giáo án ngữ văn 9 tổng hợp 16

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộclĩnh vực văn hĩa.. b/ Tiến trình dạy học : Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu c

Trang 1

Tuần 1 Ngày soạn: 20/8/2015

Tiết 1, 2: Lớp dạy: 9ABC

(Lê Anh Trà)

I/ Mức độ cần đạt: Giúp hs cảm nhận được:

1/ Kiến thức :

- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt

- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hĩa dân tộc

- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể

2/ Kĩ năng:

- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo

vệ bản sắc văn hĩa dân tộc

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộclĩnh vực văn hĩa

3 Thái độ:

Tự hào, kính trọng Bác Hồ, biết học và làm theo tấm gương của Bác

II/ Chuẩn bị của GV và HS:

- HS: Soạn bài.

- GV: Những mẩu chuyện về cuộc đời HCM; tranh ảnh hoặc băng hình về Bác

III/ Tổ chức các hoạt động dạy - học:

1 Ổn định tổ chức (1 phút)

2 Kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh (3 phút)

3 Bài mới:

a/ Giới thiệu bài: (1 phút)

Chủ tịch Hồ Chí Minh khơng những là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại màcịn là một danh nhân văn hố thế giới Vẻ đẹp văn hố chính là nét nổi bật trongphong cách Hồ Chí Minh

b/ Tiến trình dạy học :

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần

đạt

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung: (20 phút)

- Cho HS nhắc lại đặc điểm của văn bản nhật

dụng

- GV hướng dẫn cách đọc, đọc mẫu, gọi HS

đọc tiếp

+ HS đọc theo sự hướng dẫn của GV

- GV giải thích một số từ khĩ trong bài

Hoạt động 2: Tìm hiểu chi tiết: (45 phút)

? Theo em, tại sao vốn tri thức văn hố của Bác

Trang 2

- HS trả lời, GV chốt lại.

? Theo em, cách tiếp thu của Bác như thế nào?

+ Bác tiếp thu có chọn lọc; học hỏi những điều

tốt có lợi để vận dụng vào cuộc sống thực tại

của đất nước; phê phán những hạn chế tiêu

cực

+ Trên nền tảng văn hoá dân tộc mà tiếp thu

những tinh hoa, những ảnh hưởng quốc tế

? Qua cách tiếp nhận đó, ta thấy nhân cách, lối

sống của Người như thế nào?

- HS trả lời, GV chốt lại:

(Tiết 2 )

? Với cương vị là Chủ tịch - vị Lãnh đạo cao

nhất của Đảng và Nhà nước Bác đã có lối sống

ra sao?

- HS thảo luận, trả lời; GV chốt lại:

+ Nơi ở, nơi làm việc đơn sơ “Chiếc nhà sàn

nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao” Chiếc nhà sàn

đó cũng chính là nơi ở, nơi làm việc họp Bộ

Chính trị của Chủ tich Hồ Chí Minh

+ Trang phục giản dị: bộ quần áo bà ba nâu,

chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ, tư trang ít

- HS thảo luận, trả lời; GV nhận xét và giảng:

+ Đây không phải là lối sống khắc khổ theo lối

tu hành hiền triết, cũng không phải là cách tự

thần thánh hoá, tự làm cho khác đời hơn người

mà đây là cách sống có vốn văn hoá đã trở

thành một quan điểm thẩm mỹ: Cái đẹp là sự

giản dị, tự nhiên Nét đẹp của lối sống ở Chủ

tịch Hồ Chí Minh rất dân tộc, rất Việt Nam

? Theo em, nghệ thuật đặc sắc trong bài này là

Trang 3

- GV gọi HS đọc lại ghi nhớ ở SGK và chốt nội

dung bài học

Hoạt động 4: Luyện tập: (10 phút)

GV cho HS tìm hiểu về những mẩu chuyện nói

về lối sống giản dị, thanh cao của Bác

- HS thảo luận, trình bày, GV đưa ra nhận xét

- Khái quát lại nội dung bài học

- Liên hệ giáo dục HS học và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Nắm được phương châm về lượng và phương châm về chất

- Biết vận dụng phương châm này trong giao tiếp

- Rèn luyện kĩ năng sử dụng phương châm về lượng và phương châm về chất

Có ý thức tự giác sử dụng đúng hai phương châm hội thoại khi nói và viết

- HS: Soạn bài, học bài cũ.

- GV: Soạn bài; bảng phụ; các đoạn hội thoại

2 Kiểm tra bài cũ: (3 phút)

Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh.

3 Bài mới:

Trang 4

Giáo viên gây hứng thú cho tiết học đầu tiên bằng những câu chuyện cười

b/ Tiến trình dạy học :

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Tìm hiểu phương châm về

? Khi An hỏi Ba "Học bơi ở đâu?" mà Ba trả

lời "Ở dưới nước" thì câu trả lời đó có đáp

ứng điều mà An cần biết không?

- HS trả lời, GV chốt lại:

+ Câu trả lời của Ba không mang nội dung

mà An cần biết Điều mà An cần biết là một

địa điểm cụ thể nào đó Nói như Ba là không

có nội dung

? Với câu trả lời đó em sẽ trả lời như thế nào?

+ HS có nhiều cách trả lời nhưng cơ bản phải

nêu được địa điểm

? Từ đó có thể rút ra bài học gì trong giao

tiếp?

- HS trả lời, GV chốt lại:

+ Khi nói câu nói phải có nội dung đúng với

yêu cầu giao tiếp không nên nói ít hơn những

gì giao tiếp đòi hỏi

- GV tiếp tục cho HS đọc truyện "Lợn cưới,

? Truyện phê phán điều gì?

? Từ đó, em rút ra bài học gì cho mình trong

I/ Phương châm về lượng:

Trang 5

giao tiếp?

? Qua đó em hiểu thế nào là phương châm về

lượng, phương châm về chất?

- GV cho học sinh thực hiện theo nhóm, rồi

ghi kết quả vào phiếu, GV thu phiếu nhận

về lượng, không nhắc lại điều đãđược trình bày

- Chuẩn bị bài: Sử dụng yếu tố nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Tuần 1 Ngày soạn: 21/ 8/ 2015

Trang 6

- Hiểu vai trò của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

- Tạo lập được văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

2 Kĩ năng:

Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các văn bản thuyết minh

3 Thái độ:

Có ý thức vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh

- HS: Soạn bài, học bài

- GV: Soạn bài; bảng phụ; các đoạn văn bản

III/ Tổ chức các hoạt dạy - học:

Hoạt động 1: (25 phút)Tìm hiểu việc sử

dụng một số biện pháp nghệ thuật trong

văn bản thuyết minh:

- GV cho HS ôn lại một số kiến thức về văn

+ Cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất,

nguyên nhân của các hiện tượng tự nhiên, xã

hội bằng phương thức trình bày, giải thích

? Hãy nêu những phương pháp thuyết minh

thường dùng?

+ Phương pháp nêu định nghĩa, liệt kê, nêu

ví dụ, dùng số liệu, so sánh, phân loại, phân

tích

* Tìm hiểu một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh

- GV cho HS đọc văn bản thuyết minh "Hạ

1 / Ôn lại văn bản thuyết minh

2 / Một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

* Ví dụ: Văn bản: "Hạ Long - Đá vàNước"

- Sự kì lạ của Hạ Long do Đá vàNước miêu tả

Trang 7

quan về đối tượng không?

+ Nguyên Ngọc giới thiệu Hạ Long theo

một phương diện ít ai nghĩ tới, có thể nói là

một phát hiện của nhà văn Đá và Nước nơi

Hạ Long đã đem đến cho du khách những

cảm giác thú vị

? Vậy văn bản sử dụng phương pháp thuyết

minh nào là chủ yếu? Để sinh động tác giả

còn vận dụng nghệ thuật nào?

- HS thảo luận, trả lời GV chốt lại

? Vậy thông qua bài học này em rút ra bài

- GV gọi HS đọc bài “Ngọc Hoàng xử tội

Ruồi Xanh” và chia lớp ra bốn tổ thảo luận

trình bày, - GV nhận xét bổ sung

- Phương pháp liệt kê, giải thích

- Biện pháp tưởng tượng và liêntưởng, nhân hóa, so sánh

- Các phương pháp: nêu định nghĩa,phân loại, nêu số liệu, liệt kê

c/ Các biện pháp nghệ thuật: nhânhóa, miêu tả, ẩn dụ

4 Tổng kết và hướng dẫn học tập: (3 phút)

4.1 Tổng kết :

GV cho HS nhắc lại nội dung bài học GV củng cố

4.2 Hướng dẫn tự học:

Về nhà học bài cũ, làm bài tập còn lại Chuẩn bị bài: Luyện tập.

Tuần 1 Ngày soạn: 22/ 8/ 2015 Tiết 5 Lớp dạy: 9ABC

LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINHI/ Mức độ cần đạt:

1 Kiến thức:

Trang 8

- Cách làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng (cái quạt, cái bút, cái kẹo, )

- Tác dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

2 Kĩ năng:

- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể

- Lập dàn ý chi tiết và viết phần mở bài cho bài văn thuyết minh (có sử dụng một

số biện pháp nghệ thuật) về một đồ dùng

- HS: Học bài cũ; soạn bài, lập dàn ý một số đề bài trong SGK.

- GV: Soạn bài; bảng phụ.

IV/ Tổ chức các hoạt động dạy - học:

1/ Ổn định tổ chức: (1 phút)

2/ Kiểm tra bài cũ: (3 phút)

? Em hãy nêu một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh?

- GV chia lớp ra làm các nhóm khác nhau, thảo

luận để làm bài chi tiết thông qua gợi ý bằng

câu hỏi của giáo viên

? Nón có tác dụng gì?

+ Dùng để che mưa, che nắng

? Nón có nguồn gốc từ đâu?

+ Có từ lâu đời

? Có những loại nón nào mà em biết? Các loại

nón đó có giống nhau không?

+ HS trả lời, GV chốt lại: Mỗi loại nón có mỗi

đặc điểm khác nhau

? Lối thuyết minh của các em dưới hình thức

nào và sử dụng nghệ thuật gì?

+ Thuyết minh dưới hình thức tự thuật với

nghệ thuật nhân hoá…

- Tương tự như vậy giáo viên gợi ý cho HS lập

dàn bài

+ HS thảo luận nhóm để lập dàn bài

- GV nhận xét

Hoạt động 2: (15 phút) Viết phần mở bài:

- GV cho HS dựa vào phần dàn bài để viết

phần mở bài

+ HS đọc

- GV nhận xét, góp ý

I/ Lập dàn bài chi tiết:

Đề: Thuyết minh về chiếc nón

- Mở bài: Giới thiệu chung về vềchiếc nón

- Thân bài:

+ Nguồn gốc+ Đặc điểm+ Quy trình làm ra chiếc nón

+ Giá trị kinh tế, văn hóa, nghệthuật

- Kết bài: Nhận định, khái quátchung về chiếc nón

II/ Viết phần mở bài:

Trang 10

Tuần 2 Ngày soạn: 26/ 8/ 2015 Tiết 6, 7 Lớp dạy: 9ABC

- HS: Học bài cũ; soạn bài mới

- GV: Soạn bài; tranh ảnh, phim tư liệu về sự hủy diệt của chiến tranh

1/ Ổn định tổ chức (1 phút)

? Phong cách HCM thể hiện ở những nét đẹp nào? Em học tập được điều gì từphong cách đó của Bác?

3/ Bài mới:

b/ Tiến trình dạy học:

Hoạt động 1: (30 phút)Tìm hiểu chung:

Trang 11

? Theo em, văn bản đã nêu lên những luận

điểm, luận cứ như thế nào?

- HS trả lời, GV nhận xét chốt ý

Hoạt động 2: (40 phút) Tìm hiểu chi

tiết:

? Đoạn đầu của văn bản đề cập đến nguy

cơ của chiến tranh hạt nhân như thế nào?

- HS trả lời, GV chốt lại

 Sức tàn phá khủng khiếp Kho vũ khí

ấy có thể tiêu diệt tất cả các hành tinh đang

xoay quanh hệ mặt trời cộng thêm bốn

hành tinh nữa và phá huỷ thế thăng bằng

của hệ mặt trời

? Tác giả đã đưa ra cách lập luận ra sao?

+ HSTL trả lời, GV nhận xét

(Tiết 7)

? Cuộc chạy đưa vũ trang chuẩn bị cho

chiến tranh hạt nhân đã làm tốn kém sự

phát triển như thế nào?

+ HSTL trả lời, GV nhận xét

- GV lần lượt cho HS nêu những so sánh

để thấy được sự tốn kém và tính chất phi lí

của cuộc chạy đưa vũ trang đã cướp đi của

thế giới nhiều điều kiện để cải thiện cuộc

sống, nhất là ở các nước nghèo

? Em có nhận xét gì về cách lập luận của

tác giả?

+ HS trả lời, GV nhận xét

? Vì sao chiến tranh hạt nhân không chỉ đi

ngược lại lí trí con người mà còn đi ngược

II/ Tìm hiểu chi tiết:

1/ Nguy cơ chiến tranh hạt nhân:

- Thời gian: 8.8.1986

- Số liệu: 1 người/ 4 tấn thuốc nổ

- Nguy cơ: nổ tung làm tan biến hết thày

-> Tính chất hiện thực và sự khủngkhiếp của chiến tranh hạt nhân

=> Tác giả vào đề trực tiếp với nhữngchứng cứ xác thực

2/ Cuộc chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân:

- Bảo vệ hơn 1 tỉngười khỏi sốt rét

và cứu hơn 14triệu trẻ em

- Cứu 575 triệungười thiếu dinhdưỡng

- Tiền nông cụ chocác nước nghèotrong 14 năm

- Xóa mù chữ chotoàn thế giới

->100 máy bayB.1B và dưới

7000 tên lửa vượtđại châu

->10 chiếc tàu sânbay kiếu Ni-mít

->149 tên lửaMX

->27 tên lửa MX

->2 tàu ngầmmang vũ khí hạtnhân

-> Chứng cứ cụ thể, xác thực ->Tínhchất phi lý, sự tốn kém, cướp đi nhiềuđiều kiện để cải thiện cuộc sống conngười

=>Chiến tranh hạt nhân đi ngược lại mọiquy luât: lí trí con người và lí trí tựnhiên

Trang 12

lại lí trí tự nhiên?

Chiến tranh hạt nhân không chỉ tiêu diệt

nhân loại mà còn tiêu diệt mọi sự sống

trên trái đất Vì vậy nó phản tiến hoá, phản

lí trí tự nhiên Với cách đưa ra dẫn chứng

từ khoa học điạ chất và cổ sinh học về

nguồn gốc và sự tiến hoá hết sức lâu dài

của tự nhiên, một quá trình đựoc tính từ

hàng triệu năm “Từ khi mới nhen nhúm

của chiến tranh hạt nhân”

? Em có nhận xét gì trước lời cảnh báo

trên của tác giả? Tác giả đã có cách nói

như thế nào để đấu tranh chống chiến

- GV gọi HS đọc lại ghi nhớ ở SGK và

chốt nội dung bài học

Hoạt động 4: (7 phút) Luyện tập:

? Suy nghĩ của em về việc chạy đua sản

xuất vũ khí hạt nhân?

3/ Nhiệm vụ của mọi người:

- Đoàn kết, ngăn chặn, phản đối chiếntranh hạt nhân

- Lên án chiến tranh hạt nhân

- Lập ngân hàng lưu trữ trí nhớ để lưutrữ tai họa hạt nhân

- Chuẩn bị bài: Các phương châm hội thoại (tiếp theo)

Tuần 2 Ngày soạn: 27/ 8/ 2015 Tiết 8 Lớp dạy: 9ABC

Trang 13

- GV: Soạn bài; chuẩn bị một số đoạn hội thoại; bảng phụ

III/ Tổ chức các hoạt động dạy- học:

? Hãy nêu phương châm hội thoại về chất và phương châm hội thoại về lượng?Cho ví dụ về các phương châm đó?

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài (1 phút)

b Tiến trình dạy học:

Trang 14

Giáo án Ngữ văn 9 - Năm học: 2015-2016

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Hòa- Trường THCS Trần Quang Khải

? Em hiểu thế nào về thành ngữ “Dây cà ra

dây muống” và “Lúng búng như ngậm hột

Không đúng nội dung cần truyền đạt-giao

tiếp khó đạt hiểu quả

1/ Ví dụ: SGK

- Dây cà ra dây muống -> Dài dòng,rườm rà

- Lúng búng như ngậm hột thị >Ấpúng không rõ ràng

2/ Ghi nhớ: SGK III/ Phương châm lịch sự 1/ Ví dụ: SGK

Hai người nhận được những tìnhcảm của nhau ->Tế nhị, lịch sự

2/ Ghi nhớ: SGK IV/ Luyện tập:

Trang 15

- Chuẩn bị bài: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh.

Tuần 2 Ngày soạn: 27/ 8/ 2015 Tiết 9 Lớp dạy: 9ABC

- Củng cố kiến thức đã học về văn thuyết minh

- Hiểu được vai trò của yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh

2 Kĩ năng:

- Quan sát các sự vật hiện tượng.

- Sử dụng yếu tố miêu tả phù hợp trong việc tạo lập văn bản thuyết minh

3 Thái độ:

Biết vận dụng và có ý thức sử dụng tốt yếu tố miêu tả khi làm văn thuyết minh II/ Chuẩn bị của GV và HS:

- GV: Soạn bài; bảng phụ; một số văn bản thuyết minh

? Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh nhằm mục đíchgì?

3 Bài mới

a Giới thiệu bài (1 phút)

b Tiến trình dạy học:

Trang 16

- Soạn bài: Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh.

? Hãy tìm những từ ở trong bài chỉ đặc điểm

của cây chuối?

Đi khắp núi rừng… cây chuối là thức ăn, thức

dụng từ thân lá, từ gốc đến hoa quả…

Chuối chín để ăn.

Chuối xanh để chế biên thức ăn

? Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả đó?

? Theo yêu cầu chung của bài văn thuyết minh,

bài này cần bổ sung những gì?

+ HS thảo luận, trình bày GV nhận xét

? Cho biết thêm công dụng của thân cây chuối?

(Làm thức ăn cho gia súc, gia cầm )

1 Xét văn bản : “Cây chuối trong

đời sống Việt Nam”

- Nhan đề: Vai trò, tác dụng củacây chuối với đời sống con người

- Đặc điểm tiêu biểu: hình dáng,nơi sinh sống, công dụng

- Sử dụng nhiều yếu tố miêu tả

-> Giúp đối tượng thuyết minh nổibật, gây ấn tượng

2/ Ghi nhớ : SGK

II/ Luyện tập:

Bài tập 2:

“Tách là không có tai”

Bài tập 3: Yếu tố miêu tả:

“Qua sông Hồng mượt mà”

“Lân được trang trí ông Địa vuinhộn chạy quanh”

Trang 17

Tuần 2 Ngày soạn: 27/8/2015 Tiết 10 Lớp dạy: 9ABC

- Những yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh

- Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Trang 18

4.1 Tổng kết :

- Về nhà viết hoàn chỉnh bài văn

- Chuẩn bị bài: Tuyên bố Thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triểncủa trẻ em

Tuần 3 Ngày soạn: 1/ 9/2015

Hoạt động 1: (5 phút)Tìm hiểu đề, tìm ý:

? Theo em đề trình bày vấn đề gì?

+ HS trả lời: Vị trí, vai trò của con trâu trong

đời sống người nông dân

? Em hiểu như thế nào về làng quê Việt Nam?

(Là cuộc sống của người làm ruộng, con trâu

trong việc đồng áng, trong cuộc sống làng quê)

Hoạt động 2: (20 phút)Lập dàn ý:

- Hs thảo luận, lập dàn ý và lên bảng làm

- Các nhóm nhận xét

- Gv nhận xét, bổ sung và chốt

? Khi thuyết minh để bài văn thêm sinh động,

hấp dẫn em cần sử dụng yếu tố nghệ thuật miêu

tả nào?

+ Hs trả lời

+ Gv nhận xét: Vận dụng những câu ca dao,

thành ngữ, khẩu ngữ, thể hiện tính chất của

ngươì nông dân đối với con trâu

Ví dụ: Con trâu là đầu cơ nghiệp

Hoặc: Trâu ơi ta bảo trâu này

Hoạt động 3:(13 phút) Viết đoạn văn:

- Gv cho hs tự chọn các ý trong dàn bài để viết

thành đoạn văn

- GV gọi HS đọc bài viết và nhận xét

Đề: Con trâu ở làng quê Việt

đồ mỹ nghệ

+ Con trâu là tài sản của nhànông

+ Trâu với tuổi thơ Việt Nam

- Kết bài: Con trâu trong tình cảmcủa người nông dân

3 Viết đoạn văn:

Trang 19

Tiết 11, 12 Lớp dạy: 9ABC

- Nâng cao một bước kĩ năng đọc- hiểu một văn bản nhật dụng

- Học tập phương pháp tìm hiểu, phân tích trong tạo lập văn bản nhật dụng

- Tìm hiểu và biết được quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về vấn đề được nêutrong văn bản

3 Thái độ:

Có ý thức, thái độ học tập tốt, biết tôn trọng quyền trẻ em của bản thân và ngườikhác

- GV: Soạn bài; tranh ảnh về các nhà lãnh tụ quan tâm đến thiếu nhi

? Theo em chiến tranh hạt nhân có nguy cơ như thế nào?

? Cuộc chạy đua vũ trang có ảnh hưởng gì? Mọi người cần đấu tranh như thế nàocho một thế giới hoà bình?

3/ Bài mới:

Hoạt động 1: (20 phút)Tìm hiểu chung:

? Văn bản được trích ở đâu, ra đời trong hoàn

cảnh nào?

+ HS trả lời, GV chốt lại

- GV hướng dẫn cách đọc, đọc mẫu, gọi học

sinh đọc tiếp

- GV giải thích một số từ khó trong bài

- Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản

? Em hãy nêu bố cục của văn bản và phân tích

Trang 20

+ HS trả lời, GV nhận xét chốt ý câu hỏi.

Hoạt động 2: (50 phút)Tìm hiểu chi tiết:

?Thực tế cuộc sống của trẻ em trên thế giới

hiện nay như thế nào?

+ HS trả lời, GV nhận xét chốt ý

?Em có nhận thức như thé nào về tình trạng

trẻ em hiện nay?

+ HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý

Trẻ em là đối tượng trong sáng nhất nhưng lại

phải chịu nhiều khổ cực bởi tác động bên

ngoài, nhất là trẻ em của các nước đang phát

triển.

(Tiết 12)

- GV cho HS tìm hiểu tiếp phần cơ hội

? Việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em trong bối cảnh

hiện nay có những điều kiện thuận lợi gì?

+ HS trả lời, GV nhận xét ,chốt ý

? Em có suy nghĩ gì về điều kiện của nước ta

hiện nay trong việc bảo vệ và phát triển quyền

trẻ em?

+ HS thảo luận trình bày: Nước ta đang từng

bước phát triển mọi mặt tạo điều kiện cho trẻ

em phát triển

Bản tuyên bố đã xác định nhiều nhiệm vụ cấp

thiết của cộng đồng quốc tế và từng quốc gia:

tăng cường sức khoẻ, chế độ dinh dưỡng, phát

(Lời văn dứt khoát, rõ ràng)

? Qua đó em nhận thấy việc bảo vệ và phát

triển trẻ em có tầm quan trọng ra sao?

+ HS thảo luận trả lời

+ GV nhận xét, chốt ý: Bảo vệ quyền lợi và

chăm sóc trẻ em là vấn đề có liên quan đến

tương lai của một đất nước, nhận ra trình độ

của một xã hội qua các chủ trương chính

- Chịu đói nghèo, khủng hoảng kinh

tế, suy dinh dưỡng và bệnh tật

Trang 21

- Chuẩn bị bài: Các phương châm hội thoại (tiếp theo).

Tuần 3 Ngày soạn: 1/ 9/ 2015 Tiết 13 Lớp dạy: 9ABC

CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (Tiếp theo)

I/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Hiểu được mối quan hệ giữa phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp

- Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại

2 Kĩ năng:

- Lựa chọn đúng phương châm hội thoại trong quá trình giao tiếp

- Hiểu đúng nguyên nhân của việc không tuân thủ phương châm hội thoại

3 Thái độ:

Có ý thức sử dụng các phương châm hội thoại phù hợp trong những hoàn cảnh giaotiếp cụ thể

- HS: Học bài cũ; soạn bài mới.

- GV: Soạn bài; bảng phụ

III/ Tổ chức các hoạt động dạy – học:

? Theo em thế nào là phương châm lịch sự, phương châm cách thức, phương châm

Trang 22

Trang 23

Giáo án Ngữ văn 9 - Năm học: 2015-2016

Giáo viên: Nguyễn Thị Thanh Hòa- Trường THCS Trần Quang Khải

Quan hệ giữa phương châm hội thoại với

tình huống giao tiếp:

- GV gọi HS đọc ví dụ ở SGK

+ HS đọc ví dụ

? Theo em anh chàng rể có tuân thủ đúng

phương châm lịch sự không? Vì sao?

+ HS trả lời GV nhận xét, chốt ý

? Từ câu chuyện đó em rút ra bài học gì cho

quá trình giao tiếp?

Trong giao tiếp cần chú ý đến tình huống

giao tiếp, vì một câu nói có thể thích hợp

trong tình huống này mà không phù hợp

trong tình huống khác.

+ HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 2:(15 phút)

Những trường hợp không tuân thủ

phương châm hội thoại:

- GV nhắc lại các ví dụ đã phân tích trong các

phương châm hội thoại

? Em hãy cho biết các phương châm hội thoại

nào đã không được tuân thủ? Vì sao?

- GV gọi HS đọc đoạn đối thoại giữa An và

Ba

? Câu trả lời của Ba như thế nào? Phương

châm hội thoại nào đã không được tuân thủ?

Vì sao?

- GV cho HS đọc mục 3/II và cho HS giải

thích Vì sao bác sĩ không nói thật bệnh tình

của bệnh nhân trong trường hợp này?

+ HSTL trả lời GV nhận xét, chốt ý

? Khi nói “Tiền bạc chỉ là tiền bạc” thì có

phải người nói không tuân thủ phương châm

về lượng hay không?

Nếu xét về nghĩa tường minh thì câu này

không tuân thủ phương châm về lượng Bởi

vì nó dường như không cho người nghe thêm

thông tin nào Nhưng xét về hàm ý thì câu

này có nội dung của nó, nghĩa là vẫn đảm

bảo phương châm về lượng.

? Theo em phải hiểu câu nói này như thế

nào?

Tiền bạc chỉ là phương tiện để sống chứ

không phải là mục đích cuối cùng của con

người.

? Từ đó em hiểu nguyên nhân nào mà các

thoại với tình huống giao tiếp:

1 Ví dụ: SGK.

- Chàng rể không tuân thủ phươngchâm lịch sự

-> Gây phiền hà cho người khác

=> Việc vận dụng các phương châmhội thoại cần phù hợp với tình huốnggiao tiếp

2 Ghi nhớ: SGK II/ Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại:

1 Ví dụ: SGK

*Ví dụ 1: Trừ phương châm lịch sự,các phương châm còn lại đều khôngtuân thủ

*Ví dụ 2: Vi phạm phương châm vềlượng ->Ba không biết nên trả lờichung chung

*Ví dụ 3: Không tuân thủ phươngchâm về chất -> Đây là việc làmnhân đạo và cần thiết

*Ví dụ 4: Vi phạm phương châm vềlượng

Trang 24

4.1 Tổng kết :

- Khái quát lại nội dung bài học và liên hệ giáo dục

- Học bài cũ Chuẩn bị bài: Viết bài tập làm văn số 1

Tuần 3 Ngày soạn: 3/9/2015Tiết 14, 15 Lớp dạy: 9ABC

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1I/ Mức độ cần đạt:

- Phải thuyết minh được đối tượng mà giáo viên yêu cầu thuyết minh

- Khi thuyết minh cần vận dụng được yếu tố miêu tả kết hợp với các biện pháp nghệ

thuật để làm bài viết thuyết minh thêm sinh động

- Bài viết phải rõ ràng, mạch lac, đúng nội dung, biểu cảm

- Giáo dục HS biết sử dụng các phương pháp thuyết minh trong quá trình làm bài

1/ Kiến thức:

- Nắm được những kiến thức về văn thuyết minh

- Biết sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

2/ Kĩ năng:

Viết đoạn văn, bài văn thuyết minh sinh động hấp dẫn

3/ Thái độ:

Nghiêm túc trong làm bài

- HS: Ôn tập về văn thuyết minh; giấy làm bài kiểm tra

- GV: Ra đề; đáp án và biểu điểm

1/ Ổn định tổ chức.

2/ Kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh

3/ Tiến trình bài viết:

* Hoạt động 1: GV chép đề lên bảng.

Đề ra: Giới thiệu về cây lúa.

Yêu cầu bài viết phải đảm bảo các yêu cầu sau:

* Nội dung: (8 điểm)

+ Mở bài: (1 điểm): Giới thiệu chung về cây lúa.

+ Thân bài: (6 điểm)

- Nguồn gốc của cây lúa (2 điểm)

- Đặc điểm của cây lúa (2 điểm)

- Công dụng, vai trò của cây lúa (2 điểm)

+ Kết bài: (1 điểm): Khẳng định vai trò của cây lúa, đồng thời bày tỏ cảm xúc của

bản thân về cây lúa

Trang 25

(Phải biết kết hợp yếu tố miêu tả trong quá trình thuyết minh).

* Hình thức: (2 điểm):

Đảm bảo bố cục, trình bày sạch đẹp, lời văn mạch lạc, không sai lỗi chính tả, dùng

từ, đặt câu

* Hoạt động 2: Giám sát HS làm bài.

* Hoạt động 3: Thu bài (Đúng thời gian quy định)

* Hoạt động 4: Nhận xét tiết viết bài.

4 Tổng kết và hướng dẫn học tập:

4.1 Tổng kết :

Chuẩn bị bài “Chuyện người con gái Nam Xương”

Tuần 4 Ngày soạn: 09/ 9/ 2015

Tiết 16, 17 Lớp dạy: 9ABC

- Bước đầu làm quen với thể loại thần kì

- Cảm nhận được giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo và sáng tạo nghệ thuật củaNguyễn Dữ trong tác phẩm

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong một tác phẩm truyện truyền kì

- Hiện thực về số phận của người phụ nữ Việt Nam dưới chế độ cũ và vẻ đẹp truyềnthống của họ

- Sự thành công của tác giả về nghệ thuật kể chuyện

- Mối liên hệ giữa tác phẩm và truyện vợ chàng Trương

2/ Kĩ năng:

- Vận dụng kiến thức đã học để đọc - hiểu tác phẩm viết theo thể loại truyền kì

- Cảm nhận được những chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm tự sự có nguồngốc dân gian

- Kể lại được truyện

3/ Thái độ:

Biết cảm thông cho số phận đồng thời trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ trong xã

hội phong kiến cũng như trong xã hội hiện nay

Trang 26

- GV: Soạn bài; tranh minh họa cảnh cuối tác phẩm, bảng phụ.

III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:

? Nêu nội dung của văn bản “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ

và phát triển của trẻ em”?

3/ Bài mới:

b/ Tiến trình dạy học.

Hoạt động 1: (30 phút) Tìm hiểu chung:

? Ngay ở phần đầu văn bản em hiểu được gì

về nhân vật Vũ Nương?

? Nhân vật Vũ Nương được miêu tả trong

nhưng hoàn cảnh nào? Ở từng hoàn cảnh Vũ

Nương bộc lộ đức tính gì của mình?

Tác giả đặt nhân vật vào trong những hoàn

cảnh khác nhau nhưng bản chất nhân vật vẫn

không hề thay đổi.

? Trước tính hay ghen của Trương Sinh nàng

đã cư xử như thế nào?

? Lúc tiễn chàng đi lính nàng đã làm gì?

Không mong mặc áo gấm trở về chỉ mong

mang được hai chữ “ bình yên” thế la đủ rồi.

Đồng thời nàng thông cảm với những nỗi vất

I/ Tìm hiểu chung:

1 Tác giả, tác phẩm:

- Nguyễn Dữ (?- ?), nhà văn thế kỉXVI, quê Hải Dương

- Văn bản là 1 trong 20 truyện của

“Truyền kì mạn lục”

2 Đọc - tiếp xúc văn bản.

1 Phẩm chất của Vũ Nương:

- Thuỳ mị, nết na, tư dung tốt đẹp

- Luôn giữ gìn khuôn phép, không đểbất hoà xảy ra

- Người vợ đầy tình nghĩa

Trang 27

vả, gian lao mà chồng phải chịu đựng.

? Những lúc xa chồng tình cảm của nàng như

thế nào?

Lúc xa chồng nàng buồn nhớ, yêu thương

chồng tha thiết (Phải nói rằng tác giả rất tài

tình trong việc miêu tả nỗi nhớ thương chồng

củaVũ Nương Nguyễn Dữ đã mượn thiên

nhiên để miêu tả sự trôi nổi của thời gian…)

? Còn đối mẹ chồng nàng đã đối xử ra sao?

? Em có nhận xét gì về cuộc hôn nhân của Vũ

Nương và Trương Sinh?

Đó là cuộc hôn nhân không bình đẳng Vũ

Nương còn nhà khó, thuỳ mị nết na Trương

Sinh con nhà hào phú, vô học, đa nghi, hay

ghen.

? Sau chiến tranh Trương Sinh trở về, nghe

lời con trẻ Trương Sinh đã xử sự như thế

nào?

Chàng bỏ ngoài tai những lời phân trần của

vợ Chàng mắng nhiếc, đuổi vợ đi dẫn đến

cái chết của Vũ Nương.

? Qua cái chết của nàng, em hiểu được gì về

xã hội thời xưa?

+ HS thảo luận nhanh - trả lời

- Người con hiếu thảo

-> Vũ Nương là người mẹ hiền, dâuthảo, người vợ thuỷ chung

2 Nỗi oan của Vũ Nương.

- Do Trương Sinh nghe lời con trẻ

- Cách xử sự hồ đồ của chàngTrương

- Do xã hội bất công

-> Đoạn truyện có nhiều tình huống,nhiều xung đột hấp dẫn

=> Xã hội bất công, coi trọng quyền

uy của kẻ giàu sang và của người đànông trong gia đình

3 Cuộc sống của Vũ Nương nơi sông nước:

- Được Linh Phi cứu giúp

- Gặp Phan Lang

- Nỗi oan được giải

-> Sử dụng yếu tố hoang đường: ước

Trang 28

Hoạt động 3: (5 phút) Tổng kết

? Qua phân tích em rút ra giá trị nội dung và

nghệ thuật của văn bản?

- Chuẩn bị bài: Xưng hô trong hội thoại

Tuần 4 Ngày soạn: 10/ 9/ 2015 Tiết 18 Lớp dạy: 9ABC

XƯNG HÔ TRONG HỘI THOẠI

- Hiểu được tính chất phong phú, tinh tế và giàu sắc thái biểu cảm của hệ thống các

từ ngữ xưng hô trong Tiếng Việt

- Biết sử dụng từ ngữ xưng hô một cách thích hợp trong giao tiếp

- Hệ thống từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt

- Đặc điểm của việc sử dụng từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt

Có ý thức sử dụng từ ngữ xưng hô phù hợp trong giao tiếp

? Phương châm hội thoại và tình huống giao tiếp có mối quan hệ với nhau như thế

Trang 29

? Vì sao lại có những phương châm hội thoại không được tuân thủ?

3/ Bài mới:

a/ Giới thiệu bài: (1 phút).

Hoạt động 1: (20 phút) Từ ngữ xưng hô và

cách sử dụng từ ngữ xưng hô:

? Em hãy nêu một số từ ngữ dùng để xưng

hô?

+ Học sinh trình bày, giáo viên nhận xét,

treo bảng phụ từ ngữ xưng hô trong tiếng

Việt

? Nhìn vào bảng phụ, hãy nhận xét về số

lượng từ ngữ xưng hô trong TV?

- GV cho HS đọc hai đoạn trích ở SGK và

xác định từ ngữ xưng hô trong hai đoạn trích

đó

+ Học sinh trình bày

+ Giáo viên nhận xét, chốt ý:

? Từ đó em có nhận xét gì về cách xưng hô

trong hai đoạn trích?

? Vì sao lại có sự thay đổi về cách xưng hô

như vậy?

+ Học sinh trả lời

+ Giáo viên nhận xét, chốt ý

? Qua ví dụ đã tìm hiểu, em rút ra kết luận gì

về cách sử dụng từ ngữ xưng hô trong hội

Dế Choắt: anh - em

-> Xưng hô không bình đẳng

b/ Dế Mèn: tôi - anh

Dế Choắt: anh - tôi

-> Xưng hô bình đẳng

2 Ghi nhớ: SGK II/ Luyện tập:

Trang 30

- Gv gọi một hs đọc đoạn trích, thảo luận,

đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác

4.1 Tổng kết :

Khái quát lại nội dung bài học và liên hệ giáo dục hs qua bài học

- Học bài cũ Làm các bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài: Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP VÀ CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

- Nhân ra được cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp

- Sử dụng được cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp trong quá trình tạo lập vănbản

3/ Thái độ:

Có ý thức sử dụng được cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp trong nói và viết

Trang 31

Hoạt động 1: : (10 phút) Cách dẫn trực

tiếp.

GV treo bảng phụ VD trong sgk

- HS đọc các đoạn trích ở mục1/ SGK

? Trong đoạn (a) và (b) bộ phận in đậm là

lời nói hay ý nghĩ của nhân vật? Nó ngăn

cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì?

+ HS trả lời

+ GV nhận xét, chốt ý

? Vậy trong hai đoạn trích có thể thay đổi

vị trí giữa bộ phận in đậm với bộ phận

đứng trước nó được không? Nếu được thì

hai bộ phận ấy ngăn cách nhau bởi dấu gì?

? Trong đoạn (a) và (b) bộ phận in đậm là

lời nói hay ý nghĩ của nhân vật? Ở đoạn

trích (a) phần in đậm nó có được ngăn

cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì

- Viết đoạn văn có sử dụng cách dẫn trực

tiếp và cách dẫn gián tiếp

- HS làm thảo luận và trình bày

*Ghi nhớ: SGK.

III/ Luyện tập:

Bài tập 1: Tìm lời dẫn

a/ Đó là ý nghĩ mà nhân vật gán chocon chó

b/ Đó cũng là ý nghĩ của nhân vật

->Cả hai đoạn đều là cách dẫn trực tiếp

vì đều đặt trong dấu ngoặc kép

Bài tập 2:

a) Trong “Báo cáo chính trị tại ĐHĐBtoàn quốc lần thứ hai của Đảng” Chủ

Trang 32

- GV nhận xét, chốt ý:

- Hs đọc bài 3 và thảo luận nhóm trình bày

- Gv nhận xét, bổ sung

tịch HCM đã nêu rõ “Chúng ta phải …”->Dẫn trực tiếp

a) Trong “Báo cáo chính trị tại ĐHĐBtoàn quốc lần thứ hai của Đảng” Chủtịch HCM có nói rằng chúng ta phải …->Dẫn gián tiếp

- Học bài cũ Làm các bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài: Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

LUYỆN TẬP TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ

- Củng cố kiến thức về thể loại tự sự đã được học

- Nắm được yêu cầu cần đạt của một văn bản tự sự tóm tắt

2/ Kĩ năng:

Biết tóm tắt một văn bản tự sự theo yêu cầu

3/ Kĩ năng:

Có ý thức nghiêm túc, tự giác khi tóm tắt một văn bản tự sự

- HS: học bài cũ, soạn bài mới

- GV: soạn bài; bảng phụ

Hãy nêu cách tóm tắt văn bản tự sự mà em đã được học?

3/ Bài mới:

a/ Giới thiệu bài (1 phút)

b/ Tiến trình dạy học.

Hoạt động 1: (8 phút) I / Sự cần thiết của việc tóm tắt văn

Trang 33

- Gọi HS đọc các tình huống trong SGK

? Từ các tình huống đã nêu em hãy rút ra

nhận xét về sự cần thiết phải tóm tắt văn bản

? Theo em các sự việc nêu đầy đủ chưa? Có

thiếu sự việc nào quan trọng không? Đó là sự

việc gì? Tại sao?

+ Hs trả lời, GV nhận xét, đưa ra đáp án

? Thông quá các tình huống vừa tìm hiểu em

rút ra kết luận gì cho toàn bài?

+ HS trả lời phần ghi nhớ/SGK

- GV gọi HS đọc ghi nhớ

+ HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 3: (15 phút) Luyện tập.

- GV cho HS tóm tắt văn bản “Lão Hạc” của

nhà văn Nam Cao

- HS thảo luận, trình bày

- Học bài cũ Làm các bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài: Sự phát triển của từ vựng

Trang 34

Tuần 5 Ngày soạn: 14/9/2015Tiết 21 Lớp dạy: 9ABC

- Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ ngữ

- Hai phương thức phát triển nghĩa của từ ngữ

2/ Kĩ năng:

- Nhận biết ý nghĩa của từ ngữ trong các cụm từ và trong văn bản

- Phân biệt các phương thức tạo nghĩa mới của từ ngữ với các phép tu từ ẩn dụ, hoán dụ

3/ Thái độ:

Có thái độ tự giác, tích cực trong việc sử dụng và tìm hiểu về sự phát triển của từ

vựng

1/ Ổn định lớp (1 phút)

? So sánh sự giống và khác nhau của cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp?

Trang 35

Kinh tế: ngày nay được hiểu là toàn bộ hoạt

động của con người trong lao động sản xuất,

trao đổi phân phối và sử dụng của cải vật

chất làm ra.

- Hs đọc

? Em hiểu về nghĩa của từ “xuân”, “tay” như

thế nào? Hãy chỉ ra các nghĩa của các từ đó?

+ HS thảo luận, trả lời GV chốt ý:

? Qua ví dụ, em hiểu thế nào về sự biến đổi

- HS thảo luận nhóm, trình bày

I/ Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ vựng:

1/ Ví dụ: SGK

* Ví dụ 1:

- Kinh tế (xưa): trị nước giúp đời

- Kinh tế (nay): của cải, vật chất

->Thay đổi về nghĩa

* Ví dụ 2:

- Xuân (1): thời gian (nghĩa gốc)

- Xuân (2): tuổi trẻ (nghĩa chuyển) ->Chuyển theo phương thức ẩn dụ

- Tay (1): bộ phận cơ thể - (nghĩa gốc)

- Tay (2): nghề của một người

->Nghĩa chuyển theo phương thức hoán dụ

2/ Ghi nhớ: SGK II/ Luyện tập:

Bài tập 1: Xác định nghĩa và phương

thức chuyển nghĩa

a) Chân: nghĩa gốcb) Chân: nghĩa chuyển - hoán dục) Chân: nghĩa chuyển - ẩn dụ

d) Chân: nghĩa chuyển - ẩn dụ

Bài tập 2:

- Giống: đã chế biến, để pha nước uống

- Khác: dùng để chữa bệnh, bồi bổ sứckhỏe

->Nghĩa chuyển theo phương thức ẩn dụ

Bài tập 5:

Từ “mặt trời” trong câu thứ 2 được

Trang 36

a/ Đầu con người; đầu con ngựa.

b/ Anh ta có cái đầu tuyệt vời, nhớ đến từng chi tiết

c/ Đầu máy bay; đầu tủ

d/ Dẫn đầu; lần đầu

e/ Sản lượng tính theo đầu người; mỗi lao động hai đầu lợn

? Hãy giải thích nghĩa của từ “đầu’ trong những ví dụ trên và nói rõ phương thứcchuyển nghĩa của từng trường hợp

Đáp án:

a/ Đầu: Phần trên cùng của cơ thể người hoặc động vật, nơi chứa bộ óc (nghĩa gốc): b/ Đầu: Trí tuệ, tư tưởng của con người (chuyển - hoán dụ):

c/ Đầu: Bộ phận trước nhất, trên cùng của đồ vật (chuyển - ẩn dụ).

d/ Đầu: Ở vị trí trước nhất trong không gian hoặc thời gian (chuyển - ẩn dụ).

e/ Đầu: Đơn vị người, động vật (chuyển - hoán dụ).

Tuần 5 Ngày soạn: 16/9/2015

Tiết 22 Lớp dạy: 9ABC

- Bước đầu làm quen với thể loại tùy bút thời kì trung đại

- Cảm nhận được nội dung phản ánh xã hội của tùy bút trong “Chuyện cũ trong phủchúa Trịnh”

- Thấy được đặc điểm nghệ thuật độc đáo của truyện

- Sở giản về thể văn tùy bút thời trung đại

- Cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự nhũng nhiễu của bọn quan lại thời Lê – Trịnh

- Những đặc điểm nghệ thuật của một văn bản viết theo thể loại tùy bút thời kì

trung đại ở “Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh”

Trang 37

- Đọc – hiểu một văn bản tùy bút trung đại.

- Tự tìm hiểu một số địa danh, chức sắc, nghi lễ thời Lê – Trịnh

3/ Thái độ:

Biết phê phán sự xa hoa, nhũng nhiễu của bọn quan lại thời Lê – Trịnh

- GV: Soạn bài; bảng phụ; tác phẩm “Vũ trung tùy bút”

? Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản “Chuyện người con gái NamXương” ?

3/ Bài mới:

a/ Giới thiệu bài: (1 phút)

b/ Tiến trình dạy học

? Em hãy tìm những chi tiết thể hiện rõ thói

ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh và bọn quan hầu

Tác giả xem đây là triệu chứng bất thường,

đó là điềm gở như báo trước sự suy vong

của một triều đại.

- GV tiếp tục cho hs tìm hiểu sự nhũng nhiễu

I/ Tìm hiểu chung:

1/ Tác giả, tác phẩm: SGK

2/ Đọc- tiếp xúc văn bản.

1/ Thói ăn chơi xa xỉ của chúa Trịnh và quan hầu cận.

=> Bọn chúng ăn chơi xa xỉ, ra sứcbòn rút đục khoét của nhân dân

2/ Sự nhũng nhiễu nhân dân của

Trang 38

của bọn hầu cận.

? Với bọn hầu cận chúng là những kẻ như thế

nào?

? Kết thúc đoạn truyện tác giả kể lại việc

trong nhà mình như thế nào? Cách dẫn

truyện có gì đặc biệt?

( Thảo luận)

Bà mẹ phải sai chặt đi một cây Lê và hai cây

Lựu quý rất đẹp trong vườn nhà mình để

tránh tai hoạ Cách kể như vậy làm tăng sức

thuyết phục cho những chi tiết chân thực mà

tác giả đã ghi chép ở trên Đồng thời cũng

làm cho cách viết phong phú và sinh động.

? Qua đó em hiểu được gì về bọn hầu cận?

Hoạt động 3: (2 phút)Tổng kết:

? Qua phân tích văn bản em có nhận xét gì

về giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của

văn bản?

+ HS trả lời

- HS đọc ghi nhớ

Hoạt động 4: (3 phút) Luyện tập:

Viết đoạn văn nêu cảm nhận về tình trạng

nước ta thời chúa Trịnh?

+ HS viết, sau đó GV gọi một vài HS đọc,

GV nhận xét

bọn hầu cận:

- Chúng luôn được sủng ái.

- Chúng hoành hành tác quai tác quái.

Nó vừa cướp vừa la làng

- Dân chúng khổ cực

->Cách kể chuyện thuyết phục

=>Bọn chúng tàn nhẫn và hết sứcnhũng nhiễu

- Chuẩn bị bài: Hoàng Lê nhất thống chí

Tuần 5 Ngày soạn: 16/9/2015

Tiết 23, 24 Lớp dạy: 9ABC

Văn bản: HOÀNG LÊ NHẤT THỐNG CHÍ

(Trích hồi thứ 14)

Trang 39

- Bước đầu làm quen với thể loại tiểu thuyết chương hồi

- Hiểu được diễn biến truyện, giá trị nội dung của đoạn trích

- Một trang sử oanh liệt của dân tộc ta: Quang Trung trong chiến tranh đại phá quân

Thanh, đánh đuổi giặc xâm lược ra khỏi bờ cõi

2/ Kĩ năng:

- Quan sát các sự việc được kể trong đoạn trích trên bản đồ

- Cảm nhận sức trỗi dậy kì diệu của tinh thần dân tộc, cảm quan hiện thực nhạy bén, cảmhứng yêu nước của tác giả trước những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc

- Liên hệ những nhân vật, sự kiện trong đoạn trích với những văn bản liên quan

3/ Thái độ :

Biết yêu quê hương đất nước, tự hào về những trang lịch sử oai hùng của dân tộc

- GV: Soạn bài; bản đồ chiến dịch Tây Sơn đại phá quân Thanh

? Nhắc lại giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật của văn bản “Chuyện cũ trong phủchúa Trịnh”?

3/ Bài mới:

- Hướng dẫn học sinh tìm hiểu văn bản

? Theo em băn bản này có thể chia làm mấy

phần ? Nội dung của từng phần là gì?

I/ Tìm hiểu chung.

1/ Tác giả, tác phẩm: SGK.

2/ Đọc- tiếp xúc văn bản.

Trang 40

+ HS trả lời GV nhận xét, chốt ý.

? Hãy nêu những chi tiết tiêu biểu mà tác giả

miêu tả về chân dung Nguyễn Huệ?

Nghe tin giặc chiếm đóng ở Thăng Long

mà không hề nao núng Chỉ trong một tháng

ông vừa lên ngôi, vừa đốc quân đại binh,

tuyển mộ quân lính, mở cuộc duyệt binh và

có kế hoạch đối phó với quân Thanh.

? Về ý chí Nguyễn Huệ được miêu tả như thế

nào?

? Hãy cho biết hình ảnh Quang Trung được

miêu tả trong trận chiến?

Họ là những cựu thần, chịu ơn sâu nghĩa

nặng với nhà Lê, nhưng họ không bỏ qua sự

thực lịch sử của nước nhà đó là ông vua nhà

Lê hèn nhát và chiến công của vua Quang

Trung là niềm tự hào lớn lao của dân tộc.

- GV cho HS tìm hiểu tiếp về sự thất bại của

quân Thanh và sự nhục nhã của vua tôi nhà

Lê

? Em có suy nghĩ gì về tướng quân Thanh

-Tôn Sĩ Nghị?

? Sự thất bại của quân Thanh được tác giả

miêu tả như thế nào?

Lối văn trần thuật xen với miêu tả gây ấn

1/ Người anh hùng Nguyễn Huệ

- Hành động mạnh mẽ, quyết đoán

- Trí tuệ sáng suốt, nhạy bén

- Có ý chí quyết thắng và tầm nhìn xatrông rộng

- Tài tổ chức và dụng binh như thần

- Là vị tướng có tài

->Nguyễn Huệ là người có tính cáchquả cảm, là người tổ chức và là linhhồn của chiến công vĩ đại

2/ Sự thất bại của quân Thanh và nhục nhã của vua tôi nhà Lê.

* Tướng nhà Thanh:

- Tướng sợ mất mật bỏ chạy

- Quân sợ hãi xin hàng

->Nghệ thuật gường điệu, miêu tả: sựthất bại

* Bọn vua tôi: Phải chịu sự sỉ nhục

Định dạng
Số trang	162
Dung lượng	1,98 MB