giáo án ngữ văn lớp 6 bài 3 (2)

Kiến thức: - Giúp HS nắm được khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của ngôi kể trong văn tự sự ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba - Sự khác nhau của ngôi kể thứ 3 và ngôi kể thứ nhất.. - Vận dụng n

Trang 1

Tuần: 9 Ngày soạn: 9/10/2016

NGÔI KỂ VÀ LỜI KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Giúp HS nắm được khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của ngôi kể trong văn tự sự (ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba)

- Sự khác nhau của ngôi kể thứ 3 và ngôi kể thứ nhất.

2 Kĩ năng:

- Biết lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong tự sự.

- Vận dụng ngôi kể vào đọc -hiểu văn bản tự sự

3 Thái độ:

Nghiêm túc, hứng thú , tích cực tự giác trong học tập Có ý thức cầu tiến vươn lên

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

Đọc tài liệu, soạn bài

2 Học sinh:

Đọc trước bài, trả lời các câu hỏi phần I SGK

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

Sử dụng phương pháp diễn giải, câu hỏi nêu vấn đề, hoạt động nhóm, thuyết trình, trực quan

IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

1 Ổn định lớp:

Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

Kể về việc làm của bản thân em trong ngày hôm qua ?

3 Bài mới:

Các em vừa nghe bạn kể một câu chuyện về chính bản thân của bạn Ở đây bạn

đã xưng “em” Vậy cách xưng hô như vậy có tác dụng gì? Và trong khi kể chuyện thì chúng ta được phép sử dụng những từ ngữ xưng hô nào, tác dụng của việc sử dụng những từ ngữ xưng hô ấy là gì ? Tiết học hôm nay sẽ giúp các em tìm câu trả lời

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Ngôi kể là gì ?

Hs : là vị trí giao tiếp mà người kể sử

I Ngôi kể và vai trò của ngôi kể trong văn tự sự

Trang 2

dụng khi kể chuyện

GV gọi HS đọc các đoạn văn sgk

Hs : đọc

Người kê gọi tên các nhân vật là gì ?

Hs : vua, thằng bé, hai cha con, sứ giả,

họ

Vậy người kể đã sử dụng ngôi kể thứ

mấy?

Hs : thứ 3

Khi sử dụng ngôi kể như thế, tác giả có

thể làm những gì?

Hs:

Khi ấy tác giả ở đâu?

Hs:

Trong đoạn văn này , người kể tự xưng

mình là gì ?

Hs :

Gach chân dưới các từ xưng hô ấy ?

Hs :

Khi xưng hô như vậy , người kể có thể

làm được những gì ?

Hs

Nếu chọn ngôi kể thứ 3, nguời kể có thể

làm được như thế hay không ?Vì sao?

Hs :

Mỗi ngôi kể đều có những điểm mạnh ,

điểm yếu Vậy theo em đó là những gì?

Hs :

Gv gọi hs đọc ghi nhớ trong sgk

Hs : đọc

Gv treo bảng phụ có chứa đoạn văn

Yêu cầu hs đọc và xác định ngôi kể trong

đoạn văn đó.Nêu tác dụng của ngôi kể?

b Có thể thay thế ngôi kể trong đoạn văn

nói trên không? Cho hs thực hành

1 Đọc các đoạn văn: (sgk)

2 Nhận xét:

Đ1: Kể theo ngôi thứ 3

- Dấu hiệu: Người kể dấu mình, không biết

ai kể, nhưng người kể có mặt khắp nơi

- Đ2: Kể theo ngôi thứ nhất Xưng “tôi” -> Dế Mèn

- Người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình nghe, mình thấy, mình trải qua, trực tiếp nói ra cảm tưởng , ý nghĩ , tình cảm của mình

* Tác dụng:

+ Điểm mạnh -ngôi 1 : tính chủ quan

-Ngôi 3 :Tính khách quan

+ Điểm yếu :-Ngôi 1 :Tính khách quan

-Ngôi 3 : Tính chủ quan

3 Ghi nhớ sgk

II Luyện tập :

Trang 3

“Ông lão há miệng ra như bị bò cạp

chích Ông biết thừa là bọn chúng

chẳng lạ gì gia đình ông, nhưng ông

vẫn cứ phải ngạc nhiên như vậy”

Gv nhận xét bài làm của hs sau đó chốt

ý nội dung bài dạy Yêu cầu hs nhăc lại

khái niệm về ngôi kể và lời kể trong văn

tự sự

Hs :

Thay đổi ngôi kể trong đoạn văn từ thứ

nhất sang thứ ba.Nhận xét sự khác biệt

giữa 2 đoạn

Hs : làm vào vở

Gv gọi hs lên bảng làm, chấm điểm

Thay ngôi kê thứ 3 sang ngôi kể thứ 1.So

sánh 2 đoạn văn tìm sự khác biệt

Hs : làm theo bàn

GV quan sát , gợi ý nhắc nhở từng bàn

Truyện Cây Bút Thần kể theo ngôi thứ

mấy? Vì sao em biêt ?

Hs :

Tác dụng của ngôi kể này là gì ?

Hs :

Vì sao các truyện cổ tích , truyền thuyết

thường kể theo ngôi thứ 3?

Hs:

BT1:

Thay tất cả các từ “Tôi” bằng từ “Dế Mèn” hoặc Mèn

- Đoạn mới : nhiều tính khách quan như là

đã xảy ra

- Đoạn cũ : nhiều tính chủ quan, như là đang xảy ra, hiển hiện trứơc mắt ngưòi đọc qua giọng kể của người trong cuộc

BT2 :

- Thay tất cả từ Thanh = Tôi Nhận xét tương tự như câu 1

BT3

- Cây Bút Thần : ngôi thứ 3

- Vì không có nhân vật nào xưng Tôi

- Tác dụng : người kể có thể tự do linh hoạt

kể những gì diẽn ra với nhân vật ML

BT4:

Trong các truyện cổ tích, truyền thuyết thường kể theo ngôi thứ 3

-Vì đây là những câu chuyện đựoc sáng tác theo tính tập thể và lưu truyền từ đời này sang đời khác, chứ không phải theo quan sát, nhận xét của bản thân người kể

4 Củng cố:

Trang 4

- Các truyện dân gian đã học kể theo ngôi thứ mấy ?

- GV hệ thống toàn bài

5 Hướng dẫn về nhà:

- Nắm chắc các ngôi kể

- Luyện tập: Làm các bài tập trong sgk

- Học thuộc ghi nhớ

V RÚT KINH NGHIỆM:

ĐỌC THÊM Văn bản - ÔNG LÃO ĐÁNH CÁ VÀ CON CÁ VÀNG

( Truyện Cổ tích )

I MỤC TIÊU:

- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện cổ tích “Ông lão đánh cá và con cá vàng”

- Nắm được biện pháp nghệ thuật chủ đạo và một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu, đặc sắc trong truyện

2 Kĩ năng:

- Kể lại được truyện.

- Phân tích các sự kiện trong truyện

- Đọc hiểu vănbản truyện cổ tích thần kì

3 Thái độ:

Giáo dục HS ý thức không tham lam, bội bạc, đồng thời trân trọng, ca ngợi lòng biết ơn đối với những tấm lòng nhân hậu - Phê phán lối sống tham lam, hẹp hòi

4 Tích hợp: Kĩ năng sống.

1 Giáo viên:

2 Học sinh:

Trang 5

Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

Kể tóm tắt câu chuyện “Cây bút thần”?

3 Bài mới

“Ông lão đánh cá và con cá vàng” là một truyện cổ tích dân gian Nga,Đức được

Pu-skin( đại thi hào Nga) viết lại bằng 205 câu thơ tiếng Nga và được Vũ Đình Thi, Lê trí Viễn qua văn bản tiếng Pháp Câu chuyện vừa giữ được nét chất phác, dung dị với những buiện pháp nghệ thuật, rất quen thuộc của truyện cổ dân gian, vừa rất điêu luyện, tinh tế trong sự miêu tả và tổ chức truyện

Gọi HS đọc phân vai: Cá vàng, ông lão,

mụ vợ

Giải thích các từ khó (sgk)

Gọi 1 -> 2 HS kể tóm tắt văn bản

Trong truyện có mấy lần ông lão ra

biển?

Tác dụng của biện pháp lặp lại đó?

Mức độ thay đổi của cảnh biển như thế

nào?

Hs:

- L1: Biển gợn sóng êm ả

- L2: Biển xanh đã nỗi sóng

- L3: Biển xanh nỗi sóng dữ dội

- L4: Biển nỗi sóng mù mịt

- L5: Một cơn giông tố kinh khủng kéo

đến, mặt biển nỗi sóng ầm ầm

I Đọc - Tìm hiểu chung

1 Đọc và giải thích từ khó: ( sgk)

2 Tóm tắt văn bản

3 Kể chuyện

II Đọc - Tìm hiểu văn bản

1 Sự việc ông lão đi ra biển

- 5 lần ông lão đi ra biển

- Tạo nên tình huống gây sự hồi hộp cho người nghe

Biển mang ý nghĩa ẩn dụ: cũng hiền từbao

dung, nhưng cũng tỏ thái độ bất bình, giận dữ trước những thói xấu của con người Đó cũng

là thái độ của nhân dân trước lòng tham giàu sang và quyền lực

2 Nhân vật ông lão

Trang 6

Qua lời nói của cá vàng em thấy ông

lão là người như thế nào?

Hs:

Thái độ và hành động của ông lão

trước những đòi hỏi của mụ vợ như thế

nào?

Hs:

Bà vợ ông lão đòi hỏi cá vàng những

điều gì?

Hs:- L1: Đòi máng lợn mới

- L2: Đòi một cái nhà rộng

- L3: Muốn làm nhất phẩm phu nhân

- L4: Muốn làm nữ hoàng

- L5: Muốn làm Long Vương

Nhận xét về sự đòi hỏi của mụ vợ?

Hs:

Thái độ của mụ đối với ông lão ra sao?

Mụ vợ mang bản chất nào?

Hs:

Cá vàng trừng trị mụ có thích đáng

không?

Hs:

Truyện sử dụng những nét nghệ thuật

độc đáo nào?

Hs:

Ý nghĩa của truyện?

Hs:

- Lão ngư nghèo khổ, chăm chỉ làm ăn

-> Nhu nhược, cam chịu, nhẫn nhục

3 Nhân vật mụ vợ ông lão

- Lòng tham vô đáy, muốn có mọi thứ của cải, danh vọng, quyền lực

-> Tham lam, bội bạc, cay nghiệt, thô bỉ

- Mụ mắng, quát, dận dữ, nỗi cơn thịnh nộ với chồng

-> Giai cấp bốc lột, thống trị tham ác

=> Cá vàng trùng trị mụ vợ rất thích đáng

Từ đỉnh cao quyền lực và danh vọng mụ đánh mất tất cả

4 Nét đặc sắc nghệ thuật

- Tương phản, đối lập

- Trùng lặp, tăng cấp, nhân hoá

5 Ý nghĩa

- Cá vàng đại diện cho lòng tốt, cái thiện

- Trừng trị thích đáng kẻ tham lam, bội bạc

4 Củng cố:

Thái độ cuả biển đối với các yêu cầu của mụ vợ

- Nắm chắc cốt truyện

- Học ghi nhớ

- Chuẩn bị bài: Thứ tự kể trong văn tự sự

Trang 7

Tuần : 9 Ngày soạn : 9/10/2016

THỨ TỰ KỂ TRONG VĂN TỰ SỰ

I MỤC TIÊU:

- Thấy trong tự sự có thể kể xuôi, có thể kể ngược tuỳ theo nhu cầu thể hiện

- Tự nhận thấy sự khác biệt giữa cách kể “xuôi” và kể “ngược”, biết được muốn

kể “ngược” phải có điều kiện

2 Kĩ năng:

- Chọn thứ tự kể phù hợp với đặc điểm thể loại và nhu cầu biểu hiện nội dung

- Vận dụng hai cách kể vào bài viết của mình.

3 Thái độ:

Ý thức tập luyện các kể chuyện và tình cảm yêu quý môn học TLV

1 Giáo viên:

2 Học sinh:

Kiểm tra sĩ

2 Bài cũ:

Thế nào là ngôi kể? Ngôi kể thứ nhất?

3 Bài mới:

Trong tự sự hiện đại, bao gồm kể chuyện đời thường, kể chuyện tưởng tượng, sáng tạo, kể theo dòng hồi tưởng và có thể kể ngược Chọn thứ tự kể nào phụ thuộc vào đặc điểm thể loại và nhu cầu biểu đạt nội dung, sao cho thích hợp để đạt hiệu quả giao tiếp tốt nhất

Trang 8

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Gv cho hs tóm tắt các sự việc chính?

Gv đưa bảng phụ

Cho các nhóm nhận xét

Các sự việc trong truyện được kể theo

thứ tự nào?

Hs:

Kể theo thứ tự đó tạo hiệu quả nghệ thuật

gì?

Hs:

Thứ tự thực tế của các sự việc trong bài

văn đã diễn ra như thế nào?

Hs:

Chuyện kể theo ngôi nào?

Hs:

Bài văn kể theo thứ tự nào?

Hs:

Kể như vậy có tác dụng nhấn mạnh đến

điều gì?

Hs:

Rút ra nhận xét gì?

Hs:

BT1 HS thảo luận theo bàn

Truyện kể theo ngôi nào?

Hs:

I Tìm hiểu thứ tự kể trong văn tự sự

1 Tóm tắt các sự việc trong truyện “ Ông lão đánh cá và con cá vàng”

- Ông lão đi đánh cá bắt đuợc cá vàng, và thả cá vàng, ông nhận lời hứa giúp đỡ của

cá vàng

- Năm lần ông lão ra biển gặp cá vàng…, năm lần sóng biển thay đổi, lòng tham của

mụ vợ ngày càng tăng

-> Kể theo thứ tự tự nhiên ( kể xuôi ), thứ

tự gia tăng của lòng tham…, tăng ý nghĩa tố cáo và phê phán

2 Đọc bài văn sách giáo khoa

- Ngỗ mồ côi cha mẹ, không có người rèn

- Ngỗ tìm cách trêu chọc, đánh lừa…

- Khi Ngỗ bị chó dại cắn, không ai cứu

- Ngỗ bị chó cắn, tiêm thuốc trừ dại

* Ngôi kể thứ ba

- Kể theo mạch cảm xúc, tam trạng nhân vật

- Kể hiện tại-> quá khứ -> hiện tại

=> Tạo sự hấp dẫn tăng cường kịch tính

3 Ghi nhớ ( SGK)

II Luyện tập BT1

Câu chuyện kể theo thứ tự:

- Chuyện kể ngược theo dòng hồi tưởng

- Kể theo ngôi thứ nhất

- Đóng vai trò cơ sở cho việc kể ngược

Trang 9

Yếu tố hồi tưởng đóng vai trò gi?

-> Đại diện trình bày, lớp nhận xét

BT 2 GV hướng dẫn

Hs tự làm vào vở

BT2

GV hướng dẫn

- Giới thiệu lần đầu em đi chơi xa: dã ngoại

- Ai đưa đi: bố, mẹ, cả gia đình

- Địa điểm: ra thị xã, thành phố…

4 Củng cố:

- Thế nào là kể theo thứ tự tự nhiên?

- Thế nào là kể ngược?

- Kể ngược nhằm tác dụng gì?

- Học thuộc và nắm chắc ghi nhớ

- Ôn tập để viết bài văn số 2

Ngày….tháng….năm 2016

Ký duyệt

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	163 KB