Các nhà kinh điển C.Mác và Ph.Ăngghen đã từng đánh giá rất cao vai trò lịch sử của giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản, đánh giá cao sự chiến thắng của phương thức sản xuất tư bản chủ ng
Trang 1I TÍNH TẤT YẾU CỦA SỰ PHÁT TRIỂN XÃ HỘI LOÀI NGƯỜI LÀ
ĐI LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
Có thể nói việc tìm hiểu về triển vọng của chủ nghĩa xã hội hiện nay trên thế giới bắt đầu từ một logic sau:
1 Chủ nghĩa tư bản không phải là mục tiêu cuối cùng của xã hội loài người Bởi vì, mặc dù đã có những điều chỉnh, những tích hợp tích cực
nhưng bản chất của chủ nghĩa tư bản không thay đổi trong một thế giới đang đổi thay mạnh mẽ về mọi mặt như hiện nay Hơn nữa các yếu tố của xã hội chủ nghĩa lại đang nảy sinh ngay trong lòng xã hội tư bản
Các nhà kinh điển C.Mác và Ph.Ăngghen đã từng đánh giá rất cao vai trò lịch sử của giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản, đánh giá cao sự chiến thắng của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa trước phương thức sản xuất phong kiến đã lỗi thời lạc hậu Việc đánh giá này được các ông viết trong tác phẩm Tuyên ngôn của đảng cộng sản như sau: “giai cấp tư sản đã đóng vai trò hết sức cách mạng trong lịch sử”; song các ông cũng đã dự báo và chứng minh những dự báo của mình rằng “sự sụp đổ của giai cấp tư sản và sự thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau”
Kế thừa, vận dụng và phát triển những quan điểm trên của C.Mác và Ph.Ăngghen, Lênin đã viết tác phẩm “Chủ nghĩa đế quốc giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản” và chỉ ra những mâu thuẫn, xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản đến chủ nghĩa đế quốc là giai đoạn “tột cùng”, và là phòng chờ của chủ nghĩa xã hội
Nếu căn cứ vào tình hình thực tế trên phạm vi toàn cầu trong mấy thập niên vừa qua, người ta thấy rằng chủ nghĩa tư bản ngày nay phát triển rất mạnh mẽ do chủ nghĩa tư bản biết tự điều chỉnh và thích ứng với những thay đổi của thế giới Tuy nhiên, có thể thấy về bản chất chủ nghĩa tư bản không hề thay đổi, những mâu thuẫn trong xã tư bản chủ nghĩa, tự bản thân nó không
Trang 2thể khắc phục nổi, đó chính là tình trạng khủng hoảng kinh tế, ngoài khủng hoảng mang tính chu kỳ ra còn có khủng hoảng cơ cấu, khủng hoảng thể chế, khủng hoảng tài chính tiền tệ chẳng hạn như cuộc khủng hoảng tài chính diễn
ra ở nước Mỹ cuối 2007 đầu 2008 vv… Các loại khủng hoảng mang tính hệ thống này và những khó khăn của chủ nghĩa tư bản đã dẫn tới hàng loạt vấn đề
xã hội nảy sinh như: tình trạng thất nghiệp, nghèo đói và khoảng cách chênh lệch giữa giàu và nghèo ngày càng xa, mâu thuẫn sắc tộc, niềm tin, tôn giáo, giá trị tăng lên, trật tự xã hội hỗn loạn, hoạt động tội phạm gia tăng vv… Tất
cả những vấn đề đã làm cho một số nhà nghiên cứu nhận định rằng mặc dù đã
có những điều chỉnh nhưng chủ nghĩa tư bản hiện nay vẫn là “một thế giới không thể chấp nhận”
Đó chính là một trong những lý do dẫn đến từ sau cách mạng Tháng Mười Nga, nhất là từ sau chiến tranh thế giới thứ hai cho đến nay, trên thế giới tồn tại hai hệ thống kinh tế xã hội đối lập nhau (chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa
tư bản), điều này, đã tác động đến sự lựa chọn con đường phát triển của các dân tộc trên thế giới
Chẳng hạn, ở các nước vốn trước đây là thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc sau khi giành độc lập đã và đang lựa chọn con đường phát triển cho dân tộc mình Con đường tư bản tư nghĩa trong những điều kiện nhất định đã đem lại những thành công cho một số nước còn phần lớn cách nước khác không thoát khỏi đói nghèo, nợ nần chồng chất Ngay ở các nước tư bản phát triển cũng nảy sinh xu hướng phát triển “phi tư bản”, “hậu tư bản”, xu hướng xã hội dân chủ như ở nước Đức, Thụy Điển vv… điều này chứng tỏ chủ nghĩa tư bản không phải là “xã hội tốt đẹp cuối cùng”, không phải là mục tiêu cuối cùng của loài người mà nó sẽ bị thay thế bởi một xã hội tốt đẹp hơn, xã hội đó chính là xã hội cộng sản chủ nghĩa, những tiền đề của sự thay thế ấy chính là các yếu tố đang nảy sinh trong lòng xã hội tư bản
Trang 3Theo Mác “sự thay thế của các hình thái kinh tế - xã hội là một quá trình lịch sử - tự nhiên” Chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội (giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản) với tư cách là hai hình thái kinh tế xã hội khác nhau,
kế tiếp nhau, xã hội trước tất yếu bị xã hội sau thay thế, xã hội sau vừa phủ định xã hội trước vừa kế thừa và phát triển những thành tựu mà xã hội trước tạo ra Chủ nghĩa tư bản ngày nay đã phát triển đến giai đoạn cao nhất của nó -chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước Chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước, theo Lênin, là sự chuẩn bị đầy đủ nhất cho chủ nghĩa xã hội, là giai đoạn trước của chủ nghĩa xã hội, là phòng chờ của chủ nghĩa xã hội
Chủ nghĩa tư bản ngày nay đã tạo ra nền sản xuất lớn với khoa học công nghệ, kỹ thuật ngày càng hiện đại, sự phát triển xã hội hoá sản xuất đang “nẩy mầm” những nhân tố cho chủ nghĩa xã hội Sự xuất hiện những công ty cổ phần trong phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, sự tăng lên của nó và những nhân tố xã hội chủ nghĩa khác có nghĩa là sự phát triển của quá trình lịch sử tự nhiên trong đó chủ nghĩa tư bản bắt đầu quá độ sang phương thức sản xuất mới Trong xã hội tư bản hiện đại, về mặt sở hữu, sự xuất hiện quốc hữu hoá, chế độ hợp tác, công ty cổ phần, nhà nước đóng vai trò điều tiết quản
lý về vốn, nguồn lao động tham gia quản lý xí nghiệp ở mức độ khác nhau, sự rút ngắn khoảng cách giữa thành thị và nông thôn, lao động trí óc với lao động chân tay, tính dân chủ và xã hội của nhà nước tăng lên vv… tất cả những yếu
tố này chính là sự chuẩn bị điều kiện vật chất cho chủ nghĩa xã hội
2 Sự sụp đổ hệ thống chủ nghĩa xã hội hiện thực ở các nước Liên
Xô và Đông Âu không phải là sự cáo chung của chủ nghĩa xã hội mà chỉ
là sự sụp đổ của một mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực chưa đúng đắn.
Cuối những năm 80 đầu những năm 90 của thế kỷ XX, sự kiện chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô, Đông Âu sụp đổ, phong trào xã hội chủ nghĩa trên thế giới lâm vào bước thoái trào lần thứ ba Một số lực lượng vội vã vui mừng cho
Trang 4đó là sự cáo chung của chủ nghĩa xã hội, sự cáo chung của chủ nghĩa Mác, người dân, thậm chí một số đảng viên và lãnh đạo ở những nước đi theo chủ nghĩa xã hội như ở Việt Nam, Trung Quốc… cũng không khỏi hoang mang bối rối Sự thật, sự tan rã của Liên Xô, Đông Âu không phải là sự thất bại của chế độ và nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa xã hội mà chỉ là sự thất bại của một mô hình thực tiễn nhất định chưa đúng đắn Mô hình chủ nghĩa xã hội kiểu Liên xô, Đông Âu là mô hình chủ nghĩa xã hội thử nghiệm chưa đúng đắn, nó không đồng nghĩa với sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội với tính cách là một hình thái kinh tế - xã hội mà loài người đang vươn tới
Sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu cũng không vì thế mà thay đổi nội dung, tính chất của thời đại ngày nay Thời đại ngày nay vẫn là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới, sự tan rã của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu chỉ chứng
tỏ tính quanh co, phức tạp trong sự phát triển của xã hội loài người mà thôi Đúng như Lênin từng nhấn mạnh: “Tất cả các dân tộc sẽ đi đến chủ nghĩa xã hội, đó là điều không tránh khỏi, nhưng tất cả các dân tộc đều tiến tới chủ nghĩa xã hội không phải một cách hoàn toàn giống nhau, mỗi dân tộc sẽ đưa đặc điểm của mình vào hình thức này hay hình thức khác của chế độ dân chủ, vào loại này hay loại khác của chuyên chính vô sản, vào nhịp độ này hay nhịp
độ khác của việc cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với các mặt khác nhau của đời sống xã hội”, ở giai đoạn hiện nay, các đảng trong phong trào cộng sản công nhân quốc tế đều thừa nhận “các đặc điểm dân tộc” trong con đường đi lên chủ nghĩa xã hội và mô hình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở các nước, thay vì tuyệt đối hóa mô hình xô - viết và con đường của Liên Xô như trước đây
Trang 53 Các nước xã hội chủ nghĩa còn lại tiến hành cải cách mở cửa, đổi mới và ngày càng thu được những thành tựu to lớn
Trong bối cảnh chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp
đổ, ở một số nước xã hội chủ nghĩa khác như Trung Quốc và Việt Nam đã tiến hành đổi mới, cải cách mở cửa thành công, đã đưa đất nước vượt qua khó khăn khủng hoảng và đạt được những thành tựu to lớn Trên cơ sở kiên trì, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước mình, trong qua trình đổi mới, cải cách, mở cửa đã giữ vững nguyên tắc, đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối với nhà nước và xã hội
Để giữ vững vai trò lãnh đạo, Đảng phải tự đổi mới theo hướng dân chủ, khoa học phù hợp với điều kiện cụ thể của nước mình Đảng Cộng sản ở các nước này đã mạnh dạn thừa nhận những khuyết điểm, sai lầm trong quá trình lãnh đạo đất nước từ đó từ bỏ mô hình kinh tế kế hoạch tập trung chuyển sang kinh tế thị trường, thừa nhận việc sử dụng kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế để phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật cho chủ nghĩa xã hội là yêu cầu khách quan, được quy định bởi trình độ phát triển hiện nay của lực lượng sản xuất của xã hội loài người, là phương hướng đúng đắn để chủ nghĩa xã hội tự đổi mới và phát triển… thay vì coi kinh tế thị trường là cái riêng có của chủ nghĩa tư bản và hoàn toàn không tương hợp với chủ nghĩa xã hội như trước đây thì nay đã thừa nhận sự tồn tại của các thành phần kinh tế, đa dạng hoá các hình thức sở hữu, lấy hình thức phân phối theo lao động là nguyên tắc chủ yếu
Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa phù hợp với điều kiện hội nhập quốc tế Nhà nước quản lí vĩ mô nền kinh tế, giảm dần sự can thiệp
vi mô, thô bạo trong nền kinh tế, thực hiện chế độ dân chủ, công khai minh bạch thay cho chế độ mệnh lệnh, chỉ huy Xác định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội là con đường khó khăn lâu dài, phải trải qua nhiều giai đoạn
Trang 6Những thành tựu cải cách, đổi mới ở Trung Quốc, Việt Nam, Lào và sự phát triển của Cu-ba, Triều Tiên là nguồn cổ vũ lớn lao, thúc đẩy quá trình hồi phục, ra khỏi khủng hoảng và phát triển đi lên của phong trào chủ nghĩa xã hội quốc tế
Sau hơn 30 năm cải cách, mở cửa ở Trung Quốc (1978), hơn 20 năm đổi mới ở Việt Nam (1986), Trung Quốc và Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, được cộng đồng quốc tế thừa nhận và đánh giá cao, vị thế của Trung Quốc và Việt Nam ngày càng được thế giới tôn trọng Thành công của cải cách, mở cửa của Trung Quốc, đổi mới ở Việt Nam cũng là thắng lợi chung của chủ nghĩa xã hội
4 Sự xuất hiện xu hướng đi lên chủ nghĩa xã hội ở một số nước Mỹ Latinh
Cùng với những thành công của công cuộc cải cách mở cửa, đổi mới của Trung Quốc và Việt Nam, sự hồi phục của các Đảng Cộng sản ở các nước
xã hội chủ nghĩa trước đây, ở Mỹ Latinh đã xuất hiện xu hướng thiên tả từ những năm 90 của thế kỷ XX và hiện nay không ngừng lớn mạnh Thông qua bầu cử các lực lượng dân chủ, tiến bộ đã thành lập được chính phủ lên cầm quyền ở các nước Mỹ Latinh như Vênêzuala, Nicaragoa, Bôlivia, Braxin, Acgentina vv… nhiều nước đã tuyên bố lựa chọn con đường xã hội chủ nghĩa
Mô hình chủ nghĩa xã hội nhiều nước Mỹ Latinh lựa chọn tạo thành mô hình
“chủ nghĩa xã hội Mỹ Latinh thế kỷ XXI”, mô hình này về đại thể có những nội dung cơ bản là về tư tưởng, lấy chủ nghĩa Mác, tư tưởng tiến bộ của Ximôn Bôlivia, tư tưởng nhân đạo thiên chúa giáo làm nền tảng cho triết lý hành động Về chính trị, nhấn mạnh tư tưởng “dân chủ cách mạng” và chính quyền nhân dân, xây dựng mô hình xã hội theo đó nhân dân tham gia vào công việc của nhà nước, thực hiện công bằng xã hội Về kinh tế, chủ trương thực hiện kinh tế nhiều thành phần trong đó kinh tế nhà nước và hợp tác giữ
Trang 7vai trò chủ đạo, giành lại chủ quyền dân tộc đối với tài nguyên thiên nhiên đặc biệt là dầu mỏ, nước sạch vv… thực hiện công bằng, giải quyết vấn đề bất bình đẳng và phân hoá xã hội Về đối ngoại, thúc đẩy khối đại đoàn kết Mỹ Latinh và quan hệ hữu nghị với tất cả các nước, lấy hợp tác thay thế cạnh tranh, đấu tranh cho một thế giới đa cực dân chủ, chú trọng kinh nghiệm quốc
tế của các nước xã hội chủ nghĩa như Cu Ba, Việt Nam, Trung Quốc Mô hình chủ nghĩa xã hội Mỹ Latinh tuy còn điểm này điểm khác, còn tiếp tục được nghiên cứu, theo dõi, nhưng với sự xuất hiện mô hình đó chứng tỏ sức sống và khả năng phát triển của chủ nghĩa xã hội và lòng tin vào lý tưởng cộng sản chủ nghĩa của nhân dân lao động
II TRIỂN VỌNG CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI TRONG THẾ KỶ XXI
1 Chủ nghĩa xã hội - hệ thống được xây dựng trên nền tảng vì con người
Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới có thể tạo ra một xã hội mà trong đó các nguồn tài nguyên thiên nhiên được khai thác vì lợi ích của cả xã hội Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới có thể phân chia lợi nhuận công bằng nhằm chăm lo cho từng con người về lương thực, nhà cửa, giáo dục, chăm sóc y tế Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới có thể mang đến sự bình đẳng giữa các quốc gia, loại bỏ nguyên nhân dẫn đến chiến tranh và giải trừ vũ khí hủy diệt toàn diện Và chỉ
có chủ nghĩa xã hội mới có thể thay đổi cách mà chúng ta tác động đến hành tinh của mình và làm đảo chiều mối đe dọa từ những thảm họa sinh học
Chủ nghĩa xã hội rõ ràng ưu việt hơn Chủ nghĩa tư bản vì nó đại diện cho tương lai của nhân loại Đảng Cộng sản Nam Phi từng khẳng định: “Chủ nghĩa xã hội là tương lai, hãy xây dựng nó” Chủ nghĩa tư bản đã tiến bộ hơn chính nó trước đây nhưng hiện nay những mâu thuẫn bên trong - giữa sản xuất
vì lợi nhuận và nhu cầu phát triển bền vững cho hàng tỷ người trên khắp thế giới - đã tố cáo chính nó là “thùng rác” của lịch sử Thế giới chúng ta sản xuất
Trang 8đủ lương thực, quần áo và nhà cửa cho từng con người trong xã hội và vẫn tôn trọng phẩm giá và sự sáng tạo của họ
Tại sao chúng ta phải tiếp tục để một nhóm nhỏ những người giàu có nắm giữ sự thịnh vượng do chính những người lao động làm ra trong khi một nửa thế giới sống dưới 2 USD/ngày? Đó là lý do tại sao ở lục địa châu Mỹ đa
số người dân đã chọn những chính phủ do những người xã hội chủ nghĩa lãnh đạo - một sự đảo ngược đầy kịch tính từ cuối thế kỷ 20 khi đa số các quốc gia này từng ủng hộ Mỹ
Trên khắp thế giới, phong trào cách mạng và phong trào xã hội chủ nghĩa đang phát triển mạnh nhằm xây dựng những xã hội bình đẳng Nhưng khi nào chúng ta sẽ nhìn thấy sự lớn mạnh của chủ nghĩa xã hội và nó sẽ như thế nào?
Thứ nhất, kinh nghiệm phát triển chủ nghĩa xã hội những năm đầu thế
kỷ 21 đã chỉ ra rằng chúng ta sẽ nhìn thấy trong thực tế chủ nghĩa xã hội có thể giải quyết tốt hơn chủ nghĩa tư bản những mâu thuẫn mà chúng ta đang đối mặt ngày hôm nay Sẽ không có những gì gọi là hình mẫu hay con đường nữa
mà mỗi quốc gia sẽ phải xây dựng chủ nghĩa xã hội trên nền tảng lịch sử, văn hóa và nền chính trị của chính quốc gia mình Thành công (hay thất bại) sẽ giúp hướng dẫn sự phát triển của chủ nghĩa xã hội và dẫn đến việc chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác
Thứ hai, khi ngày càng nhiều các quốc gia chuyển hướng sang chủ
nghĩa xã hội, sẽ có khả năng sự hợp tác hoặc liên minh kinh tế và thương mại Điều này sẽ cho phép các quốc gia hiện nay đang sợ bị cô lập vì không hội nhập nền kinh tế thị trường tư bản sẽ điều hành hình thái kinh tế bền vững mới Và nó sẽ bắt đầu rút ngắn khoảng cách giữa Bắc-Nam, làm xói mòn những nguyên nhân dẫn đến các cuộc xung đột vũ trang
Trang 9Thứ ba, chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21 sẽ xuất hiện với những thay đổi mới
mẻ hơn như sự lãnh đạo của những nhân tố mới nổi lên trong xã hội Phụ nữ
và những người bản địa sẽ đóng vai trò rộng lớn hơn trước đây Để đạt được thành công và bảo vệ khỏi các cuộc tấn công (từ Chủ nghĩa tư bản), các cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa sẽ yêu cầu ngày càng đông các tầng lớp nhân dân tham gia
2 Tác động của toàn cầu hóa đối với chủ nghĩa xã hội
Về vấn đề này, gồm hai nội dung cơ bản : Toàn cầu hóa và chủ nghĩa tư bản; chủ nghĩa xã hội trong quá trình toàn cầu hóa Các ý kiến của các nhà khoa học đều thống nhất nhận định rằng: Quá trình toàn cầu hóa hiện nay đang diễn ra do sự chi phối của chủ nghĩa tư bản, biểu hiện cụ thể ở sự chi phối nền kinh tế thế giới bởi các tập đoàn tư bản kếch xù và biểu hiện thứ hai
là dựa trên thế mạnh áp đảo về kinh tế
Chung quanh sự phát triển của tư bản chủ nghĩa trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản toàn cầu hóa, phân tích tính hai mặt của quá trình này cho thấy quá trình toàn cầu hóa tác động tiêu cực đối với chủ nghĩa xã hội trên ba mặt:
Một là, làm cho một số người tôn sùng “tính ưu việt của tư bản”, niềm tin đối với tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa bị dao động;
Hai là, làm cho một số người tiếp nhận quan niệm giá trị của phương Tây, lạc mất phương hướng xã hội chủ nghĩa;
Ba là, làm cho một số người thay đổi “khẩu vị” văn hóa truyền thống của mình
Song, toàn cầu hóa cũng có tác động tích cực đối với tương lai của chủ nghĩa xã hội Đó là trong khi tăng cường cao độ tính quốc tế của chủ nghĩa tư bản thì toàn cầu hóa cũng làm tăng tính cấp thiết, đồng thời tạo điều kiện thực hiện sự liên hợp các lực lượng cộng sản quốc tế Mặt khác, bằng cách chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, chủ nghĩa xã hội có thể học tập những mô hình
Trang 10kinh tế "quá độ từ phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa sang phương thức sản xuất tập thể" của chủ nghĩa tư bản để giải quyết những vấn đề nan giải đối với mô hình xã hội chủ nghĩa trước đổi mới Thực tiễn đó đang đòi hỏi chủ nghĩa xã hội hiện thực phải chủ động hội nhập vào quá trình toàn cầu hóa để nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức, đưa công cuộc đổi mới, cải cách của chủ nghĩa xã hội đi tới thành công
Về "phong trào chống toàn cầu hóa" thực ra là một tên gọi chưa hoàn toàn chính xác và không đồng nhất Một bộ phận đúng là chống lại toàn cầu hóa, đòi giải thể các tổ chức WB, IMF, WTO còn một bộ phận khác lớn hơn thì trên thực tế không chống toàn cầu hóa mà đòi hỏi sự công bằng trong toàn cầu hóa, đòi hỏi tính đến các yêu cầu của các nước đang phát triển Vậy tên gọi chính xác hơn của phong trào này có lẽ là "phong trào chống mặt trái của toàn cầu hóa"
Ý kiến chung của nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, mặt tiêu cực của tác động trực tiếp trước mắt của toàn cầu hóa đối với chủ nghĩa xã hội là lớn hơn Đối với các nước đang phát triển và kém phát triển thì áp lực của toàn cầu hóa càng lớn, thậm chí còn đứng trước nguy cơ bị gạt ra bên lề của quá trình này Vấn đề là ở chỗ, áp lực và thách thức là khách quan, buộc chủ nghĩa xã hội hiện thực phải đối mặt ; còn cơ hội lại phải thông qua nỗ lực chủ quan mới có thể nắm bắt được Sự tồn tại song trùng giai đoạn đầu của thời đại quá độ sang
xã hội sau, với giai đoạn cuối của thời đại trước không phải là ngoại lệ của thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội Giai đoạn đầu của thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội đã trải qua hơn 8 thập kỷ Nó còn kéo dài bao lâu thì cũng có nghĩa là giai đoạn chủ nghĩa tư bản toàn cầu hóa còn kéo dài bấy lâu nữa
3 Cục diện chính trị thế giới hiện nay và triển vọng của chủ nghĩa
xã hội trong những thập niên đầu thế kỷ XXI
Việc nghiên cứu vấn đề này tập trung đi sâu vào ba điểm chủ yếu sau: