Tuần 10. Ca dao hài hước

Thảo luận nhómNhóm 1: Chàng trai dự định dẫn cưới bằng những lễ vật gì?. Cuối cùng chàng quyết định dẫn cưới bằng lễ vật gì?. Nhóm 2: Chàng trai sử dụng những cách nói nào nghệ thuật để

Nhiệt liệt chào mừng quý thầy cô

đến dự giờ, thăm lớp

10A1

Nhìn hình gọi

tên

Nhìn hình gọi tên

Các nhóm nhìn hình gọi tên các bức tranh Thời gian thảo luận là 2 phút Sau khi hết thời gian các nhóm trình bày kết quả trên giấy A4 Nhóm nào trả lời đúng tất cả các bức tranh sẽ chiến thắng.

1 2

43

1 Truyền thuyết Truyện An Dương Vương và Mị Châu

– Trọng Thủy

2 Truyện cổ tích Thạch Sanh

3 Truyện cười Lợn cưới áo mới

4 Hát đối đáp giao duyên trong ca dao dân ca

ĐÁP ÁN

TIẾT 27 – ĐỌC VĂN

I TÌM HIỂU CHUNG VỀ CA DAO HÀI HƯỚC

1 Khái niệm:

Là những bài ca dao thể hiện tinh thần lạc quan của người lao động

2 Phân loại:

+ Tiếng cười tự trào: Nhằm mục đích đùa vui để xua tan ưu

phiền, mệt nhọc của cuộc đời

+ Tiếng cười phê phán, châm biếm: Nhằm mục đích phê phán, chế giễu những thói hư tật xấu trong xã hội

Thảo luận nhóm

Nhóm 1: Chàng trai dự định dẫn cưới bằng những lễ vật gì?

Chàng đưa ra những lí do gì để phủ định những lễ vật đó?

Cuối cùng chàng quyết định dẫn cưới bằng lễ vật gì? Vì sao?

Nhóm 2: Chàng trai sử dụng những cách nói nào (nghệ thuật)

để nói về lễ vật dẫn cưới của mình? Qua đó em biết được điều

gì về gia cảnh và tính cách của chàng trai?

Nhóm 3: Cô gái đánh giá như thế nào về lễ vật dẫn cưới của

chàng trai? Cô thách cưới ra sao? Cô lí giải như thế nào về lễ vật thách cưới của mình?

Nhóm 4: Cô gái sử dụng cách nói nào để nói về việc thách cưới

của mình? Qua đó em biết được điều gì về gia cảnh và tính cách của cô gái?

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1 Bài 1:

* Kết cấu: Lối đối đáp giữa chàng trai và cô gái

* Lời chàng trai về lễ vật dẫn cưới:

nhà gái

Quyết định

Dẫn con chuột béo

Thú bốn chân – đảm bảo tiêu chuẩn số lượng

Béo - đảm bảo chất lượng

- Nghệ thuật:

+ Lối nói khoa trương, phóng đại: dẫn voi – trâu – bò

+ Lối nói giảm dần (voi -> trâu ->bò-> chuột)

+ Lối nói đối lập: chuột béo (số ít) >< mời dân làng

(số nhiều)

+ Điệp từ : dẫn, sợ họ

- Cảnh ngộ: rất nghèo

- Tính cách:

+ Lạc quan, yêu đời

+ Thông minh, dí dỏm, khéo léo

+ Cẩn thận, chu đáo, biết quan tâm đến gia đình nhà gái

Chàng trai:

* Lời thách cưới của cô gái:

- Đánh giá lễ vật dẫn cưới: sang - có giá trị cao, lịch sự

 Tấm lòng bao dung của cô gái cùng chung cảnh ngộ với chàng trai

- Thách cưới: Một nhà khoai lang – đặc sản của người nghèo

- Nghệ thuật:

+ Cách nói đối lập:

Người ta – thách lợn, gà >< nhà em – thách một nhà khoai lang

+ Lối nói giảm dần: củ to -> củ nhỏ -> của mẻ -> củ rím, củ hà

+ Chi tiết hài hước: một nhà khoai lang

-> Tiếng cười hóm hỉnh, đáng trân trọng

 Lời thách cưới khác thường, vô tư, tràn đầy lòng lạc quan yêu đời.

* Tiểu kết:

- Bài ca dao gợi lên không khí đầm ấm trong cảnh nghèo đơn sơ mà tình nghĩa, cảm động Tiếng cười tự trào thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của người dân lao động, thể hiện triết lí nhân sinh lành mạnh

và ước mơ của người xưa về tình yêu, hạnh phúc lứa đôi

- Đằng sau tiếng cười là thái độ phê phán hủ tục thách cưới nặng nề ngày xưa

2 Bài 2:

- Đối tượng cười:

- Mục đích: Châm biếm, giễu cợt, phê phán

những kẻ làm trai yếu đuối

- Nghệ thuật gây cười:

+ Mở đầu bằng môtíp quen thuộc: Làm trai cho đáng nên trai

->Tuyên ngôn trịnh trọng về chí làm trai

+ Nghệ thuật phóng đại với thủ pháp đối lập:

Khom lưng chống gối (gắng hết sức) - gánh hai hạt vừng

( nhẹ, không cần tốn sức)-> nâng cao để hạ thấp đột ngột tạo bất ngờ

-> Hình ảnh hài hước.

* Tiểu kết: Bài ca dao châm biếm, phê phán

những anh chàng yếu đuối, không đáng sức trai, vô tích sự

III TỔNG KẾT

- Tiếng cười trong ca dao hài

hước rất phong phú và luôn

có ý nghĩa nhân sinh sâu sắc

- Tiếng cười nảy sinh từ tâm

hồn trong sáng, lành mạnh

của người bình dân, khi họ

nhận thức được những cái

đáng cười trong cuộc sống

- Cách nói ngược nghĩa

- Thủ pháp tương phản, đối lập

- Ngoa dụ, phóng đại, …

- Chơi chữ…

Hãy kể thêm một số bài ca dao

có cùng chủ đề với bài số 2?

Qua các bài cao dao hài hước vừa tìm hiểu

em rút ra được bài học gì cho bản thân mình

trong cuộc sống?