Độc tố học thực phẩm MELAMINE

Thời gian gần đây, dư luận trong nước và quốc tế đang quan tâm chặt chẽ và bức xúc với hàng loạt vụ vi phạm đạo đức kinh doanh, xâm hại môi trường và sức khỏe con người, đặc biệt việc tìm thấy Melamine, một chất có hại cho sức khoẻ có trong sữa và các sản phẩm sữa như bánh, kẹo ….. Vậy Melamine có tìm thấy trong các loại sữa và sản phẩm sữa đang tiêu thụ tại nước ta không? Đây là vấn đề thật sự cần được quan tâm. Thế nhưng, melamine có phải là chất có trong tự nhiên hay không, tại sao nó nguy hiểm thì không phải ai cũng biết?. Dựa vào đó, nhóm chúng em lựa chọn đề tài độc tố melamine. Vậy Melamine là gì?

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

Bố cục

Phần I: MỞ ĐẦU Phần II:NỘI DUNG

4 Cách phát hiện melamine trong

thực phẩm

5 Biện pháp phòng ngừa

• Vậy Melamine có tìm thấy trong các loại sữa và sản phẩm sữa đang tiêu thụ tại nước ta không? Đây là vấn đề thật sự cần được quan tâm Thế nhưng, melamine có phải là chất có trong tự nhiên hay không, tại sao nó nguy hiểm thì không phải ai cũng biết?.

• Dựa vào đó, nhóm

chúng em lựa chọn đề tài

độc tố melamine.

Vậy Melamine là gì?

1.2 Mục đích và yêu cầu

. Yêu cầu Mục đích

•Nắm được bản chất của độc tố melamine

•Cơ chế gây độc

•Sử dụng melamine, và việc dùng trong thực phẩm

•Cách phát hiện melamine trong thực phẩm

•Biện pháp phòng ngừa

Hiểu được độc tố melamine.

Phần II: Nội dung

• Danh pháp theo  IUPAC  là

Thuộc tính : công thức phân tử C3H6N6

phân tử gam : 126,12 g/mol

bể ngoài : chất rắn màu trắng

tỷ trọng : 1574 kg/m3

điểm nóng chảy : 350 °C, 623 K, 662 °F điểm sôi : sublimes

độ hòa tan trong nước : 3.1g/l (20°C)

I.Giới thiệu chung về Melamine:

1.1 : bản chất & công thức melamine

• Theo Wikipedia, Melamin là một bazo huu co ít tan trong

nước có công thức hóa học là C3H6N6, danh pháp theo 

IUPAC  là 1,3,5-triazine-2,4,6-triamine

• Về thuật ngữ, theo tiếng Đức từ Melamin xuất phát từ hai thuật ngữ hóa học kết hợp lại đó là Melam (là một sản phẩm dẫn xuất sau khi chưng cất  amoni thiocyanat) và Amin

•  Melamine là trime của cyanamid , giống như cyanamid, phân tử của chúng chứa 66% nito theo khối lượng

1.2: tổng hợp

• Melamin được Liebig tổng hợp lần đầu tiên vào năm 1834 Đầu tiên canxi cyanamid được chuyển thành dicyandiamid sau đó đun nóng đến trên nhiệt độ nóng chảy để tạo thành melamin Tuy nhiên, hiện nay các quy trình sản xuất melamin trong công nghiệp đều dùng urê theo

phương trình phản ứng sau:

6 (NH2)2CO → C3H6N6 + 6 NH3 + 3 CO2

• Phản ứng được diễn giải theo hai bước sau

-Đầu tiên ure phân hủy tạo thành axit cyanic và ammonic, đây

1.3.Độc tính

• Hiện có ít nghiên cứu về độ độc của melamine gây ra với con người Tuy nhiên, nghiên cứu trên chuột, thỏ, và chó cho thấy mức độ độc hại của melamine tương đối thấp. Các ngiên cứu ở động vật cho thấy LD 50 của melamine ở chuột >3000mg/kg

• Bản thân Melamin có độc tính thấp, tự nó không được xem là một độc chất , nhưng khi chúng kết hợp với axit cyanuric thì nó mới trở

thành độc hại Khi melamine kết hợp với cyanamide sẽ cho ra melamine cyanurate, và đây chính là hợp chất tìm thấy từ sữa sản xuất ở Trung

Quốc.  sẽ gây nên sỏi thận do tạo thành hợp chất không tan melamin

cyanurat

• Melamine được biết đến như một chất gây hại nếu nuốt, hít và có thể hấp thụ qua da Mắt, da và đường hô hấp có thể gây kích thích khi tiếp xúc với melamine, nếu tiếp lâu dài với melamine có thể gây ung thư và ảnh hưởng đến bộ phận sinh sản

II : Cơ chế gây độc( các biểu hiện nhiễm độc)

•Melamine (màu xanh) dễ dàng kết

hợp với axít cyanuric (màu đỏ) qua

liên kết hydro tạo kiểu liên kết

phân tử hình mái ngói, lắng đọng

và gây sỏi thận

• Tinh thể melamine rất khó tan, di

chuyển rất chậm trong đường tiết

niệu (từ thận xuống niệu đạo) nên

có khả năng gây các triệu chứng

độc cấp tính

2.1: biểu hiện của nhiễm độc

melamine bao gồm:

• Bị kích thích ở da, mắt, hô hấp, tiểu ra máu, tiểu ít, tiểu khó hoặc không tiểu được, có dấu hiệu

nhiễm trùng tiểu (sốt, đau lưng, tiểu gắt, tiểu giắt) là các dấu hiệu cần cảnh giác sau khi sử dụng sản phẩm.

• Huyết áp tăng, các dấu hiệu

nhiễm độc nhiễm khuẩn (vẻ mặt hốc hác, sốt, môi khô, lưỡi bẩn), kích thích, khó chịu, quấy khóc.

III Melamine được sử dụng như thế nào? 3.1: ứng dụng:

• Melamine là thành phần chính của

công nghệ sản xuất các vật dụng gia

đình (chén đĩa); formica (dùng trong

công nghệ bàn ghế, tấm vách );

melamine kết hợp với chất

formaldehyde để sử dụng trong quy

trình sản xuất nhựa, chất keo, giấy vải

mô của động vật, thực vật.

• Ngoài ra melamine còn có mặt

trong thuốc có gốc asen được dùng trong điều trị xoắn trùng Châu Phi

? Vậy tại sao người sản xuất lại đưa melamine vào trong thực

phẩm mà nhất là sữa và các sản phẩm dùng sữa làm nguyên liệu? và câu trả lời ngắn gọn nhất là đẻ tăng giá sản phẩm, do lượng protein trong sữa càng nhiều thì nhà sản xuất càng có lý do đẻ tăng giá sữa,

từ đó có thể nâng giá sản phẩm lên

Ngoài sữa nhiễm melamine, còn có xuất hiện trong các sản phẩm thực phẩm khác như:

• Sản phẩm sữa làm nguyên liệu như trong cà rem, sữa chua, kẹo, bánh

biscuit…

• Càphê hiệu Brown

• Trà bán trong siêu thị Unilever, thậm chí kẹo chocolate nổi tiếng Cadbury cũng chứa melamine đã được tìm thấy ở Hồng Kông

• Hai loại bánh "snacks" hiệu Ritz

- Hồng Kông cho biết họ phát hiện vết melamine trong bánh gạo rang giòn (cereals and crackers) cho trẻ em do một công ty của Trung Quốc sản xuất.

• Ở Hà Lan bánh biscuit cũng chứa melamine

Khuyến cáo :Nồng độ melamine dung nạp hàng ngày có thể chấp nhận

được là 0.5 mg/kg cân nặng theo các chuyên gia an toàn thực phẩm thế giới

Ở Mĩ, Cục quản lí thực phẩm và dược phẩm (FDA) đề nghị TDI 0.63 mg/kg cân nặng đối với người lớn và 0.32 mg/kg đối với trẻ em.

IV: Các phương pháp phân tích hàm lượng melamine

• Phương pháp dựa trên nguyên lý phản ứng miễn dịch kết hợp

enzyme (EIA) cũng được ứng dụng để tìm melamine trong thức

ăn .Cục quản lý Dược phẩm và thực phẩm (Mỹ) sử dụng kỹ

thuật sắc ký khối phổ khí ion hóa điện tử để tìm melamine trong

thực phẩm  Khối phổ hồng ngoại cũng được ứng dụng tìm tinh thể chứa melamine trong mô động vật

• Ngoài ra, các nhà khoa học thuộc đại học lan châu, tỉnh hà bắc trung quốc đã công bố thông tin bào chế thành công thuốc thử nhanh

melamine trong thực phẩm với chi phí rất thấp, và có kết quả chỉ trong vòng 15-20 phút

V: Các biện pháp phòng ngừa và khắc phục khi thực phẩm bị

nhiễm melamine

5.1: Biện pháp

• Tại Việt Nam hiện nay, việc xử lý sữa bị nhiễm melamine thực hiện bằng phương pháp đốt, còn tại Trung Quốc, nơi phát sinh sữa bị nhiễm melamine đầu tiên, thì xửa lý bằng cách đóng gạch với mức tiêu tốn 100 đô la mỹ/tấn (đốt thì rẻ hơn 70% so với đóng gạch)

• Ngoài ra sữa nhiễm melamine có thể xử lý thành phân bón hữu

cơ bằng giải pháp công nghệ sinh Quy trình thực hiện tương tự như sản xuất phân vi sinh, tuy nhiên điểm khác biệt duy nhất (khác với vi sinh thông thường) là phải bổ sung thêm một số chủng vi sinh chọn lọc – chủng vi sinh có enzym có khả năng phân hủy hoàn toàn trong vòng 30 ngày

5.2: Một số giải pháp hạn chế sự nhiễm melamine vào cơ thể:

• Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ Do đó, bè

mẹ nên cho con bú mẹ hoàn toàn ít nhất trong 6 tháng đầu Trong

trường hợp đi làm thì có thể vắt sữa mẹ để dành cho con Dụng cụ chứa sữa có thể là bình nhựa hoặc thủy tinh đạy kín nắp

• Các nhà máy sản xuất cần phải công bố rõ ràng thành phần các chất dinh dưỡng, vitamine và các chất khác trên bao bì, nhãn mắc

• Khuyến khích các doanh nghiệp tự gửi mẫu đến các trung tâm kiểm nghiệm để kiểm tra xem sản phẩm của mình có an toàn hay

Phần III: Kết luận.

• Bài tiểu luận giúp chúng ta hiểu hơn về độc tố melamine

• Từ những thông tin và các nghiên cứu trên thế giới, melamine

là tác nhân gây ra sỏi thận hai bên dẫn tới suy thận cấp-đặc

biệt nếu xảy ra ở trẻ con rất dễ gây tử vong, nếu có thêm

cyanuric thì độ độc càng tăng cao.

• Liệu trong những mẫu sữa được kiểm định vừa qua có

melamine, có mẫu nào còn có acid cyanuric không? Nếu có thì lời cảnh báo cần cao hơn nữa, và sự kiểm định các độc chất này cần phải quy củ hơn nữa.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Bài giảng : Độc tố thực phẩm

GV Nguyễn Thị Minh Nguyệt

• Giáo trình “Độc tố thực phẩm” TS: Đào Thiện

Khoa công nghệ thực phẩm trương Học Viện Nông Nghiệp

• Cảm ơn cô và các bạn đã lắng nghe!