Quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng Sư phạm Savannakhet, nước CHDCND Lào

Trong những năm qua quản lý công tác sinh viên của nhà trường đã có những tiến triển nhất định, tuy nhiên, với quy mô đào tạo ngày một tăng, việc giáo dục SV trong học tập, tu dưỡng rèn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ––––––––––––––––––––––––––

SOUNTHALAPHONE PHOMMABOUTH

QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN Ở

TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SAVANNAKHET,

NƯỚC CHDCND LÀO

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2017

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM ––––––––––––––––––––––––––

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền

THÁI NGUYÊN - 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân, các số liệu trình bày trong luận văn là trung thực, rõ ràng và chưa từng được ai công

bố trong các công trình khoa học khác

Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình

Savannakhet, ngày tháng năm 2017

Tác giả luận văn

Sounthalaphone PHOMMABOUTH

LỜI CẢM ƠN

Đề tài "Quản lý công tác sinh viên của Trường Cao đẳng Sư phạm Savannakhet nước CHDCND Lào" là một nội dung nhỏ trong lĩnh vực khoa

học quản lý giáo dục, nhưng là kết quả của một quá trình nghiên cứu của bản

thân tác giả sau một thời gian học tập và nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục Để có được kết quả này, ngoài sự nỗ lực, cố gắng của bản thân, trong quá trình tiến hành nghiên cứu hoàn thiện đề tài, tôi đã nhận được sự động viên, giúp đỡ, hướng dẫn của sự tận tình của các thầy cô giáo trong Khoa Tâm lý giáo dục, Phòng Đào tạo Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên và các thầy cô đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập và

nghiên cứu tại Trường

Đặc biệt, tôi xin được bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền - Cô giáo đã trực tiếp giúp đỡ, hướng dẫn cho tôi trong suốt quá

trình nghiên cứu và hoàn thiện bản luận văn này

Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ của các đồng chí cán bộ, giáo viên và sinh viên Trường cao đẳng sư phạm Savannakhet đã động viên, chia sẻ, giúp đỡ, cung cấp thông tin, trao đổi nhận xét đánh giá hết sức có giá trị cho bản thân tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn chỉnh đề tài

Dù đã cố gắng nhiều, song vì những lý do khách quan và chủ quan, luận văn không thể tránh khỏi những thiếu xót Rất mong nhận được sự góp ý, chỉ dẫn và giúp đỡ của quý thầy cô giáo, và các bạn đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2017

Tác giả

Sounthalaphone PHOMMABOUTH

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các chữ viết tắt iv

Danh mục các bảng v

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Khách thể nghiên cứu 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Cấu trúc của luận văn 4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM 5

1.1 Vài nét tổng quan nghiên cứu vấn đề 5

1.1.1 Những nghiên cứu ở trong nước 5

1.1.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam 5

1.2 Các khái niệm công cụ của đề tài 6

1.2.1 Quản lý 6

1.2.2 Khái niệm sinh viên 9

1.2.3 Công tác sinh viên 9

1.2.4 Quản lý công tác sinh viên ở trường cao đẳng sư phạm 10

1.3 Một số vấn đề lý luận về công tác sinh viên ở trường CĐSP 11

1.3.1 Ý nghĩa của công tác sinh viên 11

1.3.2 Nội dung công tác sinh viên ở trường Cao đẳng sư phạm 13

1.4 Một số vấn đề lý luận về quản lý công tác sinh viên ở trường CĐSP 15

1.4.1 Nguyên tắc quản lý công tác sinh viên 15

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý công tác sinh viên 18

1.4.3 Chỉ đạo triển khai thực hiện công tác sinh viên 19

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá công tác sinh viên 20

1.4.5 Phương pháp quản lý công tác sinh viên 21

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác sinh viên ở trường CĐSP 25

1.5.1 Những yếu tố khách quan 25

1.5.2 Những yếu tố chủ quan 27

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 29

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SAVANNAKHET, NƯỚC CHDCND LÀO 30

2.1 Khái quát về trường Cao đẳng sư phạm Savanankhet 30

2.2 Khái quát về khảo sát thực trang 31

2.2.1 Mục đích khảo sát 31

2.2.2 Nội dung khảo sát 31

2.2.3 Đối tượng, cách thức khảo sát 31

2.3 Thực trạng thực hiện công tác sinh viên của Trường cao đẳng sư phạm Savannakhet 32

2.3.1 Các hoạt động đầu khóa học 32

2.3.2 Thực trạng thực các hoạt động học tập, rèn luyện của sinh viên 34

2.3.3 Công tác giáo dục chính trị tư tưởng và các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao 39

2.3.4 Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với SV 43

2.3.5 Quản lý SV nội trú, ngoại trú 46

2.3.6 Thực trạng công tác khen thưởng, kỷ luật đối với sinh viên 52

2.4 Thực trạng quản lý công tác sinh viên ở trường CĐSP Savanakhet

nước CHDCND Lào 53

2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch quản lý công tác sinh viên ở trường CĐSP Savanakhet 53

2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện công tác sinh viên ở trường CĐSP Savanakhet 54

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo triển khai công tác sinh viên ở trường CĐSP Savanakhet 55

2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá công tác sinh viên ở trường CĐSP Savanakhet 56

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác SV ở trường CĐSP Savanakhet 58

2.6 Nhận xét chung 63

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 66

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA CÔNG TÁC SINH VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM SAVANNAKHET 67

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 67

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 67

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn, khoa học 67

3.1.3 Đảm bảo tính hiệu quả 67

3.1.4 Đảm bảo tính khả thi 68

3.2 Các biện pháp quản lý Công tác sinh viên 69

3.2.1 Nâng cao nhận thức, thống nhất quan điểm trong toàn trường về quản lý công tác sinh viên trong bối cảnh hiện nay 69

3.2.2 Lập kế hoạch công tác QL SV phù hợp với thực tiễn của trường CĐSP Savalakhet 71

3.2.3 Củng cố tổ chức nhân sự phụ trách CTSVcả về số lượng và chất lượng đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng quản lý CT SV 73

3.2.4 Tăng cường công tác phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà

trường và các cơ quan, tổ chức khác trong quản lý công tác sinh viên 75

3.2.5 Đối mới thi đua,khen thưởng,kỷ luật đánh giá trong quản lý sinh viên 78

3.2.6 Tăng cường cơ sở vật chất cho công tác sinh viên 78

3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 79

3.3.1 Mục đích của khảo sát 79

3.3.2 Tổ chức tiến hành khảo sát 80

3.3.3 Kết quả khảo sát 80

3.3.4 Phân tích kết quả khảo sát 81

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 83

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 84

TÀI LIỆU THAM KHẢO 87 PHỤ LỤC

DANH MỤC VIẾT TẮT

-CHDCNDL Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào

- CT SV Công tác sinh viên

- CSVC & TBDH Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

- ĐTN NDCM Lào Đoàn Thanh niên NDCM Lào

- GD&TT Giáo dục và Thể thao

nghệ thể dục thể thao 41 Bảng 2.6: Điều kiện đảm bảo các hoạt động văn hóa văn nghệ 42 Bảng 2.7: Đánh giá của CBGV về quản lý thực hiện chế độ chính sách cho

sinh viên 44 Bảng 2.8: Đánh giá về quy trình xét duyệt và giải quyết các chế độ chính

sách đối với SV 45 Bảng 2.9: Thực trạng công tác sinh viên nội trú và ngoài trú của trường

hiện nay 49 Bảng 2.10: Thực trạng cơ sở vật chất phục vụ hoạt động học tập, sinh hoạt

của sinh viên 51

Bảng 2.11: Thực tra ̣ng xây dựng kế hoa ̣ch công tác sinh viên ở trường

CĐSP Savanakhet 53

Bảng 2.12: Thực tra ̣ng xây dựng bô ̣ máy quản lý và tổ chức thực hiê ̣ncông

tác sinh viên ở trường CĐSP Savanakhet 54

Bảng 2.13: Thực trạng chỉ đa ̣o triển khai công tác sinh viênở trường CĐSP

Savanakhet 56

Bảng 2.14: Thực tra ̣ng kiểm tra, đánh giá công tác sinh viên ở trường

CĐSP Savanakhet 57

Bảng 2.15: Đánh giá của của CB, GV, SV về các yếu tố ảnh hưởng đến

quản lý công tác SV trong Nhà trường CĐSP Savanakhet 58 Bảng 3.1: Tổng hợp kết quả thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp quản lý công tác SV của Trường Cao đẳng Sư phạm Savannakhet 80

[31;tr.5], công tác xây dựng đội ngũ cán bộ có vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp phát triển cách mạng của Đảng nhân dân cách mạng Lào nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước là yêu cầu quan trọng của công cuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân ở nước CHDCND Lào hiện nay

Trong những năm qua quản lý công tác sinh viên của nhà trường đã có những tiến triển nhất định, tuy nhiên, với quy mô đào tạo ngày một tăng, việc giáo dục SV trong học tập, tu dưỡng rèn luyện, nâng cao ý thức đạo đức nắm vững kiến thức chuyên môn đòi hỏi hệ thống tổ chức, đội ngũ, biện pháp quản

lý, sự phối hợp của các phòng ban chức năng trong việc quản lý SV là những vấn đề mà nhà trường đang quan tâm, tìm những biện pháp để giải quyết

Nâng cao chất lượng dạy và học, đặc biệt là đội ngũ giảng viên các trường đại học và cao đẳng sư phạm có vai trò rất quan trọng bới vì giữ vai trò quyết định trong việc hình thành năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức, phẩm chất chính trị, định hình nhân cách sinh viên và con người của

xã hội

Trường Cao đẳng sư phạm Savannakhet nước CHDCND Lào đã trải qua

50 năm xây dựng và trưởng thành tạo ra những thầy cô giáo ở tỉnh Savanakhet

và các tỉnh khác của Lào có phẩm chất nhân cách tốt đáp ứng yêu cầu ngày

càng cao đối với sự nghiệp giáo dục của đất nước, tăng cường đáp ứng nhu cầu phát triển KT-XH của quốc gia trong yêu cầu hội nhập

Đối với Trường Cao đẳng sư phạm Savannakhet, ngay từ khi thành lập cho đến nay, CTSV luôn được quan tâm và đạt được kết quả khả quan.Tuy nhiên việc quản lý CTSV của Trường vẫn còn những bất cập, hạn chế nhất định Muốn vậy nhà trường cao đẳng phải coi trọng quản lý công tác sinh viên, đây là một nhiệm vụ quan trọng có tác dụng mạnh mẽ đối với chất lượng đào tạo của các trường cao đẳng

Là một người trực tiếp làm công tác quản lý sinh viên, với mong muốn ứng dụng những kiến thức quản lý đã học cũng như với kinh nghiệm của bản thân, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả quản lý của nhà

trường, vì thế, chúng tôi chọn đề tài: "Quản lý công tác sinh viên tại trường

cao đẳng sư phạm Savannakhet" làm đề tài nghiên cứu

3 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý của Phòng công tác sinh viên về công tác sinh viên ở Trường Cao đẳng sư phạm Savannakhet

4 Khách thể nghiên cứu

Quản lý công tác sinh viên ở các trường cao đẳng sư phạm

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng sư phạm

5.2 Khảo sát thực trạng quản lý công tác sinh viên ở Trường Cao đẳng sư phạm Savannakhet

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý công tác sinh viên ở Trường Cao đẳng

sư phạm Savannakhet

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Tìm kiếm tài liệu, đọc, phân tích, hệ thống hoá, khái quát hoá tài liệu để xác định các khái niệm, xây dựng quan điểm, nội dung nghiên cứu

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp điều tra

Chúng tôi tiến hành điều tra bằng ankét với hệ thống câu hỏi đóng và mở, để khảo sát thực trạng quản lý công tác sinh viên ở trường CĐSP Savanakhet, thăm dò ý kiến của cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên về công tác quản lý sinh viên trong tình hình hiện nay

6.2.3 Phương pháp chuyên gia

Chúng tôi tiến hành xinh ý kiến của các nhà quản lý giáo dục, các giảng viên

có kinh nghiệm để kiểm nghiệm tính khả thi, tính khoa học của biện pháp đã đề xuất

6.3 Phương pháp sử dụng toán thống kê

Chúng tôi đã sử dụng các phương pháp thống kê toán học để xử lý kết quả nghiên cứu nhằm tăng mức độ tin cậy cho đề tài

* Tính số trung bình cộng:

Công thức:

1

n i i

x X

n



+ m là số lượng khách thể trả lời

+ n là số lượng khách thể được nghiên cứu

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, khuyến nghị và Tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn gồm 3 chương :

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác sinh viên ở trường Cao đẳng sư phạm

Chương 2: Thực trạng quản lý công tác sinh viên tại Trường Cao đẳng sư phạm Savannakhet

Chương 3: Biện pháp quản lý Công tác sinh viên Trường Cao đẳng sư phạm Savannakhet

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC SINH VIÊN

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM 1.1 Vài nét tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu ở trong nước

Ở Lào đã có một số công trình nghiên cứu về CTSV và quản lý SV Công tác quản lý giáo dục sinh viên đã được một số tác giả quan tâm nghiên cứu như:

Tác giả Thongvilay HOMSOMBATH với công trình “Quản lý hoạt động sinh viên khoa Giáo dục ở Trường Đại học Quốc gia Lào” luận văn thạc sỹ chuyên ngành QLGD năm 2015 Trong công trình này tác giả đã đề xuất được những biện pháp quản lý sinh viên ở trường đại học Quốc gia Lào, với những

cơ sở pháp lý và thực tiễn cụ thể

Tác giả Ninthong PHIEUMUYLY trong công trình nghiên cứu“Phát triển hệ thống quản lý hoạt động sinh viên tại trường cao đẳng sư phạm Khăngkhai” đã đề cập đến việc xác định một hệ thống các thành phần tham gia vào hoạt động quản lý sinh viên ở trường CĐSP Khăngkhai

Trong luận văn thạc sỹ của mình tác giả Chompheng VONGSA đề cập đến vấn đề “Quản lý công tác sinh viên trong trường sư phạm”

Tác giả Saythavy PHANTHASEN lại đề cập đến vấn đề “Sự hài lòng về quản lý hoạt động sinh viên của trường kinh doanh tài năng điều hành và bộ tộc chuẩn bị đại học”

Các công trình trên đều đề cập đến vấn đề quản lý công tác sinh viên với chủ thể quản lý là Lãnh đạo Khoa chuyên môn hoặc lãnh đạo Trường, chưa có công trình đề cập tới chủ thể quản lý là Phòng Công tác sinh viên

1.1.2 Những nghiên cứu ở Việt Nam

Trong quá trình thực hiện luận văn,tôi đã tìm hiểu và tiếp cận một số công trình khoa học của các tác giả người Việt có nội dung liên quan đến

hướng nghiên cứu của đề tài:

+ “Nghiên cứu hiện trạng lối sống sinh viên, những biểu hiện tiêu cực, phương hướng và biện pháp giáo dục sinh viên trong hoàn cảnh hiện nay” của Trần Đình Hậu, luận văn thạc sỹ, 1996

+ “Những biện pháp cải tiến công tác quản lý học viên ở Trường Đại học Cảnh sát nhân dân” của Đinh Văn Quyết, Luận văn thạc sỹ, 2001

+ “Một số biện pháp quản lý giáo dục cho sinh viên nội trú trường Giao thông vận tải 3 TP HCM”, của Nguyễn Văn Toàn, luận văn thạc sỹ, 2004

+ “Các biện pháp đổi mới quản lý sinh viên nội trú ở Cao đẳng Sư phạm Cao Bằng”, của Sầm Hùng Rảnh, luận văn thạc sỹ, 2004

+ “Các biện pháp tăng cường quản lý SV tại Trường Đại học dân lập Văn Lang- TP HCM, của Bạch Thanh Sơn, luận văn thạc sỹ, 2005

Có thể nói tất cả các công trình nghiên cứu trên đã phản ánh những góc

độ và khía cạnh khác nhau của công tác giáo dục thế hệ trẻ nói chung và giáo dục sinh viên nói riêng và quản lý CTSV là rất quan trọng, cần thiết Trong quá trình quản lý tùy theo từng đối tượng khác nhau chủ thể quản lý cần có nội dung và cách thức quản lý khác nhau Đối với sinh viên các trường Cao đẳng

sư phạm ,với đặc thù nghề nghiệp thì cần có những biện pháp, cách thức quản

lý nào cho phù hợp, đây là vấn đề còn ít công trình đề cập tới Vì vậy chúng tôi

đi sau nghiên cứu vấn đề này

1.2 Các khái niệm công cụ của đề tài

1.2.1 Quản lý

Quản lý (QL) là thuộc tính xã hội, là hoạt động có ý thức của con người nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Tuỳ theo cách tiếp cận khác nhau, những nhà nghiên cứu về QL có cách diễn đạt định nghĩa khác nhau về QL

Quản lý là một hiện tượng XH có từ rất lâu đời, được nảy sinh trong quá trình lao động chung của loài người Quản lý vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật, các nhà nghiên cứu đã có nhiều cách định nghĩa về khái niệm quản lý dựa trên những cách tiếp cận khác nhau

Theo từ điển Giáo dục học: Quản lý là hoạt động hay tác động có định hướng có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức

Theo Từ điển Tiếng Việt: QL là tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị [41]

Theo Haorl Konz: “QL là hoạt động thiết yếu đảm bảo sự nỗ lực của các

cá nhân nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức”[15]

Trong thời đại công nghiệp các nhà quản lý phương Tây rất chú ý đến khía cạnh hiệu quả và kinh tế của hoạt động quản lý, Frederick.Winslow Taylor (1856

- 1925) nhà thực hành quản lý lao động và nghiên cứu quá trình lao động, cho rằng: Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất

Ở Việt Nam, các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học quản lý và khoa học giáo dục đưa ra các định nghĩa khác nhau về quản lý như sau:

Với tác giả Trần Kiểm: “QL là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội”

“QL là những tác động của chủ thể QL trong việc huy động phát huy, kết hợp,

sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực trong và ngoài tổ chức một cách tối ưu, nhằm đạt mục đích của tổ chức cao nhất” [26]

Theo tác giả Trần Quốc Thành: “QL là sự tác động có ý thức của chủ thể

QL để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà QL, phù hợp với quy luật khách quan” [37]

“QL là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu QL một hệ thống là một quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn” [18]

Qua các định nghĩa trên có thể khẳng định, dù ở góc độ tiếp cận khác nhau, các nhà nghiên cứu đã có cách diễn đạt định nghĩa quản lý có khác nhau, nhưng chúng đều có một số điểm chung, đó là:

Quản lý là một thuộc tính bất biến nội tại của mọi quá trình lao động xã hội Lao động quản lý là điều kiện quan trọng để làm cho xã hội loài người tồn tại và phát triển

Con người giữ vai trò trung tâm của hoạt động quản lý

QL bao giờ cũng nhằm để đạt được một mục tiêu đó được định trước

QL luôn được thực hiện trong một không gian, thời gian, với các nguồn lực nhất định

QL luôn có chủ thể QL và đối tượng QL Quản lý vừa là khoa học, vừa

là nghệ thuật Chính vì vậy, trong hoạt động quản lý người quản lý phải hết sức sáng tạo, linh hoạt, mềm dẻo để chỉ đạo hoạt động của tổ chức đi tới đích

Từ các định nghĩa trên có thể hiểu:

QL là sự điều khiển, phối hợp, tác động của chủ thể QL tới đối tượng QL trong quá trình hoạt động (lao động, học tập, nghiên cứu, ứng dụng…) của một

tổ chức, đơn vị với các điều kiện nhất định (không gian, thời gian, nguồn lực…) nhằm đạt được mục tiêu đề ra

Quản lý là một quá trình tác động có định hướng hợp quy luật của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý bằng các giải pháp phát huy tác dụng của các phương tiện quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả cao nhất các nguồn lực trong điều kiện môi trường biến động để hệ thống ổn định, phát triển đạt được những mục tiêu đã định

Mục tiêu quản lý có vai trò định hướng toàn bộ hoạt động quản lý đồng thời là công cụ để đánh giá hoạt động của quản lý Để thực hiện mục tiêu đó quản lý phải thực hiện tốt chức năng kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo

và kiểm tra

Các định nghĩa trên đã cho chúng ta thấy sự phong phú trong cách sử dụng thuật ngữ, trong cách diễn đạt, trong những cách tiếp cận khác nhau…Theo tác

giả, có thể hiểu khái niệm quản lý như sau: Quản lý là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức, định hướng, kiểm tra, điều chỉnh của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý nhằm thực hiện những mục tiêu đã dự kiến

* Chức năng quản lý

Trong quản lý, chức năng quản lý là kết quả của quá trình phân công lao động và là bộ phận tạo thành hoạt động quản lý tổng thể, được tách riêng và có tính chuyên môn hóa Các chức năng cơ bản của quản lý gồm: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra

Hiểu được khái niệm quản lý, chức năng quản lý giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện hơn về công tác quản lý, đồng thời đây là cơ sở quan trọng để nắm được khái niệm quản lý trên một lĩnh vực cụ thể, chẳng hạn như quản lý công tác sinh viên ở trường cao đẳng

1.2.2 Khái niệm sinh viên

Thuật ngữ "sinh viên" có nguồn gốc từ tiếng La tinh "Students", có nghĩa

là người làm việc học tập nhiệt tình, người tìm kiếm khai thác tri thức Nó được dùng nghĩa tương đương với "Student" trong tiếng Anh để chỉ những người đang theo học ở bậc Đại học, cao đẳng - những người đang học tập và rèn luyện để lĩnh hội một trình độ cao Trong từ điển Tiếng Việt do Hoàng Phê (chủ biên), sinh viên được hiểu là những người đang học ở bậc đại học Theo các nhà Tâm lý học, sinh viên là những người thuộc lứa tuổi tù 18 - 25 đã đạt đến mức dộ trưởng thành cả

về thể chất và tinh thần Sự hoàn thiện này cho phép sinh viên có thể lựa chọn và thực hiện những vấn đề có ảnh hưởng quan trọng mang tính chất quyết định đến

sự phát triển nhân cách của họ một cách độc lập

1.2.3 Công tác sinh viên

Có thể xác định: Công tác sinh viên là cụm từ chỉ hoạt động tổ chức giáo dục, rèn luyện học sinh, sinh viên trong các trường dạy nghề, Trung học chuyên nghiệp, Cao đẳng, Đại học theo mục tiêu, nội dung, phương thức được

Bộ Giáo dục và Thể Thao Lào quy định Công tác sinh viên được tổ chức, quản

lý thực hiện theo đơn vị giáo dục là nhà trường

Đơn vị làm công tác sinh viên có chức năng tham mưu và giúp Hiệu trưởng trong việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ công tác sinh viên của trường theo các văn bản quản lý hành chính nhà nước và các quy chế hiện hành

- Trực tiếp tổ chức và việc thực hiện các nội quy, quy chế, các chủ trương chính sách đối với sinh viên bảo đảm dân chủ công khai và công bằng

xã hội ở tất cả các khâu có liên quan đến sinh viên, tổ chức các biện pháp thích hợp nhằm đưa công tác SV vào nề nếp, bảo đảm cho SV thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình

- Nắm chắc tình hình SV về các mặt học tập và rèn luyện, tình hình tư tưởng và đời sống, hiểu rõ tâm tư nguyện vọng và giải quyết kịp thời những yêu cầu bức xúc mà SV quan tâm Định kỳ tổ chức đối thoại với SV để giải quyết và cung cấp kịp thời cho SV những thông tin cần thiết

- Bảo đảm các điều kiện vật chất và cơ chế để phát huy vai trò của tổ chức Đoàn thanh niên, Hội sinh viên trong công tác SV và các mặt công tác khác của trường Tổ chức các hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, nếp sống, giáo dục truyền thống, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, hoạt động tự quản của sinh viên

1.2.4 Quản lý công tác sinh viên ở trường cao đẳng sư phạm

Xét về chức năng quản lý có thể định nghĩa: “Quản lý công tác sinh

viên là công việc của chủ thể quản lý gồm: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra - đánh giá cũng như tạo các điều kiện để thực hiện công tác này đạt được những mục tiêu đã xác định”

Quản lý Công tác sinh viên là hoạt động của các nhà quản lý giáo dục, các lực lượng giáo dục và tổ chức sư phạm trong trường học tham gia, lập và thực hiện kế hoạch, tổ chức lãnh đạo, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện các yêu cầu, nội dung của CTSV theo chương trình, kế hoạch giáo dục đào tạo của nhà trường nhằm góp phần đạt được mục tiêu giáo dục đào tạo của nhà trường

Trong lĩnh vực Giáo dục nói chung và trong các trường Đại học, cao đẳng sư phạm nói riêng thì công tác quản lý SV góp phần hỗ trợ tích cực cho giảng dạy (thầy) và học tập (trò), cũng như đảm nhận mọi mặt của công tác quản lý Quản lý SV từ các khâu hành chính, giáo vụ, đến giáo dục ngoài giờ lên lớp giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức và tổ chức phong trào SV (kết hợp với Đoàn thanh niên, hội sinh viên ) sẽ hỗ trợ và tạo điều kiện về vật chất và tinh thần học tập để SV rèn luyện trở thành nguồn nhân lực có chất lượng và trình độ cao Công tác quản lý SV có ý nghĩa quyết định trong việc đổi mới và phát triển bền vững yếu tố con người về chất lượng nhận thức tri thức và hành động Quản lý SV là mảng công tác trọng tâm thiết yếu của nền giáo dục đại học nước ta trong việc đảm bảo kỷ cương pháp luật nhà trường và rèn luyện

SV Công tác này do Phòng (Ban) chính trị và công tác sinh viên (hoặc Phòng Quản lý SV), Phòng (Ban) đào tạo phụ trách (đơn vị tham mưu cho Ban Giám hiệu trong công tác SV)

1.3 Một số vấn đề lý luận về công tác sinh viên ở trường CĐSP

1.3.1 Ý nghĩa của công tác sinh viên

CTSV là một trong những hoạt động trọng tâm của Hiệu trưởng nhà trường, nhằm đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục là đào tạo con người phát triển toàn diện, có đạo đức, trí thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp Do đó công tác sinh viên phải được quan tâm và thực hiện suốt quá trình sinh viên học tập trong nhà trường Thực hiện tốt công tác sinh viên mang lại ý nghĩa sau:

- Góp phần đào tạo toàn diện SV với các tiêu chuẩn về chính trị, tư tưởng - đạo đức, văn hoá, khoa học - kỹ thuật, công nghệ, tay nghề thực hành

và thể chất được quy định trong mục tiêu đào tạo Quản lý tốt công tác sinh viên càng góp phần thực hiện tốt hơn mục tiêu giáo dục SV

- Góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên:

Quản lý công tác sinh viên là để tạo ra môi trường học tập, tác động xã hội, gia đình theo hướng tích cực nhằm phát triển động cơ học tập, để SV học

tập tốt hơn Một khi SV ý thức được việc học thì họ sẽ tự giác, hứng thú học tập và chính nó sẽ góp phần hỗ trợ tích cực cho hoạt động giảng dạy của thầy Ngược lại, thầy sẽ có trách nhiệm hơn với trò và trò chủ động tích cực trong học tập và rèn luyện nâng cao hiệu quả giáo dục, giảng dạy của thầy Lao động

sư phạm mà giáo viên đem lại kết quả cao hơn trong quá trình thầy và trò gắn kết hoạt động Mặt khác quá trình giáo dục (sư phạm) trong nhà trường là một

hệ thống hoàn chỉnh bao gồm nhiều nhân tố tồn tại trong sự tác động qua lại và ảnh hưởng lẫn nhau

Công tác sinh viên góp phần giúp SV hoàn thành các nhiệm vụ học tập, rèn luyện; chuẩn bị một cách toàn diện để đi vào cuộc sống đáp ứng yêu cầu của

xã hội Trong quá trình tổ chức điều chỉnh hoạt động của SV bản thân giáo viên cũng trưởng thành về mọi mặt và ở đây quản lý có vai trò quan trọng

- Nâng cao chất lượng học tập và rèn luyện của SV:

Chỉ đạo, tổ chức quản lý các hoạt động công tác sinh viên tốt tức là đã thực hiện tốt các chủ trương chính sách của Đảng pháp luật của Nhà nước, các quy định của Bộ giáo dục và đào tạo, ngành, địa phương trong công sinh viên một cách cụ thể, thiết thực:

- Đảm bảo cho hoạt động học tập và rèn luyện của SV diễn ra thuận lợi

- Bảo đảm công bằng công khai minh bạch và dân chủ trong công tác sinh viên

- Tiến hành các biện pháp thích hợp đưa các hoạt động học tập, sinh hoạt của SV vào nề nếp

- Bảo đảm cho SV thực hệin đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình một cách tốt nhất phù hợp với pháp luật, quy chế Mặt khác việc quản lý tốt SV về các mặt học tập và rèn luyện, tư tưởng đời sống hiểu rõ tâm tư nguyện vọng và giải quyết kịp thời những vướng mắc của SV… ngay từ khi mới nhập học vào trường cũng như trong suốt quá trình đào tạo cho đến khi ra trường tức là chúng ta đã giúp , SV học tập và rèn luyện thành người có đức có tài

Tóm lại quản lý tốt công tác sinh viên từ các khâu hành chính giáo vụ, học tập đến giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo dục chính trị tư tưởng đạo đức và tổ chức phong trào… sẽ góp phần hỗ trợ tích cực cho giảng dạy của thầy và học tập của trò Đồng thời nó cũng hỗ trợ và tạo điều kiện vật chất và tinh thần học tập

để SV rèn luyện thành người tài, đức có ích cho xã hội, cho Tổ quốc… Công tác sinh viên có ý nghĩa lớn trong việc đổi mới và phát triển bền vững chất lượng đào tạo SV; đó là mảng công tác thiết yếu không chỉ của quá trình đào tạo của nhà trường mà của cả nền giáo dục đại học nước nhà trong việc đảm bảo kỷ cương pháp luật nhà trường và rèn luyện nhân cách sinh viên

1.3.2 Nội dung công tác sinh viên ở trường Cao đẳng sư phạm

Căn cứ vào “Quy chế công tác học sinh, sinh viên trong các trường đào tạo” (Ban hành kèm theo quyết định số 1768/GD-TT của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Thể Thao nước Cộng hòa dân chủ Nhân dân Lào Nội dung công tác sinh viên bao gồm:

1.3.2.1 Các hoạt động đầu khóa học

Sau khi sinh viên trúng tuyển vào trường, Trường phải tổ chức tiếp nhận sinh viên Quá trình tổ chức tiếp nhận sinh viên cần phải thực hiện các công việc sau:

- Làm thủ tục hồ sơ nhập học, thu học phí và lệ phí ở ký túc xá (nếu sinh viên có nhu cầu ở ký túc xá)

- Sắp xếp bố trí vào các lớp SV theo đúng ngành nghề được tuyển chọn

- Chỉ định ban cán sự lớp SV lâm thời trong thời gian đầu khoá học để đưa lớp vào học tập

- Làm thẻ SV, thẻ thư viện

- Tổ chức tiếp nhận cho SV vào ở khu nội trú

- Tổ chức tốt “Tuần sinh hoạt SV” đầu khoá

- Thống kê tổng hợp dữ liệu quản lý hồ sơ SV

- Quản lý hành chính sinh viên (chuyển ngành, chuyển trường)

1.3.2.2 Quản lý thực hiện chương trình kế hoạch, học tập và rèn luyện của SV

- Cùng với phòng Đào tạo, phòng Tổ chức hành chính kiểm tra đôn đốc việc thực hiện kế hoạch, chương trình đào tạo, học tập, thực tập sư phạm, thi kiểm tra hết học phần, môn học xét lên lớp đối với SV

- Theo dõi, đánh giá ý thức học tập, rèn luyện của SV

- Tổng hợp, phân loại, xếp loại SV cuối mỗi học kỳ, năm học, khóa học

- Tổ chức thi đua khen thưởng cho tập thể và cá nhân SV có thành tích cao trong học tập và rèn luyện

1.3.2.3 Công tác giáo dục chính trị tư tưởng và các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao

- Tổ chức triển khai công tác giáo dục tư tưởng, chính trị đạo đức lối sống cho SV

- Tổ chức cho SV tham gia các hoạt động văn hoá văn nghệ và các hoạt động ngoài giờ lên lớp khác

- Tổ chức quản lý SV thực hiện dân chủ hoá trường học (đối thoại giữa nhà trường và SV)

- Theo dõi công tác phát triển đảng trong SV; tạo điều kiện thuận lợi cho

SV tham gia tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường; phối hợp với Đoàn TNCM Lào, Hội Sinh viên và các tổ chức chính trị - xã hội khác có liên quan trong các hoạt động phong trào của SV, tạo điều kiện cho SV môi trường phấn đấu rèn luyện

1.3.2.4 Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với SV

- Tổ chức thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước quy định đối với SV về học bổng, học phí, trợ cấp xã hội, tín dụng đào tạo và các chế độ khác có liên quan đến SV

- Tạo điều kiện giúp đỡ SV tàn tật, khuyết tật, SV diện chính sách, SV có hoàn cảnh khó khăn

1.3.2.5 Quản lý SV nội trú, ngoại trú

- Tổ chức triển khai thực hiện công tác quản lý SV nội trú, ngoại trú theo quy định của Bộ Giáo dục và Thể thao

- Phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan có liên quan nơi trường đóng quản lý SV ngoại trú, xây dựng kế hoạch đảm bảo an ninh trật tự và an toàn cho SV Giải quyết kịp thời các vụ việc có liên quan đến SV

- Tuyên truyền phổ biến hướng dẫn SV chấp hành pháp luật; nội quy, quy chế Tổ chức các hoạt động phòng chống tệ nạn xã hội học đường (nhất là

ma tuý, HIV, AISD)

1.3.2.6 Tổ chức đời sống vật chất, tinh thần của SV ký túc xá

- Tạo điều kiện về cơ sở vật chất cho việc ăn, ở, luyện tập thể dục thể thao, tổ chức cho SV tham gia các hoạt động thể dục thể thao

- Tổ chức thực hiện công tác y tế trường học; chăm sóc phòng chống dịch bệnh và khám sức khoẻ định kỳ cho SV

- Tổ chức nhà ăn tập thể cho SV đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm

- Tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp cho SV nội trú

1.3.2.7 Công tác khen thưởng kỷ luật sinh viên

- Tổ chức thi đua khen thưởng tập thể và cá nhân SV trong học tập và rèn luyện

- Xử lý đối với SV vi phạm nội quy quy chế

1.4 Một số vấn đề lý luận về quản lý công tác sinh viên ở trường CĐSP

1.4.1 Nguyên tắc quản lý công tác sinh viên

Nguyên tắc đảm bảo nguyên lý giáo dục và đường lối chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước:

Đây là nguyên tắc cơ bản của quản lý quá trình giáo dục đào tạo nói chung và quản lý công tác sinh viên nói riêng Nguyên tắc này đòi hỏi mọi chủ trương đường lối chính sách giáo dục cũng như quy định đề ra phải phục vụ đường lối và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng giai

đoạn Nội dung, phương pháp và việc tổ chức quản lý công tác sinh viên phải đảm bảo theo Luật giáo dục

- Nguyên tắc tập trung dân chủ:

Nguyên tắc này thể hiện mối quan hệ lãnh đạo tập trung của Nhà nước về giáo dục và việc phát huy tối đa các sáng kiến đóng góp của cộng đồng xã hội vào công tác tổ chức và quản lý giáo dục

Ở phạm vi trường học nguyên tắc này thể hiện sự thống nhất hai mặt: một mặt phải tăng cường quản lý tập trung thống nhất của người lãnh đạo, quản

lý Mặt khác phải phát huy mở rộng tối đa quyền tự chủ của các đơn vị cá nhân

- Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, tính kế hoạch:

Bất kỳ hoạt động quản lý nào đều cần phải đảm bảo tính khoa học, đặc biệt là khoa học quản lý Quản lý công tác sinh viên cũng cần phải tuân thủ tính khoa học trong quản lý, vận dụng những thành tựu của các khoa học khác như tâm lý học, giáo dục học, tổ chức lao động khoa học…

Bất cứ hoạt động nào cũng cần đến kế hoạch Hoạt động quản lý công tác sinh viên cũng phải đảm bảo tính kế hoạch, bởi kế hoạch là cơ sở của quản lý công tác sinh viên Vì vậy hoạt động quản lý công tác sinh viên cần phải có kế hoạch chính xác, đảm bảo tính hệ thống, phù hợp với trình độ yêu cầu quản lý thực tế của nhà trường, phải có dự kiến kiểm tra giám sát thực hiện các kế hoạch đó

- Nguyên tắc trách nhiệm và phân công trách nhiệm:

Trách nhiệm thể hiện ở sự thống nhất giữa mặt tích cực, ý thức trách nhiệm của nhà quản lý và mặt tiêu cực là khi buộc phải áp dụng các chế tài đối với những người vi phạm pháp luật nhà nước

Phân công trách nhiệm là tổ chức uỷ quyền cho phép tự chủ trong hành động và quyết định các công việc, tuy nhiên phân công trách nhiệm không làm giảm bớt trách nhiệm của người thủ trưởng đơn vị Quản lý công tác sinh viên

cần phải đảm bảo tính thống nhất của lãnh đạo, cần được phối kết hợp thống nhất giữa các bộ phận chức năng quản lý cấp dưới một cách chặt chẽ

- Nguyên tắc về tính hiệu quả cụ thể và thiết thực hiệu quả:

Dựa trên nguyên tắc này trong quản lý công tác sinh viên nhà quản lý phải nắm được thông tin chính xác, cụ thể, nhanh chóng để đề ra các biện pháp

xử lý giải quyết đúng đắn, phù hợp, cụ thể thiết thực, kịp thời các vấn đề xảy ra trong thực tiễn

1.4.2 Nội dung quản lý công tác sinh viên ở trường cao đẳng sư phạm

1.4.2.1 Lập kế hoạch quản lý công tác sinh viên

Lập kế hoạch là xác định các căn cứ pháp lý và căn cứ thực tiễn cho việc quản lý công tác sinh viên Đảm bảo kế hoạch được xây dựng dựa trên những căn cứ chắc chắn làm cơ sở cho quá trình tổ chức thực hiện

Xác định thực trạng nhiệm vụ quản lý công tác sinh viên ở trường CĐSP:

Về nội dung đang thực hiện, cách thức thực hiện, cơ sở lý luận, kiến thức của đội ngũ GV về nội dung công tác sinh viên

Xác định các nội dung nhiệm vụ cần thực hiện để làm tốt công tác quản

lý sinh viên Với mỗi nội dung quản lý xác định chính xác công việc cần thực hiện, các điều kiện về tài liệu, CSVC cần thiết để thực hiện công việc đó cũng như tiến độ thời gian cần thiết để hoàn thành công việc

Dự kiến trước các chi phí vật chất phát sinh trong quá trình thực hiện kế hoạch đối với nhà trường, các cá nhân chịu trách nhiệm thực hiện và cả đối với tập thể, cá nhân sinh viên Xác định nguồn kinh phí thực hiện hoạt động

Thiết lập hệ thống chuẩn để kiểm tra đánh giá hoạt động, các quy định, quy chế cần thiết để đảm bảo kế hoạch được thực hiện một cách nghiêm túc và hiệu quả

Nhiệm vụ lập kế hoạch được thực hiện bởi Trưởng Phòng Công tác sinh viên và các lực lượng giáo dục khác trong nhà trường Quá trình thực hiện cần đảm bảo các vấn đề sau:

- Có sự thống nhất chỉ đạo của lãng đạo trường, thực hiện dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Hiệu trưởng

- Các thông tin cần thiết phải được thu thập từ thực tế nhà trường, do sự đóng góp của tất cả các thành viên trong nhà trường

- Trưởng phòng CTSV nghiên cứu tìm hiểu nội dung yêu cầu của công tác sinh viên đối chiếu với thực trạng điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường, thực trạng của sinh viên trường để lập kế hoạch một cách khoa học, hợp lý và khả thi

Kế hoạch cần được công khai để nhận được sự đóng góp của các thành viên trong Phòng và được sự phê duyệt của Hiệu trưởng trước khi triển khai thực hiện

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý công tác sinh viên

Sau khi đã lập xong kế hoạch, người CBQL cần phải chuyển hóa những ý tưởng thành hiện thực Muốn vậy, CBQL cần có một tổ chức vững mạnh, trong

đó quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận tạo nên sức mạnh tổng hợp để thực hiện thành công mục tiêu đề ra Nhờ tổ chức có hiệu quả, CBQL có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn vật lực và nhân lực để thực hiện kế hoạch đề ra Thành công của hoạt động quản lý công tác sinh viên trong nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào khả năng tổ chức của CBQL trong việc sử dụng các nguồn nhân lực này sao cho có hiệu quả cao Ngoài việc sử dụng tổ chức bộ máy theo quy chế, CBQL cần có năng lực tổ chức "mềm" bằng cách lập ra các

tổ hay nhóm chuyên môn đặc thù theo hoàn cảnh thực tế của nhà trường Trong quản lý công tác sinh viên ở trường CĐSP, tổ chức thực hiện kế hoạch quản lý

là khâu tiếp nhận (nếu có), sắp xếp, phân bổ các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực), nhằm đạt tới mục tiêu của hoạt động quản lý sinh viên nói riêng và mục tiêu giáo dục sinh viên nói chung Cụ thể bao gồm các công việc sau:

- Tiếp nhận các nguồn lực phục vụ hoạt động quản lý sinh viên như: Trang thiết bị phục vụ hoạt động quản lý; các loại thông tin liên quan đến sinh viên, kinh phí do ngân sách cấp để thực hiện việc quản lý công tác sinh viên

- Phổ biến kế hoạch quản lý sinh viên (kế hoạch năm, kế hoạch theo từng học kỳ, kế hoạch theo từng nôi dung quản lý) đến toàn thể đội ngũ cán bộ, chuyên viên trong phòng biết và thực hiện

- Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn các vấn đề mới, kỹ thuật nghiệp vụ công tác quản lý sinh viên

- Sắp xếp, phân công chuyên viên thực hiện các hoạt động quản lý sinh viên

- Phân công công việc, cho các thành viên, tổ chức khác có liên quan trong hoạt động quản lý sinh viên

- Phân bổ kinh phí cho từng khâu, từng hoạt động, từng nội dung của công tác quản lý sinh viên

1.4.3 Chỉ đạo triển khai thực hiện công tác sinh viên

Quá trình chỉ đạo thực hiện đòi hỏi người CBQL phải liên kết, liên hệ với các thành viên trong tổ chức để động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ được giao nhằm đạt được mục tiêu quản lý đề ra Thực chất, quá trình chỉ đạo của CBQL không chỉ bắt đầu sau khi đã lập xong kế hoạch và thiết kế bộ máy mà phải thấm vào và có ảnh hưởng quyết định đến quá trình lập kế hoạch và tổ chức phân công nhiệm vụ thực hiện kế hoạch quản lý sinh viên

Chỉ đạo thực hiện kế hoạch quản lý công tác sinh viên trong nhà trường nói chung là một hoạt động được thực hiện thường xuyên, liên tục và diễn ra trong suốt năm học Mọi hoạt động quản lý công tác sinh viên của nhà trường đều nhằm mục đích giúp sinh viên phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản khác nhằm hình thành nhân cách người lao động, người giáo viên tương lai cho mỗi sinh viên Chính vì vậy đối với CBQL, hoạt động chỉ đạo quản lý công tác sinh viên không tách rời với chỉ đạo các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường Chỉ đạo thực hiện hoạt động quản lý công tác sinh viên bao gồm:

- Hướng dẫn chuyên viên thực hiện các nội dung công tác sinh viên theo quy định của Bộ Giáo dục và Thể thao

- Chỉ huy, ra các quyết định làm cho hoạt động công tác sinh viên trong nhà trường diễn ra theo đúng kế hoạch và đạt được mục tiêu mong muốn

- Đôn đốc, động viên, khích lệ các chuyên viên khi họ gặp khó khăn, hoặc khi cần thiết để hoạt động quản lý công tác sinh viên được diễn ra theo đúng tiến độ, nếu cần thì phải có sự khen thưởng bằng vật chất để khuyến khích cán bộ, nhân viên

- Theo dõi, giám sát; điều chỉnh sửa chữa với tư cách là người hướng dẫn, trợ giúp kỹ thuật cho nhân viên trong quá trình thực hiện kế hoạch quản lý sinh viên

- Chỉ đạo, giám sát khâu lập kế hoạch, soạn thảo nội dung, tiến hành các hoạt động công tác sinh viên

- Chỉ đạo các chuyên viên trong phòng thực hiện mọi yêu cầu quy định trong các văn bản của ngành, của trường đã quy định Đồng thời chỉ đạo chuyên viên tự xây dựng các biện pháp cụ thể đáp ứng các yêu cầu của công tác sinh viên

- Thường xuyên cập nhật các thông tin về công tác sinh viên của lên các phương tiện truyền tin của nhà trường

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá công tác sinh viên

Kiểm tra, giám sát là một chức năng quản lí, thông qua đó CBQL trong trường theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những hoạt động sửa chữa, uốn nắn nếu cần thiết Một kết quả hoạt động phải phù hợp với sự đầu tư công sức và tài chính Nếu có sự không tương thích thì CBQL phải quyết định thực hiện việc điều chỉnh, uốn nắn kịp thời

Trưởng phòng Công tác sinh viên chịu sự chỉ đạo của Hiệu trường, với tư cách là người chịu trách nhiệm cao nhất trước Hiệu trưởng trong việc kiểm tra, giám sát các hoạt động công tác sinh viên trong nhà trường, phải thường xuyên kiểm tra hoạt động sinh viên, tổ chức đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của nhân viên trong phòng Trên cơ sở đối chiếu với những quy định, hướng dẫn của Bộ GD & ĐT về mục tiêu, kế hoạch, nội dung, phương pháp công

tác sinh viên Hoạt động kiểm tra của Trưởng phòng công tác sinh viên bao gồm các nội dung:

- Xác định các tiêu chuẩn để đánh giá hiệu quả hoạt động trong việc thực hiện công tác sinh viên

- Kiểm tra việc lập kế hoạch thực hiện các hoạt động cụ thể trong nội dung công tác sinh viên

- Kiểm tra quy trình tổ chức các hoạt động trong nội dung công tác sinh viên

- Xem xét đối chiếu kết quả hoạt động với tiêu chuẩn, mục tiêu chung của công tác để có quyết định phù hợp trong quản lý

- Ra quyết định điều chỉnh, bổ sung các nội dung, quy định cần thiết cho phù hợp tình hình thực tiễn

1.4.5 Phương pháp quản lý công tác sinh viên

Phương pháp quản lý là công cụ, là bộ phận chủ yếu và năng động nhất của quản lý Quản lý có đạt được hiệu quả và mục tiêu hay không đều do phương pháp quyết định Phương pháp trong quản lý thường mang tính chất tổng hợp đồng bộ, nhất quán và ăn khớp với nhau “Phương pháp là công cụ quản lý, có đặc trưng cơ bản là luôn luôn tác động lên con người” [41, tr.95]

Có rất nhiều phương pháp quản lý tuỳ theo cách phân loại khác nhau Phân loại loại thường dựa vào nội dung và tính chất hoạt động của quản lý Theo cách này, có các phương pháp chủ yếu như sau: phương pháp thuyết phục, phương pháp kinh tế, phương pháp hành chính tổ chức, phương pháp tâm

lý giáo dục

- Phương pháp thuyết phục:

Thuyết phục là dùng lý lẽ tác động vào đối tượng để làm thay đổi nhận thức của đối tượng quản lý khiến đối tượng tự nguyện thừa nhận yêu cầu của nhà quản lý từ đó thay đổi thái độ, hành vi cho phù hợp

Đây là phương pháp cơ bản để giáo dục con người Chủ thể quản lý tác động vào đối tượng quản lý, không chỉ bằng lý lẽ của mình mà còn bằng tình

cảm, tấm gương, uy tín của mình Cũng cần chú ý rằng phương pháp này luôn gắn bó với tất cả các phương pháp khác

Có thể thay đổi nhận thức sai thành đúng qua một số biện pháp khác nhau Trong đó, thuyết phục là biện pháp có lợi nhất nó tránh được sự trả giá ở một số biện pháp khác Thuyết phục phải được coi là biện pháp đầu tiên, không thuyết phục được mới phải dùng các biện pháp khác

Đối với SV có thể sử dụng phương pháp thuyết phục như:

+ Thuyết phục bằng lời nói: Dùng uy tín của CB, GV để cảm hoá SV thông qua các buổi sinh hoạt chính trị, giáo dục đạo đức lồng ghép với các môn học, tiết học… các buổi toạ đàm, gặp gỡ trò chuyện, đối thoại giữa lãnh đạo nhà trường với SV

Phương pháp này là cách thức tác động của chủ thể vào đối tượng quản

lý thông qua các lợi ích kinh tế

Cơ sở phương pháp là quy luật kinh tế và quy luật tâm lý của con người Nội dung của phương pháp là đưa ra các lợi ích kinh tế cho đối tượng tự lựa chọn từ đó có phương pháp hành động tượng ứng

Nhằm điều chỉnh hoạt động của các đối tượng quản lý bằng các hoạt động vật chất khác để xác lập trật tự kỷ cương, gắn trách nhiệm cá nhân với quyền lợi vật chất họ được hưởng, thưởng, phạt, phụ cấp, tiền lương…

Đối với SV có thể sử dụng phương pháp này thông qua các biện pháp như:

- Thưởng bằng tiền hay vật chất khác một cách tượng xứng cho những hành vi hay thành tích tốt

Những biện pháp hành chính thường mang tính chất bắt buộc, vì vậy khi

áp dụng phương pháp này đối với SV nhất là SV cá biệt cần phải lưu ý quan điểm “phòng bệnh hơn chữa bệnh”.trước hết là làm cho SV ý thức đầy đủ và rõ ràng về trách nhiệm, nghĩa vụ của mình khi thực hiện các yêu cầu của nhà quản

lý giáo dục Thông qua tuần sinh hoạt công dân SV đầu khoá học, năm học, qua tiết sinh hoạt chủ nhiệm, đài phát thanh, thông tin nội bộ… Khi vận dụng cũng phải linh hoạt, mềm dẻo thông qua các hình thức xử lý như phê bình, hẹ hành kiểm, khiển trách, cảnh cáo, đình chỉ và buộc thôi học…

- Phương pháp tâm lý xã hội:

Đây là phương pháp tác động và đối tượng quản lý thông qua tâm tư, tình cảm, nguyện vọng, sở thích của đối tượng, bằng dư luận xã hội, bầu không khí tập thể…

Đặc điểm của phương pháp là không thuyết phục con người bằng quyền

uy, bằng vật chất mà bằng dư luận xã hội, tình cảm cộng đồng để gây lòng tin

và ý thức trách nhiệm của con người Nó được thực hiện trên cơ sở sự tôn trọng nhân cách người lao động và những quy ước của nhóm, tập thể, những giá trị văn hoá tinh thần của cộng đồng, xã hội

Có thể vận dụng phương pháp này trong quản lý SV như:

- Tạo sự ảnh hưởng từ các nhóm mà SV là thành viên: Nhóm nhỏ (nhóm bạn học tổ), nhóm lớn (lớp học, chi đoàn) để tạo sự thi đua giữa các thành viên trong nhóm và các nhóm Xây dựng nhóm tự quản, tự đánh giá, lấy bầu không khí thân ái, đoàn kết giúp đỡ nhau của nhóm để giáo dục cảm hoá sinh viên

- Dùng du luận xã hội: tạo những du luận xã hội tích cực nhằm phản ánh đúng và điều chỉnh hành vi của SV như tốt thì khen xấu thì lên ántrướctập thể

- Sử dụng vai trò của (lớp và đoàn) để điều chỉnh hành vi của SV (tạo áp lực tập thể lên cá nhân)

- Sử dụng biện pháp tăng cường và xoá bỏ bằng cách dùng những hình thức kích thích thưởng và phạt để tăng cường những hành vi nhà trường mong đợi và xoá bỏ những hành vi không mong đợi

- Thúc đẩy nhu cầu được tôn trọng và khẳng định mình ở mỗi cá nhân sinh viên

Bốn phương pháp quản lý vừa nêu, chúng ta thấy mỗi phương pháp đều

có mặt mạnh, mặt hạn chế Các mặt mạnh của phương pháp này phần nào khắc phục mặt hạn chế của phương pháp kia

Nếu phương pháp thuyết phục tác động vào nhận thức, tâm lý, tác động vào ý chí, tình cảm của con người một cách nhẹ nhàng, làm thay đổi nhận thức

để con người có thái độ, hành vi đúng, thì nó lại dễ gây tư tưởng ỷ lại, nhờn; phương pháp hành chính với quan hệ quyền uy - phục tùng sẽ hỗ trợ “thuyết phục” và “tác động tâm lý” phát huy hiệu quả Đó chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tình và lý Trong quản lý nếu chỉ có tình mà không có lý thì cũng không đủ và ngược lại Còn phương pháp kinh tế sẽ tác động đến lợi ích, đến nhu cầu của con người sẽ thúc đẩy con người làm việc hiệu quả, tích cực

Người quản lý dù có uy tín, dù có thuyết phục tác động tâm lý giỏi đến đâu nhưng chỉ thuyết phục suông thì cũng không bền

Ngược lại: Nếu chỉ dùng phương pháp hành chính hoặc kinh tế có thể gây tâm lý ức chế, sự chống đối, sự bất cần và mất đoàn kết trong nội bộ Cho nên, kết hợp với thuyết phục và tác động tâm lý sẽ khắc phục được tình trạng trên

Vì vậy trong thực tế quản lý, người ta phải sử dụng đồng bộ các phương pháp nhưng phương pháp kinh tế cần được coi trọng hơn, đặc biệt đối với SV trong bối cảnh hiện nay

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác sinh viên ở trường CĐSP

Những nội dung công tác học sinh, sinh viên cũng như việc quản lý thực thi những nội dung đó nếu phù hợp với điều kiện thực tế, đem lại hiệu quả thiết thực sẽ được SV hăng hái hưởng ứng Ngược lại nếu nội dung không phù hợp với điều kiện thực tế, không đáp ứng nhu cầu của SV sẽ không hiệu quả Tuy nhiên, do tình hình đặc điểm của mỗi trường khác nhau cho nên công tác học sinh, sinh viên cũng cần phải có sự vận dụng linh hoạt và sáng tạo cho phù hợp Nhưng dù thế nào đi nữa thì công tác học sinh, sinh viên cần phải hướng vào mục tiêu đào tạo trường đại học nói chung và đặc thù của từng trường để phát triển nhân sách cho SV Do vậy chủ thể quản lý cần chọn lựa những nội dung phù hợp với hoàn cảnh và mong đợi của SV của nhà trường để có sự quy định

rõ bằng những văn bản có tính chất pháp lý

* Môi trường xã hội bên ngoài trường, mối quan hệ bạn bè của sinh viên

Ảnh hưởng từ môi trường xã hội bên ngoài nhà trường, từ sự phát triển của kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội đều có những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực tới sinh viên

Quan hệ bạn bè và bạn bè khác giới là những quan hệ không thể thiếu của SV trong thời gian học ở trường Bạn bè thân có tác động tới cá nhân SV rất lớn, chỉ sau sự ảnh hưởng của gia đình và các thầy cô giỏi và có uy tín Bạn

bè tốt sẽ tác động đến SV tốt và ngược lại Vì vậy cần phải có định hướng và phương pháp quản lý phù hợp để giảm thiểu tối đa tác động xấu, tiêu cực của bạn bè tới SV là rất quan trọng và cần thiết

* Sự phối kết hợp giữa các tổ chức trong nhà trường trong công tác quản lý sinh viên

Mọi hoạt động học tập, rèn luyện của sinh viên đều liên quan đến tất cả các tổ chức đơn vị trong nhà trường như: Phòng công tác sinh viên, Phòng đào tạo, Khoa chuyên môn, Đoàn thanh niên, Hội sinh viên…chính vì vậy giữa các

tổ chức, đơn vị, phòng, ban chức năng trong nhà trường cần có sự phối kết hợp chặt chẽ trong các hoạt động liên quan đến sinh viên Nếu sự kết hợp, chặt chẽ khi triển khai các hoạt động sẽ mang lại kết quả tốt Đồng thời trong quản lý các mặt hoạt động của sinh viên cũng đạt hiệu quả cao

* Cơ sở vất chất phục vụ công tác sinh viên

Trải qua 46 năm đổi mới, đất nước Lào đã có nhiều thay đổi quan trọng Dưới sự lãnh đạo của Đảng, đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội nước Lào có những thay đổi to lớn.Trong quá trình dạy học, giáo dục, người ta phải

sử dụng các phương tiện lao động nhất định Cơ sở vật chất, kỹ thuật trường học là phương tiện lao động sư phạm của các nhà giáo dục và SV Đây là một

hệ thống bao gồm trường sở, nhà ở ký túc xá, thiết bị chung, thiết bị dạy và học

và các thiết bị phục vụ cho các hoạt động khác như văn hóa, văn nghệ, thể thao, lao động sản xuất, vui chơi giải trí… Cơ sở vật chất trường học là một trong

những điều kiện thiết yếu để tiến hành quá trình dạy - học và giáo dục trong nhà trường Thiếu điều kiện này thì quá trình đó không thể diễn ra hoặc diễn ra

ở dạng không hoàn thiện

Trong công tác sinh viên cũng vậy, cơ sở vật chất kỹ thuật có vai trò rất quan trọng Không thể nói SV học tập tốt nếu nhà trường thiếu phòng học, phải học ghép hay học ca ba Chất lượng học tập sẽ không cao khi không có hoặc thiếu thiết bị dạy học cũng như tài liệu, giáo trình… có nghĩa là cần phải có thiết bị cho việc dạy và học… Muốn tổ chức các hoạt động thực hành, thực tập

và lao động sản xuất cho SV phải có công cụ, máy móc Người ta không thể tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao khi không có sân bãi và trang thiết bị khác Đặc biệt trong điều kiện hiện nay, các hoạt động học tập, rèn luyện và các hoạt động giao lưu, hoạt động xã hội khác của SV không chỉ bó hẹp trong khuôn viên nhà trường như chiến dịch hè tình nguyện, nghiên cứu khoa học, công tác xã hội từ thiện, thi đấu văn nghệ thể thao… thì không thể không có kinh phí và các phương tiện vật chất hỗ trợ

Tóm lại, không thể nói đến giáo dục toàn diện một khi không có cơ sở vật chất kỹ thuật Tuy nhiên, cơ sở vật chất kỹ thuật chỉ phát huy tác dụng khi

nó phù hợp với mục đích, nội dung, phương pháp và hình thức quản lý công tác sinh viên

1.5.2 Những yếu tố chủ quan

* Nhận thức của CBQL,GV về công tác sinh viên

Trong bối cảnh kinh tế nước Lào phát triển theo cơ chế thị trường, đất nước

mở cửa, hội nhập với thế giới, sự nghiệp giáo dục cũng đang đổi mới mạnh mẽ Đảng và Nhà nước ta đã dành cho giáo dục nhiều sự quan tâm đặc biệt.Công tác QLSV của CBGV có vai trò quan trọng, có ảnh hưởng lớn đối với kết quả học tập chuyên môn và rèn luyện nhân cách, nếp sống của sinh viên

Liên quan đến quản lý công tác sinh viên, nhận thức cũng là khâu đầu tiên đối với hành động có ý thức của con người Đối với công tác sinh viên cũng vậy Nhận thức rõ tầm quan trọng, vai trò vị trí của công tác này sẽ là cơ

sở cho hoạt động tích cực, tự giác, hiệu quả Ngược lại, nhận thức mơ hồ, không đầy đủ, hoặc nhận thức sai (cho là công tác này không cần thiết) sẽ dẫn đến hành động ít hiệu quả, thậm chí là sai lầm Vì vậy nhận thức rõ công tác sinh viên là một nhân tố có ảnh hưởng cơ bản đến quản lý công tác sinh viên

* Năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý

Có chủ trương, đường lối đúng đắn, có kế hoạch khoa học, hợp lý nhưng không có cán bộ có đức, có tài để chỉ đạo và tổ chức thực hiện thì kế hoạch dù

có khoa học hợp lý tới đâu, chủ trương đường lối dù có đúng đắn đến mức nào

đi chăng nữa thì cũng không đạt được mục tiêu đã định Vì vậy, điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công chủ trương đường lối và đạt được mục tiêu đã định đó là “công tác cán bộ”

Trong công cuộc đổi mới toàn bộ và sâu sắc của đất nước ngày nay, giáo dục được coi là “Quốc sách hàng đầu”, đòi hỏi cán bộ quản lý nhà trường nói chung, cán bộ quản lý nhà trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp nói riêng cần xác định đúng vị trí vai trò công tác quản lý nhà trường, đảm bảo tốt quản lý nhà nước về giáo dục, quản lý đồng bộ, thống nhất các nội dung trong hoạt động quản lý, trong vận hành chung của hệ thống giáo dục quốc dân Muốn vậy, mỗi cán bộ quản lý phải:

Thực sự là cốt cán trong đội ngũ nhân lực giáo dục ở nhà trường; thực

sự là hạt nhân trong việc cải tiến, đổi mới phương pháp quản lý và thực hiện dân chủ hóa trong nhà trường

*Ý thức, thái độ của sinh viên

Sinh viên là đối tượng quản lý nhưng đồng thời lại là chủ thể của hoạt động tự quản lý Hiệu quả của hoạt động QL công tác sinh viên phụ thuộc rất lớn vào ý thức thái độ của chính bản thân người sinh viên Nếu sinh viên có nhận thức đúng, họ sẽ tự giác chấp hành mọi nội quy, quy chế của trường trong tất cả các hoạt động học tập, rèn luyện Nếu sinh viên nhận thức chưa đúng, ý thức chưa tốt, họ sẽ có những biểu hiện sai trái, vi phạm nội quy, quy chế của trường, điều này làm ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lý sinh viên

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Quản lý công tác SV trong trường cao đẳng sư phạm là một trong những nhiệm vụ trọng yếu trong công tác đào tạo của nhà trường Làm tốt công tác sinh viên sẽ tạo ra môi trường, điều kiện thuận lợi cho sinh viên phát triển, hoàn thiện nhân cách Trong phaần lý luận của đề tài đã chỉ ra nội dung công tác sinh viên ở trường cao đẳng sư phạm theo quy định của Bộ Giáo dục và Thể thao bao gồm nhiều nội dung từ hoạt động tiếp nhận sinh viên nhập học, đến quản lý việc thực hiện kế hoạch học tập của sinh viên, giáo dục tư tưởng, chính trị, đạo đức, pháp luật, thực hiện chế độ chính sách của Nhà nước đối với sinh viên, quản lý sinh viên nội, ngoại trú đồng thời xác định những nội dung cơ bản của quản lý công tác sinh viên ở trường cao đẳng sư phạm, phân tích và làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác sinh viên Những cơ sở lý luận ở chương 1 làm nền tảng và định hướng cho việc tìm hiểu thực trạng cũng như đề xuất các biện pháp Quản lý công tác sinh viên tại trường cao đẳng sư phạm Savannakhet trong bối cảnh hiện nay