Giáo án tin học 8 tuần 1 5

 Biết chương trình là cách để con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiềucông việc liên tiếp một cách tự động.. Bài mới : 32 phút HOẠT ĐỘNG 1: 15 phút Học sinh hiểu con người điều kh

Ngày soạn :20/08/2012 Ngày dạy : 22/08/2012

Tiết 1 : Bài 1:

MÁY TÍNH VÀ CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH

I MỤC TIÊU :

 Biết con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện công việc thông qua lệnh

 Biết chương trình là cách để con người chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiềucông việc liên tiếp một cách tự động

2 Kiểm tra bài cũ : (05 phút)

Kiểm tra SGK của học sinh Đưa ra các yêu cầu đối với môn học

3 Bài mới : (32 phút)

HOẠT ĐỘNG 1: (15

phút) Học sinh hiểu con

người điều khiển máy

tính thông qua cái gì

Để máy tính có thể thực

hiện một công việc theo

mong muốn của mỡnh,

con người phải đưa ra

những chỉ dẫn thích hợp

cho máy tính

Double click chuột

lên biểu tượng trên màn

VD 1: Gừ 1 chữ a trờn bànphớm ta đó ra lệnh cho MTghi chữ a lờn màn hỡnh

VD 2: Sao chép 1 đoạn vb làyêu cầu MT thực hiện 2 lệnh:sao chép ghi vào bộ nhớ và saochép từ bộ nhớ ra vị trí mới

(ưu tiên HS yếu)

HS : Quan sát và nhớcác thao tác thực hiệncủa rôbốt

HS : Nhắc lại các lệnh mà robôt phải làm để hoàn thành công việc

2 Ví dụ:

rô-bốt quét nhà

Để rô-bốt hoàn thànhnhiệm vụ ta ra các lệnh sau:

Lệnh 1: tiến 2 bước.Lệnh 2: quẹo trái, tiếnmột bước

Lệnh 3: nhặt rỏcLệnh 4: tiến 2 bước.Lệnh 5: quẹo phải, tiến 3bước

Lệnh 6: bỏ rỏc vào thùng

4 Củng cố (05 phút)

Sau khi thực hiện lệnh “Hãy quét nhà” ở trên, vị trí mới của rô-bốt là gì?

Em hãy đưa ra các lệnh để rô-bốt trở lại vị trí xuất phát của nó (góc dưới bêntrái màn hình)

5 Hướng dẫn về nhà (02 phút)

- Viết các lệnh chỉ dẫn để rôbốt hoàn thành công việc trực nhật lớp của em

- Viết các lệnh chỉ dẫn để rôbốt giúp em là một cái áo

- Học thuộc và nắm chắc các nội dung vừa học

- Xem trước nội dung của 2 phần còn lại để tiết sau học

***********************************************

Ngày soạn : 22/08/2012 Ngày dạy : 24/08/2012

 Biết ngôn ngữ dùng để viết chương trình máy tính gọi là ngôn ngữ lập trình

 Biết vai trò của chương trình dịch

2 Kiểm tra bài cũ (5ph)

-CH : Con người ra lệnh cho máy tính như thế nào ? Lấy một ví dụ minh hoạ ?

điều khiển rô-bốt về thực chất

cũng có nghĩa là viết chương

HS trả lời

3 Viết chương trình : ra lệnh cho máy tính làm việc

Dãy lệnh đơn giản trong chương trình

Việc viết các lệnh để điềukhiển rô-bốt trong ví dụ

trên chính là viết chương trỡnh

Các công việc con ngườimuốn máy tính thực hiện rất đadạng và phức tạp Một lệnh đơngiản không đủ để chỉ dẫn chomáy tính Vỡ thế việc viết nhiềulệnh và hợp lại trong một chươngtrỡnh giỳp con người điều khiểnmáy tính một cách đơn giản vàhiệu quả hơn

HOẠT ĐỘNG 2 : Học sinh

tìm hiểu vì sao phải viết

4 Chương trình và ngôn ngữ

chương trình (17ph)

- Giả sử có hai người nói

chuyện với nhau Một người

chỉ biết tiếng Anh, một người

chỉ biết tiếng Việt Vậy hai

người có thể hiểu nhau

không?

Tương tự để chỉ dẫn

cho máy tính những công

việc cần làm ta phải viết

Để thực hiện được công việc,

máy tính phải hiểu các lệnh

được viết trong chương trỡnh

?Vậy làm thế nào để máy tính

hiểu được các lệnh của con

ra đời để giảm nhẹ khó khăn

trong việc viết chương trỡnh

được gọi là ngôn ngữ mỏy

- Viết chương trỡnh là sử dụngcỏc từ cú nghĩa (thường là tiếngAnh)

- Cỏc chương trỡnh dịch đóng

vai trũ "người phiên dịch" vàdịch những chương trỡnh đượcviết bằng ngôn ngữ lập trỡnhsang ngụn ngữ mỏy để máy tính

có thể hiểu được

 Như vậy, thông tin đưa vàomáy phải được chuyển đổi thànhdạng dóy bit (dóy cỏc tớn hiệuđược kí hiệu bằng 0 hoặc 1)

được viết bằng ngôn ngữ lậptrình sang ngôn ngữ máy để máytính có thể hiểu được

- Chương trình soạn thảo và chương trình dịch thường được kết hợp vào một phần mềm, được gọi là môi trường lập trình

4 Củng cố (5’)

? Qua bài học em cần ghi nhớ những điều gì

-Cho HS đọc nội dung phần ghi nhớ ở SGK

- Tại sao người ta tạo ra các ngôn ngữ khác để lập trình trong khi các máy tínhđều đã có ngôn ngữ máy của mình?

5 Hướng dẫn về nhà (1’).

- BT: Sau khi thực hiện lệnh “Hãy quét nhà” ở trên, vị trí mới của rô-bốt là gì ?

Em hãy đưa ra các lệnh để rô-bốt trở lại vị trí xuất phát của nó (góc dưới bên trái mànhình)

- Học thuộc phần ghi nhớ và xem nội dung bài 2

II CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên : SGK, SGV, tài liệu, Giáo án

2 Học sinh : Đọc trước bài, SGK, Đồ dùng học tập,

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :

1 Ổn định lớp (1’)

- Kiểm tra sĩ số :

- Ổn định trật tự :

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

1 Viết chương trình là gì ? tại sao phải viết chương trình ?

2 Ngôn ngữ lập trình là gì ? tại sao phải tạo ra ngôn ngữ lập trình ?

III Bài mới (33’)

HOẠT ĐỘNG 1 : Học

sinh hiểu thế nào là ngôn

ngữ lập trình (10ph)

Gv : Đưa ra ví dụ về một

chương trình đơn giản viết

trong môi trường Pascal

GV : Theo em khi chương

HS trả lời (ưu tiên

HS yếu)

1 Ví dụ về chương trình

* Ví dụ về một chương trìnhđơn giản viết bằng Pascal

- Sau khi chạy chương trìnhnày máy sẽ in lên màn hìnhdòng chữ Chao cac ban

2 Ngụn ngữ lập trỡnh gồm những gỡ?

Ngụn ngữ lập trỡnh gồm:

phải được ghép theo đúng

quy tắc ngữ pháp hay không

hiểu thế nào là từ khoá và

tên trong chương trình

Gv : Chốt khái niệm tên và

giải thích thêm về quy tắc

đặt tên trong chương trình

Tên hợp lệ trong ngôn ngữ

lập trình Pascal không được

bắt đầu bằng chữ số và

không được chứa dấu cách

? Gọi HS cho ví dụ về tên?

Hs : Đọc câu hỏi suy nghĩ và trả lời

Hs : Nghiên cứuSGK trả lời

HS: Nghe giảng và ghi bài

HS yếu nhắc lại

Hs : Nghiên cứu

Hs : Trả lời theo ýhiểu

HS lắng nghe, ghi chép

HS yếu trả lời

Hs : Trả lời theo ýhiểu

Hs: Nghe và ghi bài

HS cho ví dụ(ưu

tiên HS yếu)

- Bảng chữ cỏi: thường gồm

các chữ cái tiếng Anh và một

số kí hiệu khác như dấu phéptoán (+, , *, /, ), dấu đóng

mở ngoặc, dấu nháy, Nóichung, các kí tự có mặt trênbàn phím máy tính đều có mặttrong bảng chữ cái của mọingôn ngữ lập trỡnh

- Cỏc quy tắc: cỏch viết (cỳ

phỏp) và ý nghĩa của chỳng;cỏch bố trớ cỏc cõu lệnh thànhchương trỡnh,

3 Từ khoá và tên

- Từ khoá của một ngôn ngữlập trình là những từ dành riêng, không được dùng các từkhoá này cho bất kì mục đíchnào khác ngoài mục đích sửdụng do ngôn ngữ lập trình quyđịnh

- Tên được dùng để phân biệtcác đại lượng trong chươngtrình và do người lập trình đặttheo quy tắc :

+ Hai đại lượng khác nhau

trong một chương trình phải có

tên khác nhau

+ Tên không được trùng với các từ khoá.

4 Củng cố (5’)

? Qua tiết học em đã hiểu được những điều gì

? Hãy đặt hai tên hợp lệ và hai tên không hợp lệ

5 Hướng dẫn về nhà (1’)

1 Học thuộc khái niệm ngôn ngữ lập trình và hiểu về môi trường lập trình là gì

2 Hiểu, phân biệt được từ khoá và tên trong chương trình

 Biết về các bước cơ bản để viết và chạy một chương trình Pascal đơn giản

 HS có ý thức tìm tòi, ham học hỏi

HOẠT ĐỘNG 1 : Học sinh hiểu

cấu trúc của một chương trình

Gv : Đưa ví dụ về chương trình

Gv : Cho biết một chương trình có

Hs : Quan sátchương trình

? Theo em trong 1 chương trình

phần nào bắt buộc phải có?

để xuất hiện màn hình sau :

Gv : Giới thiệu màn hình soạn thảo

của T.P

Gv : Giới thiệu các bước cơ bản để

làm việc với một chương trình

trong môi trường lập trình T.P

HS quan sát, lắngnghe

HS lắng nghe, ghichép

(chứa các lệnh viết sẵn

có thể sử dụng trongchương trình) và một

số khai báo khác

Phần thân của chương trìnhgồm các câu lệnh mà máytính cần thực hiện Đây là

phần bắt buộc phải có

- Phần khai báo có thể có hoặc không Tuy nhiên, nếu

có phần khai báo phải được đặt trước phần thân chương trình

5 Ví dụ về ngôn ngữ lập trình

- Khởi động chương trình :

- Màn hình T.P xuất hiện

- Từ bàn phím soạn chươngtrình tương tự word

- Sau khi đã soạn thảo xong, nhấn phím Alt+F9

để dịch chương trình

- Để chạy chương trình, tanhấn tổ hợp phím Ctrl+F9

4 Củng cố (5’)

- Hãy nhắc lại cấu trúc chung của một chương trình Pascal?

- Các bước cơ bản để làm việc với một chương trình trong môi trường lập trìnhT.P?

- Cho HS đọc nội dung phần ghi nhớ trong SGK

5 Hướng dẫn về nhà (1’)

- Học thuộc và nắm chắc các kiến thức vừa học

 Thực hiện được các thao tác mở các bảng chọn và chọn lệnh.

 Soạn thảo được một chương trình Pascal đơn giản

 Biết cách dịch, sửa lỗi trong chương trình, chạy chương trình và xem kết quả

 Biết sự cần thiết phải tuân thủ quy định của ngôn ngữ lập trình

II CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên :

- SGK, SGV, tài liệu, Giáo án

- Chuẩn bị phòng thực hành đủ số máy tính hoạt động tốt

2 Học sinh :

- Đọc trước bài thực hành

- Học thuộc kiến thức lý thuyết đã học

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :

1 Ổn định lớp (1’)

- Kiểm tra sĩ số :

- Ổn định trật tự :

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

1 Cấu trúc chung một chương trình gồm những phần nào ? Đọc tên và chứcnăng của một số từ khoá trong chương trình

2 Nêu các bước cơ bản để làm việc với một chương trình trong Turbo Pascal

Gv : Đóng điện

Gv : Xác nhận kết quả báo

cáo trên từng máy

Gv : Phổ biến nội dung yêu

cầu chung trong tiết thực

hành là làm quen với ngôn

? Yêu cầu HS khởi động

HD thêm cho HS yếu

Gv : Theo dõi quan sát các

thao tác thực hiện của Hs

trên từng máy và hướng

dẫn thêm cho HS yếu.

máy tính của mình =>

Báo cáo tình hình choGv

Hs : ổn định vị trítrên các máy

Hs : Theo dõi và quansát

HS yếu nhắc lại

HS quan sát, lắngnghe

HS khởi động

Hs : Quan sát cácthành phần trên mànhình TP

Hs : Quan sát

Hs : Làm theo trênmáy của mình vàquan sát các lệnhtrong từng menu

HS yếu trả lời

Hs : Làm thử trên máy tính của mình

Bài 1 Làm quen với việc khởi

động và thoát khỏi TurboPascal Nhận biết các thànhphần trên màn hình của TurboPascal

a Khởi động Turbo Pascal:

C 1: Nháy đúp chuột trên biểu

tượng trên màn hình nền;

C2: Nháy đúp chuột trên tên

tệp Turbo.exe trong thư mục

chứa tệp này (thường là thư

mục con TP\BIN).

b Quan sát màn hình củaTurbo Pascal

c Nhận biết các thành phần:Thanh bảng chọn; tên tệp đangmở; con trỏ; dòng trợ giúpphía dưới màn hình

h Nhấn tổ hợp phím Alt+X để

thoát khỏi Turbo Pascal.

4 Củng cố (5’)

- Nhắc lại các thao tác cơ bản vừa thực hành

- GV nhận xét giờ thực hành, có thể cho điểm một số em có bài thực hành tốt

5 Hướng dẫn về nhà 1’)

- Về nhà thực hành thêm (nếu có máy tính)

- Xem nội dung các bài tập tiếp theo để tiết sau thực hành tốt hơn

 Thực hiện được các thao tác mở các bảng chọn và chọn lệnh

 Soạn thảo được một chương trình Pascal đơn giản

 Biết cách dịch, sửa lỗi trong chương trình, chạy chương trình và xem kết quả

 Biết sự cần thiết phải tuân thủ quy định của ngôn ngữ lập trình

II CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên :

- SGK, SGV, tài liệu, Giáo án

- Chuẩn bị phòng thực hành đủ số máy tính hoạt động tốt

2 Học sinh :

- Đọc trước bài thực hành

- Học thuộc kiến thức lý thuyết đã học

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :

1 Ổn định lớp (1’)

- Kiểm tra sĩ số :

- Ổn định trật tự :

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

1 Nêu các cách khởi động của phần mềm lập trình Pascal ?

2 Nêu các thành phần cơ bản trên màn hình Pascal ? Nêu cách thóat khỏiPascal ?

3 Bài mới(33’)

HĐCỦA THẦY HĐ CỦA TRÒ GHI BẢNG

HOẠT ĐỘNG 1 : Hướng

dẫn ban đầu (5’)

Gv : Đóng điện

Gv : Xác nhận kết quả báo

cáo trên từng máy

Gv : Thường xuyên đi các

máy kiểm tra, theo dõi và

chuẩn bị sẵn từ trong máy

Gv : Theo dõi và hướng

Báo cáo tình hình choGv

Hs : ổn định vị trítrên các máy

Hs : Làm theo cácbước yêu cầu trongSGK

HS yếu nhắc lại

HS khởi động trên máy của mình

Hs : Quan sát và lắng nghe giải thích

Hs : Gõ chương trìnhphần a trong sgkHs: Đọc và hiểu chú

ý sgk

Hs : Làm theo mộtcách tuần tự các bước

HS trả lời

HS yếu trả lời

Hs : Quan sát và đối chiếu kết quả trên máy của mình

HS làm BT 3 trên

Bài 2 Soạn thảo, lưu, dịch và

chạy một chương trình đơn giản

program CT_Dau_tien; uses crt;

begin

clrscr;

writeln('Chao cac ban');

write('Toi la Turbo Pascal');

- Nhắc lại các thao tác cơ bản vừa thực hành.

- GV nhận xét giờ thực hành, có thể cho điểm một số em có bài thực hành tốt

5 Hướng dẫn về nhà (1’)

- Về nhà thực hành thêm (nếu có máy tính)

- Đọc và chuẩn bị bài 3 : Chương trình máy tính và dữ liệu

 Biết khỏi niệm kiểu dữ liệu và cỏc kiểu dữ liệu cơ bản thường sử dụng

 Biết một số phép toán cơ bản với dữ liệu số;

 Rốn luyện tớnh tư duy và sỏng tạo của học sinh

II CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên : - SGK, SGV, tài liệu, Giáo án

- Đồ dùng dạy học

2 Học sinh : - Kiến thức đã học.

- Đọc trước bài mới SGK, Đồ dùng học tập

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :

1 Ổn định lớp(1’)

- Kiểm tra sĩ số Ổn định trật tự

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

? Hãy nêu cấu trúca chung của mọt chương trình trong ngôn ngữ lập trìnhPascal ?

3 Bài mới (33’)

HOẠT ĐỘNG 1 : Học

sinh tìm hiểu về dữ liệu

1.Dữ liệu và kiểu dữ liệu.

Ví dụ 1:

GV : Đọc tên kiểu dữ liệu

Integer, real, char, string

? Gọi HS đọc lại

Chú ý: Dữ liệu kiểu kớ tự

và kiểu xâu được đặt trong

cặp dấu nháy đơn

HS quan sát, ghichép

vở

HS : Viết vàogiấy nháp

Dòng chữ Phép toán với các số

- Các ngôn ngữ lập trình định nghĩasẵn một số kiểu dữ liệu cơ bản

 Số nguyên, ví dụ số học

sinh của một lớp, số sách trong thưviện,

 Số thực, ví dụ chiều cao của

bạn Bình, điểm TB môn Toán,

 Xâu kí tự (hay xâu) là dãy

các "chữ cái" lấy từ bảng chữ cái của

ngôn ngữ LT, ví dụ: "Chao cac ban",

Phạm vi giá trị

intege r

Số nguyên trong khoảng 215 đến 215  1

real

Số thực có giá trị tuyệt đối trong khoảng 2,910-39 đến 1,71038 và số 0

char Một kí tự trong bảng chữ cái

Ngôn ngữ toán Ngôn ngữ TP

- Phép cộng và phép trừ được thựchiện theo thứ tự từ trái sang phải

4 Củng cố (5’)

HS : Nhắc lại những kiến thức cần đạt được trong bài

GV : Chốt lại những kiến thức trọng tâm trong bài

5 Hướng dẫn về nhà (1’)

- Học lý thuyết, làm bài tập 1, 2, 3, 4

Kí hiệu

Phép toán Kiểu dữ liệu

số nguyên

mod chia lấy

phần dư

số nguyênVD: 5/2 = 2.5; 12/5 = 2.4

5 div 2 = 2; 12 div 5 = 2

5 mod 2 = 1; 12 mod 5 = 2

- Đọc trước phần 3,4 bài 2 để tiết sau học.

 Biết các phép toán so sánh trong ngôn ngữ lập trình

 Biết khái niệm điều khiển tương tác giữa người với máy tính

 Biết vận dụng cỏc dạng toán vào từng trường hợp cụ thể

II CHUẨN BỊ :

1 Giáo viên : - SGK, SGV, tài liệu, Giáo án

- Đồ dùng dạy học như máy tính, projector,

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

(?) Nêu một số kiểu dữ liệu mà em được học? Lấy ví dụ minh hoạ?

(?) Nêu một số các phép toán số học có trong ngôn ngữ Pascal? Lấy ví dụ?

HS yếu: Đưa ra

ví dụ :a) 5  2 = 10b) 15 + 7 > 20 3

3 Các phép so sánh

- Bảng kí hiệu các phép so sánh viết trong ngôn ngữ Pascal:

Kí hiệu trong Pascal

? Theo em các phép so sánh

này viết trong ngôn ngữ TP

có giống trong toán học

bằng

Vớ dụ:

3*2> 4; 5=5; 5<>6; … => kết quả đúng

? Em phải làm gì khi xuất

hiện hộp thoại này ?

HS : Nhắc lại những kiến thức cần đạt được trong bài

GV : Chốt lại những kiến thức trọng tâm trong bài

HS : Đọc phần ghi nhớ sgk

5 Hướng dẫn về nhà (1’)