Tuần 10. Ca dao hài hước tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực kin...
Trang 1Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
tinh thần đấu tranh với cái xấu của nhân dân lao động
2 Phân loại:
- Ca dao tự trào: bài 1
- Ca dao châm biếm, phê phán: bài 2
Trang 2Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
* Kết cấu: Đối đáp giữa chàng trai và cô gái ( anh và em) -> lời đối đáp
đùa vui của trai gái trong diễn x ớng dân gian
* Đề tài: chuyện c ới xin
Trang 3Trên trời có đám mây xanh
ở giữa mây trắng xung quanh mây vàng Ước gì anh lấy đ ợc nàng
Hà Nội, Nam Định dọn đàng đ a dâu Tỉnh Thanh cung đốn trầu cau Nghệ An thời phải khao trâu mổ bò
H ng Yên quạt n ớc hỏa lò Thái Bình thời phải giã giò gói nem Ninh Bình trải chiếu b ng mâm Hải D ơng vót đũa, Phủ Đông đúc nồi Sơn Tây gánh đá, nung vôi
Bắc Cạn thời phải thổi xôi, nấu chè Gia Định hầu điếu, hầu xe Phủ Đình thời phải chèm tre, bắc cầu Anh mời tám n ớc ch hầu
N ớc Tây, n ớc Tầu anh gửi th sang Anh mời hai họ nhà trời
Ông Sấm, ông Sét, Thiên Lôi đứng đầu.
Trang 4Tranh dân gian: đám c ới chuột
Trang 5Ca dao hµi h íc
I Giíi thiÖu chung
II §äc – HiÓu
1 Bµi 1: TiÕng c êi tù trµo
a Lêi dÉn c íi cña chµng trai
Thùc dÉn Con chuét bÐo
- LÔ vËt:
Trang 6Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
a Lời dẫn c ới của chàng trai
- Lễ vật:
(Sợ quốc
cấm)
(Sợ nhà gái máu hàn)
(Đảm bảo thú
4 chân, chất
l ợng(béo)
Lễ vật sang trọng Thực tế chàng trai không có, lí do chỉ là suy diễn chủ quan -> con ng ời chu đáo, biết lo xa
=> Thể hiện cái nghèo một cách hóm hỉnh, thông minh
Rất ít giá trị Thực tế không
ai dẫn
Thực dẫn Con chuột béo (Sợ nhà gái
co gân)
Trang 7Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
a Lời dẫn c ới của chàng trai
-
- Cách nói:
+ Khoa tr ơng, phóng đại
chuột
+ Đối lập giữa ý định và việc làm
+ Chi tiết hài h ớc: dẫn con chuột béo mời dân, mời làng
=> Chàng trai nghèo không che giấu cái nghèo mà còn tự c ời cái nghèo của mình một cách hài h ớc, thông minh
- Lễ vật:
Trang 8Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
a Lời dẫn c ới của chàng trai
b Lời thách c ới của cô gái
- Thái độ của cô gái với việc dẫn c ới của chàng trai
+ Không chỉ chấp nhận mà còn hài lòng: lấy làm sang + Động viên: Lẽ nào em lại phá ngang
Trang 9Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
a Lời dẫn c ới của chàng trai
b Lời thách c ới của cô gái
- Thái độ của cô gái với việc dẫn c ới của chàng trai
- Lời thách c ới
+ Nhắc lại lẽ th ờng : ng ời ta thách lợn, thách gà -> cô rất hiểu biết về
chuyện c ới xin
+ Cô thách: một nhà khoai lang Khoai lang: thứ chàng trai có thể
tự làm ra và là thức ăn hằng ngày của ng ời lao động nghèo
Một nhà : một nhà chứa đầy khoai lang
=> Thực tế không ai thách c ới bằng khoai lang -> Lời thách c ới hồn nhiên, vô t , có sự cảm thông với chàng trai
Cả nhà, cả họ khoai lang
Trang 10Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
a Lời dẫn c ới của chàng trai
b Lời thách c ới của cô gái
- Thái độ của cô gái với việc dẫn c ới của chàng trai
- Lời thách c ới
+ Nhắc lại lẽ th ờng : ng ời ta thách lợn, thách gà -> cô rất hiểu biết + Cô thách: một nhà khoai lang
+ Cô dự định
Củ to: mời làng
Củ nhỏ: họ hàng ăn chơi
Củ mẻ: con trẻ ăn chơi giữ nhà
Củ rím, củ hà: con lợn, con gà nó ăn
Chấp nhận khoai lang đúng nh khi thu hoạch, không cần chọn lựa
=> Cô gái thông minh, chu đáo
Trang 11Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
a Lời dẫn c ới của chàng trai
b Lời thách c ới của cô gái
- Thái độ của cô gái với việc dẫn c ới của chàng trai
- Lời thách c ới
- Cách nói:
+ Chi tiết hài h ớc: Nhà em thách c ới một nhà khoai lang
=> cô gái có tâm hồn trong sáng vô t , đồng cảm với chàng trai và cũng
tự c ời cái nghèo của mình
Trang 12Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
Tiểu kết: Bài ca là tiếng c ời tự trào, thể hiện tâm hồn lạc quan,
yêu đời và quan niệm nhân sinh cao đẹp của ng ời dân lao động:
coi trọng tình nghĩa hơn của cải
Trang 14Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
2 Bài 2: Tiếng c ời phê phán
- Đối t ợng: ng ời đàn ông yếu đuối -> tiếng c ời phê phán trong nội bộ nhân dân
- Mở đầu: Làm trai cho đáng sức trai
Trang 15- Làm trai cho đáng nên trai Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã từng
- Làm trai cho đáng nên trai
Xuống Đông, Đông tĩnh, lên Đoài, Đoài yên
Trang 16Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
1 Bài 1: Tiếng c ời tự trào
2 Bài 2: Tiếng c ời phê phán
- Đối t ợng: ng ời đàn ông yếu đuối -> tiếng c ời phê phán trong nội bộ
nhân dân
- Mở đầu: Làm trai cho đáng nên trai -> mô típ quen thuộc của ca dao
- Đối lập: câu1 - câu 2
( lí t ởng làm trai) - ( thực tế làm trai)
- Hình ảnh hài h ớc, cách nói c ờng điệu: khom l ng chống gối (gắng hết sức) để gánh hai hạt vừng ( vật nhỏ bé, gần nh không khối l ợng)
=> ng ời đàn ông yếu đuối, èo uột, không có sức sống
- Thái độ của tác giả dân gian: chế giễu, c ời cợt để nhắc nhở nhau -> tinh thần đấu tranh với thói h , tật xấu
=> chế giễu, c ời cợt ng ời đàn ông yếu đuối, không đáng sức trai
Trang 17- Làm trai cho đáng nên trai
- Làm trai cho đáng nên trai Vót đũa cho dài ăn vụng cơm con
Trang 18Ca dao hài h ớc
I Giới thiệu chung
II Đọc – Hiểu
III Tổng kết
- Nội dung: dù cuộc sống nghèo khó, ng ời dân lao động x a vẫn lạc quan,
yêu đời, vẫn thể hiện quan niệm nhân sinh cao đẹp, tinh thần đấu tranh với thói h , tật xấu
- Nghệ thuật:
+ Phóng đại, t ơng phản đối lập
+ H cấu dựng cảnh tài tình, chi tiết hài h ớc
+ Ngôn ngữ đời th ờng mà hàm chứa ý nghĩa sâu sắc