1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

Giáo án lớp 5 tuần 12

21 98 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 21
Dung lượng 299,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Bài 2: đọc yờu cầu và nội dung.. -Giáo viên nhận xét giờ học Giới thiệu bài: -2H lần lượt lên bảng thực hiện theoyêu cầu của GV.. -Từng tốp 3H đọc nối tiếp từngđoạn của bài, lớp đọc thầm

Trang 1

Tuần 12

Thứ bảy ngày 15 tháng 11 năm 2009

Toán nhân một số thập phân với 10; 100; 1000

I.mục tiêu: Giỳp HS

- Nắm được quy tắc nhõn nhẩm số thập phõn với 10, 100, 1000.

- Củng cố kĩ năng nhõn một số thập phõn với một số tự nhiờn.

- Củng cố kĩ năng viết cỏc số đo đại lượng dưới dạng số thập phõn.

II.Chuẩn bị : bảng phụ ghi quy tắc – bài tập 3, vở bài tập, bảng con, sgk.

III Các hoạt động dạy học:

Học sinh sửa bài 1, 3, 4 (sgk).

Giỏo viờn nhận xột và cho điểm.

Giới thiệu bài.

HT: cá nhân, nhóm.

*VD1: yờu cầu học sinh thực hiện phộp tớnh : 27,867  10

-Nhận xột phần đặt tớnh của H +Nờu cỏc thừa số, tớch của phộp tớnh ? +Dựa vào nhận xột trờn, em hóy cho biết làm thế nào để viết ngay kết quả mà khụng cần tớnh?

+Nhõn một số thập phõn với 10 ta tỡm ngay kết quả bằng cỏch nào ?

Bài 1:đọc yờu cầu và nội dung.

Gọi 1H nhắc lại quy tắc nhẩm một số thập phõn với 10, 100, 1000.

- Giỏo viờn chốt lại.

Bài 2: đọc yờu cầu và nội dung.

+1 m bằng bao nhiờu xăng-ti-một ? +Muốn đổi 12,6m thành xm em làm tn ? -Tương tự thực hiện cỏc bài cũn lại vào bảng.

Bài 3: đọc yờu cầu và nội dung.

-Yờu cầu H K+G tự làm Theo dõi

-H nờu,H khỏc nhận xột, bổ sung.

-Kết luận chuyển dấu phẩy sang phải một chữ số.

-H thực hiện tương tự.

-H lần lượt nờu quy tắc.

-H tự nờu kết luận như sgk.

-H làm sai sửa bài.

- nhõn một số thập phõn với

10, 100, 1000,…

1

Trang 2

3Củng cố:(3/) -Nhận xét kl bài làm đúng, tuyên dương.

-Giáo viên nhận xét giờ học

Giới thiệu bài:

-2H lần lượt lên bảng thực hiện theoyêu cầu của GV

*Gọi 3H đọc bài, giúp các em hiểu nghĩa

từ ngữ được chú giải sau bài

*Luyện đọc theo nhóm

*GV đọc mẫu toàn bài

-1H khá giỏi đọc một lượt toàn bài,lớp đọc thầm

- đánh dấu các phần để luyện đọc

-3H nối tiếp nhau đọc từng đọancủa bài, lớp đọc thầm

-Từng tốp 3H đọc nối tiếp từngđoạn của bài, lớp đọc thầm

-3H nối tiếp nhau đọc từng đọancủa bài, lớp đọc thầm

-Tổ chức cho Hảo luận,TLCH trong sgk

+Thảo quả báo hiệu vào mùa bằng cáchnào ?

+Cách dùng từ đặt câu ở đoạn đầu có gìchú ý ?

+ những chi tiết nào cho thấy cây thảo quảphát triển rất nhanh ?

+ hoa thảo quả nảy ra ở đâu ?+ khi thảo quả chín , rừng có những nét gìđẹp ?

- nhận xét, tuyên dương các nhóm trả lờicâu hỏi đúng

+ đọc bài văm em cảm nhận được điều gì ?

-đọc thầm, trao đổi thảo luận, trả lờicâu hỏi trong sgk

-Nêu câu trả lời theo yêu cầu củabạn điều khiển

- Nối tiếp nêu

- Nhóm đôi luyện đọc diễn cảm

- 5 Hthi đọc diễn cảm trước lớp,

chó ý gäi nhãm cã em §¹t,

1

Trang 3

3.Củng cố,

dặn dũ (3 / ) -Nhận xét giờ học, dặn dò em Hơng, em Thuyết… -Lắng nghe

Treo bảng phụ viết sẵn BT lên bảng.

Bài 1: Tính bằng cách thuận tiện nhất:

a,62,87 + 35,14 + 4,13 + 8,35 + 4,86 + 5,65

b,13,8m+47,53m+63,2m+15,36m+52,47m+8,64m

c,Tính nhẩm:

6,37 + 5,05 4,93 + 8,21

18,12 – 9,94 21,39 – 7,12

Bài 2:

Một cửa hàng ngày thứ nhất bán đợc

32,7m vải, ngày thứ hai bán đợc nhiều hơn ngày

thứ nhất 4,6m vải Số mét vải bán đợc trong

ngày thứ babằng trung bình cộng của số mét vải

bán đợc trong hai ngày đầu Hỏi cả ba ngày bán

đợc baonhiêu mét vải?

+Theo dõi, giúp đỡ các học sinh còn lúng túng

*Gợi ý:

Bài tập1c: Khi cộng, trừ nhẩm hai số thập phân, ta làm tròn đơn vị một số (ở phép công), làm tròn số trừ ở phép tính trừ… cho dễ cộng, trừ bằng cách vận dụng tính chất 3 của phép tính công, trừ số thập phân

Bài tập 2:

B1: Tìm số mét vải ngày thứ hai

Ngồi ngay ngắn, lắng nghe giao việc

- Cá nhân làm bài theo yêu cầu

Trang 4

B3: tìm số mét vải trong cả ba ngày.

* Hoạt động cá nhân, lớp - thực hành, đàm thoại.

- Yêu cầu HS lần lợt nêu cách làm BT1

bổ sung, sửa sai

+Thực hiện theo yêu cầu

Treo bảng phụ viết sẵn BT lên bảng.

Bài 1: Tính bằng cách thuận tiện nhất:

a,18,27 + 15,39 + 21,73 + 42,61b,3,11+5,22+15,33+21,44+7,89+3,56+12,78+4,67

c,Hãy nhận xét các số trong dãy phép tính sau, sau đó điền vào các số thập phân cho đủ và tính nhanh

cả hai ngày ô tô đó chở đợc bao nhiêu tấn l-

ơng thực

về kho?

Ngồi ngay ngắn, lắng nghe giao việc

- Cá nhân làm bài theo yêu cầu

Trang 5

Vởy tổng trên là tổng của một dãy số cách đều, số hạng đầu là 19,75, hai sốcách nhau 1,25.

Số đầu hơn số cuối là: 19,75 – 2,25 = 17,5

Số khoảng cách là: 17,5 : 1,25 = 14Vậy số các số hạng là 15 Ta viết đầy

đủ nh sau:

19,75 + 18,5 + 17,25 + 16 + 14,75 + 13,5 + 12,25 + 11 + 9,75 + 8,5 +7,25 + 6 + 4,75 + 3,5 + 2,25

* Hoạt động cá nhân, lớp - thực hành, đàm thoại.

- Yêu cầu HS lần lợt nêu cách làm BT1

+Thực hiện theo yêu cầu

+H lên làm bảng phụ

trình bày, lớp lắng nghe

bổ sung, sửa sai

+Thực hiện theo yêu cầu

- Giúp H nắm chắc cách nhân một số thập phân với 10, 100, 1000và giải toán

- Giúp em Nghĩa em Thắng, em Cảm, em Thuyết, em Hơng làm đợc một số bàitập ở dạng đơn giản

- Rèn kĩ năng tính toán cho H

II.Chuẩn bị: Bảng phụ, VBT, bảng con.

III Hoạt động dạy học:

28,16 + 7,93 + 4,05

- H nhắc lại nêu yêu cầu

1

Trang 6

-Yêu cầu H làm bảng con, 1H làm bảng phụ.

+Theo dõi, giúp đỡ, đặc

biệt chú ý đến em Nghĩa,

em Thắng, em Thuyết, em Hơng, em Công Đạt….

+Huy động chữa bài, chốt KT

Bài 3(63)VBT: Sử dụng tính chất giao hoán và tính chất kết hợp để tinh (theo mẫu):

a, 6,9 + 8,75 +3,1

= (6,9 + 3,1) + 8,75 b,4,67 + 5,88 + 3,12c,0,75 + 1,19 + 2,25 + 0,81

-Yêu cầu H làm VBT

+Theo dõi, giúp đỡ, đặc

biệt chú ý đến em Nghĩa,

em Thắng, em Thuyết, em Hơng….

+Huy động chữa bài, chốt bàilàm đúng

*Hoạt động các nhân.

Bài 3(62)VBT:

Một mảnh vờn hính chữ nhật

có chiều rộng 30,63m, chiều dài hơn chiều rộng 14,74m

+Huy động chữa bài, chốt KT

- Nhận xét giờ học, dặn dò chuẩn bị cho tiết học sau

+ Ngồi ngay ngắn, lắng nghe giao việc

+ Cá nhân làm bài theo yêu cầu

+H làm sai tự chữa bài

- H nhắc lại nêu yêu cầu

+ Ngồi ngay ngắn, lắng nghe giao việc

+ Cá nhân làm bài theo yêu cầu

+H lần lợt nêu bài làm củamình H làm sai tự chữa bài

- H nhắc lại nêu yêu cầu

+ Ngồi ngay ngắn, lắng nghe giao việc

+ Cá nhân làm bài theo yêu cầu

+H lần lợt nêu bài làm củamình, H làm sai tự chữa bài

Trang 7

- Giúp em Cảm, em Thắng,em Thiện…đọc đúng các tiếng, từ khó trong bài,

đọc trôi chảy toàn bài, ngắt nghỉ hơi đúng giữa các dấu câu, sau các cụm từ.Hiểu đợc nội dung bài tập đọc

- Giúp H KG đọc diễn cảm toàn bài,nắm chắc nội dung bài tập đọc

II.Chuẩn bị: Ghi sẵn nội dung đoạn luyện lên bảng phụ.

III Hoạt động dạy học:

- Gọi 3 H đọc nối tiếp nhau

+ Theo dõi, sửa lỗi phát

âm, ngắt giọng cho từng

HS cụ thể em Cảm, em Thiện, em Thắng….

+ Yêu cầu HS đọc phần chú giải

+Yêu cầu HS đọc nối tiếp bài theo đoạn

+ Theo dõi, sửa lỗi phát

âm, ngắt giọng cho từng

HS cụ thể em Cảm, em Thiện, em Thắng….

+ Yêu cầu HS luyện đọc theo nhóm

+ Gọi H đọc toàn bài

HT: Cá nhân.

-Yêu cầu H TB, Y đọc thầm và trả lời câu hỏi: Em hãy cho biết mùi hơng của thảo quả có gì đặc biệt? ậ đoạn đầu từ nào đợc lặp đi lặp lại nhiều lần? Có tác dụng gì? Nội dung

đoạn 2 tác giả muốn nói đến

đoạn 2 của bài ở bảng phụ.

+Theo dõi, nhận xét, giúp đỡ

nhóm em Cảm, em Thắng,

em Nghĩa.

- Tổ chức cho các nhóm thi

- Ngồi ngay ngắn, lắng nghe

- 3H thực hiện theo yêu cầu

+1H đọc to cho cả lớp nghe

+Thực hiện theo yêu cầu

+ Lắng nghe, ghi nhớ

+2H trong bàn đọc nối tiếp em giỏi kèm em yếu

nh đã phân công

+Lắng nghe-Thực hiện theo yêu cầu

-Luyện đọc theo hờng dẫn

+Nhận xét, bình chọn theo cảm nhận

1

Trang 8

+Yêu cầu H lắng nghe, nhận xét, bình chọn giọng đọc hay.

i.mục tiêu:: giỳp H :

- Rốn kỹ năng nhõn một số thập phõn với một số tự nhiờn

- Rốn kỹ năng nhõn nhẩm một số thập phõn với 10, 100, 1000,

ii chuẩn bị: bảng phụ,vở bài tập, bảng con

Giới thiệu bài:

-Giới thiệu bài

HT: Cá nhân

Bài 1a: đọc yờu cầu và nội dung+nhắc lại cỏch nhõn nhẩm với 10, 100,1000,…?

-T theo dừi cỏch làm của học sinh, giúp

đỡ em Nghĩa, em Dịu, Công

Đạt…

-Yờu cầu đọc đề bài 1b

+Làm thế nào để viết 8,05 thành 80,5 ?

- yờu cầu tự làm cỏc phần cũn lại

Bài 2: đọc yờu cầu và nội dung+Hóy nhắc lại, phương phỏp nhõn một sốthập phõn với một số tự nhiờn ?

-Lưu ý học sinh ở thừa số thứ hai cú chữ số

100, 100,…

-Ngồi ngay ngắn lắng nghe

-1H đọc yờu cầu bài, lớp đọc thầm

-Học sinh đọc đề – phõn tớch – túmtắt học sinh làm bài vào vở ô li

- bài giải đỳng :quóng đường người đú đi đượctrong 3 giờ đầu là: 10,8  3 = 32,4(km)

- H nêu

1

Trang 9

3.Củng cố: 2 /

làm thế nào để tớnh quóng đường xe đạp đó

đi ?-Chốt bài, nhận xột

bài 4: đọc yờu cầu và nội dung+Số x cần tỡm phải thỏa món những điềukiện nào ?

- Yờu cầu làm bài theo nhúm đụi

-Thuộc lũng hai khổ thơ cuối bài

ii.chuẩn bị:- tranh minh họa bài đọc sgk và ảnh những con ong H sưu tầm được

iii.hoạt động dạy học:

1.Bài cũ :(5 / ) -Gọi 3H đọc từng đoạn của bài mựa

thảo quả TLCH về nội dung bài đọc.

-Nhận xột, ghi điểm

- 3H đọc bài mựa thảo quả.

- Trả lời về nội dung bài đọc

2.Bài mới : Giới thiệu bài : Nghe

ơng, em ánh…

*Gọi 4H đọc nối tiếp bài thơ, kết hợpgiỳp H hiểu nghĩa cỏc từ ngữ đó được

chỳ giải (đẫm , rong ruổi , nối liền

mựa hoa , men ).

*Gọi 4H đọc nối tiếp bài thơ, kết hợp

giỳp hs hiểu nghĩa cỏc từ ngữ hành

- hs đỏnh dấu cỏch chia đoạn

- H đọc nối tiếp từng khổ thơ, H đọc saisửa theo hướng dẫn

-Từng tốp 4H đọc nối tiếp, nờu cỏc từchỳ giải theo yờu cầu

-Từng tốp 4 H đọc nối tiếp, nghe giảithớch cỏc từ khú

- Nhúm đụi luyện đọc (2 lượt)

T hỏi thờm: nơi ong đến cú vẻ đẹp gỡ

- đọc thầm, trao đổi thảo luận, trả lờicõu hỏi trong sgk theo nhúm 4

- cỏc nhúm nờu cõu trả lời theo yờu cầu 1

Trang 10

Luyện từ và câu : Mở rộng vốn từ : b¶o vÖ m«I trêng

i.môc tiªu:

- Nắm được nghĩa một số từ ngữ về môi trường : biết tìm từ đồng nghĩa

- Biết ghép một tiếng gốn hán (bảo) với những tiếng thích hợp để tạo thành từ phức

ii.chuÈn bÞ: tranh ảnh khu dân cư , sản xuất , khu bảo tồn thiên nhiên, b¶ng phô

Giới thiệu bài :

- 2H lên bảng thực hiện yêu cầu, Hkhác nhận xét, bổ sung

khu dân cư : khu vực dành cho nhân

dân ở và sinh hoạt ;khu sản xuất : khu làm việc của nhà máy , xí nghiệp;khu

bảo tồn thiên nhiên : khu vực trong đó

các loài cây , con vật và cảnh quanthiên nhiên đựơc bảo vệ lâu dài

Bài2: đọc yêu cầu và nội dung.

-Phát giấy , một vài trang từ điểnphoto cho các nhóm làm bài

- Nhận xét, KL các từ đúng

+ bảo đảm ( đảm bảo ) : làm cho chắc

chắn thực hiện đựơc, giữ gìn được

+ bảo hiểm : giữ gìn để phòng tai nạn ;

trả khoản tiền thỏa thuận khi có tai nạnxảy ra đến với người đóng bảo hiểm

+ bảo quản : giữ gìn cho khỏi hư hỏng

hoặc hao hụt

+ bảo tàng : cất giữ những tài liệu,

hiện vật có ý nghĩa lịch sử

+ bảo toàn : giữ cho nguyên vẹn,

không để suy suyễn, mất mát

+bảo tồn: giữ lại, không để cho mất đi.

-1H đọc yêu cầu, lớp đọc thầm

-H trao đổi từng cặp, trình bày, nhậnxét, bổ sung

- 3H nối tiếp nhắc lại

- nhóm đôi thảo luận rồi nêu, nhận xét,

bổ sung

- 3 H nối tiếp nhắc lại

-1H đọc yêu cầu, lớp đọc thầm

- Nhóm 4, nhận đồ dùng và làm bài, 2nhóm trình bày, các nhóm khác nhậnxét, bổ sung

- nối tiếp đọc lại các từ đúng nêunghĩa một số từ theo yêu cầu của gv

- các em ghép tiếng bảo với các tiếng

đã cho để tạo thành từ phức sau đó sửdụng từ điển hoặc trao đổi với nhau đểtìm hiểu nghĩa các từ đó hoặc đặt câu

với từ có tiếng bảo :

1

Trang 11

+ bảo trợ : đỡ đầu và giỳp đỡ.

+ bảo vệ : chống lại mọi sự xõm phạm

để giữ cho nguyờn vẹn

Bài3: đọc yờu cầu và nội dung.

- yờu cầu tự làm dựa vào gợi ý : tỡm từ

đồng nghĩa với từ bảo vệ sao cho

nghĩa của cõu khụng thay đổi

-1H đọc yờu cầu, lớp đọc thầm

-H tỡm từ đồng nghĩa với bảo vệ, sao

cho từ bảo vệ đựơc thay bằng từ khỏcnhưng nghĩa của cõu khụng thay đổi

i.mục tiêu: Giỳp H :

- Nắm được quy tắc nhõn một số thập phõn với một số thập phõn

- Nước đầu nắm được tớnh chất giao hoỏn của phộp nhõn 2 số thập phõn

ii.chuẩn bị: bảng phụ, bảng con

-Giỏo viờn nhận xột và cho điểm

Giới thiệu bài mới:

PP: đàm thoại, thực hành, cá nhân.

*VD1:Cỏi sõn hỡnh chữ nhật cú chiều dài 6,4

m, chiều rộng là 4,8m tớnh diện tớch cỏi sõn?

-Cú thể tớnh số đo chiều dài và chiều rộngbằng dm

+Nờu nhận xột đặc điểm của hai thừa số,phần thập phõn của tớch chung, cỏch nhõn –đếm – tỏch

Bài 1: đọc yờu cầu và nội dung

-T yờu cầu H nờu lại phương phỏp nhõn

+Hóy nờu cỏch tỏch phần thập phõn ở tớch ?

- nhận xột, ghi điểm

Bài 2: treo bảng phụ ghi nd bài 2

+ Hóy so sỏnh tớch của a b với tớch của b a

-2H lờn bảng thực hiện theo yờucầu,H khỏc thực hiện bảng con

- Lớp nhận xột bài trờn bảng.-Lắng nghe

-Hoạt động cỏ nhõn

- H đọc đề – túm tắt

-H thực hiện tớnh dưới dạng số

tự nhiờn sau đó đổi ra m2

-H thảo luận nhúm đụi, nhận xộtđặc điểm của hai thừa số

-Nhận xột phần thập phõn củatớch chung,cỏch nhõn, đếm, tỏch.-1H lờn bảng, H khỏc thực hiện

bảng con cả lớp nhận xột.

-H nờu cỏch nhõn một số thậpphõn với một số thập phõn

-H lần lượt lặp lại ghi nhớ

Trang 12

3 củng cố(2 / )

-H nhắc lại tớnh chất giao hoỏn của phộpnhõn Chốt KT

-Y/c Hthực hiện bài 2b vào bảng con.

bài 3: đọc yờu cầu và nội dung

-H2 đọc tớnh chất giao hoỏn.sgk, lớp đọc thầm

-H thực hiện theo y/c

-Nắm được cấu tạo ba phần của bài văn tả người

-Biết vận dụng những hiểu biết về cấu tạo của bài văn tả người để lập dàn ý chi tiết tả một người thõntrong gia đỡnh – một dàn ý với những ý riờng ; nờu được những chi tiết nổi bật về hỡnh dỏng, tớnh tỡnh

và hoạt động của đối tượng miờu tả

ii.chuẩn bị: bảng phụ ghi túm tắt dàn ý ba phần của bài Hạng A Chỏng.

iii.hoạt động dạy học:

1.Bài cũ:(3-5 / ) - Chấm đơn kiến nghị của H.

+Hóy nờu cấu tạo của bài văn tả cảnh đóhọc?

-Nhận xột phần bài cũ

-3H đọc lỏ đơn kiến nghị cỏc em đóviết lại

-2H nhắc lại cấu tạo ba phần củabài văn tả cảnh đó học

2.Bài mới : Giới thiệu bài: -Nghe, xỏc định nhiệm vụ giờ học

HĐ1:Phần

nhận xột (7-9/)

HT: Nhóm, lớp

-Hướng dẫn quan sỏt tranh minh họa bài

Hạng A Chỏng và trả lời cõu hỏi :

+Qua tranh và nội dung bài đọc, em cảmnhận được điều gỡ về anh thanh niờn ?

- đọc bài văn Hạng A Chỏng và trả lời cõu

hỏi cuối bài : +Từ bài văn, nhận xột về cấu tạo bài văn tảngười ?

- Nhận xột, chốt cõu trả lời đỳng treo bảng

phụ ghi túm tắt dàn ý của bài văn Hạng A

-3H nối tiếp đọc dàn ý của bài văn

-1H đọc, lớp đọc thầm

1

Trang 13

tả người

+Chỳ ý đưa vào dàn ý những chi tiết cúchọn lọc – những chi tiết nổi bật về hỡnhdỏng, tớnh tỡnh, hoạt động của người đú

-T phỏt giấy, bỳt dạ cho 2,3H những H nàylàm bài xong, dỏn kết quả lờn bảng lớp -Cả lớp và T nhận xột

-Những H này làm bài xong, dỏn kết quả lờn bảng lớp ; trỡnh bày, H khỏc lập dàn ý vào nhỏp

3.Củng cố,

dặn dũ :(3 / ) -Nhận xột tiết học, dặn H về nhà hoànchỉnh dàn ý của bài văn tả người, viết vào

vở

-1H nhắc lại nội dung ghi nhớ sgk

Luyện từ và cõu : luyện tập về quan hệ từ

Bài 1 : đọc yờu cầu và nội dung.

-T dỏn lờn bảng lớp 2 tờ phiếu viết đoạnvăn; mời 2H làm bài – cỏc em gạch 2 gạchdưới quan hệ từ tỡm được, gạch 1 gạch dướinhững từ ngữ đước nối với nhau bằng quan

-H phỏt biểu ý kiến

Bài 2 : đọc yờu cầu và nội dung.

-Yờu cầu H tự làm, theo dõi giúp đỡ

em ánh, em Công Đạt, em Nghĩa….

- Nhận xột, KL bài đỳng

-1H đọc yờu cầu, lớp đọcthầm

-Trao đổi cựng bạn bờn cạnh, trảlời miệng từng cõu hỏi

Bài3: đọc yờu cầu và nội dung

- Yờu cầu tự làm rồi phỏt biểu ý kiến, theo dõi giúp đỡ em ánh, em Công

Đạt, em Nghĩa…

- Nhận xột, kl bài đỳng

-1H đọc yờu cầu, lớp đọcthầm

-2H làm trờn bảng lớp, H khỏclàm vào vở, phỏt biếu ý kiến.-4H nối tiếp đọc cỏc cõu sau khi

đó hoàn thành điền từ

-3 tổ là 3 nhúm thi đặt cõu với 1

Ngày đăng: 11/12/2017, 16:42

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w