Môi trường là tất cả những yếu tố xung quanh chúng ta có tác động gián tiếp hay trực tiếp lên con người và các sinh vật như: đất, nước, không khí chúng ta hít thở hằng ngày, hằng giờ… Nếu dựa vào cấu tạo có thể chia môi trường thành 3 loại: môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí. Nếu dựa vào nguồn gốc thì có hai loại: Môi trường tự nhiên và môi trường nhân tạo. Trước đây người ta quan niệm rằng: Nước và không khí là hai tài nguyên thiên nhiên vô tận, tức là không bao giờ cạn hay hiểu một cách khác là có mà chúng ta không có đủ để sử dụng, hoặc không sử dụng được do ô nhiễm, bị biến đổi. Và điều đó rất là nguy hiểm khi con người chúng ta không có nước sạch để dùng, không có không khí để mà thở “Người ta có thể nhịn ăn một giờ nhưng không thể nín thở một giờ”. Và hiện nay vấn đề môi trường không chỉ là vấn đề, trách nhiệm của một cá nhân, tổ chức, hay một quốc gia dân tộc nào mà là của tất cả mọi người và của toàn cầu. Thông tin nhiều, báo chí đưa nhiều nhưng không phải ai cũng biết, hiểu và có ý thức bảo vệ môi trường. Thực tế là nhiều vấn đề môi trường đang đặt ra nóng bỏng, bức thiết như vấn đề rác thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt, nạn chặt phá rừng bừa bãi, đốt rừng làm nương rẫy do hiện tượng du canh du cư là tăng thêm diện tích đất hoang hóa, phá rừng đầu nguồn hiện tượng lũ quét xảy ra thường xuyên hơn…
Trang 1PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Một trong những đặc điểm của môn Ngữ Văn ở trung học phổ thông, vớitính chất là một môn học công cụ là có thể kết hợp nhiều nội dung giáo dục trongquá trình dạy học Bên cạnh nội dung cốt lõi mang tính chất ổn định của môn học
là các nội dung giáo dục mang tính thời sự- xã hội (giáo dục tình cảm, nhân văn,trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước;giáo dục truyền thống dân tộc, về tình bạn tình yêu, gia đình và bạn bè, đồngnghiệp, về vấn đề lập nghiệp, về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh; giáo dục bảo vệ môi trường, phòng chống các tệ nạn xã hội, giáo dục sứckhỏe, giáo dục giới tính…) nhằm hình thành cho học sinh những quan hệ ứng xửđúng đắn với những vấn đề cuộc sống, đất nước và thời đại, giúp học sinh có đủbản lĩnh để hội nhập với xu thế toàn cầu hóa Vì thế ngay trong bản chất môn NgữVăn đã có lợi thế trong việc giáo dục ý thức các em về môi trường
Vì vậy giáo dục bảo vệ môi trường lồng ghép vào một số văn bản Ngữ văn
là có thể thực hiện được và phù hợp với xu thế dạy học môn Ngữ văn hiện nay, phùhợp với xu thế thời đại
Việc giáo dục các chuẩn mực xã hội cũng như các vấn đề trong cuộc sốngkhông chỉ xuất phát từ yêu cầu của người soạn chương trình mà còn là nhu cầuphát triển của chính học sinh và chính thực tế cuộc sống hiện nay vì một sự pháttriển bền vững trong tương lai Việc giáo dục môi trường thông qua nội dung bàihọc có sự liên hệ với môi trường xung quanh, môi trường ở một số khu vực trênthế giới và những vấn đề cấp bách, thời sự hiện nay của toàn cầu, các biện phápphòng chống các tác hại của môi trường, các biện pháp cải tạo và bảo vệ môitrường của từng quốc gia, khu vực trên toàn cầu làm sao có tính hiệu quả lâu dài và
có tính chất rộng lớn trên quy mô toàn cầu
Nhiều bài học hiện nay sẽ hướng cho học sinh nhận thức được giá trị cuộcsống, từ đó hình thành cách ứng xử có văn hóa, có tính tích cực trong vấn đề bảo
vệ môi trường, để thực hành và vận dụng linh hoạt vào thực tế
Như vậy có thể khẳng định việc giáo dục lồng ghép môi trường vào một sốvăn bản Ngữ Văn là hoàn toàn hợp lý và có thể thực hiện được Giúp học sinh cóđộng lực tìm hiểu, cân nhắc lựa chọn và có quyết định đúng đắn để giải quyết vấn
đề, xử lý hiệu quả trước các vấn đề môi trường đang đặt ra hiện nay một cách tốtnhất
Môi trường là tất cả những yếu tố xung quanh chúng ta có tác động gián tiếphay trực tiếp lên con người và các sinh vật như: đất, nước, không khí chúng ta hítthở hằng ngày, hằng giờ… Nếu dựa vào cấu tạo có thể chia môi trường thành 3loại: môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí Nếu dựa vào nguồngốc thì có hai loại: Môi trường tự nhiên và môi trường nhân tạo
Trang 2Trước đây người ta quan niệm rằng: Nước và không khí là hai tài nguyênthiên nhiên vô tận, tức là không bao giờ cạn hay hiểu một cách khác là có màchúng ta không có đủ để sử dụng, hoặc không sử dụng được do ô nhiễm, bị biếnđổi Và điều đó rất là nguy hiểm khi con người chúng ta không có nước sạch đểdùng, không có không khí để mà thở “Người ta có thể nhịn ăn một giờ nhưngkhông thể nín thở một giờ”.
Và hiện nay vấn đề môi trường không chỉ là vấn đề, trách nhiệm của một cánhân, tổ chức, hay một quốc gia dân tộc nào mà là của tất cả mọi người và của toàncầu Thông tin nhiều, báo chí đưa nhiều nhưng không phải ai cũng biết, hiểu và có
ý thức bảo vệ môi trường Thực tế là nhiều vấn đề môi trường đang đặt ra nóngbỏng, bức thiết như vấn đề rác thải công nghiệp, rác thải sinh hoạt, nạn chặt phárừng bừa bãi, đốt rừng làm nương rẫy do hiện tượng du canh du cư là tăng thêmdiện tích đất hoang hóa, phá rừng đầu nguồn hiện tượng lũ quét xảy ra thườngxuyên hơn…
Chúng ta đã chứng kiến nhiều hiện tượng bất thường: tuyết rơi giữa mùa hè,nhiệt độ lên cao trên 40 độ ở nhiều nước trên thế giới, gần đây nhất là thảm họathiên nhiên sóng thần - động đất ở khu vực Đông Nam Á, Nhật Bản…Tất cả đều là
do nguyên nhân sâu xa là môi trường Trái Đất đang bị biến đổi theo chiều hướngxấu
Chính vì thế giáo dục về vấn đề môi trường ngay từ khi đang ngôi trên ghếnhà trường là một biện pháp có tác dụng lâu dài, nhằm tác động đến thế hệ trongtương lai ý thức giữ gìn và bảo vệ Trái Đất chính là bảo vệ cuộc sống của chúng ta
Đối với học sinh THCS hiện nay, khái niệm về môi trường các em biết khá
rõ, khá tường tận, đặc biệt là thực trạng môi trường hiện nay, qua nhiều kênh thôngtin: các môn học trong nhà trường, trên ti vi, đài báo, trên các trang báo điện tử nhưng không phải em nào cũng có ý thức bảo vệ môi trường Chính vì thế tôi
mạnh dạn chọn đề tài :Giáo dục việc bào vệ môi trường vào một số văn bản trong chương trình Ngữ văn 8.
II.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Thực hiện đề tài trên, tôi hướng đến các mục đích sau đây:
- Nói rõ vai trò của môn Ngữ văn trong việc giáo dục kỷ năng sống cho họcsinh,trong đó có kỷ năng bảo vệ môi trường
- Làm rõ khái niệm môi trường và các loại môi trường hiện nay
- Đề xuất cách lồng ghép việc giáo dục học sinh bảo vệ môi trường vào một
số tiết học
III.PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Phạm vi đề tài nghiên cứu được xá định theo chương trình THCS mà cụ thể
Trang 3- Đối tượng nghiên cứu, khảo sát:
+Ở cấp độ chuyên môn: Giáo viên dạy môn Ngữ Văn THCS
+Ở cấp độ tiếp nhận: Học sinh trường THCS bản thân tôi trực tiếpgiảng dạy, trường THCS Đức Thành, trường THCS Hồ Tông Thốc huyện YênThành, tỉnh Nghệ An
IV.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Nghiên cứu, khảo sát thực tế việc dạy học các văn bản đã tích hợp việc bảo
vệ môi trường chưa
- Phân tích, tổng hợp,thống kê dựa trên cơ sử dự giờ đồng nghiệp
- Tìm hiểu,khảo sát thực tế môi trường xung quanh và hiện trạng môi trườngtrên thế giới
V NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI
- Tôi đã mạnh dạn đưa nội dung tích hợp việc bảo vệ môi trường vào một số tiết
học trong chương trình Ngữ văn 8
- Gắn nội dung dạy học với thực tiễn đặc biệt là thực tiễn ở địa phương của cácem
- Chú trọng việc hình thành, bồi đắp ý thức bảo vệ môi trường trong lành, xanh,sạch ,đẹp Từ đó có những hành động cụ thể trong việc bảo vệ môi trường
- Tạo hứng thú đối với môn học thông qua các hình thức dạy học phong phú
VI.Ý NGHĨA CỦA VIỆC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
Qua quá trình nghiên cứu thực trạng giảng dạy môn Ngữ văn nhằm nâng cao ýthức giữ bảo vệ môi trường, tôi mạnh dạn đề xuất với ban bè, đồng nghiệp cùngchuyên môn, cùng khối Nếu tốt có thể ứng dụng vào chương trình giảng dạy
PHẦN II NỘI DUNG
đã được lồng ghép vào một số môn học, trong đó có môn Ngữ Văn ở bậc THCS
Trang 4nhằm hướng đến một Việt Nam phát triển bền vững trong tương lai đi đôi với việcphát triển môi trường xanh, sạch.
Nói về môi trường thì rộng, vấn đề nóng bỏng, bức thiết về môi trường ngàycàng nhiều Phải chọn nội dung nào phù hợp với từng văn bản để nó không trùnglặp, nhàm chán, không trừu tượng xa xôi mà phải làm cho học sinh hiểu được vấn
đề Từ đó học sinh có ý thức, có trách nhiệm, có hành động cụ thể góp phần bảo vệmôi trường Xây dựng cảnh quan môi trường xanh sạch Là một việc tưởng chừngnhư đơn giản nhưng không hề đơn giản một tý nào
Hiện nay việc dạy lồng ghép môi trường vào môn Ngữ văn ở trường THCS đã
được thực hiện (Đây là một việc làm rất cần thiết và phù hợp) Mặc dù các giáo
viên đã được tập huấn, chuyên đề về việc dạy lồng ghép thế nhưng để hướng dẫnvấn đề này vào một bài cụ thể đang gây lúng túng cho rất nhiều giáo viên, khôngbiết nên đưa những câu hỏi như thế nào, vào lúc nào, phần nào thì thích hợp, hoặc
sợ nhiều quá vì đây chỉ là chương trình lồng ghép hoặc sợ ít quá thì lại chưa rõ yêucầu của nội dung lồng ghép, vừa phải đảm bảo tính đặc trưng môn học, vừa đảmtính hấp dẫn, vừa có tính giáo dục nhẹ nhàng, ấn tượng sâu sắc không quá ôm đồm,vừa bảo đảm sự phù hợp về dung lượng và thời lượng v.v
Chính vì thế tôi mạnh dạn góp một cách dạy chương trình lồng ghép này vàomột số văn bản ở chương trình Ngữ Văn 8 Với hy vọng chia sẻ vấn đề giáo dụclồng ghép môi trường vào môn Ngữ Văn hiện nay với bạn bè đồng nghiệp
2.TRÌNH BÀY NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI
- Giới thiệu một số nội dung và địa chỉ các tiết học, văn bản của môn NgữVăn 8 có thể thực hiện giáo dục lồng ghép bảo vệ môi trường
Bài 10 Tiết 39 Thông tin về ngày trái
đất năm 2000
Trực tiếp khai thác về đề tài môitrường: Vấn đề bao bì ni lông và rácthải
- Phân tích tác hại của việc dùng bao
bì ni lông?(Dựa vào sgk)
- Nguyên nhân nào khiến cho việcdùng bao ni lông gây nguy hại đốivới môi trường?( hs dựa vào sgk)
- Những việc cần làm ngay để bảo vệmôi trường?
GV: Trình chiếu một số hình ảnh về việc vứt và xử lý rác ở địa phương, sau đó yêu cầu hs nhận xét: Hiện
tượng xả rác, đặc biệt là sử dụng bao
Trang 5bì ni lông, gây ô nhiễm môi trườngnhư thế nào?
Bài 11 Tiết 45 Ôn dịch thuốc lá
Trực tiếp khai thác về đề tài môitrường: Tác hại của thuốc lá
Trước khi cho hs tìm hiểu về vấn đề này, gv trình chiếu một số hình ảnh
về tác hại của thuốc lá và hỏi.
- Tác hại của việc hút thuốc lá?
- Những tổn thất to lớn do nạn dịchthuốc lá gây cho con người là gì?
- Ở địa phương em nạn hút thuốc ládiễn ra như thế nào ở từng lứa tuổi?
và nó ảnh hưởng ra sao tới môitrường ( môi trường tự nhiên và môitrường xã hội )
- Bản thân em sẽ làm gì để phòng,chống tệ nạn này?
- Hãy kể một số việc cần làm ngay
để phòng chống tệ nạn hút thuốclá?
- Ở địa phương em đã có nhữngbiện pháp nào để giảm, hạn chế, cấmhút thuốc lá?
Bài 13 Tiết 49 Bài toán dân số
Liên hệ Môi trường và sự gia tăngdân số
Trước khi cho hs liên hệ giữa môi trường và sự gia tăng dân số Gv trình chiếu hoặc đưa ra một số hình ảnh, tranh về sức ép của dân số lên môi trường Sau đó yêu cầu hs rút ra nhận xét.
- Nguyên nhân sự gia tăng dân số?
có thể liên hệ thực tế ở địa phươngem?
- Thảo luận tác hại của việc gia tăngdân số? Đặc biệt là đối với môitrường?
Trang 6- Tại sao sự gia tăng dõn số lại ảnhhưởng tới mụi trường?
- Nhận xột tỡnh hỡnh dõn số ở ViệtNam chỳng ta?
- Liờn hệ tỡnh hỡnh dõn số ở địaphương em? Đó ỏp dụng cỏc biệnphỏp nào? hiệu quả ra sao đối với sựgia tăng dõn số?
- Việc dõn số ở địa phương em ngàycàng đụng đó ảnh hưởng như thế nàođối với mụi trường?
3.KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG TRIỂN KHAI CỦA ĐỀ TÀI
3.1-Ứng dụng trong trường mỡnh dạy.
3.2-Đối tượng:Ngữ văn khối 8.
Một số bài soạn tham khảo về giỏo dục lồng ghộp mụi trường trong chươngtrỡnh mụn Ngữ Văn 8
BÀI 10 TIẾT 39 THễNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000.
I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Thấy đợc ý nghĩa to lớn của việc bảo vệ môi trờng Từ đó có những suy nghĩ và hành động tích cực về vấn đề xử lí rác thảisinh hoạt
- Thấy đợc tính thuyết phục trong cách thuyết minh và những kiến nghị mà tác giả đề xuất trong văn bản
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức:
- Mối nguy hại đến môi trờng sống và sức khoẻ con ngời của thóiquen dùng túi ni lông
- Tính khả thi trong những đề xuất đợc tác giả trình bày
- Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giả thích đơn giản mà sáng
tỏ và bố cục chặt chẽ, hợp lí đã tạo nên tính thuyết phục của văn bản
Trang 7- Kiên định hạn chế sử dụng bao ni lông và vận động mọi
ng-ời cùng thực hiện; có suy nghĩ tích cực trước những vấn đề ương tự để bảo vệ môi trường
t-III.Cỏc kỉ năng sống cơ bản được giỏo dục.
Giao tiếp: phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ củabản thõn về tỏc phẩm
- Suy nghĩ sáng tạo: Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản, ý nghĩa về tỏc hại của rỏc thải đối với mụi trường
- Xác định giá trị bản thân: Sống cú trỏch nhiệm đối với việc giữ gỡn
và bảo vệ mụi trường
IV.PHƯƠNG PHÁP:
- Vấn đỏp, đàm thoại, thảo luận nhúm,bỡnh giảng,nờu vấn đề
V.CHUẨN BỊ:
1 Giỏo viờn:
-Bài soạn,sỏch giỏo khoa, sỏch giỏo viờn, sỏch bài tập, mỏy chiếu
-Tài liệu và cỏc thụng tin về bảo vệ mụi trường
2 Học sinh:
-Đọc văn bản, trả lời cõu hỏi Đọc - Hiểu văn bản
-Tỡm hiểu thờm tỡnh hỡnh sử dụng bao ni lụng ở địa phương
IV.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: ? Cho biết hai cõy phong cú ý nghĩa như thế nào dối với
tuổi thơ của người họa sĩ
3.Bài mới: Hiện nay vấn đề rỏc thải đang là vấn đề núng bỏng.Vậy rỏc thải gõy ra
những tỏc hại gỡ ta đi vào tỡm hiểu bài
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
GV hướng dẫn hs đọc: Đọc to, rừ
ràng,cần nhấn mạnh những hậu quả do
ụ nhiễm mụi trường gõy ra
Hóy cho biết văn bản này được trớch ở
*- Xuất xứ của văn bản
Văn bản trớch từ tài liệu của sở khoahọc-Cụng nghệ Hà Nội
Trang 8GV: Yêu cầu hs đọc lại phần 1 và cho
biết xuất phát từ đâu mà có ngày Trái
Đất?
GV: Đây là vấn đề văn hóa, xã hội, khoa
học, vấn đề môi trường rộng lớn mang
tầm thế giới, xuất phát từ việc thiết thực
là bảo vệ môi trường Đây không phải là
lời kêu gọi suông chung mà là lời kêu
gọi xuât phát từ trách nhiệm chung đối
với toàn nhân loại Đó cũng là yêu cầu
thiết thực đối với chúng ta
GV: Gọi hs đọc đoạn 2, tìm tác hại và
nguyên nhân của bao bì ni lông
lồng=> Nguồn gốc và nguyên nhân sự rađời của Ngày Trái Đất
Đoạn2: Như chúng ta đã biết môitrường => Tác hại của việc sử dụng bao
bì ni lồng và một số giải pháp
Đoạn 3: Còn lại => Lời kêu gọi bảo vệmôi trường bảo vệ Trái Đất
II- Tìm hiểu chi tiết văn bản
1- Nguồn gốc và nguyên nhân ra đời ngày Trái Đất.
- Từ năm 1970, ở Mỹ tổ chức bảo vệmôi trường đã khởi xướng và lấy ngày22-4 hằng năm là ngày Trái Đất
- Từ đó đến nay có 141 nước tham gia
- Năm 2000 Việt Nam tham gia lần đầutiên và lấy chủ đề là “ Một ngày không
+Tính không phân huỷ của nhựa pla-xtíc
- Lẫn vào đất cản trở quá trình sinhtrưởng của các loại thực vật
- Làm tắc các đường dẫn nước thải,muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh
- Làm chết các sinh vật khi chúng nuốtphải
+ Vứt bừa bãi nơi công cộng
- Mất mĩ quan
+ Chứa các chất ca-đi-mi
Trang 9GV: Trình chiếu các hình ảnh về ô
nhiễm môi trường và yêu cầu hs nhận
xét về viêc vứt rác bừa bãi ảnh hưởng
đến môi trường như thế nào?
( học sinh quan sát tranh và cho nhận
xét)
Nhận xét vấn đề sử dụng rác thải đặc
biệt là bao bì ni lông ở gia đình em, ở
địa phương em hiện nay như thế nào?
Em có giải pháp nào cho vấn đề này?
GV: Khuyến khích học sinh phát biểu.
Gợi ý: Hiện nay việc sử dụng bao bì ni
lông rất phổ biến, không có nơi đổ rác
hoặc đổ không đúng nơi quy định,
- Tái chế: gặp khó khăn
* Giải pháp:
Cần quy hoạch nơi đổ rác, phân loại rác
Trang 10người dân vứt rác ra đường, giờ đây
rác thải là một vấn đề nhức nhối không
của riêng bất cứ địa phương nào
như thế nào để bảo vệ môi trường ( Tại
trường em học và nơi địa phương em
đang sinh sống
Gv: Gọi hs đọc ghi nhớ (sgk)
ngay đầu nguồn, đổ rác đúng nơi quyđịnh, xử lý rác kịp thời Tuyên truyềncho tất cả mọi người phải có ý thức bảo
vệ môi trường…Phê phán những hành vilàm tổn hại đến môi trường…
Gợi ý: Khuyên bảo, yêu cầu, đề nghị
mọi người hạn chế sử dụng bao bì nilồng góp phần giữ gìn sự trong sạch môitrường Trái Đất
- Hs tự nói lên suy nghĩ và hànhđộng của mình
Trang 11NGỮ VĂN TIẾT 45 VĂN BẢN: ễN DỊCH THUỐC LÁ
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Biết cách đọc – hiểu, nắm bắt các vấn đề xã hội trong một văn bản nhật dung;
- Có thái độ quyết tâm phòng chống thuốc lá
- Thấy đợc sức thuyết phục bởi sự kết hợp chặt chẽ phơng thứclập luận và chứng minh trong văn bản
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KỶ NĂNG:
- Ra quyết định: quyết tâm phòng chống tệ nạn thuốc lá,
động viên mọi ngời xung quanh cùng thực hiện
III.Cỏc kỉ năng sống cơ bản được giỏo dục.
Giao tiếp: phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ củabản thõn về văn bản
- Suy nghĩ sáng tạo: Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản, ý nghĩa về tỏc hại của thuốc lỏ đối với cộng đồng, xó hội
- Xác định giá trị bản thân: Sống cú trỏch nhiệm đối với việc núi khụng với thuốc lỏ: Khụng hỳt, khụng tàng trữ Cú trỏch nhiệm tuyờn truyền người thõn,bạn bố khụng sử dụng thuốc lỏ
IV.PHƯƠNG PHÁP:
- Thuyết trỡnh, thảo luận nhúm, đàm thoại,…
V.CHUẨN BỊ:
1 Giỏo viờn:
- Bài soạn,sỏch giỏo khoa, sỏch giỏo viờn, sỏch bài tập
-Tài liệu và cỏc thụng tin về bảo vệ mụi trường, thuốc lỏ
2 Học sinh:
-Đọc văn bản, trả lời cõu hỏi Đọc - Hiểu văn bản
-Tỡm hiểu thờm tỡnh hỡnh sử dụng thuốc lỏ và tỏc hại của thuốc lỏ
VI CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Trang 121 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
( H)Thế nào là văn bản thuyết minh? Các nội dung trong văn bản thuyết minh
có đặc điểm gì? cách thể hiện nội dung trong văn bản thuyết minh phải như thế nào?
Hs tr¶ lêi theo néi dung phÇn ghi nhí trong SGK ( 117)
3.Bài mới: Thuốc lá được làm từ chất gì Hút thuốc lá có lợi hay có hại, chúng ta
đi vào tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
H: Nêu hiểu biết của em về tác giả?
II- Tìm hiểu chi tiết.
1- Thông báo về nạn dịch thuốc lá
- Ôn dich thuốc lá