Kiến thức, kĩ năng, thái dộ: - Kiến thức : HS biết, hiểu cách làm bài văn lập luận giải thích một vấn đề.. - Kĩ năng: Biết tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý và viết các phần, các đoạn tron
Trang 1Ngày soạn: 24/3/2017
Tuần 29
Tiết 113
LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức, kĩ năng, thái dộ:
- Kiến thức : HS biết, hiểu cách làm bài văn lập luận giải thích một vấn đề.
- Kĩ năng: Biết tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý và viết các phần, các đoạn trong bài văn
giải thích cụ thể
- Thái độ: Có ý thức tập trung, nghiêm túc khi học văn giải thích.
2 Những năng lực có thể hình thành và phát triển cho HS : Giao tiếp, hợp tác, sáng
tạo
II CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN, THIẾT BỊ, DỒ DÙNG DẠY HỌC
1 Giáo viên: SGK, SGV, CKT,Giáo án
2 Học sinh: SGK, soạn câu hỏi
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :
1 Hoạt động dẫn dắt vào bài
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động kiểm tra bài cũ, dẫn dắt vào bài ( 5 phút)
1 Mục tiêu :
- Cách làm bài lập luận giải thích
- Nêu được các bước làm bài lập luận giải
thích
- Tập trung nghe và trả lời câu hỏi cho
chính xác
- Tự tin giao tiếp, diễn đạt rành mạch
2 Các bước tiến hành
GV nêu câu hỏi : Em hãy nêu cách làm bài
văn lập luận giải thích ?
HS trình bày cá nhân, gv nhận xét, cho
điểm Giới thiệu bài mới Ở tiết trước các
em đã học cách làm bài , hôm nay ta thực
hành luyện tập
HS ghi tên bài vào vở
LUYỆN TẬP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
2 Hoạt động hình thành kiến thức
3 Hoạt động luyện tập
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động luyện tập, củng cố ( 40 phút)
1 Mục tiêu:
- Củng cố kiến thức về bài văn lập luận giải
thích và cách làm bài văn lập luận giải
thích
- Biết tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý và viết
đoạn văn lập luận giả thích
- Tập trung, chủ động hợp tác trong THB
Trang 2- Phát huy năng lực giao tiếp, năng lực giải
quyết vấn đề và sáng tạo
2 Các bước tiến hành
B1: Hướng dẫn HS tìm hiểu đề và tìm ý
H: Nhắc lại những yêu cầu của việc tìm
hiểu đề bài giải thích
HS nhắc lại phần kiến thức đã học
Gọi HS đọc lại đề bài
HS đọc đề bài SGK
H: Đề yêu cầu giải thích vấn đề gì?
HS thảo luận và trình bày: Trực tiếp giải
thích một câu nói, gián tiếp giải thích vai
trò của sách đối với trí tuệ con người
H: Làm thế nào để nhận ra yêu cầu đó?
HS: Căn cứ vào mệnh lệnh của đề, từ ngữ
trong đề
H: Để đạt những yêu cầu giải thích đã nêu
trên thì bài làm cần những ý gì? Ngoài
những gợi ý trong Sgk, còn hướng tìm ý
nào khác nữa không?
HS thảo luận (4 p) và trình bày:
+ Tìm ý bằng cách đặt ra các câu hỏi như:
Câu nói ấy có ý nghĩa gì? (Giải thích) Cơ
sở chân lí của câu nói (Tại sao nói như
vậy?) Chân lí câu nói được vận dụng thế
nào?
+ Ngoài ra còn nhiều cách khác như: Vì
sao trí tuệ của con người khi được đưa vào
trong sách lại trở thành nguồn ánh sáng
không bao giờ tắt?
GV chốt lại ý chính HS nghe và nhớ
B2: Hướng dẫn HS lập dàn bài
H: Nhắc lại những yêu cầu của việc lập
dàn bài
HS nhắc lại kiến thức đã học
H: Cần sắp xếp các ý đã tìm được thế nào
để sự giải thích trở nên chặt chẽ, dễ hiểu,
hợp lý?
HS giải thích:
+ Trí tuệ: Tinh tuý, tinh hoa của hiểu biết.
+ Tối tăm: Ở đây được hiểu là tối tăm về
sự hiểu biết
I Đề bài: Một nhà văn có nói:
“Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người”
1 Tìm hiểu đề và tìm ý
- Đề yêu cầu: Giải thích nội dung câu nói:
Sách là ngọn đèn sáng bất diệt của trí tuệ con người
- Tìm ý :
+ Câu nói ấy có ý nghĩa gì? (Giải thích) + Cơ sở chân lí của câu nói (Tại sao nói như vậy?)
+ Chân lí câu nói được vận dụng thế nào?
2 Lập dàn bài
a Mở bài
Giới thiệu vấn đề: Sách là ngọn đèn bất diệt của trí tuệ con người
b Thân bài
- Giải thích ý nghĩa câu nói + Sách chứa đựng trí tuệ con người + Sách là ngọn đèn sáng
+ Sách là ngọn đèn sáng bất diệt -> Ý ghĩa của cả câu nói
- Giải thích cơ sở chân lí của câu nói + Sách ghi lại những hiểu biết quý giá mà con người tích luỹ được
+ Hiểu biết ghi lại trong sách có ích cho
cả mọi thời đại, truyền lại đời sau + Đấy là điều được mọi người thừa nhận
- Giải thích sự vận dụng chân lí
Trang 3B 3: Hướng dẫn HS viết bài
H: Nhắc lại yêu cầu của ý phần mở bài,
thân bài, kết bài
HS nhắc lại kiến thức đã học
Yêu cầu cá nhân HS viết bài
Cho HS đọc phần bài đã viết HS trình bày
HS nhận xét, bổ sung cho bạn
GV nhận xét bổ sung kết luận
3 Chốt kiến thức:
- Viết bài văn lập luận giải thích cần chú ý:
+ Phải tìm được vấn đề cốt lõi của đề
+ Tìm ý, lập được dàn ý ( sắp xếp ý theo
trình tự hợp lí)
+ bám vào các cách viết đoạn SGK, để thực
hiện viết
+ Phải có sự liên kết giữa đoạn này với
đoạn kia
+ Cần chăm đọc sách để hiểu biết và sống tốt
+ Cần chọn sách tốt, hay, để đọc + Cần tiếp nhận có sáng trí tuệ chứa đựng trong sách
c Kết bài: Nhận thức đúng về giá trị của
sách, chọn sách tốt để đọc
3 Viết bài
a Viết phần mở bài
b Viết phần thân bài
c Viết phần kết bài
* Đọc mẫu, sửa chữa.
Hoạt động củng cố ( 5 phút)
1 Mục tiêu:
- Nhớ các bước làm bài
- Khắc sâu, trình bày được đầy đủ các bước
làm bài Cách viết đoạn văn
- Nghe dặn, thực hành ở nhà
- Phát huy khả năng giao tiếp, ứng xử
2 Các bước tiến hành
GV nêu câu hỏi:
- Nhắc lại những yêu cầu khi lập dàn ý,
viết đoạn MB, KB như thế nào? Mối quan
hệ của nó với TB?
HS trình bày
3 Chốt kiến thức ( Ghi nhớ SGK)
* Dặn dò:
- Về nhà học bài, làm bài
- Chuẩn bị bài “ Viết bài tập làm văn số 6”
4 Hoạt động vận dụng
5 Hoạt động tìm tòi mở rộng
IV RÚT KINH NGHIÊM:
………
……… ………
Trang 4……… …………
Ngày soạn: 24/3/2017
Tuần 29
Tiết 114,115
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức, kĩ năng, thái dộ:
- Kiến thức : Củng cố kiến thức về cách làm bài văn lập luận giải thích, cũng như các
kiến thức về Văn, Tiếng Việt có liên quan đến bài làm để có thể vận dụng kiến thức đó
vào việc tập làm một bài văn lập luận giải thích cụ thể
- Kĩ năng: Viết được một bài văn lập luận giải thích hoàn chỉnh.
- Thái độ: Có thể tự đánh giá chính xác hơn trình độ tập làm văn của bản thân để có
phương hướng phấn đấu phát huy ưu điểm và sửa chữa khuyết điểm
2 Những năng lực có thể hình thành và phát triển cho HS : Tự học, sáng tạo
II CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN, THIẾT BỊ, ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
1 Giáo viên: Giáo án, đề, đáp án- biểu điểm
2 Học sinh: SGK
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Hoạt động1 : Các bước tiến hành
B1 : GV chép đề lên bảng, HS chép vào vở
Đề bài: Em hãy giải thích nội dung lời khuyên của Lê-nin: “Học, học nữa, học mãi!”.
B2 : Yêu cầu cơ bản về nội dung, biểu điểm
- Tạo lập một văn bản nghị luận theo cách lập luận giải thích
- Nội dung giải thích lời khuyên về học tập: “Học, học nữa, học mãi!” của Lê-nin
1 Mở bài : Dẫn vào đề: phong trào học tập hiện nay Giới thiệu câu nói của Lê-nin:
Học, học nữa, học mãi! Câu nói đó đã trở thành phương châm của nhiều người.
2 Thân bài : Giải thích ý nghĩa lời khuyên:
+ Học nữa: học thêm, nâng cao, bổ sung thêm vào những điều đã học
+ Học mãi: học không ngừng, suốt đời
Lê-nin khuyên chúng ta không ngừng học tập
- Vì sao phải không ngừng học tập?
+ Những kiến thức học được ở trường chỉ là cơ bản Muốn hoàn thành tốt công việc
phải học tập mở rộng nâng cao để có kiến thức sâu rộng
+ Tri thức của nhân loại là vô hạn - “biển học mênh mông” - hiểu biết của con người là
nhỏ bé Để thỏa mãn sự ham hiểu biết, làm cho tâm hồn, trí tuệ phong phú, nâng cao giá
trị bản thân, con người cần không ngừng học tập
+ Xã hội phát triển, khoa học kĩ thuật, ngày một phát triển Không học sẽ lạc hậu, sẽ
ảnh hưởng đến đời sống bản thân và xã hội
- Làm thế nào để thực hiện được lời khuyên của Lê-nin?
+ Ngay từ khi ngồi trên nghế nhà trường cần nắm vững kiến thức cơ bản để có cơ sở
học nâng cao
+ Biết lựa chọn kiến thức để học theo yêu cầu công việc hoặc sở thích
+ Có kế hoạch và ý trí thực hiện kế hoạch đó, áp dụng những điều đã học vào cuộc
sống
3 Kết bài:
Trang 5- Một vĩ nhân cũng từng nói: “Đường đời là cái thang không nấc chót Việc học là cuốn
sách không trang cuối”
- Mỗi người chúng ta hãy coi việc học là niềm vui, hạnh phúc của đời mình
* Thang điểm
- Điểm 9 - 10: Bài đủ bố cục ba phần Đúng kiểu bài lập luận giải thích Không sai ngữ
pháp Đúng chính tả Trình bày sạch đẹp
- Điểm 7 - 8: Bài đủ bố cục ba phần Đúng kiểu bài lập luận giải thích Sai không quá 1
lỗi về ngữ pháp Sai không quá 5 lỗi chính tả Trình bày sạch đẹp
- Điểm 5 - 6: Bài đủ bố cục ba phần Đúng kiểu bài lập luận giải thích lí lẽ chưa chặt
chẽ Sai không quá 3 lỗi về ngữ pháp Sai không quá 7 lỗi chính tả Trình bày tương đối
sạch đẹp
- Điểm 3 - 4: Bài đủ bố cục ba phần Nội dung có thể thiếu 1- 2 ý trong dàn bài.Có
Đúng kiểu bài lập luận giải thích lí lẽ chưa chặt chẽ, thiếu thuyết phục Sai không quá 7
lỗi về ngữ pháp Sai không quá 10 lỗi chính tả Trình bày chưa sạch đẹp
- Điểm 1 - 2: Bài làm không có bố cục Nội dung có thể thiếu dưới 3 ý trong dàn bài Có
Đúng kiểu bài lập luận giải thích lí lẽ chưa chính xác Sai không quá nhiều lỗi về ngữ
pháp, chính tả Trình bày cẩu thả
- Điểm 0: Bỏ giấy trắng.
2 Hoạt động2 : củng cố - Dặn dò:
- Nhắc lại cách viết bài lập luận giải thích.
- Thu bài, nhận xét ý thức làm bài của HS.
- Chuẩn bị bài: Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
……… ………
……… …
……… ……… Ngày soạn: 24/3/2017
Tuần 29
Tiết 116
Hướng đọc đọc thêm
CHÂU
(Nguyễn Ái Quốc)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức, Kĩ năng, thái dộ:
- Kiến thức :
+ HS hiểu được bản chất xấu xa, đê hèn của Va-ren
+ Bản chất, khí chất của người chiến sĩ cách mạng Phan Bội Châu
+ Nhận ra nghệ thuật tưởng tượng, sáng tạo tình huống truyện độc đáo, cách xây dựng
hình tượng nhân vật đối lập, cách kể, giọng kể hóm hỉnh, châm biếm
- Kĩ năng
+ Đọc kể diễn cảm văn xuôi tự sự (truyện ngắn châm biếm) bằng giọng điệu phù hợp
+ Phân tích tính cách nhân vật qua lời nói, cử chỉ và hành động
- Thái độ: Ý thức nghiêm túc khi học tập và rèn luyện.
2 Những năng lực có thể hình thành và phát triển cho Hs : Giao tiếp, thẩm mĩ
II CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN THIẾT BỊ, DỒ DÙNG DẠY HỌC :
1 Giáo viên: SGK, SGV, CKT, Giáo án
Trang 62 Học sinh: SGK, đọc và soạn câu hỏi Sgk
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1 Hoạt động dẫn dắt vào bài
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động kiểm tra bài cũ, dẫn dắt vào bài ( 5 phút)
1 Mục tiêu :
- Nhớ lại kiến thức bài học trước và có tâm
thế sẵn sàng đón nhận bài học mới
- Trình bày dược những gì mình hiểu ở bài
Sống chết mặc bay
- Tập trung trả lời đúng yêu cầu của giáo
viên đưa ra
- Rèn thêm kĩ năng giao tiếp
2 Các bước tiến hành
GV nêu câu hỏi : Trình bày những hiểu biết
của em về giá trị hiện thực, giá trị nhân đạo,
giá trị nghệ thuật của truyện ngắn Sống chết
mặc bay ?
HS trả lời cá nhân, GV nhận xét, cho điểm
Chuyển ý : Nguyễn Ái Quốc được coi là một
trong những cây bút mở đầu cho văn xuôi
hiện đại Việt Nam đầu thế kỉ XX Cũng sử
dụng 2 biện pháp đối lập tương phản và tăng
cấp như Phạm Duy Tốn trong Sống chết mặc
bay nhưng Những trò lố hay là Va- ren và
Phan Bội Châu của Nguyễn Ái Quốc viết
bằng tiếng Pháp với cách xây dựng truyện và
hành văn thật là mới mẻ
NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ VA-REN VÀ PHAN BỘI
CHÂU
2 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu chung ( 20 phút)
1 Mục tiêu:
- Biết được đôi nét về Nguyễn Ái Quốc- Hồ
Chí Minh Biết được nội dung chính của tác
phẩm
- Biết đọc đúng giọng điệu, làm nổi bật nhân
vật, sự việc trong tác phẩm Xác định nội
dung và chia bố cục
- Tập trung hoạt động học tập theo hướng
dẫn của giáo viên
- Phát triển năng lực giao tiếp, hợp tác
2 Các bước tiến hành
GV nêu cầu:
H: Hãy trình bày những hiểu biết của em về
tác giả Nguyễn Ái Quốcvà tác phẩm
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả: Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí
Minh (1890-1969)
2 Tác phẩm : Đây là truyện ngắn, hình
thức như một bài kí sự nhưng thực tế là một câu chuyện hư cấu
Trang 7“ Những trò Châu” ?
HS nêu ý kiến cá nhân, nhận xét bổ sung
Gọi HS đọc chú thích (15), (16), (19), (21)/
93, 94
GV giới thiệu:
+ Cốt truyện: Hành trình của Va-ren sang
Việt Nam nhận chức: Đi tàu thuỷ bốn tuần lễ
trên biển > đặt chân lên Sài Gòn > ra Huế
-> đến Hà Nội (Phủ toàn quyền Đông Dương
đóng ở Hà Nội) -> vào nhà lao gặp Phan Bội
Châu
+ Kết cấu truyện: Kiểu nghị luận Thông tin
về lời hứa của Va-ren "nửa hứa chính thức"
giải quyết vụ Phan Bội Châu (Tác giả nghi
ngờ: Giải quyết vào lúc nào? Giải quyết ra
sao?)
HS nghe và ghi nhớ
GV hướng dẫn đọc giọng lời kể bình thản
vừa dí dỏm, hài hước, lời đám đông tò mò
bình phẩm,
HS nghe và đọc theo yêu cầu
H: Văn bản này chia làm mấy phần? Nội
dung mỗi phần?
HS trình bày cá nhân
3 Chốt kiến thức:
- Tác giả Nguyễn Ái Quốc
- Bối cảnh bài viết
- Nội dung bài viết
3 Đọc văn bản
4 Bố cục: chia 3 phần
P1 Từ đầu đến "…vẫn bị giam trong
tù.”
-> Những lời hứa giả dối của một kẻ bịt bợm
P2 Tiếp đến "… như Va-ren không hiểu
(Phan Bội Châu).” -> Trò lố của Va-ren đối
với cụ Phan Bội Châu
P3 Còn lại -> Thái độ của Phan Bội
Châu
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu nội dung và nghệ thuật chính( 15 phút)
1 Mục tiêu:
- Nắm rõ: Nội dung và nghệ thuật chính của
văn bản
- Nhận xét được những chi tiết nổi bật về
nghệ thuật, từ nghệ thuật nêu được giá trị
nội dung văn bản
- Tập trung suy nghĩ vấn đề, để trả lời câu
hỏi
- Rèn luyện khả năng nghe, cảm nhận, phân
tích, đánh giá
2 Các bước tiến hành
Gv yêu cầu HS trao đỏi nhóm 4 em đọc lại
văn bản, và cho biết văn bản nói về chuyện
gì? Của ai? Từ đó các em biết được tác giả
muốn nói gì?
HS thảo luận, trình bày, phát biểu bổ
sung.
II Nội dung và nghệ thuật chính
1 Nội dung:
- Lời hứa của Va-ren: Đó là lời dối trá, mục đích để ve vuốt, trấn an người dân Việt Nam, thực chất lời hứa là một trò lố
- Cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và Phan Bộ Châu Thực chất là một màn kịch của chính quyền Pháp
- Thể hiện thái độ giễu cợt, mỉa mai của tác giả đối với Va-ren
2 Nghệ thuật:
Trang 8H: Về nghệ thuật kể chuyện, em thấy có
điểm gì nổi bật?
HS trình bày cá nhân
3 Chốt kiến thức: ( ND- NT) dựa vào
SGK
* Giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh
H: Qua văn bản em học tập được gì ở
Nguyễn Ái Quốc?
HS: Lòng yêu nước, bản lĩnh kiên cường của
người sĩ phu yêu nước Phan Bội Châu trước
sự lố bịch của Va ren; Thấy được vũ khí văn
nghệ của Nguyễn Ái Quốc
GV giáo dục, khắc sâu
- Nghệ thuật hư cấu, tưởng tượng sắc sảo và sáng tạo, giọng văn trào phúng, thâm thúy của tác giả đã góp phần khắc họa sinh động cuộc gặp gỡ giữa Va-ren
và phan Bội Châu
- Đoạn kết của tác phẩm và lời tái bút
=> Thêm đoạn kết giá trị tác phẩm càng sâu sắc, hấp dẫn:
+ Thể hiện rõ hơn thái độ của Phan Bội Châu
- Cách dẫn truyện hóm hỉnh, thú vị, bất ngờ mà hợp lí
3 Hoạt động luyện tập ( củng cố)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động cuảng cố, dặn dò ( 5 phút)
1 Mục tiêu:
- Khắc sâu kiến thức bài học
- Biết nhớ những vấn đề cốt lõi của văn
bản ( ND- NT )
- Biết nghe, cảm nhận những nội dung
chính của bài, có ý thức thực hiện ở nhà
- rèn kĩ năng giao tiếp, vận dụng
2 Các bước tiến hành
GV nêu cau hỏi:
- Em có nhận xét gì về tính cách của hai
nhân vật, qua đó cho biết thái độ của tác
giả?
- Để làm nổi bật hai tính cách đó, tác giả
sử dụng nghệ thuật gì?
HS trả lời cá nhân
3 Chốt kiến thức ( Ghi nhớ )
* Dặn dò:
- Xem lại phần tóm tắt truyện, thuộc ghi
nhớ
- Chuẩn bị bài: Dùng cụm chủ - vị để mở
rộng câu: Luyện tập (tt)
III Ghi nhớ ( SGK )
4 Hoạt động vận dụng
5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng
IV RÚT KINH NGHIÊM:
………
……… ……… ………
KBTB, ngày tháng năm 2017
KÍ DUYỆT