Biết cách tóm tắt văn bản tự sự để sử dụng trong học tập và trong cuộc sống.. Nhận xét gì về nội dung văn bản tự sự đã được tóm tắt?. - Văn bản được lược bớt lượng thông tin, lượng sự vi
Trang 1TUẦN 8 Ngày soạn: 06/10/2014
Tiết: 8 TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
A: MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
1 Chuẩn kiến thức – kĩ năng – thái độ:
a Kiến thức: Củng cố và nâng cao kiến thức về tóm tắt văn bản tự sự Biết
cách tóm tắt văn bản tự sự để sử dụng trong học tập và trong cuộc sống
b Kĩ năng: Rèn kĩ năng và củng cố kĩ năng tóm tắt văn bản tự sự.
c Thái độ: Bồi dưỡng ý thức tự học đối với mỗi học sinh.
2 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực giao tiếp bằng ngôn ngữ
- Năng lực tạo lập văn bản
B: CHUẨN BỊ.
- Giáo viên: Soạn giáo án,đọc tư liệu tham khảo
- Học sinh: Ôn lại kiến thức trong chương trình Ngữ văn 8 Soạn bài trước ở nhà
C: TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC.
1.Tổ chức: 8A: … /… /… : Sĩ số: … / Vắng:…
8B: … /… /… : Sĩ số: ……/Vắng:…
8C: … /… /… : Sĩ số: ……/Vắng:…
2 Kiểm tra bài cũ: ? Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự?
3 Bài mới
? Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự?
? Nhận xét gì về nội dung văn bản tự sự đã
được tóm tắt?
- Văn bản tóm tắt ngắn hơn văn bản gốc
? Làm thế nào để tóm lược ngắn gọn hơn
Những thông tin còn lại phải được lựa
chọn như thế nào?
- Văn bản được lược bớt lượng thông tin,
lượng sự việc và nhân vật, chỉ để lại những
nhân vật chính và sự việc quan trọng
? ?Về nội dung, văn bản phải đảm bảo điều gì?
- Trung thành với văn bản gốc
? Em có cảm nhận gì về lời văn trong văn
bản tóm tắt?
- Không có những lời đối thoại, lời dẫn
trực tiếp, tất cả đều được kể bằng lời văn
khái quát, lời dẫn gián tiếp
? Tóm tắt văn bản phải đảm bảo yêu cầu
gì?
- Đảm bảo yêu cầu của mục đích sử dụng
- Việc tóm tắt văn bản có thể dài , ngắn
phụ thuộc vào mục đích giao tiếp khác
nhau Tuy nhiên, khi tóm tắt phải đảm bào
tính khách quan, phản ánh trung thành và
chính xác những nội dung chính của văn
bản gốc Và đảm bảo việc tóm tắt được
thực hiện một cách linh hoạt
I Tóm tắt và mục đích của tóm tắt.
1 Khái niệm:
- Tóm tắt văn bản tự sự là ghi lại ngắn gọn, trung thành nội dung chính của văn bản
2 Mục đích tóm tắt văn bản tự sự.
- Tóm tắt để kể lại cho người khác nghe
- Tóm tắt để làm tư liệu học tập
- Tóm tắt để chứng minh cho luận điểm
…
3 Nội dung tóm tắt.
- Sự việc tiêu biểu: Khi tóm tắt cần phải lựa chọn những chi tiết chính, lược bỏ những chi tiết vụn vặt, thâu tóm những chi tiết phụ vào một thông tin chung
- Nhân vật quan trọng: Hệ thống các nhân vật có vai trò quan trọng tham gia sâu sắc thậm chí quyết đinh vào diễn biến của cốt truyện và thể hiện chủ đề của văn bản
4 Thao tác tóm tắt văn bản tự sự?
- Đọc kĩ để nắm chắc nội dung của văn bản
- Xác định nội dung chính của bản bản
Trang 2? Khi tóm tắt văn bản, nội dung tóm tắt
phải đảm bảo điều gì?
? Về sự việc trong văn bản, nhân vật trong
văn bản tự sự?
? Hãy nêu cách tóm tắt văn bản tự sự?
? Khi nắm chắc nội dung của văn bản,
chúng ta phải làm gì tiếp theo?
? Muốn xác định nội dung chính của văn
bản, ta phải dựa vào đâu?(Dựa vào mục
đích giao tiếp cụ thể để chủ động lựa chọn
thông tin)
?Bước thứ ba là gì?
?Bước cuối để hoàn thiện văn bản?
? Văn bản phải đảm bảo điều gì?
Học sinh dựa vào các bài tập đã học
Có người tóm tắt văn bản “Trong lòng
mẹ” như sau:
1 Gần đến ngày giỗ đầu của thầy tôi mà
mẹ tôi vẫn chưa về
2 Một hôm, cô tôi gọi tôi đến và hỏi tôi có
vào Thanh Hoá thăm nẹ tôi không
3 Khi tôi trả lời là không cô tôi dỗ dành
tôi nên vào thăm mẹ để được mẹ may quần
áo và thăm em bé Cô kể chuyện mẹ tôi ăn
mặc rách rưới, bán bóng đèn ở chợ
4 Rồi cô tôi còn khuyên tôi đánh giấy gọi
mẹ về
5 Tôi đau đớn, buồn tủi, vừa thương mẹ
vừa phẫn nộ trước những cổ tục tàn ác
6 Ngày giỗ đầu thày tôi, mẹ tôi về đem rất
nhiều quà bánh cho anh em tôi
7 Tôi gặp mẹ và vô cùng hạnh phúc
- VB trên chưa đạt yêu cầu Vì sao? Chỉ
ra các lỗi cụ thể Sửa lại cho đúng.
- Sắp xếp nội dung chính của văn bản theo một trật tự hợp lý
- Hoàn thành nội dung tóm tắt bằng lời văn của mình
5 Những lưu ý khi tóm tắt văn bản tự sự
- Nội dung ấy phải đảm bảo tính khách quan, chân thực, trung thành với văn bản gốc, không tự ý thay đổi, thêm thắt các
ý, các chi tiết trong nội dung văn bản, không chêm xen các lời bình luận, các lời khen chê
- Tránh việc lựa chọn các câu nguyên xi
so với văn bản gốc
- Ngôn ngữ ngắn gọn, hàm súc Tránh những thông tin vụn vặt, chi tiết Câu văn đẩy đủ thành phần Khi tóm tắt nên
sử dụng những câu nhiều thành phần để tăng lượng thông tin trong câu Tránh dùng câu đặc biệt Có thể sử dụng câu tỉnh lược thành phần
- Văn bản tóm tắt phải đảm bảo tính hoàn chình và cân đối Đầy đủ các phẩn:
mở – thân – kết
- Có thể tóm tắt theo trình tự diễn biến cốt truyện, trình tự thời gian, diễn biến cuộc đời nhân vật chính Khi tóm tắt cói thể thay đổi trật tự cốt truyện
- Văn bản tự sự trữ tình không có cốt truyện cần tóm tắt theo trình tự cảm xúc của nhân vật
* Luyện tập:
Câu 2,3,4,6,7 đều hơi dài và cấn sửa lại bằng cách thay đổi lời văn
4 Củng cố:
?Khi tóm tắt cần chú ý các yêu cầu gì? (Nội dung, lời văn, tính cân đối, trình tự, ….)
5 Hướng dẫn:
- Đọc và học bài
- Đọc kĩ văn bản: “Cô bé bán diêm”, “Đánh nhau với cối xay gió”, “Chiếc lá cuối cùng”
Văn Đức, ngày 13 tháng 10 năm 2014
Tổ chuyên môn
Nguyễn Thị Hải
Phó Hiệu trưởng
Hà Quang Vượng