng Na trong đất sau đó trồng các cây trồng khác

để giữ đất và bảo vệ môi trường

II/BIỆN PHÁP CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG ĐẤT PHÈN

1/Nguyên nhân hình thành

- Hình thành ở vùng ven biển có nhiều xác sinh vật chứa lưu huỳnh phân hủy giải phóng S

+ Trong điều kiện yếm khí, S+ Fe ( trong phù sa)FeS2

+Trong điều kiện thoát nước,thoáng khí, FeS2 bị oxi hóa  H2SO4 Làm cho đất chua trầm trọng Vì vậy tầng chứa FeS2 còn gọi là tầng sinh phèn

- Hoạt động của vi sinh vật yếu

3-Biện pháp cải tạo và hướng sử dụng đất phèn:

a-Biện pháp cải tạo :

- Biện pháp thủy lợi:Xây dựng hệ thống kênh tưới, tiêu nước để thau chua, rửa mặn,

xổ phèn và thấp mạch nước ngầm

- Bón vôi khử chua và làm giảm độc hại của nhôm tự do Khi bón vôi vào đất sẽ xảy ra phản ứng sau :

- Bón phân hữu cơ , đạm, lân và phân vi

TÍNH CHẤT

CỦA ĐẤT

PHÈN

BIỆN PHÁP CẢI TẠO TƯƠNG ỨNG -Thành phần

-Bón vôi

-Cày sâu ,phơi

ải ,lên liếp ,xây dựng hệ thống tưới tiêu ,rửa phèn

-Bón phân hữu cơ ,đạm ,vi lượng

-Bón phân hữu cơ

lượng để nâng cao độ phì nhiêu của đất

- Cày sâu, phơi ải để cho quá trình chua hóa diễn ra mạnh, nhờ nước mưa, nước tưới để rửa phèn

- Lên liếp lớp đất phèn phía dưới được lật lên phía trên, gốc rạ, cỏ dại bị úp xuống phía dưới  đệm hữu cơ, hai bên liếp có rãnh tiêu phèn Khi tưới nước ngọt chất phèn được hòa tan và trôi xuống r ãnh ti êu

b-Sử dụng đất phèn:

- Trồng lúa

- Trồng cây chịu phèn

4- Củng cố :

1/Tính chất của đất phèn có điểm nào giống với đất xám bạc màu , đất xói mòn?

2/Biện pháp cải tạo của 3 loại đất này?

Đáp án:

1/Đất chua , độ phì nhiêu thấp, vi sinh vật hoạt động yếu

2/Bón vôi khử chua,bón phân, tưới tiêu hợp lí

5- Dặn dò:

-Trả lời câu hỏi cuối bài.-Xem trước bài 12

- Sưu tầm nhãn các loại phân hóa học, mẫu phân và tìm hiểutình hình sử dụng phân bón ở địa phương:

+ Những loại phân địa phương đang dùng trong sản xuất

+ Cách sử dụng từng loại



Ký duyệt của TTCM

Ngày… tháng… năm………

Tiết PPCT:

Soạn ngày tháng năm

Bài 8, Bài 11: Thực hành: XÁC ĐỊNH ĐỘ CHUA CỦA ĐẤT

QUAN SÁT PHẨU DIỆN ĐẤT

I/ MỤC TIÊU

1-Kiến thức:

- Học sinh biết được phương pháp xác định độ pH của đất

- Xác định được pH của đất bằng thiết bị thông thường

- Phân biệt được các tầng trên phẩu diện đất

- Quan sát mô tả các tầng trên phẩu diện đất

2-Kỹ năng:

- Đo được độ pH của đất bằng máy đo pH

- Quan sát, xác định được các tầng phẫu diện đất trên tiêu bản hoặc ngoài thực địa

- Rèn luyện tính cẩn thận, khéo léo, nghiêm túc trong nghiên cứu khoa học

- Bình tam giác dung tích 1010ml: 2 H2O

- Ống đong dung tích 50mi: 2

- Cân kĩ thuật:

*Quan sát phẩu diện đất:

-Tranh H11.1,11.2, 11.3

- Đào sẵn một phẩu diện đất có lát cắt rộng dễ quan sát

- Dao, thước, xẻng dùng trong trường hợp có phẩu diện đất.

2/Mẫu ghi kết quả thí nghiệm:

Trị số pH Mẫu đất

Mẫu 1

Mẫu 2

Mẫu 3

*Phiếu thực hành:

1-Tên bài thực hành

2- Mục tiêu cần đạt được

3-Yêu cầu nội dung công việc:

- Mỗi nhóm làm 1phẩu diện đất và quan sát sự phân hoá các tầng đất

4-Tường thuật những công việc đã làm

5-Kết quả:

- Ghi kết quả bảng phẩu diện đất vào bảng sau:

- Họ tên học sinh (nhóm thực hành)

III/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

- Phối hợp phương pháp trực quan , thao tác mẫu, diễn giảng

IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1- Ổn định tổ chức lớp:

2- Kiểm tra bài cũ:

Câu1: Em hãy cho biết nguyên nhân hình thành, tính chất của đất mặn và đất phèn? Câu2: Tr ình bày các biện pháp cải tạo đất mặn vá đất phèn?

3- Bài giảng mới:

- GV giới thiệu bài thực hành :

-Kiểm tra sự chuẩn bị của H S

I/GIỚI THIỆU BÀI THỰC HÀNH:

Giới thiệu mục tiêu

II/TỔ CHỨC, PHÂN CÔNG NHÓM:

- Ghi chép công việc đã làm vào phiếu

thực hành

GV: Giới thiệu quy trình thực hành

HS: nghe GV giới thiệu quy trình xác

định sức sống của hạt

Ghi chép từng bước của quy trình hoặc

vẽ sơ đồ quy trình

GV: làm mẫu các buớc của qui trình

trên, lưu ý kỹ thuật trong từng buớc

HS: Quan sát kỹ các thao tác rồi tiến

+ Đúng quy trình, thao tác: 2 điểm

+ Thao tác tổ chức kỹ luật tốt: 2 điểm

- Các nhóm kiểm tra đánh giá chéo kết

quả thực hành

III/QUY TRÌNH THỰC HÀNH

* Xác định độ chua của đất

1- Bước 1: Cân hai mẫu đất, mỗi mẫu 20g,

đổ mỗi mẫu vào một t bình tam giác dung tích 100ml

2- Bước 2: Dùng ống đong, đong 500ml

dung dịch KCL 1N đổ vào bình tam gáic thứ nhất và 50ml nước cất vào bình tam giác thứ hai

3- Bước 3: Dùng tay lắc 15 phút

4- Bước 4 : Xác định pH của đất

* Quan sát phẫu diện của đất

- Bước1: Chuẩn bị phẩu diện: Mặt cắt sâu khoảng 1m, phẩu diện phải rộng

- Bước 2:Xác định tầng đất

- Bước 3:Quan sát và mô tả phẩu diện đất

IV/THỰC HÀNH :

- Học sinh thực hiện quy trình thực hành

- Tự đánh giá hoặc đánh giá chéo kết quả thực hành theo mẫu: ( SGK )

4-Củng cố:

- GV nhận xét chung buổi thực hành

- GV đánh giá cho điểm cuối cùng

5- Dặn dò:

- Thu dọn vệ sinh lớp học sau giờ thực hành

- Xem trước bài 12

- Mang các loại mẫu phân bón thông thường



Ký duyệt của TTCM

Ngày… tháng… năm………

Tiết PPCT:

Soạn ngày tháng năm

MỘT SỐ LOẠI PHÂN BÓN THÔNG THƯỜNG I/ MỤC TIÊU

1-Kiến thức:

- Học sinh biết được khái niệm các loại phân bón thường dùng trong sản xuất

- Học sinh biết được đặc điểm, tính chất và kỹ thuật sử dụng một số loại phân bón thường dùng trong sản xuất nông, lâm nghiệp

- Báo cáo của học sinh

IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1- Ổn định tổ chức lớp:

2- Kiểm tra bài cũ:

So sánh 4 loại đất theo bảng sau:

Loại đất Nguyên

nhân

Đặc điểm Tính chất Biện pháp Tác dụng Sử dụng Đất xám

bạc màu

Đất xói

mòn mạnh

Đất mặn

3- Bài giảng mới:

GV: vào bài bằng câu hỏi :

?Bón phân có tác dụng gì?

HS: Bón phân là cung cấp chất dinh

dưỡng cho cây

GV: Bón phân là cung cấp chất dinh

dưỡng cho cây Chất dinh dưỡng mà cây

hấp thụ được ở dạng khoáng Để sử dụng

phân bón có hiệu quả chúng ta cần tìm

hiểu đặc điểm ,tính chất và kỹ thuật sử

dụng một số loại phân bón vào bài

?Phân hoá học thường dùng là những

loại phân nào?

GV: tóm tắt ,kết hợp với tranh ảnh hoặc

mẫu vật thật cho HS quan sát

? Tại sao các loại phân đạm, lân, kali

được gọi là phân hoá học?

?Thử định nghĩa về phân hữu cơ và phân

- xanh

- Chuồng, Bắc Phân vi sinh

- Cố định đạm

- Phân hữu cơ vi sinh

I/MỘT SỐ LOẠI PHÂN BÓN THƯỜNG DÙNG TRONG NÔNG, LÂM NGHIỆP

2-Phân hữu cơ:

- Là loại phân được chế biến từ các chất thải của động vật, người, xác các loại thực vật và

vi sinh vật

- Phân hữu cơ gồm: phân chuồng, phân xanh, phân bắc

3-Phân vi sinh vật:

- Là loại phân có chứa các loại vi sinh vật

cố định đạm, chuyển hóa lân hoặc vi sinh vật phân giải chất hữu cơ