- Cảm nhận đuợc tâm trạng, cảm giác của nhân vật tơi trong buổi tựu trường đầutiên trong một đoạn trích truyện cĩ sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểucảm.. HS2: Nêu tâm trạng và cả
Trang 1Ngµy so¹n : 18/8/2016
Ngµy d¹y : 22/8/2016
TiÕt 1 V¨n b¶n: t«i ®i häc
(TiÕt 1)
Thanh TÞnh
A.Mơc tiªu bµi d¹y.
- Cảm nhận đuợc tâm trạng, cảm giác của nhân vật tơi trong buổi tựu trường đầutiên trong một đoạn trích truyện cĩ sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểucảm
1 KiÕn thøc
Giĩp HS:
- Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tơi đi học
- Tích hợp với văn bản Cỉng trêng më ra.
3 Bµi míi:35p Giíi thiƯu bµi
Trong cuộc đời của mỗi con người,những kỷ niệmthời học trò thường được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ.Đặc biệt là buổi đến trường đầu tiên “Ngày đầutiên đi học ………….Mẹ dỗ dành yêu thương”(Viễn
Phương).Truyện ngắn “Tôi đi học”đã diễn tả những kỷ
niệm mơn man, bâng khuâng một thời ấy
Ho¹t §éng cđa gi¸o viªn H§ cđa hs Néi dung ghi b¶ng
1 T¸c gi¶.
-Thanh
Trang 2laứ caỷm xuực,taõm traùng
cuỷa nhaõn vaọt trong
buoồi tửùu trửụứng ủaàu
tieõn)
HĐ 2: Hớng dẫn đọc
và tìm hiểu chi tiết
(25 p)
Truyện ngắn cú mấy nhõn
vật được kể lại? Trong đú
nhõn vật nào là nhõn vật
chớnh? Vỡ sao?
- Kỷ niệm ngày đầu đến
trường của nhõn vật tụi được
HS trả lời chú thích
HS đọc và giải thích
HS xác nhận
HS (khá)trả lời,giải thích
HS phát biểu cá
nhân
HS xem sgk vàtrả lời nhanh
HS (khá) phân tích
HS suy nghĩ và trình bày
HS giải thích
1988)-Quê quán: Huế
1.Đọc.
2.Từ khó.
-Ông đốc-Lạm nhận
3.Thể loại, bố cục.
-Văn biểu cảm: Cảmxúc tâm trạng nhânvật trong buổi tựutrờng
III Đọc hiểu văn bản.
1.Trì nh tự diễn tả những kỷ niệm của nhà văn.
- Có 4 nhân vật+ Tôi: Đợc kể nhiềunhất, mọi sự việc
đều đợc kể từ cảmnhận của Tôi=>nhân vật chính.+Trên đờng tới tr-ờng; Lúc ở sân tr-ờng và cảm nhậncủa tôi trong lớp học
- 2 Tâm trạng
Trang 3của nhõn vật tụi gắn với
khụng gian, thời gian cụ thể
nào?
Vỡ sao nú trở thành kỷ
niệm?
- Cảm giỏc quen mà lạ của
nhõn vật tụi trong cõu: “Con
đường này thấy lạ” cú ý
nghĩa gỡ?
- Chi tiết: “Tụi khụng lội
như thằng Sơn nữa” cú ý
nghĩa gỡ?
- Thảo luận: ý nghĩa của biện
phỏp nghệ thuật trong cõu
văn: “ ý nghĩa ấy ngọn
nỳi”?
HS suy nghĩ và trình bày
HS giải thích
HS suy nghĩ và trình bày
HS khác nhận xét
của nhân vật Tôi qua các thời điểm a:Trên đ ờng tới tr - ờng.
- Thời gian: Buổisáng cuối thu
- Không gian: Trêncon đờng làng dài
và hẹp => Thời
điểm và nơi chốnquen thuộc gần gũigắn liền với tuổithơ; Lần đầu tiên
đợc cắp sách đếntrờng; lòng yêu quêhơng tha thiết
- Dấu hiệu đổikhác trong tìnhcảm và nhận thứccủa một cậu béngày đầu tới trờng
tự thấy nh đã lớn lên,con đờng làngkhông còn dài rộng
nh trớc Báo hiệu sựthay đổi trongnhận thức bản thâncậu bé tự thấymình lớn lên Sựnhận thức về sựnghiêm túc họchành
- Nghệ thuật sosánh
- Kỷ niệm đẹp, caosiêu
- Đề cao sự học củacon ngời
4 Củng cố:2p
- Em hãy nhớ và diễn tả lại tâm trạng của mình khi lần
đầu tiên đi học
Trang 4- Văn bản Tụi đi học giống với văn bản nào cỏc em đó học ở chươngtrỡnh lớp 7.
5.Dặn dò:2p
-Học bài, nắm kĩ nội dung bài học
-Nghiên cứu kĩ các đoạn còn lại để tiết sau học tiếp
- Soạn bài đầy đủ
******************************************************
Ngày soạn : 18/8/2016
Ngày dạy : 24/8/2016
Tiết 2.Văn bản: Tôi đi học (Tiếp theo)
Thanh Tịnh
A.Mục tiêu bài dạy:
- Cảm nhận đuợc tõm trạng, cảm giỏc của nhõn vật tụi trong buổi tựu trường đầutiờn trong một đoạn trớch truyện cú sử dụng kết hợp cỏc yếu tố miờu tả và biểucảm
1 Kiến thức
-Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi d vị trữ tìnhman mác và nghệ thuật miờu tả tõm lớ trẻ nhỏ ở tuổi đến trường qua ngũi bỳtThanh Tịnh
-GV đọc bài, soạn giáo án
-HS xem trớc nội dung bài học, chuẩn bị văn bản tiết 2
C.Tiến trình lên lớp
1.ổn định lớp:1p
2 Bài cũ:5p
HS1: Nổi nhớ buổi tựu trờng của tác giả đợc khơi nguồn từ thời
điểm nào? Vì sao?
HS2: Nêu tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi cùng mẹ
đến trờng buổi đầu tiên?
3.Bài mới:37p
Hoạt Động của giáo viên HĐ của hs Nội dung ghi bảng
GV đọc lại đoạn văn và nêu
vấn đề
? Tâm trạng của tôi khi
đến trờng, khi đứng giữa
HS chú ý
HS thảo
lu
b.Tâm trạng và cảm giác của tôi khi đến trờng.
-Từ tâm trạng háo hức
Trang 5sân trờng, khi cảnh dày
vậy thật tinh tế và hay, ý
kiến của em?
học trò mới nó mới vang dội,
rộn rã, nhanh gấp, giục giã
làm sao.Bởi vì hoà với
? Vì sao tôi bất giác giúi
đầu vào lòng mẹ tôi nức
Đại diện trình bày ý kiến
HS lắng nghe, chú ý theo dõi
và ghi nhận
HS bàn luận
HS suy nghĩ trình bày
e sợ, thèm vụng, ớc aothầm, không còn cảmgiác rụt rè nữa
Hợp quy luật tâm lítrẻ
- Tâm trạng cảm thấychơ vơ vụng về, lúngtúng, muốn bớc nhanh
mà sao toàn thân cứthấy run run, cứ đềnh
đoàng, chân co duổichính là sự thể hiệntâm trạng buồn cời
đó
c Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi nghe ông đốc gọi danh sách học sinh mới và khi rời tay mẹ bớc vào lớp.
-Đã lúng túng cànglúng túng hơn
-Tôi bất giác giúi đầuvào lòng mẹ và khócnức nở khi bớc vào lớp
Cảm giác nhất thờicủa đứa trẻ nông thônrụt rè, ít đợc tiếp xúcvới đám đông
d Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi ngồi vào chổ của mình và đón nhận tiết học đầu tiên.
- Thấy cái gì cũng mớilạ hay hay
Trang 6?Hình ảnh con chim non
liệng đến đứng bên bờ
cửa sổ, hót mấy tiếng rụt
rè rồi vỗ cánh bay cao có
HS suy luận
HS khỏ, giỏi phát biểu cá
nhân
HS cùng
GV xây dựng
đáp án
HS (khá) trả lời
- Lạm nhận
- Nhìn bạn cha quenthấy quyến luyến.-Không đơn thuần làhình ảnh thực có ýnghĩa tợng trng nhớtiếc những ngày đãqua
-Cách kết thúc tựnhiên bất ngờ vừakhép lại văn bản vừa
mở ra một thế giới mới,một bầu trời mới, mộtgiai đoạn mới
IV Tổng kết.
1.Nghệ thuật
-Bố cục truyện theodòng hồi tởng, cảmnghĩ của nhân vậttôi theo trình tự thờigian của buổi tựu tr-ờng
-Sự kết hợp hài hoàgiữa kể, miêu tả vớibộc lộ tâm trạng, cảmxúc
2 í nghĩa của văn bản
Buổi tựu trường đầu tiờn sẽmói mói khụng bao giờ quờntrong kớ ức mỗi người
* Ghi nhớ SGK
V Luyện tập
Trang 74.Củng cố.2p
- Giáo viên đọc bài thơ về ngày tựu trờng đầutiên
5.Dặn dò 1p
- Đọc lại văn bản, nắm được nội dung và nghệ thuật
- Nắm được diờ̃n biến tõm trạng nhõn vật tụi qua cỏc thờiđiểm
- Xem trớc bài: Tớnh thống nhất về chủ đề của văn bản
Ngày
soạn :18/8/2016
Ngày dạy : 24/8/2016
Tiết 3 Tập làm văn : tính thống nhất về chủ đề
của văn bản
A.Mục tiêu bài dạy:
- Thấy được tớnh thống nhất về chủ đề của văn bản và xỏc định được chủ đề của
- Nắm được những thể hiện của chủ đề trong một văn bản
- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề,biết xác định và duy trì đối tợng trình bày, chọn lựa, sắpxếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảmxúc của mình
2 Kĩ năng
- Đọc – hiểu và cú khả năng bao quỏt toàn bộ văn bản
-Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào việc xây dựng cácvăn bản nói, viết đảm bảo tính thống nhất về chủ đề
B.Chuẩn bị:
-GV đọc bài, soạn giáo án
-HS xem trớc nội dung bài học
C.Tiến trình lên lớp
1.ổn định lớp:1p 2.Bài cũ: 5p Kiểm tra sự chuẩn bị 3.Bài mới:35p
Hoạt Động của giáo viên HĐ của HS Nội dung ghi bảng
Trang 8HĐ1.Hình thành
khái niệm chủ đề
của văn bản(10p)
GV yeõu caàu HS ủoùc
thaàm vaờn baỷn Toõi
ủi hoùc cuỷa Thanh
Tũnh,sau ủoự traỷ lụứi
caực caõu hoỷi:
?Taực giaỷ nhụự laùi
nhửừng kyỷ nieọm
saõu saộc naứo trong
thụứi thụ aỏu cuỷa
mỡnh?
HS:Nhụự laùi ngaứy
ủaàu tieõn ủi hoùc, cựng
mẹ đến trường, gặp gỡ bạn
bố, thầy cụ, lần đầu tiờn vào
lớp học
? Sửù hoài tửụỷng aỏy
gụùi leõn nhửừng aỏn
tửụùng gỡ trong loứng
taực giaỷ?
HS: Ấn tượng cảm xỳc bõng
khuõng, bở ngở Tỡnh cảm
yờu bạn, yờu trường, sự quý
trọng, biết ơn và tin tưởng
thầy cụ
GV: Noọi dung traỷ lụứi
caực caõu hoỷi treõn
chớnh laứ chuỷ ủeà
cuỷa vaờn baỷn Toõi ủi
hoùc.
?Haừy phaựt bieồu
chuỷ ủeà cuỷa vaờn
baỷn naứy?
*Hoùc sinh thaỷo luaọn
3 phuựt:?Tửứ caực
nhaọn thửực treõn,em
haừy cho bieỏt:Chuỷ
ủeà cuỷa vaờn baỷn
HS phát biểu
HS phát hiện vàtrình bày
HS (yếu) trả lời
HS thảo luận, phát hiện và trình bàyNhóm khác nhậnxét, bổ sung
I.Chủ đề của văn bản:
1 Vớ duù: Vaờn baỷn
Toõi ủi hoùc
* Chuỷ ủeà: Sửù hoàitửụỷng cuỷa taựcgiaỷ veà ngaứyủaàu tieõn ủi hoùc,qua ủoự boọc loọcaỷm xuực cuỷamỡnh veà kyỷ nieọmsaõu saộc aỏy
2 Keỏt luaọn: *Ghi nhụự: muùc 1 sgk/12
II.Tính thống nhất về chủ dề của văn bản.
1.VD: Vaờn baỷnToõi ủi hoùc
-Nhan ủeà:Toõi ủihoùc
-Caực tửứ ngửừ:nhửừng kyỷ nieọm
Trang 9thống nhất về chủ
bản(12p)
?ẹeồ taựi hieọn
nhửừng kyỷ nieọm veà
ngaứy ủaàu tieõn ủi
hoùc,taực giaỷ ủaừ
ủaởt nhan ủeà cuỷa
vaờn baỷn vaứ sửỷ
duùng tửứ ngửừ,caõu
nhử theỏ naứo
HS+Nhan ủeà Toõi ủi
hoùc coự yự nghúa
tửụứng minh,giuựp
chuựng ta hieồu ngay
noọi dung cuỷa vaờn
baỷn laứ noựi veà
chuyeọn ủi hoùc.
tieõn ủeỏn trửụứng,ủi
hoùc,hai quyeồn vụỷ
mụựi …
+Caực caõu: Hoõm
nay toõi ủi hoùc.Haống
naờm cửự vaứo cuoỏi
thu,loứng toõi laùi nao
nửực nhửừng kyỷ
nieọm mụn man cuỷa
buoồi tửùu trửụứng.Toõi
quyeõn theỏ naứo
ủửụùc nhửừng caỷm
giaực trong saựng aỏy.
Hai quyển vở mới
đang ở trên tay tôi đã
mụn man cuỷa
trửụứng,laàn ủaàu
trửụứng,ủi hoùc …….-Caực caõu : Hoõmnay toõi ủi hoùc.Haống naờm cửựvaứo cuoỏi thuloứng toõi laùi naonửực nhửừng kyỷnieọm mụn mancuỷa buoồi tửùutrửụứng ……
Nhan ủeà,caựctửứ ngửừ,caực caõuủeàu hửụựng veàchuỷ ủeà cuỷa vaờnbaỷn
Trang 10xuống đất.
? ẹeồ toõ ủaọm caỷm
giaực trong saựng
cuỷa nhaõn vaọt toõi
trong ngaứy ủaàu
tieõn ủi hoùc,taực giaỷ
ủaừ sửỷ duùng caực tửứ
ngửừ vaứ caực chi tieỏt
ngheọ thuaọt naứo?
HS:(a.Treõn ủửụứng ủi
hoùc:con ủửụứng quen
nay thaỏy laù;haứnh
ủoọng loọi qua soõng
thaỷ dieàu,ủi ra ủoàng
thaỷ dieàu nay ủi
cao raựo vaứ saùch seừ
hụn caực nhaứ trong
laứng.Caỷm giaực bụừ
ngụừ khi xeỏp
nhieõn thaỏy naởng
neà moọt caựch
laù,nửực nụỷ khoực
theo.
hoùc:Caỷm thaỏy xa
meù,trửụực ủaõy coự
theồ ủi chụi caỷ ngaứy
maứ khoõng thaỏy xa
meù,xa nhaứ chuựt
naứo maứ giụứ ủaõy
mụựi bửụực vaựo lụựp
HS (yếu) đọc
HS trả lời
2.Keỏt luaọn:*Ghi nhụự: muùc 2,3
sgk/12
III Luyện tập:
Bài tập1 : Phân tích
tính thống nhất vềchủ đề
a.Căn cứ vào
-Nhan đề: Rừng cọ quê tôi
-Các đoạn: Giớithiệu rừng cọ, tảcây cọ, tác dụngcủa cây cọ, tìnhcảm gắn bó với câycọ
b.Các ý lớn phầnthân bài (xem mụca) đợc sắp xếp hợp
lí không nên thay
đổi
c.Hai câu trực tiếpnói tới tình cảmgắn bó giữa ngờidân sông Thao với
Trang 11ủaừ thaỏy xa meù,xa
nhaứ.)
*Thaỷo luaọn 5
phuựt:?Theỏ naứo laứ
tớnh thoỏng nhaỏt veà
chuỷ ủeà cuỷa vaờn
baỷn?laứm theỏ naứo
ủeồ ủaỷm baỷo tớnh
thoỏng nhaỏt ủoự?
rừng cọ
Dù ai đi ngợc về xuôi
Cơm nắm lá cọ là ngời sông Thao Bài tập 2
Nên bỏ hai câu b vàd
Bài tập3
Nên bỏ câu c, hviết lại câu b: Con
đờng quen thuộcmọi ngày đến tr-ờng nhng trở nênmới lạ
Trang 124.Củng cố:2p
-GV hệ thống lại nội dung kiến thức bài học: Chủ đềcủa văn bản, Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
5.Dặn dò:2p
- Hoàn thành cỏc bài tập vào vở bài tập
- Học thuộc, nắm kĩ nội dung bài
-Đọc và soạn trớc bài : Trong lòng mẹ
*********************************************
Ngày soạn : 18/8/2016
Ngày dạy : 26/8/2016
Tiết 4 Văn bản: Trong lòng mẹ
(Trích Những ngày thơ ấu)
Nguyên Hồng
A.Mục tiêu bài dạy:
- Cú được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi kớ
1 Kiến thức
- Nắm được khỏi niệm thể loại hồi kớ
-Hiểu đợc tình cảnh đáng thơng và nổi đau tinh thần củachú bé Hồng, cảm nhận tình yêu thơng mãnh liệt của chú bé
- Rèn luyện kĩ năng phân tích nhân vật, khái quát đặc điểmtính cách nhân vật
3 Thái độ
- Học sinh cú thỏi độ học nghiờm tỳc, tớch cực.
B.Chuẩn bị:
-GV đọc bài, soạn giáo án
-HS xem trớc nội dung bài học, soạn bài theo hệ thống câu hỏi
C.Tiến trình lên lớp
1.ổn định lớp:1p
2 Bài cũ:5p
- Mạch truyện Tôi đi học đợc kể theo dòng hồi tởng của nhân
vật tôi theo trình tự thời gian của buổi đầu tiên đến ờng.Vậy em hãy nêu thứ tự của các trình tự ấy?
tr Hãy nêu những đặc sắc về nghệ thuật của truyện ngắn :
Tôi đi học?
Trang 133.Bài mới: 36p GV giới thiệu bài
Ai cha từng xa mẹ một ngày, ai cha từng chịu cảnh mồ côicha chỉ còn mẹ mà mẹ cũng phải xa con thì không dễ dàng
đồng cảm sâu xa với tình cảnh đáng thơng và tâm hồn nồngnàn, tình cảm mãnh liệt của bé Hồng đối với ngời mẹ khốnkhổ của mình
Hoạt Động của giáo viên HĐ của hs Nội dung ghi bảng
HĐ1.Hớng dẫn tìm
hiểu chung
GV y/c HS (yếu) đọc
chú thích *
? Hãy trình bày hiểu
biết của em về tác giả
Y/c HS yếunhắc lại
HS trả lời
HS xác định
I.Vài nét về tác giả tác phẩm.
1.Vài nét về tác giả
-Tên thật: NguyễnNguyên Hồng(1918-1982)
-Đợc coi là nhà văncủa ngời lao độngcùng khổ
2 Tác phẩm
“Những ngày thơấu”
-Là tập hồi kí kể vềtuổi thơ cay đắngcủa tác giả
-Gồm 9 chơng-Đoạn trích là chơng
Trang 14hiện lên qua chi tiết
lời nói điển hình
HS xác định
HS phát hiện
HS (tb) suy nghĩ trả lời
HS giải thích
HS khá trả lời
HS (yếu) nhắc lại
-Nhân vật chính:
Bé Hồng-Nhân vật Hồngchính là tác giả
1.Bé Hồng bị hắthủi
Từ đầu….ngời ta hỏi
đến chứ
2.Bé Hồng gặp đợc
mẹ về thămCòn lại
III Đọc hiểu văn bản.
1.Cảnh ngộ của bé Hồng
-Cảnh ngộ: Mồ côicha, mẹ do nghèotúng phải tha hơngcầu thực, hai anh
em sống nhờ vả
ng-ời cô
-Cô độc, đau khổ
và luôn khát khaotình thơng mẹ
-Cô tôi: Lời nói
Chứa đựng sự giảdối, mĩa mai, hắthủi
-Hẹp hòi tàn nhẫn
=>Bà cô biểu thịcho thành kiến cổ
hủ , phi nhân đạotrong xã hội cũ luôn
có ý thức gieo rắcvào đầu Hồng thái
độ ruồng rẫy, khinhmiệt đối với ngời
mẹ đáng kính
Trang 154.Củng cố :2p
- GV hệ thống lại ý chính của bài bằng cách gọi HS
yếu và trung bình nhắc lại kiến thức: Vài nét về tácgiả - tác phẩm, Cảnh ngộ của bé Hồng
5.Dặn dò :1p
-Học bài, xem trớc tình cảm của bé Hồng đối với
mẹ
Trang 16Ngày soạn : 25/8/2016
Ngày dạy : 29/8/2016
-Bớc đầu hiểu đợc văn hồi kí và đặc sắc của thể văn này quangòi bút Nguyên Hồng đợm trữ tình, lời văn tự truyện chânthành giàu sức truyền cảm
-GV đọc bài, soạn giáo án
-HS xem trớc nội dung bài học- soạn bài theo hệ thống câu hỏi
C.Tiến trình lên lớp
1.ổn định lớp:1p
2 Bài cũ:5p HS1: Em hãy tóm tắt đoạn trích Trong lòng mẹ?
HS2: Có ý kiến cho rằng bà cô là tiêu biểu cho nhữngthành kiến cổ hủ, cố ý gieo rắc vào đầu Hồng thái độ ruồngrẫy khinh miệt với ngời mẹ đáng kính.Theo em ý kiến đó
Trang 17mỉa mai cay độc của
những ngời họ hàng có
làm phai mờ tình yêu
thơng đối với mẹ của
đợc tác giả miêu tả qua
những chi tiết nào?
?Nếu ngời ngồi trên xe
định
HS suy luận
HS chú ý lắngnghe
a.Khi xa mẹ.
-Tởng đến vẻ mặtrầu rầu và hiền từ.-Đời nào tình thơngyêu…xâm phạm.-Nớc mắt tôi ròngròng…căm tức
-Giá nh…căm tứccao độ
Nghệ thuật sosánh, dùng động từmạnh
-Thể hiện tình yêuthơng và lời kết án
đanh thép trớc sựtàn nhẫn bất côngcủa xã hội
sa mạc
-Thể hiện thấm thíanổi xúc động khátkhao tình mẹ của
bé Hồng
-Oà lên khóc nức nở
Trang 18?Trong truyện tác giả
đặc biệt miêu tả tiếng
trong cuộc đời cay
đắng, tủi nhục của
HS chú ý lắngnghe
HS khá giải thích
HS thảo luận các câu hỏi,
đại diện trình bày
HS (yếu) nêu
chứa đựng cả sự
đau khổ và vui ớng
s-c.Trong lòng mẹ.
-ấm áp: đùi áp đùi,
đầu ngả vào cánhtay mẹ
Cảm giác ấm áp,mơn man cảm nhậnhơi quần áo, hơi thởcủa mẹphải bé lại
và lăn vào lòng ngờimẹ êm dịu
-Nghệ thuật: miêutả cảm giác cụ thể,bình luận trữ tình
-Tình yêu thơngcủa bé Hồng không
áp lực nào ngăn ợc.Đó là tình yêuvĩnh hằng
đ-IV.Tổng kết:
1.Nghệ thuật.
-Kết hợp nhuầnnhuyễn giữa kể vàbộc lộ cảm xúc
-Hình ảnh so sánh
Trang 19HS trả lời.
HS (yếu) đọc
ghi nhớ
gợi cảm -Lời văn theo dòngcảm xúc dạt dào
2.Nội dung
4.Củng cố:2p
-GV hệ thống hoá kiến thức bài học: Gọi HS
trung bình và yếu nhắc lại Lòng yêu thơng mẹ của bé Hồng
5.Dặn dò:2p
-Học bài, nắm kiến thức
-Chuẩn bị bài: Trờng từ vựng.
Ngày soạn : 25/8/2016
Ngày dạy : 31/8/2016
Trang 20-Giáo viên: Giáo án, bảng phụ
-Học sinh: học bài, làm BT, chuẩn bị bài mới
C.Tiến trình bài dạy
1.ổn định tổ chức :1p 2.Bài cũ:5p
HS1: Thế nào đợc gọi là cấp độ khái quát của nghĩa từngữ ? Lấy VD?
*Kết luận-Trờng từ vựng làtập hợp của những
từ có ít nhất mộtnét chung vềnghĩa
Ví dụ 2: Đặt tên
trờng từ vựng
a Dụng cụ đánhbắt thuỷ sản
b Dụng cụ để
đựng
c Hoạt động củachân
d Trạng thái tâmlí
2.Lu ý
a.Một trờng từ vựng
Trang 21HS làm việc theo nhóm
GV cùng HS xây dựng đáp án 2
HS làm trên bảng
HS (yếu) đọc
và xác định y/cBT4 HS thảoluận nhóm, cử
đại diện trìnhbày
có thể bao gồmnhiều trờng từ vựngnhỏ hơn
b.Một trờng từ vựng
có thể gồm nhiều
từ khác nhau vềdanh từ, động từ,tính từ
c.Do hiện tợngnhiều nghĩa, một
từ có thể thuộcnhiều trờng từ vựngkhác nhau
d.Tiếng gàgiục quả na
mở mắttròn xoe
Biện pháp nhânhoá
II.Luyện tập.
Bài tập 1.
Ngời ruột thịt: cô,thầy, u, em
Bài tập 3.
Các từ: hoài nghi,khinh miệt, ruồngrẫy, thơng yêu,kính mến, rắptâm
Trang 22-ChuÈn bÞ bµi: Bè côc v¨n b¶n.
Ngµy so¹n :
25/8/2016 Ngµy d¹y : 06 /9/2016
TiÕt 8,9: Bè côc cña v¨n b¶n
A.Môc tiªu bµi d¹y.
Chu V¨n An
TB: TiÕp đến vµo th¨m:Chu V¨n An
víi häc trß
Trang 23HS thảo luận nhóm
Nhóm 1 câu 1
Đại diện trình bày
HS khác nhận xétNhóm 2 câu 2
Đại diện trình bày
Nhóm 3 câu 3
Đại diện trình bày
Nhóm 4 câu 4
HS trả lời
KB: còn lại: tìnhcảm mọi ngời đốivới Chu Văn An
-Các phần phải phùhợp thống nhất vớichủ đề
2.Kết luận (ghi
nhớ)-Bố cục của vănbản là sự tổ chứccác đoạn văn đểthể hiện chủ đề -Văn bản thờng có
3 phần+Mở bài: Nêu chủ
đề của văn bản+Thân bài: Gồmnhiều đoạn trìnhbày các khía cạnhcủa chủ đề
+ Kết bài: Tổngkết chủ đề củavăn bản
II.Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản.
1.Thân bài Tôi đi học - Thanh Tịnh
-Tâm trạng nhânvật tôi trên đờngtới trờng:
+Cảnh vậtthay đổi +Các cậunhỏ: gọi tênnhau, traosách vở
+Ghì taythật chặt+Muốn thửsức mình-Tâm trạng nhân
Trang 24dung thân bài tuỳ
thuộc yếu tố nào?
-Các ý trọng tâm của
HS (yếu)
trìnhbày HS khá
nhận xét, bổ sung
HS thảo luận Đại diện trả lời
+Lo sợ vẩnvơ
+Cảm thấychơ vơ
+Giật mìnhlúng túng khigọi tên
khóc-Trong lớp học
+Cảm thấymùi hơng lạ
+Không thấy
xa lạ-Sắp xếp theo thứ
tự thời gian
-Sắp xếp theo sựliên tởng đối lậpnhững cảm xúc vềcùng một đối tợngtrớc và trong buổitựu trờng
2.Diễn biến tâm trạng bé Hồng.
-Tình cảm: thơng
mẹ sâu sắc-Thái độ: căm ghétnhững kẻ nói xấumẹ
-Niềm vui hồnnhiên khi gặp mẹ
3 -Sắp xếp theo không gian
-Theo tình cảm
4.-Chu Văn An là ngời tài cao.
-Chu Văn An làngời đạo đức, đợc
Trang 25học trò kính trọng.
5.Kết luận.(sgk)
- sắp xếp thânbài phụ thuộc vàokiểu văn bản, chủ
đề, ý đồ giaotiếp của ngời viết.-Theo trình tự thờigian, không gian,theo sự phát triểncủa sự việc
III.Luyện tập
Bài tập1.
a.Tôi vội…da trời
-Cách triển khaichủ đề từ nhìnxa…đến gần…
đến tận nơi xadần
b.Vẻ đẹp của Ba Vì biến ảo…chiều
hoàng hôn
c.Câu chủ đề:
Lịch sử…u uất
tầm quan trọngcủa luận điểm
Trang 26Ngày soạn : 03/9/2016
Ngày dạy : 07/9/2016
-Cảm nhận đợc quy luật của hiện thực: Có áp bức có đấu tranh.Thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời phụnữ nông dân
-Nét đặc sắc nghệ thuật viết truyện của tác giả
-Tích hợp : Trờng từ vựng, Xây dựng đoạn văn trong văn bản.
-Giáo viên: Giáo án, tác phẩm Tắt đèn
-Học sinh: Xem trớc nội dung bài học, làm BT
C.Tiến trình giờ học.
1.ổn định lớp:1p 2.Bài cũ:5p
Trang 27HS1 Nêu tình cảm của bé Hồng dành cho mẹ khi xa mẹ ,khi đợc gặp mẹ?
HS2 Cảm nhận của em về tình cảm của bé Hồng khi đợcngồi trong lòng mẹ?
3.Bài mới:36p Giới thiệu bài
Xã hội Việt Nam trớc cách mạng đầy rẫy những điều bấtcông.Sự bóc lột của chế độ phong kiến đã làm cho xã hội điêu
đứng, đặc biệt là ngời nông dân.Họ bị tớc đoạt hết mọi tàisản và quyền lợi, họ phải sống trong kiếp bùn đen.Nhng ở họvẫn tiềm tàng sức sống mãnh liệt, sự đấu tranh kiên cờng
Hoạt Động của giáo viên HĐ của hs Nội dung ghi bảng
HS lắng nghe
HS yếu đọc ở
sgk
I Vài nét về tác giả , tác phẩm:
1.Tác giả
-Ngô Tất Tố 1954) quê BắcNinh
(1893 Là một trongnhững nhà vănxuất sắc nhất củatrào lu văn học hiệnthực trớc cách mạng.-Về hoạt động báochí: đợc coi là mộttay ngôn luận xuấtsắc trong đám nhànho
-Là cây bút phóng
sự và nhà tiểuthuyết nổi tiếng, lànhà văn của nôngdân
2.Tác phẩm:
đình(1939)-Việc làng(1940)
-Đặc biệt là Tắt
đèn(1937):
+Là tiểu thuyếtnổi tiếng tiêu biểunhất của NTT
+Đợc coi là Thiên
Trang 28HS nêu tình thế
HS chú ý lắng nghe tiếp nhận
HS (yếu)
tiểu thuyết có luận
đề xã hội hoàn toàn phụng sự dân quê, một áng văn đ-
ợc coi là kiệt tác tòng lai cha từng
Phụng)
+Đoạn trích Tức nớc vỡ bờ đợc trích
từ chơng XVIII củatác phẩm
II.Đọc, tìm hiểu chung.
1.Đọc
2.Chú thích
III.Đọc hiểu văn bản.
1.Tình cảnh của chị Dậu khi bọn tay sai xông đến.
-Vụ thuế gay gắt,gia đình đang nợmột suất su
-Phải bán chó, báncon, gánh khoai vẫncha đủ trả nợ
-Chồng đau ốm,con còn nhỏ
=>Chị Dậu đang ởtrong tình thế thêthảm, đáng thơng,nguy ngập nhất
Trang 29tên cai lệ vô danh là hiện
ngoài tai mọi lời van xin,
trình bày tha thiết, lễ
?Diễn biến tâm lí của
chị Dậu đợc miêu tả mấy
HS phát hiện
HS trả lời
HS chú ý
HS (yếu, khá) liệt kê
GV chia lớplàm 4 nhóm,y/c HS thảoluận theo nộidung các câu
hỏiNhóm khác
bổ sung
HS nêu nhận xét
HS phát biểu cá nhân
2.Nhân vật Cai lệ
-Sầm sập, trợn ngợc,
đùng đùng, giậtphắt, bịch, sấn
đến, tát, đánh bốp.-Ngôn ngữ: quát,thét, hầm hè, nhamnhảm thét
-Bản chất tính cách:Tàn bạo, không cókhả năng nghetiếng đồng loại
=>Tên cai lệ vôdanh không chúttình ngời là hiệnthân đầy đủ, rõrệt nhất của cái nhànớc bất nhân lúcbấy giờ
Tác giả đã khắc hoạ
đợc hết sức nổibật, sống động cógiá trị điển hình
rõ rệt tính cách têncai lệ qua một đoạnvăn ngắn
3.Diễn biến tâm lí, hành động chị Dậu.
-Trớc thái độ hunghăng của bọn taysai:
+Cố tha thiếtvan xin
+Lễ phép xnghô: Ông-cháu
Sự nhẫn nhục camchịu của ngời nông
Trang 30đen tối, đặc quánh
(Nguyễn Tuân) song
+Xng ngang hàng,
đanh thép, cảnhbáo: Tôi-ông
-Khi tên cai lệ tátchị Dậu:
+Nghiến hai hàmrăng sự nổi giậncao độ, không nénlại
+Xng: mày-bà thách thức, đanh
đá, căm giận khinh
bỉ cao độ
-Sự vùng dậy:
+Từ ngữ miêu tả:túm, ấn, dúi >< ngãchỏng quèo, thânhình ro rúm, chântay co quắp
khẩu ngữ
+Giọng văn hài hớc
*Nhận xét: Chị Dậu
đẹp trong t thếngang tàng, đó là
vẻ đẹp hiên nangcủa con ngời bị ápbức đã vùng dậy
Sức mạnh tiềmtàng ghê gớm xuấtphát từ lòng căm thù,tinh thần phảnkháng mãnh liệt vàsâu xa hơn là lòngyêu thơng chồngcon
Trang 31NTT khi đó cha hiểu rõ con
đờng đấu tranh cách mạng
của giai cấp NTT đã làm
nổi bật cái hiện thực Tức
chị Dậu liều lĩnh,cô độc, tự phát, chị
là nạn nhân bất lựctrớc hoàn cảnh
IV.Tổng kết:
1.Nghệ thuật.
-Khắc hoạ nhânvật
-Miêu tả diễn biếntâm lí nhân vật.-Ngôn ngữ đốithoại, sử dụng khẩungữ nông thôn tựnhiên nhuần nhuyễn-Miêu tả hành độnggiàu kịch tính
Ngày dạy : 13/9/2016
Tiết 12 Xây dựng đoạn văn trong văn bản
A.Mục tiêu
1.Kiờ́n thức:
Trang 32-Hiểu đợc khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, quan hệgiữa các câu trong đoạn văn và cách trình bày nội dung
Giáo viên: Giáo án, bảng phụ
Học sinh: Xem trớc nội dung bài học, làm BT
C.Tiến trình giờ học.
1.ổn định lớp:1p 2.Bài cũ:5p
HS1 Thế nào là bố cục văn bản? Bố cục văn bản gồm có mấyphần?
Mỗi phần có nhiệm vụ gì?
HS2 Phần thân bài đợc bố trí sắp xếp ntn?
3.Bài mới:36p
Hoạt Động của giáo viên HĐ của hs Nội dung ghi bảng
HĐ1 Giới thiệu bài
khái niệm đoạn văn
-Yêu cầu HS (yếu) đọc
+Về tác phẩm Tắt
đèn.
-Hai đoạn 2 ý-Dấu hiệu hìnhthức: Mỗi đoạn đợc
Trang 33?Em hãy tìm câu
then chốt của đoạn
tách ra bằng mộtlần xuống dòng
Đầu dòng thụt vàomột chữ và viếthoa Biểu thị một ýhoàn chỉnh
*Ghi nhớ 1
II Từ ngữ và câu trong đoạn văn.
1.Từ ngữ chủ đề
và câu chủ đề của
đoạn văn.
a.Từ Ngô Tất Tố: Vìcác câu trong đoạn
đều thuyết minhcho đối tợng này
*Câu chủ đề: là từngữ đợc làm đềmục hoặc các từngữ đợc lặp đilặp lại nhiều lần,nhằm duy trì đốitợng đợc biểu đạt
b.Câu: Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu nhất của Ngô Tất Tố.
-Vì mang đầy đủnội dung khái quátcủa đoạn văn
*Câu chủ đề:Mang nội dung kháiquát lời lẽ ngắngọn, thờng đủ haithành phần chính,
đứng đầu hoặccuối đoạn văn
2.Cách trình bày nội dung đoạn văn a.So sánh cách
Trang 34đoạn văn các câu hỏi
sau
?Đoạn văn có câu chủ
đề không?
?Yếu tố nào duy trì
đối tợng trong đoạn
?Theo em nội dung
của đoạn văn thờng
HS phát hiện
HS khá trả lời
HS (yếu) đọc
HS (tb) trả lời
HS khá trả lời
HS kết luận
HS yếu đọc
HS (yếu) đọc và làm việc cá
nhân
HS (yếu) đọc và suy nghĩ trả lời
HS (yếu) đọc bàitâp 2
đề
-Nội dung đợc triểnkhai theo trình tự:Cuộc đời và sựnghiệp Ngô Tất Tố
Trình bày theokiểu song hành
*Đoạn 2
-Câu chủ đề đặt
đầu đoạn
-ý đợc triển khaitheo trình tự Nộidung - nghệ thuật
của tác phẩm Tắt
đèn
Theo kiểu diờ̃n dịch
b.Cách trình bày -Câu chủ đề: Nh vậy lá cây có… phần tế bào.
-Câu chủ đề nằm
ở cuối đoạn
Trình bày theokiểu quy nạp
*Có 3 cách trìnhbày nội dung đoạnvăn: Quy nạp, diễndịch, song hành
*Ghi nhớ 3
III.Luyện tập
Bài tập 1-Chia làm 2 ý-Chia làm 2 đoạnvăn
Trang 35diễn dịchb.Song hànhc.Diễn dịch
Ngày kiểm tra: 14/9/2016
-Luyện tập viết bài văn và đoạn văn
-Đánh giá về năng lực cảm nhận và cách viết bài của học sinh
-Giáo viên : Đề ra, đáp án, biểu điểm
-Học sinh: Ôn tập, vở kiểm tra
C Tiến trình lên lớp
1.ổn định lớp:
Trang 36-Tâm trạng trớc khi đến ngày khai giảng( 2 điểm)
-Tâm trạng trong ngày đầu tiên đi học( 2 điểm)
+Theo thời gian, không gian
+Theo diễn biến của sự việc
+Theo diễn biến của tâm trạng
-Xác định cấu trúc của văn bản 3 phần, dự định viết mỗi phần(0.5 điểm)
-Trình bày sáng sũa, mạch lạc ( 0.5 điểm)
3.Dặn dò:
Học sinh nghiêm túc làm bài
-Chuẩn bị bài: Lão Hạc(tiếp)
Ngày soạn : 10/9/2016
-Tích hợp: Từ láy, Từ tợng hình, từ tợng thanh.Trong lòng mẹ, Tức nớc vỡ bờ.
2 Kĩ năng:
-Rèn kĩ năng tìm hiểu và phân tích nhân vật qua ngôn ngữ
đối thoại, độc thoại.3 3 Thái độ:
- HS có thỏi độ nghiờm tỳc, tớch cực trong học tập
Trang 37B.Chuẩn bị
-Giáo viên soạn bài, chân dung, tác phẩm Nam Cao
-HS học bài, soạn bài
C.tiến trình lên lớp
1.ổn định lớp:1p 2.Bài cũ: 5p
HS1: Nhân vật cai lệ đợc miêu tả nh thế nào qua đoạn trích:Tức nớc vỡ bờ?
HS2: Nêu diễn biến tâm lí chị Dậu đợc thể hiện thông qua
đoạn trích?
3.Bài mới:36p Giới thiệu bài:
Chúng ta đã biết một chị Dậu kiên cờng bất khuất tronghoàn cảnh khốn cùng.Ngời nông dân trớc cách mạng còn cónhiều phẩm chất đáng quý và cao đẹp, chúng ta tiếp tục đitìm những con ngời nông dân cao quý qua tác phẩm Lão Hạccủa Nam Cao
Hoạt Động của giáo viên HĐ của hs Nội dung ghi bảng
HS trả lời
HS yếu đọcphần chữ nhỏ
HS lắng nghe
và ghi nhận
I.Vài nét về tác giả, tác phẩm.
1.Tác giả.
-Tên thật: TrầnHữu Tri, quê HàNam
-Là nhà văn hiệnthực xuất sắc,viết nhiều về ngờinông dân đóinghèo bị vùi dập vàngời trí thức nghèosống mòn mỏi
2.Tác phẩm.
-Là truyện ngắnxuất sắc viết vềngời nông dân
Trang 38vợ, bỏ đi làm cao su biền
biệt một năm chẳng có tin.
-Tình cảm của lão Hạc với con
chó Vàng: con chó nh ngời
bạn để làm khuây, nh kỉ
vật của đứa con trai.
-Sự túng quẩn ngày càng đe
doạ lão Hạc lúc này: Sau trận
ốm kéo dài, lão yếu ngời,
đồng tiền dành dụm cạn
kiệt, lão Hạc không có việc,
hoa màu bị phá sạch, giá gạo
thì cao, lão không đủ tiền
nhiều lắm.Lão coi việc
này rất hệ trọng bởi cậu
vàng là ngời bạn thân
thiết, là kỉ vật của ngời
con trai
?Sau khi bán cậu Vàng
diễn biến tâm trạng của
HS tìm hiểu chi tiết
HS khá nhận
định
HS lắng ngheghi nhận
II.Đọc,tìm hiểu chung.
1.Đọc.
2.Tìm hiểu chú thích.
III.Đọc hiểu văn bản.
1.Nhân vật lão Hạc.
a.Diễn biến tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán cậu Vàng.
-Cời nh mếu, đôimắt ầng ậng nớc,mặt co rúm lại…mếu máo nh connít, hu hu khóc
Cho thấy cõi lòng
đang đau đớn,day dứt, xót xa,
ân hận.Lão Hạc làcon ngời sống giàutình nghĩa, thuỷ
Trang 39?Qua chi tiÕt nµy cho
thÊy l·o H¹c lµ ngêi nh
thÕ nµo?
GV b×nh:
§ã lµ tÊm lßng th¬ng con
s©u s¾c cña nguêi cha
nghÌo khæ.Tõ ngµy con
bá ®i l·o lu«n ¨n n¨n víi
-Häc bµi, n¾m néi dung, tãm t¾t ®o¹n trÝch
- Soạn bài Lão Hạc tiết 2.
*********************************************************
Trang 40
Ngày soạn : 15/9/2016
-Thấy đợc lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao,
th-ơng cảm đến xót xa và thật sự trân trọng đối với ngời nôngdân nghèo khổ
-Giáo viên soạn bài
-HS học bài, soạn bài
III.Tiến trình lên lớp.
1.ổn định lớp:1p 2.Bài cũ: 5p
-Tóm tắt đoạn trích lão Hạc?
-Nêu diễn biến tâm lí của lão Hạc qua việc bán cậu Vàng?
3.Bài mới:36p Giới thiệu bài.
Theo câu chuyên giải bày của lão Hạc chuyển sang sự chua
xót ngậm ngùi.Lão Hạc nói: Kiếp chó…kiếp ngời nh kiếp tôi chẳng hạn những câu nói đợm chất triết lí của ngời nông dân
nhng cũng thể hiện nổi buồn, sự bất lực của họ trớc hiện tại vàtơng lai mịt mù ,vô vọng