– Giải thích được sự nhìn thấy màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu.. Trả lời câu hỏi: - HS đưa ý kiến trả lời cho các câu hỏi - Lớp nhận xét, bổ xung + VD: Ban ngày,
Trang 1Ngày soạn: 02/12/2016
Ngày giảng: 05/12/2016
Tuần 16
Tiết 45 Bài 14: MÀU SẮC ÁNH SÁNG (Tiết 1)
I MỤC TIÊU
– Phân biệt được ánh sáng trắng, ánh sáng màu đơn sắc, á/sáng màu không đơn sắc – Nêu được ví dụ nguồn phát ánh sáng trắng và nguồn phát ánh sáng màu
– Giải thích được sự tạo ra ánh sáng màu bằng tấm lọc màu trong một số ứng dụng thực tế
– Trình bày được cách phân tích ánh sáng trắng bằng lăng kính
– Trình bày và giải thích được sự trộn các ánh sáng màu ở một số trường hợp
– Giải thích được sự nhìn thấy màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu
– Rèn luyện kĩ năng thực hành, phát triển tư duy tìm tòi khám phá trong học tập, nghiên cứu khoa học
II CHUẨN BỊ
1 GV: sổ tay lên lớp, tranh ảnh, đèn pin, lăng kính, gương phẳng
2 HS: Nghiên cứu trước nội dung
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
Hoạt động của GV Hoạt động của HS và Nội dung
- GV đề nghị mỗi HS:
+ Quan sát các đồ vât trong lớp học, mô
tả màu sắc của chúng
+ Quan sát các bức ảnh hình 14.1, mô tả
màu các vật trong các bức ảnh đó
- GV yêu cầu HS: trả lời các câu hỏi ở
tài liệu HDH KHTN 7
- GV hướng dẫn và giúp HS đưa ra kết
luận đúng cho mỗi câu hỏi
- Từ đó cho HS thảo luận nhóm đưa ra ý
kiến của nhóm về nguyên nhân chính
làm cho ta nhìn thấy các vật có màu sắc
A Hoạt động khởi động:
1 Quan sát:
- HS quan sát, mô tả về màu sắc của các vật
- Lớp nhận xét, bổ xung
2 Trả lời câu hỏi:
- HS đưa ý kiến trả lời cho các câu hỏi
- Lớp nhận xét, bổ xung + VD: Ban ngày, lá cây ngoài đường thường có màu xanh vì chúng tán xạ tốt ánh sáng xanh trong chùm sáng trắng của Mặt Trời Trong đêm tối ta thấy chúng có màu đen vì không có ánh sáng chiếu đến chúng và chúng chẳng có gì
Trang 2khác nhau.
* Lưu ý : Xuất phát từ các hiện tượng
trong tự nhiên liên quan đến sự nhìn
thấy màu sắc của các vật, GV có thể lấy
ví dụ thực tế ở địa phương
- GV đề nghị mỗi HS đọc t/tin và trả lời
các câu hỏi ở tài liệu HDH KHTN 7
- GV hướng dẫn thảo luận các câu trả lời
của học sinh, xác nhận ý kiến đúng
- GV đề nghị các nhóm thảo luận trả lời
ba câu hỏi :
+ Có thể làm thí no kiểm chứng được
á/sáng trắng gồm vô số á/sáng đơn sắc
có màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím
không? Nếu được thì cần những d/cụ
nào, tiến hành thí nghiệm thế nào ?
+ Có thể tạo ra ánh sáng màu từ ánh
sáng trắng được không? Nếu được thì
cần những dụng cụ nào và tiến hành thí
nghiệm thế nào ?
+ Có thể tạo ra ánh sáng trắng từ ánh
sáng màu được không? Nếu được thì cần
những dụng cụ nào và tiến hành thí
nghiệm thế nào ?
- GV: Từ lí thuyết cho HD vận dụng,
thực hiện các thí nghiệm để chứng minh
- Yêu cầu các nhóm thực hiện thi
nghiệm theo hướng dẫn và ghi chép hiện
tượng, trả lời câu hỏi
- Yêu cầu HS tiếp tục làm thí nghiệm 2
để tán xạ
- HS thảo luận nhóm, đưa ra được kết luận như sau:
=> Nguyên nhân chính làm cho ta nhìn thấy các vật là do có ánh sáng chiếu tới vật và từ vật hắt tới mắt Và khi đó có
sự tương tác của ánh sáng với vật chất nên ta nhìn thấy các vật có màu sắc khác nhau
B Hoạt động hình thành kiến thức:
I Ánh sáng trăng và ánh sáng màu:
1 Đọc thông tin:
- Cá nhân HS tự đọc
2 Trả lời câu hỏi:
- Cá nhân HS trả lời nhanh, lớp nhận xét, bổ xung
3 Thảo luận, trả lời câu hỏi
- HS thảo luận nhóm, ghi câu trả lwoif
ra giấy
- Đại diện 1 vài nhóm nêu ý kiến, các nhóm còn lại nhận xét, bổ xung
- HS rút ra kết luận
4 Thực hiện thí nghiệm:
a) Thí nghiệm 1: Phân tích ánh sáng trắng bằng lăng kính
- HS thực hiện thí nghiệm, quan sát hiện tượng, trả lời câu hỏi
b) Thí nghiệm 2: Tạo ra ánh sáng màu bằng tấm lọc màu
Trang 3- Hướng dẫn cho HS cách làm
- Yêu cầu HS thảo luận và điền từ thích
hợp vào chỗ trống
- Đại diện 1 vài HS nêu đáp án
- GV nhận xét, chốt nội dung
- Gv tiếp tục hướng dẫn và cho HS làm
thí nghiệm 3
- Yêu cầu quan sát và đưa ra nhận xét
sau khi thực hiện thí nghiệm
- Từ đó yêu cầu HS thảo luận và điền từ
vào chỗ trống
- HS làm thí nghiệm theo hướng dẫn
- Rút ra nhận xét và điền vào chỗ trống
- Đại diện cho đáp án
c) Thí nghiệm 3: Trộn các ánh sáng màu
- HS đọc và làm theo hướng dẫ của Gv
- Thực hiệm làm thí nghiệm theo nhóm
- Rút ra nhận xét
- Thảo luận và điền vào chỗ trống
IV Kiểm tra – đánh giá:
- Kiểm tra trong quá trình hoạt động của HS
V Dặn dò:
- Xem lại các nội dung đã học
- Nghiên cứu và tìm hiểu các nội dung tiếp theo
_
Ngày soạn: 05/12/2016
Ngày giảng: 08/12/2016
Tuần 16
Trang 4Tiết 46 Bài 14: MÀU SẮC ÁNH SÁNG (Tiết 2)
I MỤC TIÊU
– Phân biệt được ánh sáng trắng, ánh sáng màu đơn sắc, á/sáng màu không đơn sắc – Nêu được ví dụ nguồn phát ánh sáng trắng và nguồn phát ánh sáng màu
– Giải thích được sự tạo ra ánh sáng màu bằng tấm lọc màu trong một số ứng dụng thực tế
– Trình bày được cách phân tích ánh sáng trắng bằng lăng kính
– Trình bày và giải thích được sự trộn các ánh sáng màu ở một số trường hợp
– Giải thích được sự nhìn thấy màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu
– Rèn luyện kĩ năng thực hành, phát triển tư duy tìm tòi khám phá trong học tập, nghiên cứu khoa học
II CHUẨN BỊ
1 GV: sổ tay lên lớp, đèn pin, tấm kính
2 HS: Nghiên cứu trước nội dung
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
Hoạt động của GV Hoạt động của HS và Nội dung
- Gv đề nghị mỗi học sinh đọc thông tin
và trả lời các câu hỏi ở tài liệu HDH
KHTN 7
- GV hướng dẫn thảo luận các câu trả lời
của học sinh, xác nhận ý kiến đúng
Lưu ý : Với câu hỏi “Nêu nhận xét về
màu của các viên bi gỗ màu đỏ, xanh
lục, đen và trắng khi chiếu ánh sáng đỏ
vào chúng ?” chưa yêu cầu học sinh trả
lời đúng, chỉ nêu dự đoán và cần kiểm
tra kết quả bằng thí nghiệm Sau đó,
hướng dẫn học sinh thảo luận các
phương án thí nghiệm kiểm chứng màu
của viên bi gỗ màu đỏ, xanh lục, đen và
trắng khi chiếu ánh sáng đỏ vào chúng
B Hoạt động hình thành kiến thức:
II Màu sắc các vật dưới ánh sán trắng và dưới ánh sáng màu.
1 Đọc thông tin:
- HS đọc thông tin
2 Trả lời câu hỏi:
- HS thảo luận nhóm trả lời câu hỏi
- Nêu được: Khi đặt các vật dưới ánh áng mặt trời thì
+ Khi nhìn thấy vật màu trắng, vật màu
đỏ, vật màu xanh lục thì đã có ánh sáng trắng, ánh sáng đỏ, ánh sáng xanh lục truyền từ các vật đó đến mắt ta
+ Khi nhìn thấy vật màu đen thì không
có ánh sáng màu nào truyền từ vật đến mắt ta Ta thấy được vật vì có ánh sáng
từ các vật bên cạnh đến mắt ta
Trang 5Xác nhận các phương án khả thi và đề
nghị các nhóm làm thí nghiệm
– GV đề nghị các nhóm báo cáo kết quả
thí nghiệm, đưa ra nhận xét và xác nhận
ý kiến đúng
- GV cho HS thảo luận và đề xuất
phương án ở mục 3
- Gv cho các nhóm thực hiện thí nghiệm
- Thảo luận nhóm và điền từ thích hợp
vào chỗ trống
- Gv nhận xét, chốt nội dung
- Gv yêu cầu các nhóm thảo luận, trả lời
câu hỏi:
+ Trên màn ảnh thu được ánh sáng màu
gì, nếu chiếu vào khe hẹp S ?
+ Đặt một tấm kính đỏ trên một tờ giấy
trắng rồi chiếu ánh sáng trắn vào tấm
kính Nhìn tờ giấy qua tấm kính, thây có
màu gì? Vì sao? Nếu thay tờ giấ trắng
bằng tờ giấy xanh thì thấy có màu gì? Vì
sao?
- Nhận xét về màu của viên bi gỗ:
+ Dưới ánh sáng đỏ, bi gỗ màu đỏ vẫn
có màu đỏ Vậy bi gỗ màu đỏ tán xạ tốt ánh sáng đỏ
+ Dưới ánh sáng đỏ, bi gỗ màu xanh lục
có màu gần như đen Vậy bi gỗ màu xanh lục tán xạ rất kém ánh sáng đỏ + Dưới ánh sáng đỏ, bi gỗ màu đen vẫn
có màu đen Vậy bi gỗ màu đen không tán xạ ánh sáng đỏ
+ Dưới ánh sáng đỏ, bi gỗ màu trắng có màu đỏ Vậy bi gỗ màu trắng tán xạ tốt ánh sáng đỏ
3 Thảo luận, trả lời câu hỏi:
- HS thảo luận và đề xuất phương án
- Đại diện 1 vài nhóm cho đề xuất, lớp
bổ xung
4 Thực hiện thí nghiệm
- HS thực hiện thí nghiệm
- Thảo luận nhóm và đưa ra đáp án
+ á/sáng màu đó kém ánh sáng + màu trắng
+ không có khả năng tán xạ
+ ánh sáng màu đó
C Hoạt động luyện tập:
1 Thảo luận, trả lời câu hỏi:
- HS thảo luận nhóm, đưa ra câu trả lời + Trên màn ảnh ta thu được ánh sáng phát ra từ đèn Laze
+ Đặt một tấm kính đỏ trên một tờ giấy trắng rồi chiếu ánh sáng trắng vào tấm kính thì ta sẽ thấy tờ giấy có màu đỏ Giải thích: Á/sáng đỏ trong chùm sáng trắng truyền qua được tấm kính đỏ rồi chiếu vào tờ giấy trắng Tờ giấy trắng tán xạ tốt á/sáng đỏ, á/sáng đỏ này lại truyền qua tấm kính đỏ theo chiều
Trang 6+ Khi đặt 1 vật dưới ánh sáng trắng, thấy
nó có màu đỏ Khi đặt vật đó dưới ánh
sáng đỏ, ánh sáng xanh lục thì nó có
màu gì? Vì sao?
- GV Từ nhận xét trên cho HS tiến hành
thí nghiệm để chứng minh
ngược lại vào mắt ta, vì thế ta thấy tờ giấy màu đỏ (Chú ý là không nhìn tấm kính theo phương phản xạ ánh sáng) Nếu thay tờ giấy trắng bằng tờ giấy xanh thì ta sẽ thấy tờ giấy màu đen Vì
tờ giấy xanh tán xạ kém ánh sáng đỏ + Khi đặt 1 vật dưới ánh sáng trắng, thấy nó có màu đỏ Khi đặt vật đó dưới ánh sáng đỏ, ánh sáng xanh lục thì nó có màu đỏ, màu xanh lục => Vì nó tán xạ ánh sáng đó trong chùm sáng trắng, bởi trong chùm sáng trắng có đủ các ánh sáng màu
2 Thực hiện thí nghiệm:
- HS tiến hành thí nghiệm theo nhóm
- Tự rút ra nhận xét như đã đưa ra ở trên
IV Kiểm tra – đánh giá:
- Kiểm tra trong quá trình hoạt động của HS
V Dặn dò:
- Xem lại các nội dung đã học
- Nghiên cứu và tìm hiểu các nội dung tiếp theo
_
Ngày soạn: 06/12/2016
Ngày giảng: 09/12/2016
Tuần 16
Tiết 47 Bài 14: MÀU SẮC ÁNH SÁNG (Tiết 3)
Trang 7I MỤC TIÊU
– Phân biệt được ánh sáng trắng, ánh sáng màu đơn sắc, á/sáng màu không đơn sắc – Nêu được ví dụ nguồn phát ánh sáng trắng và nguồn phát ánh sáng màu
– Giải thích được sự tạo ra ánh sáng màu bằng tấm lọc màu trong một số ứng dụng thực tế
– Trình bày được cách phân tích ánh sáng trắng bằng lăng kính
– Trình bày và giải thích được sự trộn các ánh sáng màu ở một số trường hợp
– Giải thích được sự nhìn thấy màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu
– Rèn luyện kĩ năng thực hành, phát triển tư duy tìm tòi khám phá trong học tập, nghiên cứu khoa học
II CHUẨN BỊ
1 GV: sổ tay lên lớp, cốc nước, mực xanh Đĩa CD
2 HS: Nghiên cứu trước nội dung
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
Hoạt động của GV Hoạt động của HS và Nội dung
- Gv đề nghị mỗi nhóm HS thực hiện hai
hoạt động học tập dưới đây và báo cáo
kết quả
1 Thực hiện thí no : Pha một ít nước
mực xanh loãng rồi đổ vào hai cốc thủy
tinh như nhau, đáy trong suốt Một cốc
đổ rất ít, một cốc đổ khá đầy Đặt hai cốc
lên trên mặt bàn có trải khăn trắng
=> Sau đó, mô tả màu của nước trong
mỗi cốc khi: Nhìn theo phương ngang
thành cốc và nhìn theo phương thẳng
góc với mặt nước và giải thích kết quả
thí nghiệm
2 Gv yêu cầu HS:
- Quan sát mặt ghi của một đĩa CD dưới
ánh sáng Mặt trời
=> Sau đó, mô tả hiện tượng quan sát
được và trả lời câu hỏi “Ánh sáng chiếu
đến đĩa CD là ánh sáng gì ?”, “Ánh sáng
từ đĩa CD đến mắt ta có những màu
D Hoạt động vận dụng:
1 Thực hiện thí nghiệm:
- HS thực hiện thí nhiệm theo nhóm
- Quan sát hiện tượng, mô tả lại màu sắc của 2 cốc nước
- Đại diện nêu nhận xét, lớp bổ xung
- Giải thích kết quả thí nghiệm: Mỗi lớp nước màu coi như một tấm lọc màu Ánh sáng truyền qua lớp nước lọc màu càng dày thì coi truyền qua tấm lọc màu càng dày, nên nó cáng có màu thẫm
2 Quan sát mặt ghi của một đĩa CD dưới ánh sáng Mặt trời
- HS thực hiện yêu cầu, đưa ra nhận xét a) Khi chiếu ánh sáng Mặt Trời vào mặt ghi của đĩa CD và quan sát ánh sáng phản xạ, ta thấy nhìn theo phương này
có ánh sáng màu này, theo phương khác
Trang 8nào ?”, “Có thể dùng đĩa CD để phân
tích ánh sáng được không ? Vì sao ?”
- Yêu cầu đại diện 1 vài HS cho ý kiến,
lớp bổ xung
- GV kết luận nội dung
- Gv hướng dẫn HS về nhà tìm hiểu
cùng các thành viên trong gia đình Báo
cáo vào tiết học sau
- GV cho HS đọc thông tin
- Cho HS thảo luận trả lời câu hỏi
có ánh sáng màu khác b) Ánh sáng chiếu vào đĩa CD là ánh sáng trắng Tùy theo phương nhìn ta có thể thấy ánh sáng đi từ đĩa CD đến mắt
ta có màu này hay màu kia
c) Trước khi đến đĩa CD, chùm sáng là chùm sáng trắng Sau khi phản xạ trên mặt ghi của đĩa, ta thu được nhiều chùm sáng màu khác nhau đi theo các phương khác nhau, nên có thể dùng đĩa CD để phân tích ánh sáng trắng
d) Có thể, vì chúng có sự tán xạ ánh sáng trắng
3 HS về nhà tìm hiểu cùng người thân
E Hoạt động tìm tòi mở rộng:
- Cá nhân HS tự đọc
- HS thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi
- Đại diện nêu nhận xet, lớp bổ xung
IV Kiểm tra – đánh giá:
- Kiểm tra trong quá trình hoạt động của HS
V Dặn dò:
- Xem lại các nội dung đã học
- Nghiên cứu và tìm hiểu các nội dung tiếp theo
_