giáo án ngữ văn lớp 6 bài 4 (2)

Thái độ: Biết đặt câu có từ được dùng với nghĩa gốc, từ được dùng với nghĩa chuyển.. Nghĩa của từ chân trong 4 sự vật - Giống: đều tiếp xúc với đất - Khác: Về chức năng... Hs : +Bộ phận

Trang 1

Tuần: 5 Ngày soạn: 11/09/2016

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

Giúp HS củng cố khắc sâu lí thuyết và thực hành viết về văn tự sự

2 Kĩ năng:

Rèn kĩ năng tạo lập văn bản, kĩ năng diễn đạt

3 Thái độ:

Tích cực, tự giác, độc lập

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

Đọc tài liệu, soạn bài

2 Học sinh:

Chuẩn bị vở viết

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

Sử dụng phương pháp diễn giải, câu hỏi nêu vấn đề, hoạt động nhóm, thuyết trình, trực quan

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định lớp:

Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs.

3 Bài mới:

3.1 Đề bài:

Kể lại câu chuyện mà em thích bằng lời văn của em

3.2 Hướng dẫn chấm:

* Yêu cầu:

- Nội dung:

+ Xác định câu chuyện cần kể

+ Kể rành mạch đúng các sự việc chính, nhân vật chính

+ Mở đầu, diễn biến, kết thúc bằng lời văn của em

- Hình thức: Bố cục rõ ràng, văn phong trong sáng, trình bày sạch sẽ

+ Tránh sai lỗi chính tả

Trang 2

* Đáp án – Biểu điểm:

MB: (1 đ)

- Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc định kể

- Tên câu chuyện , tên nhân vật ( Nếu có)

TB: (7 đ)

- Nhân vật nào? Việc làm…?

- Sự xiệc chính…

- Diễn biến sự việc…

- Kết thúc sự việc ra sao …

KB (1 đ)

- Bài học của bản thân em qua câu chuyện và nhân vật ấy là gì ?

- Ý nghĩa

4 Củng cố:

- Nhận xét giờ làm bài của hs

- Xem lại cách làm bài văn tự sự

- Đọc them sách tham khảo

5 Hướng dẫn về nhà:

- Soạn Thạch Sanh

+ Đọc văn bản.

+ Trả lời câu hỏi ở sgk

V RÚT KINH NGHIỆM:

TỪ NHIỀU NGHĨA VÀ HIỆN

Trang 3

TƯỢNG CHUYỂN NGHĨA CỦA TỪ

I MỤC TIÊU:

- HS nhận biết được khái niệm từ nhiều nghĩa, hiện tượng chuyển nghĩa của từ, nghĩa gốc và chuyển nghĩa của từ

- Nhận biết nghĩa gốc và nghĩa chuyển trong từ nhiều nghĩa

2 Kỹ năng:

- Nhận diện được từ nhiều nghĩa

- Bước đầu biết sử dụng từ nhiều nghĩa trong hoạt động giao tiếp.

3 Thái độ:

Biết đặt câu có từ được dùng với nghĩa gốc, từ được dùng với nghĩa chuyển

1 Giáo viên:

2 Học sinh:

Đọc trước bài, trả lời các câu hỏi phần I SGK

Kiểm tra sĩ

2 Bài cũ:

Nghĩa của từ là gì?Có mấy cách giải nghĩa của từ? Cho ví dụ ?

3 Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Cho HS đọc bài thơ “Những cái chân”

Hs đọc

Trong bài thơ trên có cả thảy bao nhiêu từ

“chân” ?

Hs :

Có mấy sự vật có chân cụ thể ? Có mấy

sự vật không có chân ?

Hs :

Trong 4 sự vật có chân, nghĩa của từ chân

có gì giống và khác nhau ?

Hs :

I.Từ nhiều nghĩa

1 Ví dụ: SGK

* Nhận xét

a Có 6 từ chân

b Có 4 sự vật có chân, 1 sự vật không chân

c Nghĩa của từ chân trong 4 sự vật

- Giống: đều tiếp xúc với đất

- Khác: Về chức năng

Trang 4

Nhận xét gì về nghĩa của từ “Chân”?

Hs :

Tìm những nghĩa khác của từ“chân”?

Hs :

+Bộ phận của cơ thể của người hay động

vật: bàn chân, đau chân

+ bộ phận dưới cùng của một số đồ vật có

tác dụng đỡ cho các bộ phận khác: chân

bàn , giường, kiềng

+ Bộ phận dưới cùng một số đồ vật tiếp

giáp và bám chặt vào mặt nền: chân tường

, chân núi ,chân răng

BT nhanh : hãy tìm nghĩa khác nhau của

từ Mũi ?

Hs thảo luận theo bàn , gọi đại diện từng

bàn lên bảng làm

Gv nhận xét, chốt ý

Gv gọi hs đọc ghi nhớ sgk

Hs đọc

Theo em các nghĩa từ chân ở phần 1 có

nét nào giống nhau ?(có điểm chung)

Hs :

Trong tất cả các nghĩa đã tìm hiểu, nghĩa

nào là nghĩa đầu tiên ?

+ Chân gậy : giúp đỡ bà + Chân Compa : Giúp quay + Chân kiềng : đỡ thân kiềng + Chân bàn : đỡ thân bàn -> Chân là từ đa nghĩa(Nhiều nghĩa)

VD 2 : Từ “Mũi”

+ Bộ phận cơ thể của người hoặc động vật, dung để hô hấp : cái mũi

+ Bộ phận nhọn của đồ vật :Mũi kim , kéo, dao, lê…

+ Bộ phận phía trước của phương tiện giao thông: Thuyền , tàu , xe

+Bộ phận cuả lãnh thổ :mũi đất, mũi cà

mau, mũi né

2 Ghi nhớ SGK

II Hiện t ư ợng chuyển nghĩa của từ 1.VD SGK

- Chân: Là bộ phận dưới cùng của cơ thể

người hay động vật, dùng để đi đứng

Chân (1)-> Nghĩa gốc

Trang 5

Nghĩa đầu tiên đó gọi là nghĩa gì ?

Hs :

Nghĩa nào của từ “Chân” được hình thành

trên cơ sở nghĩa ban đầu ? Nó được gọi là

nghiã gì ?

Vậy thế nào là nghĩa chuyển ?

Hs :

Hai từ “Xuân” trong ví dụ sau được dùng

theo mấy nghĩa ?

Mùa xuân là tết trồng cây

Làm cho đất nước càng ….xuân

(1) Chỉ mùa xuân

(2) Chỉ sự tươi trẻ

Từ “reo” trong ví dụ này được dùng theo

mấy nghĩa ?

aThấy mẹ đi chợ về, bé reo lên, ra đón

b Cứ mỗi chiều nghe dừa reo…

Gọi hs tìm ba từ chỉ bộ phận của cơ thể

con người và kể ra một số ví dụ sau đó

cho hs thi tìm từ

Cho hs thảo luận

Gọi hs lên bảng trình bày

= >Làm cơ sở hình thành nghĩa khác

- Chân(2,3) -> Nghĩa chuyển, được hình

thành trên cơ sở nghĩa gốc

=> Trong một câu cụ thể, mỗi từ thường được dùng với một nghĩa cụ thể Tuy nhiên vẫn có một câu dùng cả nghĩa gốc lẫn nghĩa bóng

2 Ghi nhớ (Sgk)

III Luyện tập BT1

- Đầu: + Đau đầu, nhức đầu + Đầu sông, đầu nhà + Đầu mối

- Mũi: + Mũi đất + Mũi kim

- Mắt : Mắt cá, đau mắt, mắt không thấy đường

- Răng : Răng người, động vật , cưa

- Tai : tai ấm, tai nấm , tai cối xay

- Tay , chân, mũi

BT2

Lá: phổi, lách , gan

Quả: tim, thận

BT3

Trang 6

Cho hs làm nhanh vào vở, gọi 1-2 em lên

chấm điểm

a Từ sự vật sang hành động

- cái đục->đục gỗ

- cái cuốc -> Cuốc đất

- Hộp sơn -> sơn cửa

- bao muối -> muối dưa

b Hành động sang đơn vị

- vác củi -> một vác củi

- Bó lúa -> gánh 2 bó lúa

- Cuộn giấy -> ba cuộn giấy

4 Củng cố:

- Đọc lại ghi nhớ

- Gv hệ thống toàn bài

- Học ghi nhớ

- Làm bài tập còn lại

- Chuẩn bị bài: Lời văn Đoạn văn tự sự

LỜI VĂN - ĐOẠN VĂN TỰ SỰ

I MỤC TIÊU:

- Nắm được hình thức lời văn kể người, kể việc chủ đề và kết trong đoạn văn

- Xây dựng được đoạn văn giới thiệu và kể chuyện sinh hoạt hàng ngày

2 Kĩ năng:

Nhận ra các hình thức, các kiểu câu thường dùng trong việc giới thiệu nhân vật,

sự việc, kể chuyện, nhận ra mối liên hệ giữa các câu trong đoạn văn và ví dụ để xây dựng đoạn văn giới thiệu nhân vật và kể việc

3 Thái độ:

Giáo dục hs tinh thần nghiêm túc, tích cực trong học tập

Trang 7

1 Giáo viên:

2 Học sinh:

Đọc trước bài, trả lời các câu hỏi phần I SGK

Kiểm tra sĩ

2 Bài cũ:

3 Bài mới:

Một bài văn gồm có nhiều đoạn văn liên kết với nhau để tạo thành Mỗi đoạn văn thì gồm nhiều câu văn lien kết lại với nhau Các câu văn ấy cũng chính là lời văn tự sự Vậy để hiểu rỏ hơn thế nào là lời văn tự sự, đoạn văn tự sự thì tiết học này sẽ giúp chúng

ta sẽ tìm hiểu

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Trong cuộc sống hàng ngày chúng ta

thường nghe nhận xét như : Lời văn chưa

trôi chảy, lời văn khô khan vậy em hiểu thế

nào là lời văn ?

Hs :

Gọi 2 hs đọc 2 đoạn văn sgk (T58)

Đoạn 1,2 kể về nhân vật nào?

Hs :

Hai đoạn giới thiệu sự việc gì ?

Hs :

Khi kể về các nhân vật trên, tác giả dân gian

đã giới thiệu những gì ?

Hs :

Giới thiệu nhân vật người ta thưòng dùng từ

hay cụm từ nào ?

I Lời v ă n, đ oạn v ă n tự sự

- Lời văn ở đây được hiểu là cách thức diễn đạt, kiểu diễn ngôn

1 Lời v ă n giới thiệu nhân vật

Đ1: Nhân vật vua Hùng , Mị Nương Đ2: Sơn Tinh ,Thuỷ Tinh

- Sự việc : + Vua Hùng kén rể (Đ1) + Hai chàng đến cầu hôn(Đ2)

- Giới thiệu: tên, lai lịch, quan hệ, tính tình, tài năng,ý nghiã của nhân vật để chuẩn bị cho diễn biến câu chuyện sau này

- Thuờng dung cụm từ :Người đẹp như

Trang 8

Hs :

Nói tóm lai khi giới thiệu nhân vật, người ta

thường giới thiệu những gì ?

Hs :

GV cho hs đọc đoạn 3 SGK T59

Đoạn văn trên kể về điều gì ?

Hs :

Các nhân vật đã có những hành động gì ?

Hs :

Tác giả đã dùng những cụm từ nào để miêu

tả hành động của nhân vật ? gạch chân dứơi

những từ chỉ hành động ấy ?

Hs :

Các hành động ấy được kể theo thứ tự như

thế nào?kết quả của các hành động ấy là gì?

Hs : Kết quả hành động : ngập lụt, ngập

ruộng đồng

Lời kể trùng điệp “Nước ngập nước

ngập”gây cho em ấn tượng gì ?

Hs : Taọ hình ảnh khủng khiếp về nạn lũ lụt

Khi kể trong văn tự sự chúng ta chú ý kể

những điều gì ?

Hs :

Hs đọc đoạn văn 3 ở sgk

Mỗi đoạn văn gồm mấy câu ? Biểu đạt ý

chính nào ? câu nào biểu đạt ý chính ấy ?

Hs :

Các câu nêu ý chính ấy người ta gọi là câu gì

?

Hs :

hoa, tính nết hiền dịu, người ta gọi chàng là hoặc cá từ : “Có, là”

=> Lời giới thiệu nhân vật thường kể về tên tuổi , tài năng , lai lịch…

2 Lời v ă n kể sự việc

- Kể về sự việc hành động của nhân vật

- Hành động nhân vật

- TT đến sau không lấy được vợ đùng đùng nỗi giận, đem quân đuổi theo, hô mưa, gọi gió làm thành giông bão, dâng nước sông cuồn cuộn, nước ngập, nước dâng đánh ST

- Kể theo thứ tự hợp lí từ trước tới sau theo thứ tự tăng dần( thấp -> cao)

=> Khi kể thì : kể các hành động, việc làm , kết quả, sự thay đổi do các hành động ấy đem lại

3 Đ oạn v ă n

- Đ1:2 câu , Vua Hùng kén rễ (C2)

- Đ2: 6 câu, Hai người đến cầu hôn đều

có tài lạ như nhau, đều xứng đáng làm rễ vua.(C1,4)

- Đ3: 3 câu, TT dâng nước đánh ST(C1)

* Các câu nêu ý chính gọi là câu chủ đề

Trang 9

Nếu đảo lộn thứ tự các câu lại được không ?

Vì sao ?

Hs : Không, Vì nếu đảo ngược thì đó là văn

giải thích lí do chứ không phải là văn kể nữa

Các câu còn lại có quan hệ gì với ý chính?

Hs :

Thông thường một đoạn văn diễn tả mấy ý?

Hs :

Xét về mặt hình thức thì đoạn văn được thể

hiện như thế nào?

Hs :

Gv gọi hs đọc ghi nhớ trong SGK

Hs : đọc

HS làm độc lập

Thảo luận nhóm 3p

HS làm độc lập

* Các câu trong đoạn văn kết hợp chặt chẽ với nhau giải thích , làm nôỉ bật cho

ý chính

*Thông thường mỗi đoạn văn thường diễn đạt một ý chính

* Về hình thức :Mở đầu viết lùi vào , hết đoạn chấm xuống dòng Mỗi đoạn có nhiều câu chủ đề thống nhất, có liên kết giữa các câu

* Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập BT1

a.“Cậu chăn bò giỏi”

b.kể về tính tình hiền lành của cô em út

c Kể về tính trẻ con của cô hàng nước

BT2

- Câu b đúng vì hành động của người gác rừng theo thứ tự trước sau

- Câu c sai kể lẫn lộn hành độngc ảu người gác rừng

4 Củng cố:

Đọc lại ghi nhớ

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm bài tập còn lại , xem trứoc bài : Thạch Sanh

Trang 10

Ngày….tháng….năm 2016

Ký duyệt

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	165 KB