giáo án ngữ văn 9 tổng hợp 7

- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt - Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc - Đặc điểm của kiểu bài n

- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt

- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể

*Kĩ năng sống, Giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh:

- Xác định bản thân: từ việc tìm hiểu vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh, xác định được mục tiêu phấn đấu theo phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế

- Giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minh trong văn bản

- Giáo dục HS học tập vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị, thanh cao và khiêm tốn

2 Kiểm tra bài cũ: (1')

Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh

3 Bài mới: Giới thiệu bài (1')

Ở lớp 8 chúng ta đã học một số văn bản nhật dụng, và lớp 9 chúng ta vẫn

tiếp tục được học, văn bản mà chúng ta tìm hiểu hôm nay là "Phong cách Hồ Chí Minh"

Hoạt động II: Hình thành kiến thức.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng Hoạt động 1 : (5')

là đề cập đến những vần đề cótính chất cập nhật

- Phần 1:'' từ đầu hiện đại ''

Sự tiếp thu văn hoá nhân loại ở

- Hãy nhắc lại nội dung của

đoạn trích trên ? - Nói đến vốn tri thức sâu rộngcủa Hồ Chí Minh

- Vốn tri thức văn hoá Hồ Chí

Minh sâu rộng như thế nào ? - Trong cuộc đời hoạt động cáchmạng đầy gian nan vất vả, Hồ

Chí Minh đã đi qua nhiều nềnvăn hoá từ phương Đông đếnphương Tây Người hiểu biếtnền văn hoá sâu rộng các nướcChâu Á, châu Âu, châu Phi,châu Mỹ

Bước 3: Hướng dẫn phân

- Vốn tri thức văn hoá của

Hồ Chí được thể hiện như

thế nào ?

HS Đọc-

Nói đến vốn tri thức sâu rộngcủa Hồ Chí Minh

- Trong cuộc đời hoạt động cáchmạng đầy gian na, vất vả, HồChí Minh đã đi qua nhiều nơi,tiếp xúc với nhiều nền văn hoá

từ phương Đông tới phươngTây Người hiểu biết nền vănhoá sâu rộng các nước Châu Á,Châu Âu, Châu Phi, Châu Mĩ

3-Phân tích:

a- Vốn tri thức nhân loại ở

Hồ Chí Minh:

- Người đã làm như thế nào để

có vốn kiến thức sâu rộng đó ? - Người nắm vững phương tiệngiao tiếp là ngôn ngữ và viết

thạo nhiều thứ tiếng nước ngoàinhư: Anh, Hoa, Nga

- Qua công việc lao động mà

- Nắm vững phương tiên giaotiếp, viết thạo nhiều thứ tiếng

- Qua công việc lao động màhọc hỏi

học hỏi và làm nhiều nghề khácnhau.

- Học hỏi, tìm hiểu đến mức sâusắc, đến mức uyên thâm

- Học hỏi, tìm hiểu đến mứcsâu sắc

- Tiếp thu một cách có chọnlọc, không thụ động

- Bên cạnh tiếp thu mọi cái

hay, cái đẹp Bác còn phê phán

điều gì ?

- Bác còn phê phán những cáihạn chế, cái tiêu cực

- Trên nền tảng văn hoá dân tộc

mà tiếp thu những ảnh hưởngquốc tế nháo nặn với cái gốccủa văn hóa dân tộc không gìlay chuyển được

- Tiếp thu cái hay,cái đẹp,đồng thời phê phán cái hạnchế cái tiêu cực

- Trên nền tảng văn hóa dântộc mà tiếp thu những ảnhhưởng quốc tế

- Sự tiếp thu tinh hoa nhân

loại đã tạo nên con người Hồ

Chí Minh như thế nào?

GV bình: Ở Hồ Chi Minh

chính là sự kết hợp hài hoà

giữa dân tộc và nhân loại

- Sự tiếp thu tinh hoa văn hoánhân loại của Hồ Chí Minh đãtạo nên một nhân cách một lốisống rất Việt Nam rất phươngĐông nhưng đồng thời rất mớirất hiện đại

Sự tiếp thu tinh hoa văn hoánhân loại của Hồ Chí Minh đãtạo nên một nhân cách, một lốisông Việt Nam, rất phươngĐông, rất mới rất hiện đại

Hoạt động 3: Hướng dẫn

luyện tập (5')

( Phương pháp hoạt động tri

giác ngôn ngữ, cảm thụ )

GiV cho HS đọc diễn cảm

đoạn vừa phân tích.và trình

bày cảm nhận của em về đoạn

- Nắm nội dung đoạn đã phân tích

- Sưu tầm 1 số đoạn văn, câu thơ về Bác

- Soạn phần còn lại: Vẻ đẹp trong sinh hoạt của Bác của bài Phong cách Hồ Chí Minh

NS : 1/9/2016

Tuần 1- Tiết 2 : PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH ( tiếp theo)

A Mục tiêu cần đạt: (Như tiết 1)

B Chuẩn bị: (Như tiết 1)

C Hoạt động dạy và học:

Hoạt động I:

1 Ổn định: (1')

2 Kiểm tra bài cũ: (6')

GV: Hãy trình bày cảm nhận của mình điểm nào tạo nên vẻ đẹp trong phong cách

Hồ Chí Minh ?

HS: Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh đó là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa thanh cao và giản dị

3 Bài mới: Giới thiệu bài (1')

Hoạt động II : Hình thành kiến thức

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng Hoạt động 1 : (30') Cho HS

tìm hiểu vẻ đẹp trong phomg

cách sinh hoạt của Hồ Chí

Minh

( Phương pháp hoạt động tri

giác ngôn ngữ, hát hiện chi

tiết, đàm thoại, thảo luận,

động não )

Gọi HS đọc đoạn "Lần đầu

b-Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác:

- Tác giả thuyết minh phong

Bác cách sinh hoạt của Bác

trên những khía cạnh nào?

Mỗi khía cạnh đó có những

biểu hiện nào ?

* Gợi ý:

- Nơi ở và nơi làm việc của

Bác? - Chiếc nhà sàn bằng gỗ bêncạnh cái ao nhỏ cảnh làng quê

quen thuộc.Chiếc nhà sàn vẻnvẹn cũng chỉ có vài gian phòngtiếp khách cũng là nơi họp bộchính trị¸ nơi

làm việc

- Nơi ở và nơi làm việc: Làchiếc nhà sàn bằng gỗ bêncạnh cái ao, chiếc nhà sàn vẻnvẹn chỉ có vài phòng

-Trang phục được giới thiệu

như thế nào ?

- Bác rất giản dị trong bộ bà banâu bạc màu¸chiếc áo trấnthủ,đôi dép lốp thô sơ

-Trang phục: Bộ quần áo bà banâu, chiếc áo trấn thủ đôi déplốp thô sơ

- Ăn uống hàng ngày của Bác

được nói đến như thế nào ? - Ăn uống rất đạm bạc:cá kho

,rau luộc,dưa ghém,cà muối,cháo hoa.

- Ăn uống: Đạm bạc chỉ có cákho, rau luộc, cà muối, dưaghém, cháo hoa

- Em có nhận xét gì về cách - Thuyết minh kết hợp bình luận ( Thuyết minh, bình luận)

trình bày của tác giả ở phần

nầy ?

- Với cách trình bày như thế

nhằm khẳng định điều gì?

-Bác Hồ có cuộc sống vô cùnggiản dị nhưng thanh cao

Lối sống giản dị nhưng vôcùng thanh cao

- Vì sao lại cho rằng Bác có

lối sống giản dị nhưng vô

- Tại sao nói ở Bác có sự

thống nhất giữa dân tộc và

nhân loại ?

- Tiếp thu văn hoá nhân loạitrên cơ sở nền tảng văn hoá dântộc

- Cách sống của Bác gợi cho

nhớ đến các bậc hiền triết nào

trong lịch sử ?

- Nguyễn Trãi và Nguyễn BỉnhKhiêm

- Hãy phân tích hai câu thơ

''Thu ăn tắm ao ''dể thấy cuộc

sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm

?

- Đó là cuộc sống gắn với thúquê đạm bạc nhưng thanh cao

GV có thể dẫn thêm một số

câu thơ của Tố Hữu ''Nhà

gác .thế gian ''và một vài

mẫu chuyện viết về Bác

- Qua bài học nầy em có suy

nghĩ gì về Bác và học tập ở

Bác điều

gì ?

HS có thể tự do nêu suy nghĩcủa mình để từ đó học tập theotấm gương của Bác

* Tổng kết:

- Nghệ thuật:

- Qua tìm hiểu em hãy trình

bày cảm nhận của mình điểm

nào tạo nên vẻ đẹp trong

phong cách Hồ Chí Minh ?

- Đó là sự kết hợp hài hoà giữatruyền thống văn hoá dân tộc vàtinh hoa văn hoá nhân loại, giữathanh cao và giản dị

- Nội dung:

GV: Vấn đề cập nhật mà văn

bản nầy đặt ra: Nước ta cần

hoà nhập với khu vực quốc tế

nhưng cũng cần phải bảo vệ

và phát huy bản sắc văn hoá

dân tộc dể từ đó giúp các em

nhận thức được thế nào là lối

sống có văn hoá, thế nào là

mốt, là hiện đại trong cách ăn

mặc, trong nói năng

B/ Giữa dân tộc và nhân loại

C/ Giữa vĩ đại và thanh cao

D/ Cả 3 ý trên

Hoạt động III: Hướng dẫn về nhà: (2')

GV : Đọc kĩ những điều cần lưu ý, một số ví dụ ngoài sách giáo khoa

HS: Soạn bài theo câu hỏi gơi ý sách giáo khoa

C Hoạt động day và học :

Hoạt động I:

1-Ổn định : (1')

2-Kiểm tra bài cũ : (1')

Kiểm tra sự chuẩn bị của H S

3-Bài mới : Giới thiệu bài (1')

Khi giao tiếp, không thể tuỳ tiện mà phải tuân thủ đúng qui định của giao tiếp

Để nắm rõ điều đó hơn, hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu bài "Các phương châm hội thoại"

Hoạt động II: Hình thành kiến thức

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng Hoạt động 1: (10') Tìm hiểu

phương châm về lượng

( Phương pháp hoạt động tri

giác ngôn ngữ, đàm thoại, quy

nạp )

I-Phương châm về lượng :

Cho H S đoạn đối thoại giữa An

và Ba

2 HS đọc đoạn đối thoại

- Khi An hỏi học bơi ở đâu mà

Ba trả lơì " ở dưới nước" thì câu

trả lời có mang đầy đủ nội dung

mà An cần biết không ?

- Câu trả lời của Ba khôngmang đầy đủ nội dung mà Ancần biết và nghĩa của từ "bơi

"dã nói là ở dưới nước

- Theo em điều mà An muốn

biết ở đây là gi ? -Điều mà An muốn biết ở đây làmột địa điểm cụ thể nào đó như

: bể bơi thành phố , sông hồ haybiển

-Như vậy nếu nói mà không cò

nội dung như thế thì có thể coi

đây là một câu nói bình thường

không ?

-Nói mà không có nội dung dĩnhiên là một hiện tượng khôngbình thường trong giao tiếp, vìcâu nói ra trong giao tiếp baogiờ cũng chuyển tải một nộidung nào đó

Cho HS đọc truyện cười " Lợn

cưới ,áo mới "

HS đọc

- Hãy cho biết vì sao truyện lại

gây cười ? - Truyện nầy gây cười vì cácnhân vật nói nhiều hơn những

gì cần nói

- Lẽ ra anh ''lợn cưới ''và anh ''

áo mới ' phải hỏi và trả lời như

thế nào để người nghe đủ biết

điều cần hỏi và cần trả lời ?

- Lẽ ra anh chỉ cần hỏi :Bác cóthấy con lợn nào chạy qua đâykhông? Và chỉ cần trả lời : Nãygiờ tôi chẳng thấy con lợn nàochạy qua đây cả

- Qua tìm hiểu 2 ví dụ ,em hãy

cho biết khi giao tiếp cần tuân

thủ điều gì ?

GV ghi bảng phầm kiến thức 1

- HS rút ra kết luận ,HS khácnhận xét - Khi giao tiếp cần nói cónội dung, nội dung của lời

nói phải đáp ứng đúng yêucầu của cuộc giao tiếp,không thiếu, không thừa

Huạt động 2 : (10') Phương

châm về chất

( Phương pháp hoạt động tri

giác ngôn ngữ, đàm thoại, nêu

tạo tình huống, quy nạp )

* Cho HS đọc câu chuyện

'' Qủa bí khổng lồ ''

-HS đọc

II -Phương châm về Chất:

-Theo em truyện nầy phê phán

- Như vậy trong giao tiếp cần

tránh điều gì ?

- Đừng nói nbững gì mình thấykhông đúng sự thật

GV có thể cho thêm 1 số tình

huống

- Nếu không buết một tuần nữa

lớp cắm trại thì em có thể thông

báo ''Tuần sau lớp mình sẽ cắm

trạị '' và nếu không biết chắc

bạn mình nghỉ học vì lý do gì

thì có thể trả với thầy cô '' bạn

ấy nghỉ học vì ốm '' không ?

Nêu hướng trả lời của em ?

GV cho HS thảo luận

- Từ 2 ví dụ trên em rút ra kết

luận gì ?

GV ghi bảng kiến thức 2

- HS rút ra kết luận , HSkhác nhận xét

Khi giao tiếp đừng nóinhững điều mình không tin

là đúng hay không có bằngchứng xác thực

III Luyện tập :

1-Phân tích lỗia- Câu nầy thừa cụm từ'' nuôi ở trong nhà '' b- Câu nầy thừa cụm từ'' có hai cánh ''

2-Chọn từ ngữ thích hợp điền

vào chỗ trống - HS lên bảng làm , HS khácnhận xét 2-Điền ::a- nói có sách mách có

chứng b- nói dối c- nói mò d- nói nhăng nói cuội e- nói trạng

3-Đọc truyện cười "Có nuôi

được không" và cho biết

phương châm nào đó không

được tuân thủ

( Cho HS thảo luận nhóm

4-Vận dụng những phương

châm hội thoại đã học để giải

thích vì sao ngời nói đôi khi

phải dùng những cách diễn đạt

như sgk

HS thảo luận nhóm, đại diệntrình bày, các nhóm còn lại nhậnxét

HS giải thích, lớp nhận xét

3-Người nói đã không tuânthủ phương châm về lượng

.4-Giải thích:

a-Khi truyền đạt hay đưa ranhững thông tin chưa cóbằng chứng chính xác thìngười ta thường nói như vậynhằm nói cho người nghetính chính xác của nhận địnhhay thông tin đưa ra chưađược kiểm chứng

b-Để đảm bảo phương châm

về lượng người nói phảidùng những cách nói nhưvậy nhằn báo cho ngườinghe việc nhắc nội dung đãnói là do chủ ý người nói

5-Giải thích nghĩa các thành

ngữ sau và cho biết những

thành ngữ nầy có liên quan đến

phương châm hội thoại nào ?

( Cho HS giải thích một số

thàmh ngữ , còn lại cho về nhà )

HS giải thích thành ngữ, HSkhác nhận xét 5-Giải thích thành ngữ :- Ăn đơm nói đặt : Vu khống

đặt điều bịa chuyện chongười khác

- Ăn ốc nói mò : Nói không

- Nói dơi nói chuột: Nói lăngmhăng, linh tinh,không xácthực

- Hứa hươu hứa vượn: Hứa

để được lòng, nói khôngthực hiện lời hứa

Tất cả các thành ngữ trênđều chỉ cách nói, nội dungnói không tuân thủ phươngchâm về chất

Hoạt động III: Hướng dẫn về nhà : (2')

- Nắm kiến thức bài học

- Xem lại bài tập đã giải và những bài tập còn lại

- Xem lại văn bản thuyết minh đã học ở lớp 8 và soạn bài : Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

- Văn bản thuyết minh và phương pháp thuyết minh thường dùng

- Vai trò của biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

2.Kĩ năng:

- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các văn bản thuyết minh

- Vận dụng các văn bản nghệ thuật khi viết văn bản thuyết minh

2 Kiểm tra bài cũ: (1')

Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

3 Bài mới: Giới thiệu bài (1')

Văn thuyết minh là cung cấp những tri thức cơ bản, nhưng bài văn cần phải sinh động, hấp dẫn mới thu hút người đọc, muốn bài văn sinh đông, hấp dẫn thì phải vận dụng một số biện pháp nghệ thuật, nhưng vận dụng thế nào vào bài học bài "Sử dụng một

số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh" sẽ giúp chúng ta rõ điều đó hơn

(Phương pháp vấn đáp tái hiện)

- Văn bản thuyết minh có những

tính chất gì ? Văn bản thuyết minh là văn bảnthông dụng cuộc sống, viết ra

nhằm cung cấp tri thức cơ bảnbằng phương thức trình bày,giải thích, giới thiệu

- Cho biết các phương pháp

thuyết minh thường dùng ?

- Các phương pháp thường sùngnhư :Nêu định nghĩa, liêt kê, sosánh, nêu ví dụ, số liệu

Hoạt động 2 : (20') Cho HS

tìm hiểu việc sử dụng một số

biện pháp nghệ thuật trong

văn bản thuyết minh

( Phương pháp hoạt động tri

giác ngôn ngữ, vấn đáp, phát

hiện, động não, quy nạp )

.I.Tìm hiểu việc sử dụng

một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

* GV cho HS đọc văn bản Hạ

Long Đá và Nước

HS đọc văn bản '' Hạ Long Đá

và Nước ''

- Bài văn thuyết minh đặc điểm

gì của đối tượng ?

- Bài văn thuyết minh sự kì lạcủa của Hạ Long do đá và nướctạo thành

- Văn bản có cung cấp tri thức

khách quan về đối tượng

sống động

- Đặc điểm ấy có dễ dàng thuyết

minh bằng cách đo đếm , liệt kê

không ?

- Không thuyết minh bằng cáchliệt kê, đo, đếm như người tathường nói về Hạ Long rộngbao nhiêu ,có bao nhiêu hòn đảolớn nhỏ, có bao nhiêu động đácáo đảo đá mang hình thù nhưthế nào có những đá đèp ra sao

- Vậy vấn đề sự kì lạ của Hạ

Long là vô tận được tác giả

thuyết minh bằng cách nào?

* Gợi ý:

- Nếu chỉ dùng phương pháp liệt

kê: Hạ Long có nhiều nước,

nhiều đảo nhiều hang động lạ

lùng thì đã nêu được sự kì lạ

của Hạ Long chưa ?

- Nếu chỉ dùng phương pháp liệt

kê thì không nêu lên được sự kì

lạ của Hạ Long

- Tác giả hiểu sự kì lạ này là

gì ? - Nước đã làm cho đá vốn làmột vật to lớn vô tri bất động

nhưng có tâm hồn

- Hãy xác định câu văn nào đã

xác định điều đó? - Câu văn " chính nước đã làmcho đá vốn bất động và vô tri

bỗng trở nên linh hoạt, sốngđộng đến vô tận và có tri giác

- Tác giả đã sử dụng các biện

pháp đó như thế nào để giới

thiệu sự kì lạ của Hạ Long?

- Quan sát kết hợp với tưởngtượng đã nói lên sự kì lạ của HạLong

GV có thể cho học sinh quan

- Qua tìm hiểu hãy cho biết tác

giả trình bày sự kì lạ của Hạ

Long chưa? Trình bày được nhờ

biện pháp nghệ thuật nào ?

- Tác giả đã trình bày được sự

kì lạ của Hạ Long nhờ phépmiêu tả và nhân hoá

GV nói thêm: Ngoài những biện

pháp này trong thuyết minh còn

vận dụng những biện pháp như

kể chuyện, tự thuật, đối thoại,

theo lối ẩn dụng, hoặc hình thức

vè, diễn ca

- Vậy muốn cho bài văn sinh

động, hấp dẫn người viết phải

làm gì?

(GV nhận xét, ghi bảng)

- HS rút ra kết luận, lớp nhận

thuyết minh thêm sinh động,hấp dẫn người ta vận dụngmột số biện pháp nghệ thuậtnhư kể chuyện, tự thuật, đốithoại, theo lối ẩn dụ, nhânhoá hoặc hình thức vè, diễnca

góp phần làm nổi bật đặcđiểm của đối tượng thuyếtminh và gây hứng thú chongười đọc

Hoạt động 3: (15') Hướng dẫn

luyện tập

II Luyện tập.

1-Cho học sinh đọc văn bản

"Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh"

( Cho HS thảo luận theo nhóm )

- 1HS đọc văn bản

- Thảo luận theo nhóm, cử đạidiện trình bày

1-Văn bản: Ngọc Hoàng xửtội ruồi xanh

a-Văn bản có tính thuyếtminh Tính chất thuyết minhthể hiện ở chỗ giới thiệu loàiruồi có hệ thống những tínhchất chung về họ, về tậpquán sinh sống, sinh đẻ, đặcđiểm cơ thể, cung cấp cáckiến thức đáng tin cậy

Những phương pháp thuyếtminh định nghĩa, phân loại,

số liệu, liệt kê

b-Bài thuyết minh có vậndụng các biện pháp nghệthuật kể chuyênkết hợp vớinhân hoá, tình tiết

c-Các biện pháp nghệ thuật

có tác dụng gây hứng thúcho bạn đọc nhỏ tuổi vừa làtruyện vui vừa có thêm trithức

cũ Biện pháp nghệ thuật ởđây là lấy ngộ nhận làm hồinhớ làm đầu mối cho câuchuyện

- Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng ( cái quạt, cái bút, cái kéo, )

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

2.Kĩ năng:

- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một thứ đồ dùng cụ thể

- Lập dàn ý chi tiết và viết phần Mở bài cho bài văn thuyết minh ( có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật ) về một đồ dùng

B Chuẩn bị :

GV: Đọc kĩ những điều cầ lưu ý, chuẩn bị dàn ý

HS: Đọc kĩ phần chuẩn bị và chuẩn bị bài theo hướng dẫn của sgk

C Hoạt động dạy và học:

Hoạt động I:

1 Ổn định: (1')

2 Kiểm tra bài cũ: (6')

Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

3 Bài mới: Giới thiệu bài (1')

Để nắm vững hơn về lý thuyết thuyết minh kết hợp với một số biên pháp nghệ thuật, hôm nay chúng ta sẽ luyện tập với bài "Luyện tập sử dụng một số biện pháp thuật trong văn bản thuyết minh"

Hoạt động II: Hình thành kiến thức

* Hoạt động 1: (5') ( Phương pháp thảo luận )

- GV chia thành 4 nhóm ( như đã phân công trước ),mỗi nhóm trình bày một đồ dùng

đã chuẩn bị trước dàn ý có kết hợp với một số biện pháp nghệ thuật và một mở bài hoàn chỉnh

- Các nhóm tiến hành thảo luận chọn bài và cử đại diện trình bày

* Hoạt động 2: (5') ( Phương pháp: thuyết trình, đàm thoại )

- GV lần lượt cho từng nhóm cử đại diện trình bày dàn ý của nhóm mình và cho biết dự kiến sử dụng biện pháp nghệ thuật nào trong bài thuyết minh, cuối cùng trình bày phần

mở bài

- Các nhóm còn lại nhận xét đánh giá, bổ sung thành dàn ý hoàn chỉnh, GV cho ghi bản

* Hoạt động 3: (30') ( Phương pháp: thuyết trình đàm thoại )

Tương tự GV cho nhóm khác trình bày dàn ý về đồ dung của mình, trình tự giống hoạt động 2

* GVcho HS ghi 1 dàn ý hoàn chỉnh về cái kéo vào vở

I Mở bài : Giới thiệu khái quát về cái kéo

II Thân bài : Thuyết minh về cái kéo

- Nguồn gốc: Kéo có từ rất lâu

- Cấu tạo: Gồm 2 phần: Phần cầm và phần cắt

Phần cầm: Hình tù có thể bọc nhựa hoặc không

Phần cắt: Thường dài hơn phần cầm, nhỏ hơn, lưỡi dài và bén

Kéo gồm 2 mảnh được uốn chéo với nhau theo kiểu chữ x, ở giữa có 2 vít nối 2

- Cách bảo quản: Để nơi khô ráo

III Kết bài: Khẳng định lại giá trị cái kéo

Bài thuyết minh có sử dụng biện pháp nghệ thuật như: tự thuật, nhân hoá

Hoạt động III: Hướng dẫn về nhà: (2')

Tuần 2 -Tiết 6 ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH ( Mác-két )

A Mục tiêu cần đạt :

1.Kiến thức:

- Một số hiểu bết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn bản

- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản

2.Kĩ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề có liên quan đến nhiệm vụ đấu tranh vì hòa bình của nhân loại

3.Kĩ năng sống, Giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh:

- Suy nghĩ, phê phán, sáng tạo, đánh giá, bình luận về hiện trạng nguy cơ chiến tranh hạt nhân hiện nay

- Giao tiếp: trình bày ý tưởng của cá nhân, trao đổi về hiện trạng và giải pháp về đấu tranh chống nguy cơ chiến tranh hạt nhân, xây dựng một thế giới hòa bình

- Ra quyết định về những việc làm cụ thể của cá nhân và xã hội vì một thế giới hòa bình

- Giáo dục HS tư tưởng yêu nước và độc lập dân tộc trong quan hệ với hòa bình thế gới (Chống nạn đói, nạn thất học, bệnh tật, chiến tranh) của Bác

B Chuẩn bị :

GV: Đọc kĩ những điều cần lưu ý, một số dẫn chứng liên quan

HS : Đọc kĩ văn bản và soạn bài theo gợi ý sgk

C Hoạt động dạy và học :

Hoạt động 1 :

1 Ổn định : (1')

2 Kiểm tra bài cũ : (6')

GV: Vì sao nói ở Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống dân tộc và nhân loại ?

HS: Bác đi nhiều nước trên thế giới tiếp cận những cái hay cái đẹp trên thế giới một cách có có chọn lọc đồng thời vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1')

Nếu như văn bản Phong cách Hồ Chí Minh đề cập đến vấn đề hội nhập

nhưng vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc qua con người Hồ Chí Minh thì văn bản

nhật dụng Đấu tranh cho một thế giới hoà bình lại đề cập đến một khía cạnh

khác Đó là khía cạnh gì, bài học hôm nay giúp chúng ta rõ điều đó hơn

Hoạt động II: ( hình thành kiến thức )

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng Hoạt đông 1: (5')Tìm hiểu

tác giả, tác phẩm

.( Phương pháp vấn đáp tái

hiện )

I Tác giả tác phẩm :

- Hãy cho biết đôi nét về tác

giả và tác phẩm ? - Mác -két là nhà văn Cô-lôm-bi-a, tác giả của nhiều cuốn tiểu

thuyết, nổi tiếng cuốn tiểuthuyết'' Trăm năm cô đơn'' vàđược giải thưởng Nô-ben

- Văn bản được trích từ bảntham luận của cuộc hội nghịnguyên thủ của sáu nước

- Mác -két : Nhà văn bi-a

Cô-lôm Văn bản được trích từ bảntham luận của hội nghị

- Bên cạnh đó văn bản còn đặt

ra vấn đề gì ? - Nhấn mạnh vào nhiệm vụ đấutranh để ngăn chặn nguy cơ

chiến tranh

- Từ những ý trên hãy xác

định luận đề của văn bản ? - Chiến tranh hạt nhân là mộthiểm hoạ khủng khiếp đe doạ

toàn thể loài người và sự sốngtrên trái đất Vì vậy đấu tranhloại bỏ nguy cơ chiến tranh hạtnhân là nhiệm cấp bách củatoàn nhân loại

a-Luận đề :

Chiến tranh hạt nhân là mộthiểm hoạ khủng khiếp, cầnđấu tranh để loại bỏ nguy cơcủa chiến tranh nầy

- Từ luận đề trên em hãy xác

định các luận điểm đưa ra để

làm rõ luận đề ?

Tác giả đưa ra 4 luận điểm:

- Nguy cơ của chiến tranh hạtnhân

- Sự tốn kém trong cuộc chạyđua chế tạo vũ khí hạt nhân

- Chiến tranh hạt nhân đi ngượclại lí trí của con người

- Nhiệm vụ đấu tranh ngăn chặnchiến tranh hạt nhân cho mộtthế giới hoà bình

b-Các luận điểm :

* GV lần lượt cho HS phân

tích các luận điểm

( Phương pháp: hoạt động tri

Cho HS đọc thầm '' từ đầu

đẹp hơn '''và nhắc lại luận

điểm 1

HS đọc thầm

- HS nhắc lại luận điểm 1 nhân :

- Nguy cơ chiến tranh hạt

nhân đang đe doạ loài người

và sự sống trên trái đất được

tác giả nêu ra như thế nào ?

- Để thấy hết tính chất hiện thực

và khủng khiếp của nguy cơ nầytác giả đã bắt đầu bài viết bằngviệc xác

định cụ thể thời gian ( hôm nayngày 8 / 8 / 1986 ) và đưa ramột số lệu cụ thể với một phéptính đơn giản ''nói nôm na cónghĩa là tất cả mọi người khôngtrừ trẻ con đang ngồi trên mộtthùng 4 tấn thuốc nổ ''

- Tát cả những chỗ thuốc ấy

như thế nào nếu như nó nổ

ra ?

- Tất cả những chỗ thuốc ấy nổtung lên sẽ làm biến hết thảykhông phải là một lần mà làmười hai lần xoá đi mọi sự sốngtrên trái đất có thể tiêu diệtcác hành tinh xoay quanh hệmặt trời cộng thêm bốn hànhtinh nữa và phá huỷ thế thăngbằng của hệ mặt trời

- đang ngồi trên một thùng

4 tấn thuốc nổ : tất cả chỗ đó

nổ tung lên làm biến hết thảy không phải là một lần mà làmười hai lần có thể tiêu diệtcác hành tinh xoay quanh hệmặt trời cộng thêm bốn hànhtinh nữa và phá hủy thế thăngbằng của mặt trời

- Em có nhận xét gì về cách

lập luận của tác giả ?

-Tác giả vào đề một cách trựctiếp, chứng cờ rõ ràng

( Vào đề trưc tiếp, chứng cứ róràng )

- Cách lập luận như vậy nhằm

nêu bật điều gì ?

- Làm cho người đọc hình dungtính chất hệ trọng của chiếntranh hạt nhân, mà còn khơi gợi

ở người đọc một sự đồng tình

Thấy được hệ trong của chiếntranh hạt nhân, khơi gợi sựđồng tình với tác giả

Hoạt động III: Hướng dẫn về nhà : (2')

- Nắm kiến thức bài học

- Đọc lại văn bản

- Soạn bài: Đấu tranh cho một thế giới hòa bình, theo các luận điểm còn lại

NS:10/09/2016

Tuần 2 - Tiết 7 ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HOÀ BÌNH ( Mác -két )

A Mục tiêu cần đạt : ( Như tiết 6 )

B Chuẩn bị : ( Như tiết 6 )

C Hoạt động dạy và học :

Hoạt động I:

1 Ổn định : (1')

2 Kiểm tra bài cũ : (6')

GV: Nguy cơ của chiến tranh được tác giả chỉ ra như thế nào ? Em có mhậm xét gì

về cách trình bày nầy ? Cách trình bày như thế có tác dụng gì ?

HS: Nhân loại đang ngồi trên một thùng 4 tấn thuốc nổ, tất cả chỗ đó nổ tung lên làm biến hết thảy không phải là một lần mà là mười hai lần, có thể tiêu diệt các hành tinh xoay quanh hệ mặt trời cộng thêm bốn hành tinh nữa và phá hủy thế thăng bằng của mặt trời Cách vào đề trưc tiếp, chứng cứ ró ràng cho thấy được hệ trong của chiến tranh hạt nhân qua đó khơi gợi sự đồng tình với tác giả

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1')

Hoạt đông II: ( Hình thành kiến thức )

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng Hoạt động 1 : (30')

* GV tiếp tục cho HS tìm hiểu

hiểu đoạn nầy

( Phương pháp: hoạt động tri

giác ngôn ngữ, vấn đáp)

HS đọc

- Hãy nhắc lại luận điểm của

đoạn nầy ? - Chạy đua chiền tranh hạt nhânlà cực kì tốn kém : * Chạy đua chiến tranh hạt nhân là cực kì tốn kém :

sử dụng lập luận chứng minhvới nhiều dẫn chứng trong cáclĩnh vực như : y tế, xã hội, thựcphẩm, giáo dục

- Hãy tìm những dẫn chứng

chỉ ra sự tốn kém đó? - Năm 1981định ra chương trìnhgiải quyết cho 500 triệu trẻ em

nghèo nhưng tất cả chỉ là mộtgiấc mơ vì tốn kém 100 tỉ đô

la Tuy nhiên số tiền nầy cũngchỉ gần bằng chi phí 100 máybay ném bom và dưới 700 tênlửa vượt đại châu

Gía 10 chiếc tàu sân bay mang

vũ khí hạt nhân trong số 15chiếc mà Hoa Kì dự đóng sẽ - Về y tế: Gía 10 chiếc tàumang vũ khí hạt nhân

phòng bệnh trong cùng 14 nămcho hơn một tỉ người khỏi bệnhsốt rét và cứu hơn 14 triệu trẻ

em ở Châu Phi

- Năm 1985 trên thế giới có gần

575 triệu người thiếu dinhdưỡng Số lượng ca-lo cho mỗingười đó không bằng 149 tênlửa MX Chỉ cần 27 tên lửa

MX đủ trả tiền nông cụ cho chocác nước nghèo trong bốn năm

- Hai chiếc tàu ngầm mang vũkhí hạt nhân đủ xoá nạn mù chữtrên thế giới

phòng bệnh trong cùng 14năm cho hơn một tỉ ngườikhỏi bệnh sốt rét và cứu hơn

14 triệu trẻ em

- Về thực phẩm: Trên thế giớigần 575 triệu người thiếu dinhdưỡng Số lượng ca-lo chonhững người đó không bằng

149 tên lửa MX Chỉ cần 27tên lửa đủ trả tiền nông cụ chocác nước nghèo trong bốnnăm

- Hai chiêc tàu ngầm mang vũkhí hạt nhân đủ xoá nạn mùchữ trên toàn thế giới

- Em có nhận xét gì về cách

lập luận của tác giả ở phần

nầy ?

- Lập luận bằng cách đưa ranhững dẫn chứng cụ thể, xácthực, những so sánh đối chiếutrên nhiều lĩnh vực

( Dẫn chứng cụ thể so sánhđối chiếu )

- Với cách lập luận như thế

tácgiả nhằm khẳng định điều

gì ?

- Làm nổi bật sự tốn kém vô lítrong việc chạy đua chế tạo vũkhí hạt nhân qua đó gợi cảmxúc mất mác ở người đọc

Sự tốn kém vô lí trong việcđầu tư vũ khí hạt nhân Qua

đó nêu bật sự vô nhân đạo vàgợi cảm xúc mỉa mai châmbiếm ở người đọc

* Cho HS đọc thầm ' Một nhà

tiểu thuyết của nó ''

( Phương pháp: hoạt động tri

- Hãy nhắc lời nhận định của

nhà văn về chiến tranh hạt

nhân ?

- Chiến tranh hạt nhân khôngchỉ tiêu diệt nhân loại mà còntiêu huỷ sự sống trên trái đất

Vì vậy nó phản lại sự tiến hoá

và đi ngược lại lí trí của tựnhiên

- Đẻ cảnh báo điều nầy nhà

văn đã lập luận như thế nào? - Tác giả đưa ra những chứngcứ từ khoa học đến địa chất và

cổ sinh học về nguồn gốc của sựtiến hoá tự nhiên trên trái đất

Tất cả sự sống hàng ngày trêntrái đất của con người là cả mộtquá trình tiến hoá lâu dài bằnghàng triệu năm từ khi mới nhennhóm sự sống trên trái đất Trảiquaa 380 triệu năm con bướmmới bay được và 180 triệu nămnữa bông hồng mới nở cũng chỉ

- 380 triệu năm con bướm mớibay được

- 180 triệu năm nữa bônghồng mới nở chỉ để làm đẹpcho đời

(Dẫn chứng rõ ràng )Làm rõ tính chất phản lại sựtiến hoá của tự nhiên củachiến tranh hạt nhân

GV bình : nếu chiến tranh thật

sự nổ ra sẽ đẩy lùi sự tiến hoá

của tự nhiên Tất cả mọi thành

tựu mà con người dày công

xây dựng sẽ tan biến và trở lại

điểm xuất phát

* Cho HS đọc đoạn '' Chúng

ta hết ''

( Phương pháp: hoạt động tri

giác ngôn ngữ, vấn đáp, nêu

vấn đề, thảo luận)

HS đọc

- Nhắc lại luận điểm cuối ? - Nhiệm vụ ngăn chặn chiến

tranh cho một thế giới hoà bình

* Nhiệm vụ :

- Xác định lời kêu gọi của tác

giả ? Câu nói trên có ý mghĩa

mhư thế nào ?

- '' Chúng ta công bằng ''Cần ngăn chặn chiến tranh đểcho một thế giới hoà bình

- Ngăn chặng chiến tranh chomột thế giới hoà bình

- Sau lời kêu gọi tác giả đưa

ra đề nghị gì ?

- Cần lập ra một nhà băng đểlưu giữ trí nhớ, có thể tồn tạiđược sau tai hoạ hạt nhân

- Cần lập ra một nhà băng đểlưu giữ trí nhớ

- Tại sao tác giả lại có lời đề

nghị như vậy ? - Để nhân loại các thời sau biếtđến cuộc sống của chúng ta đã

từng tồn tại trên trái đất vànhững kẻ đã vì lợi ích riêng đẩynhân loại vào diệt vong

- Em có nhận xét gì về lời đề

nghị nầy ? - Ông muốn nhân loại cần giữgìn kí ức của mình Lịch sử sẽ

lên án những thế lực hiếu chiến

đã đẩy nhân loại vào hiểm hoạ

- Theo em vì sao văn bản lại

có tên '' Đấu tranh cho một thế

giới hoà bình '' ?

( GV cho HS thảo luận )

- HS thảo luận nhóm

- Qua phân tích em hãy khái

nghệ thuật và nội dung của

văn bẳn ?

- Nghệ thuật: Bài văn có sứcthuyết phục cao bởi lập luậnchặt chẽ, chứng cứ phong phúxác thực, cụ thể và còn bởi nhiệttình của tác giả

- Nội dung: Nguy cơ của chiếntranh đang đe doạ loài người và

sự sống trên trái đất Cuộc chạyđua võ trang là cực kì tốn kém Đấu tranh cho một thế giới hoàbình là nhiệm vụ cấp bách củatoàn thể nhân loại

( Phương pháp động não )

Phát biểu suy nghĩ sau khi học

bài Đấu tranh cho một thế

giới hoà bình của nhà văn

Hoạt động III: Hướng dẫn về nhà: (2')

- Nắm nội dung bài học

- Đọc lại văn bản

- Soạn bài: Các phương châm hội thoại theo câu hỏi gợi ý sgk

NS :12/9/2016

GV: Đọc kĩ những điều cần lưu ý , cho thêm 1 số tình huống

HS: Soạn bài theo gợi ý sgk

C.Hoạt động dạy và học :

Hoạt động I:

1 Ổn định: (1')

2.Kiểm tra bài cũ : (6')

GV: Nêu phương châm về lượng và phương châm về chất ? Cho ví dụ

HS: - Phương châm về lượng: Khi giao tiếp cần nói có nội dung, nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thiếu, không thừa

- Phương châm về chất: Khi giao tiếp đừng nói những điều mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực

- HS cho hai ví dụ về hai phương châm hội thoại trên

3.Bài mới : Giới thiệu bài (1')

Ngoài hai phương châm về chất, về lượng, trong giao tiếp cần phải tuân thủ một số phương châm khác nữa Đó là mhững phương châm hội thoại nào khác, "Bài các phương châm hội thoại" tiếp theo sẽ giúp chúng ta rõ điều đó hơn

Hoạt động II : Hình yhành kiến thức

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng Hoạt động 1: (7')Tìm hiểu

phương châm quan hệ

( Phương pháp: trực quan,

vấn đáp, quy nạp, tạo tình

huống, thảo luận )

III-Phương châm quan hệ :

- Hãy giải thích thành ngữ

''Ông nói gà , bà nói vịt '' ?

- Thành ngữ nầy có nghĩa mỗingười nói một đàng chẳng ănnhập vào nhau

- Hãy cho biết điều gì sẽ xảy

ra nếu xuất hiện những tình

huống như thê ?

- Nếu xuất hiện những tìnhhuống hội thoại như thế thì conngười sẽ không giao tiếp vớinhau được và những hoạt động

xã hội trở nên rối ren

- Từ tình huống trên , em rút

ra kết luận gì trong giao tiếp ?

( GV nhận xét, ghi bảng )

- HS rút ra kết luận, HS khác bổsung

Khi giao tiếp cần nói đúng đềtài giao tiếp, tránh nói lạc đề

Khách : Nóng quá

Chủ nhà : Cúp điện rồi

- Hãy cho biết tình huống trên

có tuân thủ phương châm

quan hệ không ? Tại sao ?

( Cho HS thảo luận nhóm )

Nghĩa tường minh và hàm ý

sẽ học ở tuần 2 6

- Nếu xét theo nghĩa tườngminh thì nó không tuân thủphương châm quan hệ nhưngxét theo nghĩa hàm ý thì nó tuânthủ phương châm quan hệ và cả

2 đều sử dụng hàm ý nên cómối quan hệ

- Qua đó em rút ra kết luận

- GV cho HS kể lại truyện

- Vì sao ông khách lại có sự

hiểu nhầm người bố của đứa

bé đã mất ?

- Ông khách hiểu nhầm vì cậu

bé đã dùng câu rút gọn tạo nên

sự mơ hồ

- Lẽ ra cậu bé nên trả lời như

thế nào ? - Cậu bé trả lời: Thưa bác bốcháu về quê, bố cháu có để lại

mảnh giấy nhưng cháu đã làmcháy rồi

- Qua câu chuyện trên trong

giao tiếp cần tuân thủ điều gì ? - Cần tránh cách nói mơ hồ

- Từ 2 ví dụ trên em rút ra kết

luận gì trong giao tiếp?

( GVnhận xét, ghi bảng )

HS rút ra kết luận , HS khácnhận xét bổ sung

- Khi giao tiếp cần chú ý nóingắn gọn, rành mạch tránhcách nói mơ hồ

Hoạt động 3: (8'):Tìm hiểu

phương châm lịch sự

( Phương pháp: hoạt động tri

giác ngôn ngữ, vấn đáp, quy

nạp)

V-Phương châm lịch sự :

Cho HS đọc truyện cười

''Người ăn xin ''

- Vì sao ông lão ăn mày và

cậu bé trong truyện đều cảm

thấy như mình đã nhận được ở

người kia một cái gì đó ?

HS đọc

- Cả 2 người đều không có củacải, tiền bạc gì cả nhưng cả 2đều cảm nhận được tình cảm màngười kia đã dành cho mình đặcbiệt là tình cảm của cậu bé đối

với ông lão ăn xin

xa lánh mà vẫn tỏ thái độ và lờinói hết sức chân thành thể hiện

sự quan tâm đến người khác

- Qua câu chuyện nầy rút ra

kết luận gì trong giao tiếp ?

( GV nhận xét, ghi bảng)

- HS rút ra kết luận , HS khácnhận xét bổ sung

- Trong giao tiếp cần tế nhị vàtôn trọng người khác

( Phương pháp: hoạt động tri

giác ngôn ngữ, vấn đáp, thảo

luận )

1-Cho HS 3 bài tục ngữ, ca

dao trong sgk

- Cho biết những bài tục ngữ,

ca dao khuyên dạy chúng ta

điều gì ? Hãy tìm một số câu

tục ngữ, ca dao tương tự

Cho HS thảo luận nhóm

HS Đọc 3 bài ca dao và thảoluận theo nhóm, cử đại diệntrình bày

1- Ý nghĩa : Những câu tục ngữ, ca daokhẳng định ngôn ngữ trongđời sống và khuyên chúng tatrong giao tiếp nên dùngnhững lời lẽ lịch sự

* Môt số câu :

- '' Chim khôn nghe ''

- '' Vàng thì thử lời '' 2-Biện pháp tu từ nào đã học

có liên quan đến phương châm

lịch sự ? Tìm ví dụ

HS nhớ lại kiến thức đã học ởlớp dưới

Tìm ví dụ

2- Biện pháp tu từ có liênquan đến phương châm lịchsự: Biện pháp nói tránh, nóigiảm Chẳng hạn để chỉ Kiềuthất tiết với Mã Giám SinhNguyễn Du viết

'' Tiếc thay một đoá trà my.Con ong đã tỏ đường đi lối lốivề"

về' 3-Chọn những từ ngữ thích

b- nói hớt c- nói móc d- nói leo e- nói ra đầu ra đũa -Liên quan đến phương châmlịch sự: a b c d

- Liên quan đến phương châmcách thức : e

4-Vận dụmg phương châm hội

thoại đôi khi người nói dùng

cách mói trên b- T rong giao tiếp đôi khi vìmột lí do nà đó, người nóiphải nói một điều mà người đónghĩ sẽ làm tổn thương ngườiđối thoại Để giảm nhẹ tức làxuất phát từ việc chú ý tuânthủ phương châm lịch sự,người nói dùng cách điễn đạttrên

5- Giải thích :-Nói băm nói bổ: nói bốp chát,xỉa xói, thô bạo

( phương châm lịch sự )

- Nói như đấm vào tai: nóimạnh, trái ý người khác, khótiếp thu ( phương châm lịch

Tuần 2- Tiết 9 SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG VĂN

- Quan sát các sự vật, hiện tượng

- Sử dụng ngôn ngữ miêu tả phù hợp trong việc tạo lập văn bản thuyết minh

2.Kiểm tra bài cũ : ( 6' )

HS: - Muốn cho bài văn thuyết minh sinh động, hấp dẫn người ta làm như thế nào ?

- Kiểm tra bài tập 2

GV:- Muốn làm cho bài văn thuyết minh thêm sinh động, hấp dẫn người ta vận dụng một số biện pháp nghệ thuật như kể chuyện, tự thuật, đối thoại, theo lối ẩn dụ, nhân hoá hoặc hình thức vè, diễn ca

- Kiểm tra bài tập 2 làm ở nhà

3.Bài mới : Giới thiệu bài (1')

Ngoài cung cấp tri thức cơ bản văn thuyết minh cần làm cho đối tượng

thuyết minh được nổi bậc, yếu tố nào làm nên điều đó, bài học "Sử dụng yếu

tố miêu tả trong văn bản thuyết minh" sẽ giúp chúng ta rõ điều đó hơn

Hoạt đông 2: Hình thành kiến thức

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng Hoạt động 1: ( 20 ')Cho HS

đọc và tìm hiểu yếu tố miêu

tả trong văn bản thuyết

minh

* HS đọc bài Cây chuối trong

đời sống Việt Nam

( Phương pháp: hoạt động tri

giác ngôn ngữ, vấn đáp, quy

nạp )

- 2 HS đọc

I.Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

- Hãy giải thích nhan đề của

văn bản ? - Một bài văn thuyết minh vềcây chuối

Đ3: Giới thiệu quả chuối Đoạn

nầy bao gồm những loại chuối

thuyết minh nầy ? - Bài thuyết minh đúng đặcđiểm của cây chuối

- Hãy cho biết trong quá trình

thuyết minh đặc điểm của đối

tượng tác giả kết hợp với

phương thức nào ?

- Kết hợp với phương thức miêu

tả

- Hãy chỉ ra những câu văn có

sử dụmh yếu tố mêu tả? Những câu văn có yếu tố miêutả :

- Thân chuối mềm mại vươn lênnhư những trụ cột nhẵn bóngtoả ra vòm lá xanh mượt

- Không phải vỏ tròn như trứngcuốc mà khi chín vỏ chuối cónhững vệt đốm njhư vỏ trứngcuốc

- Những buồng chuối dài từngọn xuống gốc

- Qua đó hãy rút ra kết luận để

bài văn thuyết minh sinh động

hấp dẫn chúng ta cần phải làm

gì ?

(GV nhận xét ghi bảng )

HS rút ra kết luận , HS bổ

sinh động, hấp dẫn, bài thuyếtminh có thể kết hợp sử dụngyếu tố miêu tả Yếu tố miêu tả

có tác dụng làm cho đối tượngthuyết minh được nổi bật gây

ấn tượng

- Theo em trong bài văn

thuyết minh yếu tố miêu tả

đóng vai trò như thế nào ?

GV: Vai trò thuyết minh trong

văn miêu tả không nhỏ, nó

phục vụ cho tính cách, cá tính

hoặc tái hiện tình huống mà

chủ yếu là gợi hình ảnh cụ thể

để thuyết minh

- Trong bài văn thuyết minh yếu

tố miêu tả cần thiết nhưng chỉđóng vai trò phụ trợ Lạm dụngyếu tố miêu tả sẽ lu mờ nộidung tri thức thuyết minh trongbài

1-Bổ sung yếu tố miêu tả vào

các chi tiết thuyyết minh

1- Bổ sung miêu tả vào các chitiết thuyết minh :

- Thân cây chuối có hình dángtròn nhẵn bóng như trụ cột

- Lá chuối tươi có màu xanhtoả bóng mát rượi

- Lá chuối khô tàu lá rũxuống, héo úa

- Qủa chuối khi chưa chín cómàu xanh non nõn nà, khichín chuyển sang màu vàng

mơ

- Bắp chuối có màu tím sẫmlại

- Nõn chuối nằm bên trongthân chuối, hình tròn, màutrắng

2-Cho HS đọc đoạn văn và chỉ

ra yếu tố miêu tả HS xác định yếu tố miêu tả

trong văn bản

2- Xác định yếu tố miêu tả: Tách là loại chén của Tây cóhai tai, chén của ta không cótai khi mời ai uống trà thìbưng hai tay Bác vừa cườivừa làm động tác có uốngcũng bưng hai tay xoa xoa rồimới uống, mà uống rất nóng không có tai nên xếp chồngcũng rất gọn , không vướngkhi rửa cũng rất sạch

Hoạt động III: Hướng dẫn về nhà: (2')

- Làm bài tập 3 : Cách làm giống như bài tập 2

- Nắm kiến thức bài học

- Soạn phần chuẩn bị bài : Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh theo câu hỏi

sgk

NS : NS :14/9/2016

Tuần 2 - Tiết 10

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

A Mục tiêu cần đạt :

1.Kiến thức:

- Những yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

- Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

2.Kĩ nắng:

- Viết đoạn văn, bài văn thuyết minh sinh động, hấp dẫn

B Chuẩn bị :

GV: Đọc kĩ những điều cần lưu ý, chuẩn bị dàn ý

HS : Chuẩn bị phần chẩn bị bài theo gợi ý sgk

C Hoạt động dạy và học :

Hoạt đông I :

1.Ổn định : (1')

2 Kiểm tra bài cũ : (6')

GV:- Việc sử dụng yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh có tác dụng gì ?

- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

HS:-Yếu tố miêu tả có tác dụng làm cho đối tượng thuyế minh được nổi bật gây

ấn tượng

- Kiểm tra vở soạn

3 Bài mới : Giới thiệu bài (1')

Để nắm vững hơn về lý thuyết thuyết minh kết hợp với miêu tả hôm nay

chúng ta sẽ luyện tập với bài "Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả tong văn bản

Bươc 1: Cho HS tìm hiểu đề

- Xác định yêu cầu của đề?

( kiểu bài và nội dung ) - Thể loại: Thuyết minh

- Nôi dung: Con trâu trong đờisống Việt Nam

I -Xác định yêu cầu của đề:

- Thể loại: Thuyết minh

- Nội dung: Con trâu trong đờisống Viêt Nam

Bước 2: Cho HS tìm ý

- Em hãy tìm ý cho đề bài

nầy?

HS trình bày phần tìm ý đãchuẩn bị ở nhà, HS khác nhậnxét bổ sung đầy đủ các ý

- Hãy trình bày dàn ý cho

- Con trâu với tuổi thơ ở nôngthôn: trẻ em ngồi trên lưngtrâu thả diều, thổi sáo

3- Kết bài: Con trâu trong tìnhcảm của người nông dân ( Biện pháp nghệ thuật HS tựchọn cho thích hợp )

1-Hãy vận dụng yếu tố miêu

tả trong việc giới thiệu :

- Con trâu ở làng quê Việt

Nam ( hình ảnh con trâu trên

đồng ruộng , làng quê Việt

Nam )

- Con trâu trong việc làm

ruộng ( sớm hôm gắn bó với

người nông dân )

- Con trâu trong một số lễ hội

- Con trâu với tuổi thơ ở nông

- Ngày nắng oi búc cũng nhưngày mưa tầm tã, râu bao giờcũng sát cánh với người nôngdân

- Trâu không chỉ chăm chỉsiêng năng giúp con ngườitrong công việc đồng áng màtrâu còn tham gia vào các lễhội của ngày xuân rực rỡ

- Ở nông thôn các em nhỏ vắtvẻo trên lưng trâu thổi sáo 2-Viết đoạn văn thuyết minh

- Đọc bài đọc thêm Dừa sáp ở sgk

- Soạn bài : Tuyên bố với thế giới về sự sống còn, quyyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em theo gợi ý của sgk

Rút kinh nghiệm

NS :20 / 09/ 2016

Tuần 3 - Tiết 11

QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM

A Mục tiêu cần đạt :

1.Kiến thức:

- Thực trạng cuộc sống trẻ em hiện nay, những thách thức, cơ hội, nhiệm vụ của chúng ta

- Những thể hiện của quan điểm, về vấn đề quyền sống, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em Việt Nam

2.Kĩ năng:

- Nâng cao một bước kĩ năng đọc - hiểu một văn bản nhật dụng

- Học tập phương pháp tìm hiểu, phân tích tạo lập văn bản nhật dụng

-Tìm hiểu và biết được quan điểm của Đảng, Nhà nước về vấn đề được nêu trong văn bản

3.Kĩ năng sống:

- Tự nhận thức về quyền được bảo vệ và chăm sóc của trẻ em và trách nhiệm của mỗi

cá nhân đối với việc bảo vệ và chăm sóc trẻ em

- Xác định giá trị bản thân cần hướng tới để bảo vệ và chăm sóc trẻ em trong bối cảnh thế giới hiện nay

- Giao tiếp: thể hiện sự cảm thông với những hoàn cảnh khó khăn, bất hạnh của trẻ em

2 Kiểm tra bài cũ : (6')

GV: Em có suy nghĩ gì sau khi học văn bản "Đấu tranh cho một thế giới hoà bình" HS: ( HS có thể tự do nói lên suy nghĩ của mình nhưng suy nghĩ đó phải thật sự sâu sắc trên cơ sở cảm nhận được giá trị của tác phẩm )

3 Bài mới: Giới thiệu bài (1')

Trẻ em chính là chủ nhân của đất nước, chính vì vậy trẻ em cần được bảo vệ

và phát triển Đó cũng chính là vấn đề mà văn bản "Tuyên bố trẻ em"đặt ra cho mọi người phải suy ngẫm mà chúng ta thực hiện trong tiết học nầy

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1 : (15') Hướng

dẫn tìm hiểu tác phẩm

(Phương pháp vấn đáp tái hiện)

- Dựa vào phần cuối của văn

bản, hãy cho biết xuất xứ của

30/9/1990

I-Tác phẩm :

Trích từ Tuyên bố của Hộinghị cấp cao thế giới vềquyền trẻ em

II-Đọc - hiểu văn bản : 1-Đọc :

- Văn bản nầy có thể chia làm

mấy phần ? Xác định nội dung

- Phần cơ hội: Khẳng định nhữngđiều kiện thuận lợi cơ bản đểcộng đồng quốc tế có thể đẩymạnh, chăm sóc bảo vệ trẻ em

- Phần Nhiệm vụ: Xác địnhnhững nhiệm cụ thể từng quốc gia

và cả cộng đồng quốc tế cần làm

vì sự.sống còn và phát triển củatrẻ em

2-Bố cục :

Bước 3: Hướng dẫn phân tích

( Phương pháp hoạt động tri

- Phải làm sao cho trẻ sống trongtươi vui, ước vọng thanh bình,được chơi, được học và được bảo

a-Phần mở đầu :

- Kêu gọi tất cả mọi ngườihãy cho trẻ một tương laitốt đẹp

- Trẻ phải được sống trongtươi vui thanh bình, đượcchơi, được học và đượcphát triển

- Em có nhận xét gì cách trình

bày của tác giả ở phần nầy ? - Sử dụng câu cầu khiến, câukhẳng định ( Dùng câu cầu khiến, câukhẳng định )

- Việc sử dụng những câu ấy có

tác dụng gì ? - Khẳng định quyền sống của trẻem là vấn đề quan trọng và cấp

thiết của thế giới hiện đại

Khẳng định quyềnsống của trẻ em làvấn đề quan trọng

và cấp thiết củatoàn thế giới hiệnđại

Hoạt động III : Hướng dẫn về nhà : ( 2')

- Nắm kiến thức bài học

- Đọc lại văn bản

- Soạn 3 nội dung còn lại của bản tuyên bố theo gợi ý sgk

NS :20 / 09/ 2016

Tuần 3- Tiết 12 :

QUYỀN ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ EM

A.Mục tiêu cần đạt : (Như tiết 11 )

B.Chuẩn bị : ( Như tiết 11 )

C.Hoạt động dạy và học :

Hoạt động I:

1.Ổn định : (1')

2.Kiểm tra bài cũ : (6')

GV: Phần mở đầu bản tuyên bố trình bày những vấn đề gì ?Em có nhận xét gì về cách trình bày phần nầy? Cánh trình bày như vậy nhằm khẳng định điều gì ? HS: Kêu gọi tất cả mọi người hãy cho trẻ một tương lai tốt đẹp Trẻ phải được sống trong tươi vui thanh bình, được chơi, được học và được phát triển

Dùng câu cầu khiến, câu khẳng định Khẳng định quyền sống của trẻ em là vấn đề quan trọng và cấp thiết của toàn thế giới hiện đại

.3.Bài mới : Giới thiệu bài (1')

Hoạt động II : Hình thành kiến thức

Hoạt dộng của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: (25')Cho HS tiếp

- Chính những thảm họạ củanghèo nàn, khủng hoảng kinh

tế , của trình trạng vô gia cư,dịch bệnh và những môitrường xuống cấp

- Chiu những thảm hoạ đóinghèo, khủng hoảng kinh tế,tình trạng vô gia cư, dịchbệnh, môi trường xuống cấp

- Trẻ em chết mỗi ngày vì suydinh dưỡng

- Em có nhận xét gì về cách

trình bày của tác giả ?

- Tác giả đưa ra những dẫnchứng cụ thể, xác thực

( Dẫn chứng cụ thể, xácthực )

- Với cách trình bày như vậy

nhằm khẳng định điều gì ?

- Để các nhà lãnh đạo thấyđược thực trạng trẻ em để từ

đó quan tâm đến trẻ

Thấy được thực trạng trẻ em

và quan tâm đến trẻ

- Em hãy nêu nhận thức của em

sau khi học phần nầy ?

HS tự do nêu lên suy nghĩ củamình

* Cho HS đọc thầm và phân

- Em hãy nêu lên các điều kiện

thuận lợi của thế giới trong việc

chăm sóc trẻ em?

Sự liên kết của các quốc giacùng ý thức cao của cộngđồng quốc tế trên lĩnh vựcnầy Đó là công ước về quyềntrẻ em làm cơ sở tạo ra một cơhội mới

- Sự hợp tác và đoàn kết quốc gia ngày càng cao, có hiệu quảtrên nhiều lĩnh vực

- Liên kết các quốc gia

- Sự hợp tác và đoàn kết quốc

tế ngày càng có hiệu lực

- Đó là những lĩnh vực nào ? - Khôi phục sự tăng trưởng và

phát triển kinh tế, bảo vệ môitrường, ngăn chặng không cócác chứng bệnh thường gây

- Từ sự liên kết các quốc gia và

sự hợp tác quốc tế em có suy

nghĩ gì về đất nước ta hện nay ?

( Cho HS thảo luận nhóm )

GV : Hiện nay Đảng và nhà

nước ta quan tâm đến trẻ em rất

nhiều vì trẻ em là tương lai của

bố đã nêu lên khá nhiều điểm

mà mỗi quốc gia và từng cộng

đồng quốc tế cần phải nổ lực

phối hợp hành động đó là nhiệm

vụ gì ?

- Nhiệm vụ của cộng đồngquốc tế và từng quốc gia làtăng cường sức khoẻ và chế

- Khuyến khích trẻ em ngaycòn nhỏ tham gia vào hoạtđộng văn hoá

- Tăng cường sức khoẻ và chế

độ dinh dưỡng cho trẻ

Phát triển giáo dục cho trẻ Quan tâm đến trẻ em tàn tật,trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

Quan tâm đến việc sinh đẻ

- Cần cho trẻ biết nguồn gốclai lịch của mình

- Em có nhận xét gì về nhiệm

vụ được đưa ra ? - Nhiệm vụ đưa ra mang tínhtoàn diện

- Hãy phân tích toàn diện của

nội dung nầy ?

- Tính toàn diện là quan tâmđến trẻ ở mọi khía cạnh

- Qua bản tuyên bố em có nhận

xét như thế nào về tầm quan

trọng của vấn đề bảo vệ, chăm

sóc trẻ em, về sự quan tâm của

cộng đồng quốc tế đối với vấn

đề nầy?

- Bảo vệ quyền lợi, chăm sócđến sư phát triển của trẻ làmột trong những vấn đề quantrọng cấp bách có ý nghĩa toàndiện

- Điều đó thể hiện ở đâu ? - Ở bản tuyên bố của hội nghị

cấp cao thế giới về trẻ emngày 30 / 9 / 1990 đã khẳngđịnh điều nầy

- Ngoài khẳng định bản tuyên

bố còn cam kết điều

gì ?

- Cam kết thực hiện nhữngnhiệm vụ có tính chất toàndiện ở sự sống còn phát triểncủa trẻ em vì tương lai củatoàn nhân loại

- Qua phân tích, hãy khái quát

nội dung, nghệ thuật của tác

- Mối quan hệ giữa phương châm hội thoại với tình huống giao tiếp.

- Những trưởng hợp không tuân thủ phương châm hội thoại

2.Kĩ năng:

- Lựa chọn đúng phương châm hội thoại trong quá trình giao tiếp

- Hiểu đúng nguyên nhân của việc không tuân thủ các phương châm hội thoại

B.Chuẩn bị:

GV: Đọc kĩ những điều cần lưu ý, chuẩn bị một số tình huống

HS: Soạn bài theo câu hỏi sách giáo khoa

C.Hoạt động dạy và học:

Hoạt động I:

1.Ổn định: (1')

2.Kiểm tra bài cũ: (6')

Nói băm nói bổ, nói như đấm vào tai liên quan tới phương châm hội thoại nào?

3.Bài mới : Giới thiệu bài (1')

Trong giao tiếp không chỉ chú ý đến các phương châm hội thoại mà còn chú ý đến tình huống giao tiếp sao cho phù hợp Bài "Các phương châm hội thoại tiếp tiếp theo hôm nay sẽ giúp chúng ta rõ điều đó hơn

Hoạt động II: Hình thành kiến thức.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng Hoạt động 1(10') Tìm hiểu

quan hệ giữa phương châm

hội thoại với tình huống giao

tiếp.

( Phương pháp: hoạt động tri

giác ngôn ngữ, vấn đáp, nêu

vấn đề, quy nạp)

1 Quan hệ giữa phương châm hội thoại với tình huống giao tiếp:

- Cho HS đọc truyện cuời

"Chào hỏi"

- Tình huống giaotiếp trên liên

quan đến phương châm hội

- Cũng từ câu hỏi trên hãy đưa

ra một tình huống dùng hợp

lí ?

- HS có thể cho tình huốngchẳng hạn đến nhà bạn chơithấy bố bạn ấy đang lao động có

thể hỏi: Bác làm việc vất vả vànặng nhọc lắm không thay cholời chào.

- Em có nhận xét gì về lời

chào ở hai tinh huống trên? - Tình huống của người bạnchào hỏi phù hợp với tình

huống giao tiếp Nghĩa là bạn

đã tuân thủ đúng phương châmhội thoại còn chàng rễ khôngtuân thủ đúng phương châm lịchsự

- Qua hai tình huống trên em

hãy cho biết để tuân thủ

phương châm hội thoại người

nói phải nắm được điều gì ?

- HS rút ra kết luận - Việc vận dụng các phương

châm hội thoại cần phối hợpcác đặc điểm của tình huốnggiao tiếp ( Nói với ai? Nói khinào? Nói ở đâu? Nói để làmgì? )

Hoạt động 2: (10')Tìm hiểu

các trường hợp không tuân

thủ phương châm hội thoại.

( Phương pháp: hoạt động tri

giác ngôn ngữ, vấn đáp tái

hiện,, quy nạp)

2 Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại :

- Cho HS nhớ lại các ví dụ ở

hai bài các phương châm hội

thoại đã học và cho biết những

tình huống nào không tuân thủ

phương châm hội thoại ?

- Ngoại trừ tình huống "nguòi

ăn xin" ở phương châm lịch sự,còn lại các tình huống đềukhông tuân thủ phương châmhội thoại

* Cho học sinh đọc đoạn đối

thoại ở đoạn 2 phần II và chú

ý những từ in đậm

- HS đọc đoạn đối thoại

- Câu trả lời của Ba có đáp

ứng nhu cầu thông tin đúng

như An muốn không ?

- Câu trả lời của Ba không đápứng nội dung mà An muốn biết

- Phương châm hội thoại nào

không được tuân thủ ở đây ? - Không tuân thủ phương châmvề lượng và về chất

- Hãy nhận xét vì sao Ba vi

phạm phương châm về lượng

và chất ?

Có thể do Ba vô ý không để ýđến câu hỏi của An

- Chàng rễ trong chuyện "chào

hỏi" không tuân thủ phương

châm lịch sự là do đâu ?

- Chàng ta vụng về và thiếu vănhoá

* Gọi HS đọc tình huống 3

- Khi bệnh nhân mắc bệnh nan

y, bác sĩ thường nói với bệnh

nhân như thế nào?

- Bệnh không nặng, cố gắngchữa trị sẽ khỏi

- Vì sao bác sĩ phải nói với

bệnh nhân như vậy ? - Bác sĩ nói dối là để trấn an,động viên bệnh nhân, bệnh nhân

sẽ lạc quan hơn, tin tưởng hơn

- Phương châm hội thoại nào - Vi phạm phương châm về

ở đây không được tuân thủ ? chất.

- khi nói "tiền bạc chỉ là tiền

bạc" thì có phải người nói

không tuân thủ phương châm

về lượng không ?

- Nếu xét về nghĩa hiển ngôn thìcâu này không tuân thủ phươngchâm về lượng bởi vì không chongười nghe có thêm thông tinnào Nhưng xét về nghĩa hàm ẩnthì câu có nội dung của nó làvẫn đảm bảo phương châm vềlượng

- Phải hiểu ý nghĩa câu này

như thế nào ? - Tiền bạc chỉ là phương tiện đểsinh sống chứ không phải là

mục đích cuối cùng của conngười

- GV: như vậy xét về mặt hiển

ngôn thì câu nói trên vi phạm

phương châm về lượng

- Vì sao người nói cố tình vi

phạm phương châm về

lượng ?

- Vì người nói muốn gây sự chú

ý để người nghe hiểu câu nóitheo một nghĩa khác

- Từ các tình huống trên hãy

cho biết những trường hợp

nào không tuân thủ phương

châm hội thoại.?

(GV bổ sung, ghi bảng)

- HS rút ra kết luận - Việc không tuân thủ các

phương châm hội thoại bắtnguồn từ những tình huốngsau:

+Người nói vô ý, vụng vềthiếu văn hoá giao tiếp

+Người nói phải ưu tiên chomột phương châm hội thoạihoặc một yêu cầu quan trọnghơn

+Người nòi muốn gây sự chú

ý để người nghe hiểu câu nóitheo một hàm ý nào đó

Hoạt động 3: (15') Luyện

tập.

( Phương pháp: hoạt động tri

giác ngôn ngữ, thảo luận )

1-Cho HS đọc truyện và trả

lời câu hỏi sgk

- HS làm việc cá nhân 1 Một đứa trẻ 5 tuổi không

thể nhận thức tuyển tập ngắncủa Nam Cao để nhờ đó màtìm được quả bóng

Ông bố nói với cậu bé làkhông rành mạch, khiến cậu

bé mơ hồ trong việc tìm quảbóng Phương châm về chất

không được thủ.

2-Cho HS đọc đoạn "Bốn

người nhiều rồi"

( Cho HS thảo luận theo câu

hỏi SGK) HS thảo luận, cử đại diện trìnhbày, lớp nhận xét

2 Việc không tuân thủphương châm lịch sự là dokhông phù hợp với tình huốnggiao tiếp Thông thường đếnnhà ai, trước tiên là phải chàohỏi sau đó mới đề cập đếnchuyện khác Trong trườnghợp nầy các vị khách không

mà lại nói ngay với chủ nhà vàlại nói những lời nặng nề vàgiận dữ

Hoạt động III: Hướng dẫn về nhà: (2')

- Xem lại các phương châm hội thoại

- Xem lại các bài tập

- Chuẩn bị kiểm tra 2 tiết văn thuyết minh.kết hợp với một số biện pháp nghệ thuật và miêu tả