Tuần 8 -GA 12 CB (08-09)

TRƯỜNG THPT HÙNG VƯƠNG Giáo án Ngữ văn 12 – Chương trình cơ bảnTUẦN: 8 Ngày soạn: 10/10 /08 Tiết:22 Bài dạy: Đọc văn TỐ HỮU -PHẦN MỘT: TÁC GIẢ I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:

Trang 1

TRƯỜNG THPT HÙNG VƯƠNG Giáo án Ngữ văn 12 – Chương trình cơ bản

TUẦN: 8 ( )

Ngày soạn: 10/10 /08

Tiết:22

Bài dạy:

(Đọc văn)

TỐ HỮU

-PHẦN MỘT: TÁC GIẢ

I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:

- Kiến thức: Nắm được những nét chính trong đường đời, đường cách mạng, đường thơ của Tố

Hữu - nhà hoạt động cách mạng ưu tú, một trong những lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam; Cảm nhận sâu sắc chất trữ tình chính trị về nội dung và tính dân tộc trong nghệ thuật biểu hiện của phong cách thơ Tố Hữu

- Kĩ năng: khái quát về một tác gia văn học.

- Tư tưởng: trân trọng những đóng góp của nhà thơ cách mạng Tố Hữu.

II- CHUẨN BỊ:

1- Chuẩn bị của giáo viên:

- Đồ dùng dạy học, phiếu học tập,…

- Phương án tổ chức lớp học: nhóm học, thảo luận, thuyết trình, giảng bình, đọc sáng tạo

- Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo, thiết kế bài giảng

2- Chuẩn bị của học sinh:

- Đọc kĩ văn bản sách giáo khoa, tham khảo tư liệu về tác gia Tố Hữu, soạn bài theo định hướng

- Nội dung và các bài tập của tiết trước

1- Ổn định lớp: 1’

- Điểm danh học sinh, ghi tên học sinh vắng(nếu có)

- Chuẩn bị kiểm tra bài cũ

2- Kiểm tra bài cũ: 5’

Câu hỏi: Phân tích mạch cảm xúc của Quang Dũng thể hiện ở bài thơ “Tây Tiến”?

Dự kiến phương án trả lời:

3- Giảng bài mới:

Giới thiệu bài: 2’

Tiến trình tiết dạy:

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của

5’ Hoạt động1: H ư ớng dẫn tìm

hiểu vài nét về tiểu sử nhà

th

ơ :

Dẫn dắt học sinh tìm hiểu qua

hệ thống câu hỏi:

Hãy nêu tóm tắt những nét

lớn trong cuộc đời nhà thơ

Tố Hữu?

Cho biết yếu tố nào đã ảnh

hưởng sâu đậm đến hồn thơ

Tố Hữu?

Hướng dẫn học sinh tự khái

Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét về tiểu sử nhà th

ơ :

Làm việc cá nhân: đọc và khái quát các ý chính ở mục I - sách giáo khoa

Học sinh tự khái quát thành ba chặng lớn trong cuộc đời nhà thơ

1/ Tiểu sử:

- Tố Hữu sinh năm 1929 - tại Thừa Thiên Huế - mảnh đất thơ mộng, trữ tình và còn lưu giữ nhiều nét văn hoá dân gian

- Xuất thân: Nhà nho nghèo

- Tố Hữu sớm giác ngộ cách mạng

và hăng say hoạt động, kiên cường đấu tranh trong các nhà tù thực dân

- Tố Hữu lần lượt đảm nhiệm những cương vị trọng yếu trên mặt trận văn hoá văn nghệ, trong bộ

Trang 2

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

quát thành ba chặng lớn trong

15’

Hoạt động2: H ư ớng dẫn tìm

hiểu đư ờng cách mạng,

đư

ờng th ơ Tố Hữu :

Yêu cầu học sinh tự đọc mục

II - sách giáo khoa Sau đó

dẫn dắt học sinh tìm hiểu qua

hệ thống câu hỏi:

Cho biết các tập thơ của TH

và thời gian sáng tác?

Hãy nhận xét chung về con

đường thơ Tố Hữu?

Định hướng cho học sinh trả

lời dựa theo phần khái quát ở

sách giáo khoa

Nêu yêu cầu thảo luận:

Hãy chứng minh điều đó

bằng cách giới thiệu các tập

thơ Tố Hữu?

Tổ chức cho các nhóm thuyết

trình dựa trên sự chuẩn bị của

cả nhóm (nếu có thời gian có

thể để mỗi nhóm trình bày 1

chặng và bổ sung - nếu cần)

Hoạt động2: Tìm hiểu đư

ờng cách mạng, đư

ờng th ơ Tố Hữu :

Đọc thầm mục II - sách giáo khoa

Làm việc cá nhân: suy nghĩ, trả lời

học sinh trả lời dựa theo phần khái quát ở sách giáo khoa: Tố Hữu là một trong những lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam Các chặng đường thơ Tố Hữu luôn gắn bó

và phản ánh chân thực những chặng đường cách mạng của dân tộc, đồng thời cũng là những chặng đường vận động trong quan điểm tư tưởng và bản lĩnh nghệ thuật của chính nhà thơ

2/ Đư ờng cách mạng, đư ờng th ơ

Tố Hữu:

a/ Tập thơ " Từ ấy" (1937- 1946).

- Gồm 3 phần: " Máu lửa", "Xiềng xích", "Giải phóng"- tương ứng 3 chặng đường trong 10 năm hoạt động của Tố Hữu

- Giá trị: Chất men suy lí tưởng, lãng mạn trong trẻo, nhạy cảm

b/Tập thơ " Việt Bắc" (1947- 1954).

- Đề tài: thể hiện quần chúng cách mạng

- Cuối tập thơ theo hướng khái quát - tổng hợp, sử thi, trữ tình

- Nội dung tư tưởng:

+ VB - bản hùng ca về cuộc kháng chiến chống Pháp

+ Thể hiện thành công hình ảnh, tâm tư nhân dân kháng chiến + Lòng yêu nước

 VB - thành tựu xuất sắc của VHVN kháng chiến chống Pháp

c/ Tập thơ "Gió lộng" (1955 - 1961).

- Đề tài: XDCNXH, đấu tranh thống nhất đất nước và tình cảm quốc tế vô sản

- Nội dung tư tưởng:

+ Niềm vui chiến thắng và tự hào của công cuộc XDCNXH

+ Thấm thía ân tình cách mạng + Tình cảm tha thiết, đậm nét với miền Nam

d/ Tập " Ra trân" (1962-1971),

"Máu và hoa" (1972-1977).

- 2 tập thơ là khúc ca ra trận, mệnh lệnh tiến công, kêu gọi

- Khẳng định ý nhĩa lớn của cuộc kháng chiến chống Mĩ

- Suy tư và phát hiện của nhà thơ

về đấu tranh và con người Việt Nam

- Giá trị nghệ thuật: Mang đậm tính chính luận, thời sự, chất sử thi

10’ Hoạt động 3: H ư ớng dẫn Hoạt động 3: Tìm hiểu 3/ Phong cách th ơ Tố Hữu :

Trang 3

tìm hiểu phong cách th ơ Tố

Hữu:

Dẫn dắt học sinh tìm hiểu

thông qua hệ thống câu hỏi

thảo luận:

C1: Tại sao nói thơ Tố Hữu

mang tính chất trữ tình

chính trị?

C2: Tính dân tộc trong hình

thức nghệ thuật thơ Tố Hữu

biểu hiện ở những điểm cơ

bản nào?

Tổ chức cho học sinh thảo

luận, trình bày ý kiến, có thể

gợi ý (nếu cần)

phong cách th ơ Tố Hữu :

Làm việc theo nhóm: thảo luận hướng trả lời, đại diện nhóm trình bày, nhận xét, bổ sung

Gợi ý:

+ Về nội dung trữ tình chính trị:

- Thơ Tố Hữu hướng tới cái ta chung

- Thơ Tố Hữu mang đậm tính sử thi

- Giọng thơ mang tính chất tâm tình

* Về nghệ thuật biểu hiện:

- Thể thơ

- Ngôn ngữ thơ Chứng minh bằng một số tác phẩm thơ đã học

* Về nội dung, thơ Tố Hữu mang phong cách trữ tình chính trị rất sâu sắc:

- Trong biểu hiện tâm hồn, thơ Tố Hữu hướng tới cái ta chung

- Trong miêu tả đời sống, thơ Tố Hữu mang đậm tính sử thi

- Những điều đó được thể hiện qua giọng thơ mang tính chất tâm tình

* Về nghệ thuật biểu hiện, thơ Tố Hữu mang phong cách dân tộc rất đậm đà:

- Thể thơ: lục bát, thất ngôn

- Ngôn ngữ thơ: dùng từ ngữ và cách nói dân gian, phát huy tính nhạc phong phú của tiếng Việt

5’

Hoạt động4: H ư ớng dẫn

củng cố:

Hãy đánh giá chung về con

đường thơ Tố Hữu?

Yêu cầu học sinh đọc phần

Ghi nhớ ở sách giáo khoa

Bài tập củng cố:

Hỏi - đáp nhanh tại lớp: (có

thể tổ chức dưới hình thức trò

chơi)

- Hãy kể tên các tập thơ Tố

Hữu theo thời gian sáng tác?

- Tập thơ phản ánh hiện thực

cách mạng Việt Nam thời kì

nào?

- Những nét nổi bật của phong

cách thơ Tố Hữu?

Bài tập về nhà:

Chọn một đoạn thơ (bài thơ)

của Tố Hữu mà anh (chị)

thích và phân tích?

Gợi ý cho học sinh làm ở nhà

Hoạt động4: Củng cố:

Cá nhân suy nghĩ, trả lời

Đọc phần Ghi nhớ ở sách giáo khoa

Tham gia tích cực vào phần hỏi - đáp nhanh: chú

ý câu hỏi, tập trung trả lời

Học sinh làm ở nhà

4/ Kết luận:

Đường đời, đường thơ Tố Hữu luôn song hành cùng con đường cách mạng của dân tộc Với những tác phẩm giàu chất trữ tình chính trị và đậm đà tính dân tộc, Tố Hữu

là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất của thơ ca Việt Nam hiện đại

4- Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: 2’

- Bài tập về nhà: Nắm vững nội dung bài học và làm các bài tập

- Chuẩn bị bài: Soạn” “luật thơ”

RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 4

Trang 5

TRƯỜNG THPT HÙNG VƯƠNG Giáo án Ngữ văn 12 – Chương trình cơ bản Ngày soạn:12 /10 /08

Tiết: 23

Bài dạy:

(Tiếng Việt)

I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:

- Kiến thức: Hiểu luật thơ của một số thể thơ truyền thống: lục bát, song thất lục bát, ngũ ngôn và

thất ngôn Đường luật; hiểu thêm về một số đổi mới trong các thể thơ hiện đại: năm tiếng, bảy tiếng

- Kĩ năng: luyện kĩ năng đọc tác phẩm thơ.

- Tư tưởng: yêu quý, trân trọng các thể thơ của dân tộc.

II- CHUẨN BỊ:

- Phương án tổ chức lớp học: nhóm học tập, thực hành, thảo luận, luyện tập

- Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo, thiết kế bài giảng

- Đọc sách giáo khoa, sách tham khảo

- Nội dung và các bài tập của tiết trước; chuẩn bị các bài tập thực hành

III-HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

- Điểm danh học sinh, ghi tên học sinh vắng(nếu có)

2- Kiểm tra bài cũ: 5’

Câu hỏi: Nêu và phân tích những đặc trưnng của phong cách ngôn ngữ khoa học?

Dự kiến phương án trả lời:

Ti n trình ti t d y: ến trình tiết dạy: ến trình tiết dạy: ạy:

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của

7’ Hoạt động1 Hướng dẫn học

sinh tìm hiểu khái quát về

luật thơ:

Yêu cầu học sinh đọc mục I

-sách giáo khoa và khái quát

những vấn đề cơ bản:

Thế nào là luật thơ?

Các thể thơ Việt Nam có thể

chia thành mấy nhóm?

“Tiếng” có vai trò như thế nào

trong thơ?

Hướng dẫn học sinh nhận xét

Hoạt động1 Tìm hiểu khái quát về luật thơ:

Tự đọc mục I -sách giáo khoa và khái quát những vấn đề cơ bản:

Làm việc cá nhân, khái quát

Làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời

Gợi ý: học sinh dựa trên

I- Khái quát về luật th ơ 1- Khái niệm: Luật thơ là toàn bộ

những quy tắc về số câu, số tiếng, cách hiệp vần, phép hài thanh, ngắt nhịp, trong các thể thơ được khái quát theo những kiểu mẫu nhất định

- Các thể thơ Việt Nam có thể chia thành ba nhóm chính:

+ Các thể thơ dân tộc

+ Các thể thơ Đường luật

+ Các thể thơ hiện đại

2- Vai trò của “tiếng” trong thơ

* Là căn cứ để xác lập thể thơ

* Là căn cứ để ngắt nhịp trong thơ

Trang 6

vai trò của tiếng bằng các ví

dụ cụ thể các yếu tố của luật thơ đểxác định vai trò của

“Tiếng” đối với từng yếu tố; đưa các ví dụ cụ thể để chứng minh

* Thanh của “tiếng” là căn cứ để xác định luật bằng (B) trắc(T) -> tạo nhạc điệu thơ

* Vần của “tiếng” là căn cứ để hiệp vần thơ: vị trí hiệp vần là yếu tố quan trọng xác định luật thơ

ó Số “tiếng” và các đặc điểm của

“tiếng” về cách hiệp vần, phép hài thanh ngắt nhịp là các nhân tố cấu thành luật thơ

20’ Hoạt động2 Hướng dẫn học

sinh tìm hiểu một số thể thơ

truyền thống:

Hãy nêu tên một số thể thơ

truyền thống mà em biết?

Hướng dẫn học sinh tìm hiểu

từng thể thơ trên cơ sở nhận

xét các ví dụ cụ thể (những ví

dụ này có thể do học sinh tự

tìm) về các mặt: số tiếng, vần,

nhịp, hài thanh

Yêu cầu học sinh làm việc

theo nhóm: nhận xét các ví dụ

của mỗi thể thơ

Hoạt động2 Tìm hiểu một số thể thơ truyền thống:

Làm việc cá nhân: trả lời

Làm việc theo nhóm: thảo luận, nêu ví dụ, trình bày nhận xét trên từng mặt:

- Số tiếng

- Vần

- Nhịp

- Hài thanh

II- Một số thể thơ truyền thống: 1- Thể lục bát:

- Số tiếng: mỗi cặp lục bát gồm 2 dòng: dòng lục 6 tiếng, dòng bát

-8 tiếng

- Vần: hiệp ở tiếng thứ 6 của 2 dòng và tiếng thư 8 với tiếng thứ 6 của câu lục tiếp theo

- Nhip: nhịp chẵn

- Hài thanh: đối xứng luân phiên ở các tiếng 2-4-6

2- Thể song thất lục bát:

- Số tiếng: cặp song thất (7 tiếng)

và cặp lục bát luân phiên kế tiếp

- Vần: ở mỗi cặp: cặp song thất có vần trắc, cặp lục bát có vần bằng; giữa hai cặp có vần liền

- Nhip: 3/4 ở hai câu thất và 2/2/2

ở cặp lục bát

- Hài thanh: cặp song thất lấy tiếng thứ ba làm chuẩn, còn cặp lục bát thì tương tự thơ lục bát

3- Các thể ngũ ngôn Đường luật:

- Số tiếng: 5 tiếng, 8 dòng (4 dòng)

- Vần: độc vận, gieo vần cách

- Nhip: lẻ (2/3)

- Hài thanh: có sự luân phiên B-T hoặc niêm B-B, T-T ở tiếng thứ 2

và tiếng thứ 4

4- Các thể thất ngôn Đường luật: a- Thất ngôn tứ tuyệt:

- Số tiếng: 7 tiếng, 4 dòng

- Vần: vần chân, độc vận, gieo vần cách (vần ở dòng thứ nhất không bắt buộc - trốn vần)

- Nhịp: 4/3

Trang 7

- Hài thanh: theo mô hình (bảng 1) b- Thất ngôn bát cú:

- Số tiếng: 7 tiếng, 8 dòng

- Vần: vần chân, độc vận

- Nhịp: 4/3

- Hài thanh: theo mô hình (bảng 2)

3’

Hoạt động3 Hướng dẫn học

sinh tìm hiểu một số thể thơ

hiện đại:

Yêu cầu học sinh đọc mục III

- sách giáo khoa, khái quát các

nội dung chính:

Đặc điểm cơ bản của luật

thơ hiện đại là gì?

Hoạt động3 Tìm hiểu một số thể thơ hiện đại: đọc mục III - sách giáo khoa, khái quát các nội dung chính: - Một số thể thơ hiện đại - Nhận xét về luật thơ III- Các thể thơ hiện đại: Phong trào Thơ Mới (1932 -1975) đã mở đầu cho việc đổi mới các thể thơ Việt Nam - Các thể thơ Việt Nam hiện đại rất đa dạng và phong phú: 5 tiếng, 7 tiếng, 8 tiếng, hỗn hợp, tự do, thơ-văn xuôi vừa tiếp nối luật thơ truyền thống, vừa có sự cách tân 5’ Hoạt động4 Hướng dẫn học sinh luyện tập, củng cố bài: Nêu yêu cầu luyện tập: Phân biệt cách gieo vần, ngắt nhịp và hài thanh của hai câu thất trong thơ song thất lục bát với thể thơ thất ngôn Đường luật qua các ví dụ Tổ chức cho học sinh làm việc theo nhóm, trình bày ý kiến nhận xét, bổ sung Hoạt động4 Luyện tập và củng cố bài:

làm việc theo nhóm, trình bày ý kiến nhận xét, bổ sung IV- Luyện tập: Sự khác nhau giữ hai thể thơ: song thất lục bát và thất ngôn Đường luật về: - Gieo vần - Ngắt nhịp - Hài thanh 4- Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: 2’

- Bài tập về nhà: Hoàn chỉnh bài tập phần luyện tập vào vở bài tập - Chuẩn bị bài: Chuẩn bị cho tiết trả bài số 2 RÚT KINH NGHIỆM:

ĐỒ DÙNG HỖ TRỢ DẠY HỌC:

MỘT SỐ MINH HOẠ MÔ HÌNH HÀI THANH

MÔ HÌNH HÀI THANH THƠ TH T NGÔN T TUY T: ẤT NGÔN TỨ TUYỆT: Ứ TUYỆT: ỆT:

Niêm Niêm

Trang 8

MÔ HÌNH HÀI THANH THƠ THẤT NGÔN BÁT CÚ:

Niêm Niêm Niêm

Trang 9

TRƯỜNG THPT HÙNG VƯƠNG Giáo án Ngữ văn 12 – Chương trình cơ bản Ngày soạn:14 /10 /08

Tiết:24

Bài dạy:

Làm văn

I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh:

- Kiến thức: Củng cố và nâng cao thêm tri thức và kĩ năng viết bài nghị luận xã hội bàn về một

hiện tượng xã hội

- Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng làm văn nghị luận: dùng từ, viết câu, xây dựng đoạn, diễn đạt, hành

văn qua việc tự đánh giá, rút kinh nghiệm sau mỗi bài làm văn

- Tư tưởng: Nâng cao ý thức rèn luyện đạo đức để có thái độ và hành động đúng đắn trước

những hiện tượng đời sống hiện nay

II- CHUẨN BỊ:

- Phương án tổ chức lớp học: nhóm học, thảo luận, thuyết trình…

- Chấm bài, phát hiện các ưu, nhược điểm trong bài làm của học sinh, thiết kế bài giảng

- Lập dàn ý cho đề bài viết số 2

- Nội dung và các bài tập của tiết trước

III- HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

- Điểm danh học sinh, ghi tên học sinh vắng (nếu có)

2- Kiểm tra bài cũ:

Không kiểm tra

Ti n trình ti t d y: ến trình tiết dạy: ến trình tiết dạy: ạy:

15’ Hoạt động1: GV chép đề

bài lên bảng

-Gọi HS đọc lại đề bài?

Hoạt động 2: GV hướng

dẫn HS lập dàn bài

-Trình bày dàn bài của bài

làm đã viết ?

- Đặt vấn đề như thế nào ?

-Giải quyết vấn đề như thế

nào ?

Hoạt động 1: HS chép đề vào vở

- Đọc lại đề văn

Hoạt động2: Lập dàn bài

-Một HS trình bày, những HS khác theo dõi, nhận xét và bổ sung

)

I/ ĐỀ BÀI:

Lòng khiêm tốn là một trong những yếu tố quan trọng của con n ười

II/ DÀN BÀI

1 Mở bài:

- Trong nghệ thuật xử thế và đối đãi với mọi người, lòng khiêm tốn

là đức tính căn bản của con người 2.Thân bài :

-Khiêm tốn là tính nhã nhặn, biết sống một cách nhún nhường, luôn hướng về phía tiến bộ, tự khép mình vào những khuôn thước của cuộc đời, bao giờ cũng khôn nguôi học hỏi

-Người có tính khiêm tốn thường

Trang 10

45’

22’

Hoạt động 3: Nhận xét về

ưu khuyết điểm của bài

làm học sinh

- Bài của Xuân Quỳnh, Viết

Hải(12a6), Như Khuê(12a4),

Mỹ H ậu(12a1)

-GV nêu cụ thể những lỗi

sai của HS

Hoạt động 4: Sửa lỗi sai

cho HS và thống kê kết

quả

-GV ghi lỗi sai của HS lên

bảng và yêu cầu HS sửa

-GV công bố kết quả bài

làm HS

Hoạt động 3: Theo dõi nhận xét của GV để rút kinh nghiệm

-Lưu ý lỗi sai để khắc phục

Hoạt động 4: Theo dõi sửa lỗi và thống kê kết quả

-Sửa lỗi

hay tự cho mình kém, còn phải phấn đấu thêm, trau dồi thêm, cần được học hỏi nhiều thêm nữa -Con người phải khiêm tốn vì cuộc đời là một cuộc đấu tranh bất tận,

mà tài nghệ của cá nhân tuy quan trọng nhưng rất nhỏ bé

3.Kết luận:

-Khiêm tốn là một điều không thể thiếu cho những ai muốn thành công

-Cần phải biết khiêm tốn đúng lúc đúng chỗ

III/Nhận xét:

1 Ưu điểm:

- Đa số HS nắm được phương pháp làm bài nghị luận về một hiện tượng đời sống

- HS nắm được ý chủ đạo của bài, biết cách phân tích dẫn chứng để chứng minh

- Một số em có cách viết khá tốt : khai thác sâu, từ ngữ chọn lọc, diễn đạt trôi chảy

2.Khuyết điểm:

- Chưa xác định đúng trọng tâm của đề

- Phân tích chưa đủ ý, vốn từ nghèo

- Diễn đạt yếu, lỗi về chính tả, dùng từ, viết câu

IV/ Sửa lỗi và thông báo kết quả:

-Lỗi về câu, dùng từ, diễn đạt -Lỗi chính tả

-Lỗi thiếu ý, lạc đề -Kết quả:

12a1 12a4 12a6 G

K TB Y,K

- Đọc bài khá nhất

4- Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học tiếp theo: 1’

- Bài tập về nhà: Ôn lại văn nghị luận kiểu bài nghị luận

- Chuẩn bị bài:

Tiêu đề	Tác Giả Tố Hữu
Tác giả	Tố Hữu
Trường học	Trường THPT Hùng Vương
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2008
Thành phố	Huế

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	212 KB