Chuẩn bị : Giáo viên : Đọc phần giới thiệu về tác giả tác phẩm trong cuốn Văn học ph-ơng tây Su tầm ảnh tranh chân dung Xéc - van -téc và tranh minh hoạ hai nhân vật Đôn - ki - hô - tê
Trang 1Ngày soạn:
8/10/2008
Ngày giảng:
10/10/08.
I Mục tiêu cần đạt :
Giúp h/s thấy rõ tài nghệ của Xéc – Van – Tét trong việc xây
dung cặp nhân vật bất hủ Đôn – ki – hô - tê, Xan – cho pan – xa,
t-ơng phản về mọi mặt, đánh giá đúng các mặt tốt xấu của hai
nhân vật ấy, từ đó rút ra bài học thực tiễn
II Chuẩn bị :
Giáo viên :
Đọc phần giới thiệu về tác giả tác phẩm trong cuốn Văn học
ph-ơng tây
Su tầm ảnh ( tranh ) chân dung Xéc - van -téc và tranh minh
hoạ hai nhân vật Đôn - ki - hô - tê và Xan - chô - pan - xa
Học sinh ;
đọc kĩ đoạn trích và mục chú thích nếu có điều kiện tìm
hiểu thêm về tác phẩm và hai bức chân dung đối lập về hai nhân
vật Đôn và Xan …
III Tổ chức các hoạt động dạy học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Trình bày cảm nghĩ của em sau khi đọc xong truyện
“cô bé bán diêm”?
? Có ý kiến cho rằng cách kết thúc của câu chuyện Cô bé
bán diêm vừa có hậu lại vừa không có hậu ý kiến của em là gì ?
3 Bài mới
Hoạt động 1* Giới thiệu bài mới
Hoạt động của thầy và
Hoạt động 2 : Hớng dẫn đọc
-tìm hiểu chung văn bản
Hớng dẫn đọc : Chú ý các câu
đối thoại , giọng đọc vừa thể
hiện sự ngây thơ vừa xen lấn
hài hớc
Gọi học sinh đọc - Giáo viên nhận
xét
? Trình bày ngắn gọn hiểu biết
I Đọc - Tìm hiểu chung
1, Tác giả :
- Xéc – van – téc (1547 – 1616)
- Là nhà văn Tây Ban Nha
- Tác phẩm nổi tiếng “Đôn – ki – hô - tê”
- Đoạn trích “Đánh nhau với cối xay gió” trích trong tác phẩm “Đôn –
ki – hô - tê”
Trang 2của em về tác giả và bộ tiểu
thuyết “Đôn – ki – hô - tê”
- G/v nhận xét, lu ý về tác giả
- G/v giải thích tác phẩm “Đôn–
ki– hô - tê” dẫn vào đoạn trích
- G/v kiểm tra việc nhớ từ khó
của h/s
3, Từ khó : 12,5 …
- Truyện kiếm hiệp : Truyện về
cuộc đời sự nghiệp của những
hiệp sĩ
- Cối xay gió : Cối xay hành động
bằng sức gió thổi quay cánh quạt
=> phổ biến ở Châu Âu
Truyện Đôn- ki - hô- tê thuộc thể
loaị gì ?
Đoạn trích có thể chia bố cục ra
làm mấy phần ? Nêu ý chính của
mỗi phần ?
H/s thảo luận câu hỏi 1 sgk
? Xác định nhân vật trọng tâm
của truyện (Đôn – ki và Xan –
chô)
Dựa vào 5 sự việc trên hãy tóm
tắt lại đoạn trích
? Hai nhân vật trung đã đợc tác
2, Bố cục :
- Từ đầu… không cân sức =>
thầy trò Đôn – ki trớc trận đấu
- Tiếp theo… ra xa => thầy trò
Đôn – ki trong trận đấu
- Còn lại – thầy trò Đôn – ki sau trận đấu
Sự việc chính :
- Hai thầy trò nhìn thấy những chiêc cối xay gió
- Hai thầy trò nhận định về những chiếc cối xay gió
- Đôn – ki đánh nhau với cối xay gió
- Quan niệm, cách sử về đau
đớn
- Quan niệm về chuyện ăn, ngủ
* Tóm tắt : Đôn – ki gặp những chiêc cối xay gió và chàng nghĩ đó là những tên khổng lồ xấu xa Mặc cho Xan – chô can ngăn, Đôn – ki
đơn phơng độc mã lao tới cánh quạt khiến cả ngời lẫn ngựa bị trọng thơng Trên đờng đi tiếp,
Đôn – ki – hô - tê vì danh dự cảu hiệp sĩ, vì nàng Đuyn – xi – nê
-a, tính nóng của chàng nên đã
không rên rĩ, không ăn, không ngủ Trong khi ấy Xan – chô vẫn
cứ việc ăn no ngủ kỹ
* Nghệ thuật : Xây dung hai
Trang 3giả xây dung bằng nghệ thuật
gì? Biểu hiện nh thế nào?
?ấn tợng của em về hai nhân vật
Đôn – ki và Xan – chô ?
Hoạt động 3 : Hớng dẫn phân
tích văn bản
? Nhân vật “Đôn – ki – hô - tê”
đ-ợc tác giả khắc hoạ bằng những
chi tiết nào?
Vì sao Đôn ki muốn trở thành
hiệp sĩ ?
Qua những chi tiết này em có
đánh gía gì về nhân vật Đôn
-ki… ?
? Mê truyện kiếm hiệp đến mụ
mẫm cả đầu óc, đây chính là
nguyên nhân dẫn đến trận
đánh của Đôn – ki với cối xay gió
Vậy theo em Đôn – ki vì sao lại
đánh nhau với cối xay gió?
? Trận đánh của Đôn – ki với cối
xay gió đã diễn ra ntn?
Trong trận đấu này em thấy
đôn - ki hô - tê tỏ ra là ngời ntn?
Kết quả của trận đấu này là
gì ? kết quả đó đã phán ánh
điều gì ?
Sau cuộc chiến với cối xay gió ,
hai thầy trò đôn - ki lại tiếp tục
lên đờng Đôn ki đã có suy nghĩ
và hành động ntn?
? Nhận xét các biểu hiện đó của
Đôn – ki? Điều đó cho thấy Đôn –
ki là ngời nh thế nào?
? Cảm xúc của em trớc những
biểu hiện của Đôn – ki?
Đôn – ki là kẻ cực kỳ hoang tởng,
nhânvật tơng phản về tính cách H/s tự bộc lộ
II Đọc - tìm hiểu chi tiết
1, Phân tích nhân vật Đôn –
ki – hô - tê
* Giới thiệu về Đôn - ki - hô - tê
- Xuất thân : Gia đình quý tộc
- Hình dáng : Gầy, cao lênh khênh
- Mê truyện kiếm hiệp
- Đánh bóng các thứ vũ khí của
tổ tiên
- Nghĩ mình là một hiệp sĩ
- Tự tìm cho mình một ngời yêu dấu để tôn thờ
=>Là ngời có lí tởng sống đẹp nhng suy nghĩ không bình th-ờng mụ mẫn đầu óc =>
* Đánh nhau với cối xay gió
- Nhìn cối xay gió tởng là những gã khổng lồ gian ác => ra tay diệt trừ các giống xấu xa
- Đánh nhau với cối xay gió : Lấy khiên che kín thân , tay lăm lăm ngọn giáo …phi thẳng =>Không khoan nhợng trớc cái ác , dũng cảm thực hiện lí tởng lớn lao
- Kết quả :Giáo gẫy, ngời, ngựa ngã văng ra, bị trọng thơng =>
mê muội khi biến vật vô tri trở thành kẻ thù của mình
* Sau khi đánh nhau :
- Bị thơng đau nhng không rên la
- Không thích thú chuyện ăn uống
Trang 4nhng ở chàng còn có những biểu
hiện bình thờng khác của con
ngời Ngoài sự kiên định trong
hành động , dũng cảm , em còn
thấy ở nhân vật này những
phẩm chất gì đáng quý?
? Từ đó, tính cách nào của Đôn –
ki đợc bộc lộ?
? Khái quát về đặc điểm nhân
vật Đôn – ki trong việc đánh
nhau với cối xay gió?
? Cảm nghĩ của em về nhân
vật này? H/s tự bộc lộ
-Bẻ cành khô làm ngọn giáo Thức suốt đêm để nghĩ tới Đuyn – xi – nê - a
=> Biểu hiện : Không bình th-ờng, điên rồ, mê muội, hoang t-ởng
=> hài hớc, buồn cời
=> Phẩm chất đáng quý : coi khinh cáI tầm thờng , có tình yêu say đắm
=> Tính cách cao cả, cao thợng
=> Là ngời hoang tởng, điên rồ, nhng đa cảm, cao thợng
- Đáng chê : Tính hoang tởng
- Đáng khen : Tính cao thợng
4 Củng cố
? Nêu những điểm đáng khen và đáng chê ở nhân vật Đôn -
ki?
? Em có thể kháI quátđiều gì về nhân vật này ?
? Theo em xây dựng nhân vật Đôn ki nhà văn muố nói điều
gì với ngời đọc
5 Dặn dò:
Về nhà đọc kĩ lại đoạn trích
Tìm hiểu những mặt đối lập giữa hai nhân vật trong đoạn
trích từ đó kháI quát lại ý đồ sáng tác của nàh văn qua hai hình
t-ợng nhân vật này ?
Ngày soạn
11-10-2008
xay gió.
(Trích : Đôn – Ki – Hô - Tê )
I Mục tiêu cần đạt : ( nh tiết 25)
Trang 5II Chuẩn bị :
Học sinh lập bảng so sánh hai nhân vật Đôn ki và Xan chô
III.Tổ chức các hoạt động dạy và học:
1 ổn định tổ chức:
2 kiểm tra bài cũ:
? Trình bày những hiểu biết và đánh giá của em về
nhân vật Đôn -ki-hô- tê?
3 Bài mới :
Hoạt động cuả thầy và
trò Nội dung bài học
Giáo viên nhăc lại ý đã phân tích
ở tiết trớc , chuyển ý sang tiết
mới
? Em hãy dựa vào chú thích cho
biết : Nhân vật này đã đợc tác
giả giới thiệu nh thế nào?
? Xan – chô đã nhận định về
cối xay gió nh thế nào? Ông đã
căn ngăn Đôn – ki nh thế nào?
? Vì sao Xan – chô đã có lời can
ngăn đó ?
? Quan niệm của Xan- chô về sự
đau đớn? Đánh giá của em
? Quan niệm, cách sử sự về
chuyện ăn, ngủ của Xan – chô
nh thế nào?
Đấnh giá của em ?
? Từ đó đặc điểm tính cách
nào của Xan – chô đợc bộc lộ?
? Trong cuộc chiến đấu với cối
xay gió Xan – chô luôn đứng
ngoài, điều đó cho ta thấy tính
cách nào của Xan – chô nữa?
Em hiểu gì về nhân vật Xan
chô?
2, Nhân vật Xan – chô - pan –
xa
- Xuất thân : Nông dân
- Hình dáng : Béo, lùn
- Cỡi con lừa, nhận làm giám mã
cho Đôn – ki – hô - tê
- Rất thích chuyện ăn uống
* Nhận định đúng về cối xay gió
và can ngăn Đôn – ki
=> Đầu óc tỉnh táo => không giao tranh với cối xay gió
- Quan niệm về sự đau đớn : Tự biết không chịu nổi đau đớn (rên rỉ ngay…), đầu óc thực tế, hèn nhát
- Thích ăn uống, biết cách ăn uống => Quá chú trọng cho bản thân => tầm thờng
- Thích ngủ – ham ngủ => Quá
coi trọng bản thân
=> Là nhân vật luôn tỉnh táo, thực tế và thực dụng
- ích kỉ, hèn nhát
- Là ngời đầu óc tỉnh táo nhng thực dụng, tầm thờng
So sánh hai nhân vật
Trang 6Học sinhthảo luận câu hỏi 4 sgk
? Với chúng ta bài học rút ra từ
hai tính cách này là gì?
Hoạt động 4 : Hớng dẫn tổng
kết
? Nhận xét về biện pháp nghệ
thuật nổi bật đợc sử dụng trong
văn bản này?
? Từ đó em hiểu thêm đợc gì
về nhà văn ?
? Qua đọc và phân tíchem
hiểu gì về hai nhân vật
Xan-Chô và Đôn- Ki?
Các đặc
điểm so sánh
Đôn-ki-hô-tê Xan chô Pan cha
1, nguồn gốc
2, Ngoại hình
3, Mục
đích chuyến
đi
4 ,ĐĐ tính cách
5, những
điểm tốt
đáng khen
6, nhợc
điểm
7, Giải thích nguyên nhân
- Quí tộc
- Gầy gò
- diệt
ác,bênh yếu , cứu khốn
- dũng cảm, quên mình
Có lí t-ởng cao
đẹp Hoang t-ởng hão huyền
Do đọc quá
nhiều sách kiếm hiệp nên
bị nảnh hởng
Nông dân béo lùn chủ thành đạt
sẽ đợc làm thống
đốc hèn nhát,ích kỉ
sống có thực tế chỉ quan tâm
đến mình không có
lí tởng sống cao
đẹp không bị nhiễm sách kiếm hiệp
III Tổng kết – ghi nhớ
1, Nghệ thuật :
- Phép tơng phản trong xây dung nhân vật
- Sử dụng tiếng cời khô dài để diễu cợt cái hoang tởng và tầm th-ờng, đề cao cái thực tế và cao thợng
2, nội dung:
Hai nhân vật có tính cách trái
Trang 7ng-H/s đọc to ghi nhớ ợc nhau:Đôn- Ki: Hoang tởng nhng cao
th-ợng
Xan- Chô: Tỉnh táo nhng tầm th-ờng
Bài học:
Con ngời muốn tốt đẹp không
đ-ợc hoang tởng và thực dụng, cần tỉnh táo, cao thợng
* Ghi nhớ.
4 Củng cố
Từ phân tích hai nhân vật Đôn ki và Xan
chô , em thấy đặc điểm nào ở mỗi nhân vật đáng khen và đáng
chê nhất ?
Em rút ra đợc bài học bổ ích và thiết thực gì
từ câu chuyện đánh nhau với cối xay gió , từ chân dung của Đôn ki
và Xan chô ?
5 Dặn dò:
Tiếp tục đọc thêm các đoạn trích khác
của truyện
Soạn bài: Chiếc lá cuối cùng
C- Tự rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
Trang 8Ngày
soạn:12/10/2008
Ngày giảng:
13/10/08
Tiết27: Tình thái từ
A- Mục tiêu bài học:
- học sinh hiểu thế nào là tình thái từ
- Biết sử dụng tình thái từ phù hợp với tình huống giao tiếp
- Rèn kĩ năng phân tích, sử dụng tình thái từ khi đặt câu, viết
văn
- Giáo dục ý thức sử dụng trau dồi vốn từ, sử dụng vào viết văn
B- Chuẩn bị
GV : Bảng phụ
HS : Soạn bài, học bài cũ
C- Lên lớp:
1, ổn định lớp
2, Kiểm tra bài cũ :
? Thế nào là trợ từ, thán từ ? Cho ví dụ ?
- Trợ từ là những từ ngữ đi kèm một từ trong câu để nhấn mạnh
hoặc biểu thị
Thái độ đánh giá sự vật sự việc
Ví dụ : (Lấy đợc ví dụ )
- Thán từ là những từ dủng để bộc lộ cảm xúc của ngời nói hoặc
để gọi đáp
Trang 9Ví dụ:
3 Bài mới
Giới thiệu bài
Hoạt động của GV- HS.
Bảng phụ ghi ví dụ / 80
Đọc ví dụ ?
a, Mẹ đi làm rồi à?
b, “ Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa dầu
hỏi, thì tôi oà khóc rồi cứ thế nức nở
Mẹ tôi cũng sụt sùi theo:
- Con nín đi!” – Nguyên Hồng
c, “Thơng thay cũng một kiếp ngời
Khéo thay mang lấy sắc tài làm
chi!”
( Nguyễn Du)
Em chào cô ạ!
? Nếu bỏ các từ gạch chân đi thì ý
nghĩa của câu có gì thay đổi?
? Ví dụ a: “Mẹ đi làm rồi à!” là câu
gì ? – Câu hỏi
- mẹ đi làm rồi Là câu gì ?- Câu
trần thuật
B, Con nín đi! là câu gì? – là câu
cầu khiến –tình cảm thơng yêu
- Con nín.- Không phải là câu cầu
khiến, nếu có thì thiếu tình cảm
C, Bỏ từ “thay” thì câu thơ không còn
là câu cảm thán
D, Em chào cô ạ!Từ “ạ” có ý nghĩa
gì?-Biểu thị sự kính trọng lễ phép
- Em chào cô Chỉ là lời chào bình
th-ờng
? Chỉ ra thành phần của các câu chứa
những từ trên?
? Nhận xét những từ (à, đi, thay, ạ)
trong câu?
- những từ này không tham gia vào
thành phần câu-
*GV: những từ này gọi là tình thái từ.?
? Tình thái từ là gì ?
Nội Dung.
I Chức năng của tình thái từ
1, Ví dụ : 2,Nhận xét
- Thông tin sự kiện không
có gì thay đổi
- Mục đích giao tiếp bị thay đổi
2: Tình thái từ : là những
từ đợc thêm vào câu để tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán,và biểu thị sắc thái tình cảm của ngời nói
Trang 10trong các câu văn sau: chỉ rõ sắc thái
mà câu biểu thị ?
A, Anh đi đi ! - tình thái từ cầu
khiến
B, Chị đã về đáy à? – tình thái từ
nghi vấn
C, Cô mệt ạ! – tình cảm trân trọng
quan tâm,
D, Cuộc sống mới đáng yêu sao!- câu
cảm thán
? Qua tìm hiểu ví dụ trên em thấy
tình thái từ chia làm mấy loại nh thế
nào?
? Hãy chỉ ra một số ví dụ
? Hãy chỉ ra một số tình thái từ cầu
khiến?
? em biết những tình thái từ tình
cảm nào ?
? Đọc ghi nhớ?
* bảng phụ có ví dụ ?
a, Bạn cha về à?
b, Thầy mệt ạ?
c, Ban giúp tôi một tay nhé?
d, Bác giúp cháu một tay ạ!
? Đọc các ví dụ chú vào các từ gạch
chân?
? Các từ gạch chân đợc dùng trong hoàn
cảnh giao tiếp khác nhau nh thế nào?
A, Hỏi thân mật bằng vai
B, hỏi lễ phép với ngời thân
C, Cầu khiến thân mật
D, Cầu khiến của ngời dới với ngời trên,
? nếu ta hỏi : thầy mệt à
Bạn cha về ạ? Thì sắc
thái tình cảm sẽ nh thế nào ?
- Thầy mệt à? _ Thiếu lễ phép cha
kính trọng
3, Các loại tình thái từ
- Tình thái từ nghi vấn(à, hả, hử, chứ, chăng, )
- Tình thái từ cầu khiến(đi, nào ,với…)
- - tình thái từ cảm thán (thay , sao…)
- tình thái từ biểu thị sắc thái tình cảm (ạ, nhé, cơ
mà…)
* Ghi nhớ 1.
II Sử dụng tình thái
-Khi nói, viết chú ý cần sử dụng tình thái từ phù hợp ,
đúng với hoàn cảnh giao tiếp(quan hệ tuổi tác, thứ bậc trong xã hội, tình cảm…)
Trang 11Bạn cha về ạ! – có thể là đùa tếu , mất
tự nhiên
*GV: Khi giao tiếp với ngời lớn tuổi nên
dùng tình thái từ bộc lộ tình cảm lễ
phép, tôn trọng
? Nh vậy khi nói, viết ta cần chú ý
điều gì khi sử dụng tình thái từ ?
? Đọc ghi nhớ ?
Câu: Ông là ngời Nam Định phải không
ạ?
Anh ăn đi chứ ạ!
Nừu bỏ từ ạđi trong câu thứ nhất thì
thái từ nghi vấn vận tồn tại
nếu bỏ từ ạ” trong câu thứ hai thì
tình thái từ cầu khiến vẫn tồn tại
*GV: Vì vậy một só tình thái từ xuất
hiện trong câu cầu khiến, câu nghi
vấn nhng nó không phải là phơng tiện
để tạo nên các kiểu câu này Nếu
không có chúng thì ý nghĩa cầu khiến
và nghi vấn vẫn tồn tại
? Đọc ghi nhớ
? Đọc bài tập và nêu yêu cầu bài tập?
Vì sao từ “ nào” ở câu a không phải là
tình thái từ ?Vì nó không dùng để tạo
nên câu câud khiến
? ví dụ b? – Dùng để tạo câu cầu
khiến
- Tình thái từ ở trờng hợp c, Vì nó dùng
để tạo tình thái nhấn mạnh
- Còn ở câu d không dùng để tạo tình
thái
Xác định yêu cầu đề ?
Học sinh làm bài – trình bày – nhận
xét
* Ghi nhớ2.
III Luyện tập
Bài tập 1/81 Xác định tình thái từ trong các câu
A, B
C, làm nh thế mới đúng
chứ!
D, Tôi đã khuyên bảo nó
nhiều lần rồi chứ có phải
không đâu
Bài tập 2/82 Tìm giải nghĩa các tình thái từ trong các câu
A, tình thái từ nghi vấn
B, Tình thái từ nhấn mạnh
C, Tình thái từ phân vấn, nghi ngờ
D, tình thái từ thân mật, quan tâm
Bài tập3: Viết đoạn văn tự
sự có dùng tình thái từ
Trang 124 Củng cố
- Thế nào là tình thái từ ?
- Ngời ta sử dụgn tình thái từ để làm gì ?
- Khi sử dụng tình tháI từ cần lu ý điều gì ?
- Trợ từ , tình thái từ, thán từ có gì giống và khác nhau?
+ Giống : đều là những từ đợc thêm vào trong câunhằm mục đích
giao tíêp nhất định
+ Khác:
Thán từ : để bộc lộ tình cảm, cảm xúchoặc để gọi đạp.
trợ từ : Để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giasự vật,
sự việc đợc nói đến ở từ ngữ đó
Tình thái từ: Để tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán,
biểu thị sắc thái tình cảm
5 Dặn dò:
- Đây là những từ lọai rất dễ nhầm lẫn – ta cần phân biệt
chúng và sử dụng đúng trong văn miêu tả, biểu cảm, tự sự
- Làm các bài tập còn lại
- Chuẩn bị : Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu
cảm
* Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………