Quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường cao đẳng sư phạm luông nặm tha nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển chung của giáo dục, hoạt động đổi mới PPDH ở các trường sư phạm đã được quan tâm tổ chức và thu được những kết quả bước đầu thể hiện trên các

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

SOMLATH SOMSAVATH

QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM LUÔNG NẶM THA NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

SOMLATH SOMSAVATH

QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM LUÔNG NẶM THA NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã ngành: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ THANH HUYỀN

THÁI NGUYÊN - 2015

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan toàn bộ số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chƣa hề đƣợc sử dụ n , các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2015

Tác giả luận văn

Somlath Somsavath

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

LỜI CẢM ƠN

Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, em xin bày tỏ lòng cảm ơn trân thành tới cô giáo TS Nguyễn Thị Thanh Huyền đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, các thầy cô giáo khoa Tâm lý - Giáo dục, trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên; Ban Giám hiệu, giáo viên, sinh viên trường Cao đẳng Luông Nặm Tha cùng gia đình và các bạn bè đã tạo điều kiện thuận lợi, động viên, khích lệ em trong thời gian học tập và thực hiện luận văn

Dù đã có nhiều cố gắng, song do điều kiện và thời gian hạn chế nên trong luận văn của em chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót Rất mong nhận được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo để luận văn này được hoàn chỉnh hơn

Thái Nguyên, tháng 6 năm 2015

Tác giả

Somlath Somsavath

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

5 Giả thuyết nghiên cứu 4

6 Giới hạm phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc của Luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM 7

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Nghiên cứu về đổi mới PPDH 7

1.1.2 Nghiên cứu về quản lý đổi mới PPDH 8

1.2 Một số khái niệm công cụ 10

1.2.1 Quản lý 10

1.2.2 Khái quát về lý thuyết “Quản lý sự thay đổi” 12

1.2.3 Phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp dạy học 14

1.2.4 Quản lý đổi mới PPDH 17

1.2.5 Trường Cao đẳng sư phạm 18

1.3 Một số vấn đề cơ bản về QL đổi mới PPDH ở trường CĐSP 19

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

1.3.1 Ý nghĩa của việc đổi mới PPDH đối với việc nâng cao chất lượng

giáo dục ở trường CĐSP 19

1.3.2 Mục tiêu đổi mới PPDH ở trường CĐSP 22

1.3.3 Nội dung quản lý việc đổi mới PPDH của hiệu trưởng trường CĐSP 23

1.3.4 Các yêu cầu của quản lý hoạt động đổi mới PPDH 28

1.3.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý đổi mới PPDH ở trường CĐSP 30

Kết luận chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM LUÔNG NẶM THA 34

2.1 Khái quát chung về trường CĐSP Luông Nặm Tha 34

2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng 38

2.2.1 Về mục đích 38

2.2.2 Về công cụ khảo sát và nội dung khảo sát 39

2.2.3 Về phương thức khảo sát 39

2.3 Thực trạng đổi mới PPDH ở trường CĐSP Luông Nặm Tha 39

2.3.1 Thực trạng nhận thức của đội ngũ CBQL và GV ở trường CĐSP Luông Nặm Tha đối với việc đổi mới PPDH 39

2.3.2 Mức độ áp dụng các phương pháp dạy học 42

2.3.3 Những yếu tố tác động đến hoạt động đổi mới PPDH 46

2.4 Thực trạng quản lý đổi mới PPDH ở trường CĐSP LuôngNặmTha 49

2.4.1 Thực trạng xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH 49

2.4.2 Thực trạng chỉ đạo triển khai đổi mới PPDH 53

2.4.3 Thực trạng kiểm tra - đánh giá việc đổi mới PPDH 54

2.4.4 Thực trạng quản lý các điều kiện đảm bảo cho đổi mới PPDH 59

Kết luận chương 2 61

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM LUÔNG NẶM THA 62

3.1 Định hướng chỉ đạo đổi mới PPDH ở trường CĐSP Luông Năm Tha 62

3.2 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý đổi mới PPDH 62

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

3.3 Các biện pháp quản lý đổi mới PPDH ở trường CĐSP Luông Nặm Tha 64

3.3.1 Đổi mới khâu lập kế hoạch hoạt động đổi mới PPDH 64

3.3.2 Tăng cường vai trò của Khoa, tổ chuyên môn trong thực hiện đổi mới PPDH 65

3.3.3 Đa dạng hóa hình thức bồi dưỡng để nâng cao nhận thức, kỹ năng cho CB, GV về đổi mới PPDH 67

3.3.4 Chỉ đạo tăng cường giáo dục và quản lý sinh viên về ý thức học tập và kĩ năng tự học 70

3.3.5 Tăng cường tạo dựng các điều kiện thuận lợi cho thực hiện đổi mới PPDH 73

3.3.6 Tăng cường hiệu quả hoạt động kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học và đổi mới PPDH 75

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 77

3.5 Khảo nghiệm, đánh giá tính cấp thiết và mức độ khả thi của các biện pháp 77

3.5.1 Khái quát về khảo nghiệm 77

3.5.2 Kết quả khảo nghiệm 78

Kết luận chương 3 80

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 81

1 Kết luận 81

2 Khuyến nghị 81

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 84

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT

CBQL : Cán bộ quản lý CĐSP : Cao đẳng sư phạm CHDCND : Cộng hòa Dân chủ nhân dân CNTT : Công nghệ thông tin

CSVC : Cơ sở vật chất

GV : Giáo viên KTĐG : Kiểm tra đánh giá PPDH : Phương pháp dạy học

QL : Quản lý

SV : Sinh viên TBDH : Thiết bị dạy học

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Tình hình đội ngũ cán bộ, giảng viêncủa trường CĐSP

Luông Nặm Tha 35 Bảng 2.2 Cơ cầu trình độ chuyên môn của đổi ngũ GV 35 Bảng 2.3 Số lượng sinh viên của trường hiện nay(tính đến tháng

9/năm học 2013-2014) 37 Bảng 2.4 Chất lượng sinh viên tốt nghiệp 2 năm gần đây 38 Bảng 2.5 Nhận thức về mức độ cần thiết đổi mới PPDH của CBQL và GV 40 Bảng 2.6 Tự đánh giá của GV và SV về mức độ áp dụng các PPDH

của GV 42 Bảng 2.7 Đánh giá của CBQL,GV và SV về mức độ ảnh hưởngcủa các

yếu tố liên quan tới đổi mới PPDH 46 Bảng 2.8 Đánh giá về công tác lập kế hoạch triển khai đổi mới PPDH 50 Bảng 2.9 Thực trạng chỉ đạo triển khai đổi mới PPDH theo các yêu cầu 53 Bảng 2.10 Thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá đổi mới PPDH 55 Bảng 2.11 Thực trạng quản lý các điều kiện đảm bảo cho đổi mới PPDH 59 Bảng 3.1 Đánh giá về tính cấp thiết của các biện pháp 78 Bảng 3.2 Kết quả khảo sát về tính khả thi của các biện pháp 79

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.lrc-tnu.edu.vn/

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Các nhân tố tác động đến công tác quản lí đổi mới phương

pháp dạy học 32 Biểu đồ 2.1 Đánh giá của CBQL và Giáo viên về công tác lập kế hoạch

triển khai đổi mới PPDH 50 Biểu đồ 2.2 Thực trạng hoạt động kiểm tra, đánh giá đổi mới PPDH

của CBQL và Giáo viên 56 Biểu đồ 2.3 Thực trạng quản lý các điều kiện đảm bảo cho đổi mới

PPDHcủa CBQL và Giáo viên 60

đề đảm bảo sự thành công của sự nghiệp xây dựng đất nước hiện đại hóa, cũng như thắng lợi trong cuộc cạnh tranh quốc tế

Trong xu thế toàn cầu hóa, nền giáo dục Lào cần đẩy nhanh tiến trình đổi mới để rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giáo dục so với các nước trong khu vực và trên thể giới Đồng thời với sự phát triển như vũ bão của khoa học, công nghệ và sự bùng nổ thông tin, do thời lượng có hạn, nhà trường không đủ thời gian để có thể dạy tất cả những tri thức mà nhân loại đã tích lũy được cho học sinh Với xu thế giáo dục nhân văn hiện nay đòi hỏi phải thay đổi cách tiếp cận đối với quá trình giáo dục Việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo của học sinh để từ đó bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, hình thành khả năng học tập suốt đời

là một nhu cầu tất yếu

Như vậy, đổi mới PPDH học là một trong những nhiệm vụ quan trong hàng đầu của đổi mới giáo dục Mục tiêu, chương trình, nội dung dạy học mới đòi hỏi việc cải tiến PPDH và sử dụng những phương pháp mới

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển chung của giáo dục, hoạt động đổi mới PPDH ở các trường sư phạm đã được quan tâm tổ chức và thu được những kết quả bước đầu thể hiện trên các mặt sau đây:

Năm 2008, ngành giáo dục đào tạo bắt đầu triển khai chương trình và sách giáo khoa sư phạm mới mà trọng tâm là đổi mới PPDH theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, rèn luyện phương pháp tự học của học sinh

2

- Dưới sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Thể thao, cục đào tạo sư phạm đã chỉ đạo trực tiếp các trường sư phạm thực hiện các hoạt động đổi mới PPDH thông qua tổ chức các hội thảo, các lớp bồi dưỡng, tập huấn về PPDH, đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo cụm chuyên môn; tổ chức hội thi giáo viên giỏi, động viên khen thưởng các đơn vị, cá nhân có thành tích trong hoạt động đổi mới PPDH và nhiều hoạt động hỗ trợ chuyên môn khác

- Đông đảo giáo viên sư phạm có nhận thức đúng đắn về đổi mới PPDH Nhiều giáo viên đã xác định rõ sự cần thiết và có mong muốn thực hiện đổi mới PPDH Một số giáo viên đã vận dụng được các PPDH tích cực trong dạy học;

kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức hoạt động dạy học được nâng cao

Với những tác động tích cực từ các cấp quản lý giáo dục, nhận thức và chất lượng hoạt động đổi mới PPDH ở các trường sư phạm đã có những chuyển biến tích cực, góp phần làm cho chất lượng dạy học từng bước được cải thiện

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu đã đạt được, việc đổi mới PPDH ở các trường sư phạm vẫn còn nhiều hạn chế cần phải khắc phục Hoạt động đổi mới PPDH chưa mang lại hiệu quả cao Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là PPDH chủ đạo của nhiều giáo viên Số GV thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc phối hợp các PPDH cùng như sử dụng các PPDH phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của HS còn chưa nhiều Dạy học vẫn nặng về truyền thụ kiến thức lý thuyết Việc trang bị kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực tiễn cho học sinh thông qua khả năng vận dụng CNTT, sử dụng các phương tiện dạy học chưa được thực hiện rộng rãi và hiệu quả trong trường

Đối với trường Cao đẳng sư phạm tỉnh Luông Nặm Tha trong những năm qua, các cấp quản lý trong trường đã tổ chức nhiều hội thảo chuyên đề về đổi mới PPDH Việc đổi mới PPDH ở trường cao đẳng sư phạm đã được triển khai và đem lại một số kết quả đáng ghi nhận, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Tuy nhiên, công tác quản lý về đổi mới PPDH ở trường này còn hạn

3

chế; chưa tập trung vào những nội dung thiết thực, trọng tâm; chưa tìm ra cách thức tổ chức quá trình đổi mới một cách hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục sư phạm

Thực trạng nói trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân: nhận thức về sự cần thiết phải đổi mới PPDH và ý thức thực hiện đổi mới của một bộ phận CBQL,

GV sư phạm chưa cao; lý luận về PPDH chưa được nghiên cứu và từ các cơ quan quản lý giáo dục và Ban Giám hiệu còn hạn chế; việc tổ chức hoạt động đổi mới PPDH chưa đồng bộ; cơ chế, chính sách quản lý hoạt động đổi mới PPDH chưa khuyến khích được sự tích cực đổi mới PPDH của GV trường sư phạm; trong các nguyên nhân đó, chúng tôi cho rằng, việc hạn chế trong công tác quản lý hoạt động đổi mới PPDH cũng là nguyên nhân quan trọng

Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Quản lý đổi mới phương pháp dạy

học ở trường cao đẳng sư phạm Luông Nặm Tha nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng đổi mới PPDH ở trường cao đẳng sư phạm Luông Nặm Tha, đề tài đề xuất một số biện pháp quản lý thực hiện đổi mới PPDH ở trường sư phạm tỉnh Luông Nặm Tha góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở trường cao đẳng sư phạm

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý đổi mới PPDH ở trường Cao đẳng Sư phạm Luông Nặm Tha

4

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý đổi mới PPDH ở trường Cao đẳng sư phạm 4.2 Khảo sát thực trạng đổi mới PPDH và quản lý thực hiện đổi mới PPDH ở

trường cao đẳng sư phạm Luông Nặm Tha

4.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý thực hiện đổi mới PPDH ở trường Cao

đẳng sư phạm Luông Nặm Tha

5 Giả thuyết nghiên cứu

Việc đổi mới PPDH ở trường Cao đẳng sư phạm, tỉnh Luông Nặm Tha

đã thực hiện nhưng chưa thường xuyên, chưa mang tính hệ thống, nên hiệu quả chưa cao Thực trạng trên do nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân từ công tác quản lý Nếu nghiên cứu, đề xuất được các biện pháp quản lý đổi mới PPDH mang tính hệ thống, toàn diện phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường thì sẽ thúc đẩy hoạt động đổi mới PPDH, góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở trường Cao đẳng sư phạm Luông Năm Tha

6 Giới hạm phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu quản lý đổi mới PPDH tại Trường CĐSP Luông Nặm Tha, nước CHDCND Lào Nghiên cứu được tiến hành điều tra vào năm 2013-

2014 tại Trường CĐSP Luông Nặm Tha

7 Phương pháp nghiên cứu

a Nhóm Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa trong nghiên cứu các nguồn tài liệu lý luận và thực tiễn có liên quan đến công tác quản lý đổi mới PPDH ở trường cao đẳng sư phạm để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

b Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra, khảo sát

Điều tra bằng phiếu để khảo sát nhu cầu về nội dung, phương pháp hình thức đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn và nghiệp vụ nói chung, đổi mới PPDH

5

của GV CĐSP; thực trạng đổi mới PPDH của đội ngũ GV và quản lý đổi mới PPDH ở trường CĐSP Kết quả điều tra, khảo sát được phân tích, so sánh, đối chiếu để tìm ra những thông tin cần thiết theo hướng nghiên cứu của đề tài

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động

+ Nghiên cứu các sản phẩm của GV như kế hoạch đổi mới PPDH, giáo án, phương tiện kỹ thuật, đồ dùng dạy học, kế hoạch tự bồi dưỡng để đánh giá trình

độ, việc tự bồi dưỡng của GV CĐSP

+ Nghiên cứu các kế hoạch, quyết định, báo cáo của Hiệu trưởng, các Phòng, các Khoa có liên quan đến việc chỉ đạo, quản lý đổi mới PPDH ở trường CĐSP

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Tiến hành nghiên cứu, tiếp thu các kinh nghiệm quản lý đổi mới PPDH của hiệu trưởng, các phòng, các khoa và các đơn vị liên quan đến thực hành tốt công tác quản lý đổi mới PPDH ở trường CĐSP

- Phương pháp chuyên gia

Hỏi ý kiến chuyên gia bằng các phiếu hỏi, bao gồm: Các nhà quản lý các cơ

sở đào tạo GV sư phạm; các nhà khoa học các chuyên gia về giáo dục học, tâm lý học; các cán bộ quản lý (CBQL) giáo dục ở trường CĐSP Luông Năm Tha

Việc lấy ý kiến chuyên gia tổ chức theo hình thức xin ý kiến đóng góp bằng văn bản Phương pháp này được sử dụng ngay từ khâu xây dựng đề cương, góp ý bộ công cụ, góp ý vào nhận định đánh giá thực trạng và vào các biện pháp đề xuất

- Các phương pháp xử lý thông tin

+ Sử dụng thống kê toán học để sử lý các kết quả nghiên cứu về định

lượng (lập bản phân phối tần số, tính điểm trung bình cộng) và định tính

+ Sử dụng phần mềm tin học

+ Sử dụng mô hình, sơ đồ, đồ thị…

6

8 Cấu trúc của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luậ

CĐSP

Chương 2: Thực trạng quản ổi mới phương pháp dạy học tại Cao đẳng sư phạm Luông Nặm Tha, nước CHDCND Lào

Trường CĐSP Luông Nặm Tha, nước CHDCND Lào

7

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM 1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Nghiên cứu về đổi mới PPDH

Nghiên cứu về đổi mới PPDH đã được nhiều nhà giáo dục học đề cấp tới Ngay từ trước công nghiên, Socrate (469-390 Tr.CN) - Hy Lạp, ông đã từng nêu khẩu hiệu “Anh hãy tự biết lấy anh” Ông nêu phương pháp, trong đó người dạy chỉ gửi vai trò hướng dẫn, giúp đỡ, còn người học tự mình tìm ra tri thức Ông gọi phương pháp này là “phép đỡ đẻ” Khổng tử (551-479 tr.CN) quan tâm đến việc kích thích tư duy cho HS Ông nói “không tức giận vì muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì không rõ được thì không bày

vẽ cho Vật có bốn góc, bảo cho biết một góc, mà không suy ra ba góc khác thì không dạy nữa” [dẫn theo 15]

Comensky (1592-1670) đã cho rằng người thầy phải dạy thế nào để cho học sinh thích thú học tập và có những cố gắng bản thân để nắm lấy tri thức Ông nói: “Tôi thường bồi dưỡng cho HS của tôi tinh thần độc lập trong quan sát, trong đàm thoại và trong việc ứng dụng tri thức vào thức tiễn”

John Dewey (1859-1952) chủ trương phải dựa vào kinh nghiệm thực tế của trẻ em Việc giảng dạy phải kích thích được hứng thú, phải để trẻ em độc lập tìm tòi, thầy giáo vừa là người thiết kế vừa là người cố vấn

Các nhà tâm lý học nổi tiếng với những công trình nghiên cứu sâu sắc liên quan đến PPDH như Piagiê, Lêônchiep và các nhà giáo dục học có tên tuổi của Liên Xô trước đây như: Đannhilốp, Êxipôp, Lecne, Babansky đã đặt các cơ sở lý luận dạy học có tính nền tảng cho đổi mới PPDH [dẫn theo 15]

Ở Việt Nam, đã có nhiều đề tài tiến hành nghiên cứu, nhiều kiến nghị trong các hội thảo khoa học về cải tiến đổi mới PPDH của các tác giả: Hồ Ngọc Đại, Đỗ Đình Hoan, Đặng Thành Hưng, Nguyễn Kỳ, Trần Kiều, Phan Trọng

8

Luận, Vũ Văn Tảo, Nguyễn Cảnh Toàn, Vũ Trọng Rỹ Đáng lưu ý là tác

phẩm:“Phương pháp dạy học truyền thống và đổi mới” [dẫn theo 10] của Thái

Duy Tuyên, người có công nghiên cứu tương đối toàn diện về lĩnh vực đổi mới PPDH trong giai đoạn hiện nay

Bên cạnh đó các nhà khoa học đã tiếp cận quản lý giáo dục và quản lý trường học và đề cập đến việc phát triển công tác quản lý trường học Các tác

phẩm tiêu biểu như: Phương pháp luận khoa học giáo dục (Phạm Minh Hạc); Khoa học Quản lý giáo dục - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn Trần Kiểm

Ở Việt Nam có nhiều nhà giáo dục đã nghiên cứu PPDH phát huy tính tích cực, độc lập của HS trong các giáo trình giáo dục học hoặc trên tạp chí nghiên cứu giáo dục như Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Ngọc Bảo, Nguyễn Ngọc Quang, Thái Duy Tuyên, Đặng Thành Hưng [dẫn theo 9]…

Bộ GD&ĐT ở Việt Nam cũng đưa ra nhiều văn bản về việc đổi mới PPDH; đã tổ chức nhiều đợt tập huấn về đổi mới PPDH cho CBQL,GV trong

cả nước Riêng đối với cấp trường cao đẳng sư phạm đã đưa việc đổi mới PPDH vào chương trình giáo dục đào tạo sư phạm từ năm 2007-2008 được triển khai những chương trình mới và những năm sau cũng có rất nhiều sách

hướng dẫn giảng dạy theo phương pháp mới như “Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học trường trung học cơ sở” Môn Địa lý, Lịch sử, Giáo dục

công dân của tác giả Phạm Thị Sen - Nguyễn Thị Thanh Mai, NXB Hà Nội,

2004 và tương tự những môn còn lại; “Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy” môn toán của Tôn Thân - Phan Thị Luyến - Đặng Thị Thu Thủy, NXB Giáo dục (2008) và tương tự các môn còn lại; “Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục môn ngữ văn” của Nguyễn Hữu Châu, Nguyễn Trọng Hoàn, Vũ Nho,

XB năm 2007 [dẫn theo 5]…

1.1.2 Nghiên cứu về quản lý đổi mới PPDH

Về quản lý đổi mới PPDH cũng đã có một số luận văn thạc sỹ ở Việt

Nam đề cập nghiên cứu như “quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường

9

THPT các tỉnh miền núi phía Bắc” của Lê Thị Thu Hằng [5] nghiên cứu đề

xuất một số giải pháp quản lý đổi mới PPDH ở trường các tỉnh miền núi phía

Bắc; Quản lý đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở quận Ba Đình - Hà Nội

của Ngô Thu Trang nghiên cứu đề xuất một số giải pháp quản lý đổi mới đồng

bộ PPDH và KTĐG kết quả học tập của sinh viên nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục ở các trường THCS quận Ba Đình, thành phố Hà Nội [14]…

Nhìn chung, các nhà khoa học Việt Nam đều tiếp cận QLGD, quản lý trường học, quản lý hoạt động dạy học trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Bằng sự tổng hòa các tri thức của QLGD, Giáo dục học, Tâm lý học, Xã hội học, kinh tế học,… tiếp thu lý luận giáo dục và dạy học hiện đại của các nước tiên tiến trên thế giới, nhiều nhà khoa học đã có các công trình nghiên cứu một cách khoa học về các vấn đề sau:

- Khái niệm quản lý, QLGD, quản lý trường học, quản lý hoạt động dạy học cùng các chức năng, nguyên tắc, phương pháp quản lý,…

- Nghiên cứu vấn đề về đổi mới nội dung, PPDH theo hướng nâng cao tính hiện đại và gắn khoa học với thực tiễn sản xuất và đời sống, về vấn đề lấy

HS làm trung tâm trong hoạt động dạy học

- Về các vấn đề đổi mới QLGD đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục các tác giả đã đi sâu phân tích xu hướng giáo dục và QLGD trên thể giới để từ đó xác định những thời cơ và thách thức cho QLGD ở nước ta và những yêu cầu đổi mới QLGD như: Đổi mới cơ chế và phương thức quản lý giáo dục theo hướng phân cấp một cách hợp lý, xây dựng và thực hiện chuẩn hóa đội ngũ cán

bộ QLGD, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đổi với giáo dục

Các cách tiếp hiện đại vận dụng vào QLGD như tiếp cận “Quản lý chất lượng tổng thể trong giáo dục”; Quản lý dựa vào nhà trường;… cũng đã được các nhà khoa học trong và ngoài nước là những tri thức làm tiền đề cho việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý giáo dục, quản lý hoạt động dạy học

10

trong các trường học nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước [9] Tuy nhiên các công trình nghiên cứu quản lý đổi mới PPDH ở trường CĐSP chưa có nhiều đề tài nghiên cứu; đặc biệt chưa có một luận văn nào nghiên cứu vấn đề này tại nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, hơn nữa bản thân là người đã, đang công tác quản lý tại trường CĐSP nên mong muốn đi sâu hơn, cụ thể hơn vào vấn đề nghiên cứu, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động đổi mới phương pháp

ở trường CĐSP Vì vậy việc nghiên cứu “quản lý đổi mới PPDH ở CĐSP Luông Nam Tha nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” là cần thiết

1.2 Một số khái niệm công cụ

1.2.1 Quản lý

1.2.1.1 Khái niệm Quản lý

Cùng với sự phát triển của xã hội loài người, quản lý đã trở thành một ngành khoa học và là một dạng hoạt động xã hội đặc thù, trở thành một nhân tố của sự phát triển xã hội, một hoạt động phổ biến, diễn ra ở mọi lĩnh vực, ở mọi cấp độ và liên quan đến mọi người

Khái niệm quản lý (managemeent) là khái niệm tổng quát Trong quá trình nghiên cứu của lý luận khoa học quản lý, tùy theo góc độ tiếp cận mà khái niệm này được quan niệm theo nhiều cách khác nhau

Harold Koontz, Cyril O’Donnell, Heinz Weihrich đưa ra khái niệm:

“Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nhằm bảo đảm sự phối hợp những nỗ lực

cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm Mục tiêu của nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất, và sự bất mãn cá nhân ít nhất ” [8, tr.33]

Các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí nhấn mạnh: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [11, tr.1]

11

Các khái niệm trên tuy có khác nhau về cách diễn đạt, nhưng chúng đều

có chung những dấu hiệu chủ yếu Từ đó, có thể xác định: Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý một cách có chủ đích, thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý trong tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt được mục tiêu đã đề ra

1.2.1.2 Các chức năng cơ bản của quản lý

Chức năng quản lý là một tập hợp hành động chuyên biệt, thông qua đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu quản lý nhất định

Theo quan điểm quản lý hiện đại, các chức năng cơ bản của quản lý gồm: Lập kế hoạch; Tổ chức; Chỉ đạo (bao gồm cả sửa chữa, uốn nắn, phối hợp) và Kiểm tra (bao gồm cả thanh tra, kiểm soát, kiểm kê)

* Chức năng kế hoạch: là chức năng đầu tiên của một quá trình quản lý,

nó có vai trò khởi đầu, định hướng cho toàn bộ các hoạt động của quá trình quản lý và là cơ sở để huy động tối đa các nguồn lực cho việc thực hiện các mục tiêu và là căn cứ cho kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ của tổ chức, đơn vị và từng cá nhân

Nội dung của chức năng kế hoạch được thể hiện ở các hành động cơ bản:

- Xác định mục tiêu và phân tích mục tiêu

- Xây dựng kế hoạch và thực hiện mục tiêu

- Triển khai thực hiện các kế hoạch

- Kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch

* Chức năng tổ chức: là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn nhân

lực theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu

đã đề ra

Chức năng tổ chức là chức năng thứ hai trong quá trình quản lý Nó có vai trò hiện thực hóa các mục tiêu của tổ chức, có khả năng tạo ra sức mạnh mới của tổ chức, cơ quan, đơn vị, thậm chí cả hệ thống nếu việc sắp xếp nguồn nhân lực được khoa học và hợp lý

12

* Chức năng chỉ đạo: là quá trình tác động ảnh hưởng tới hành vi, thái

độ của những người khác nhằm đạt tới các mục tiêu với chất lượng cao

Chức năng chỉ đạo có vai trò cùng với chức năng tổ chức để hiện thực hóa các mục tiêu, được xác định từ việc điều hành và hướng dẫn các hoạt động trong tổ chức nhằm đạt được các mục tiêu có chất lượng và hiệu quả Thực chất chức năng chỉ đạo là quá trình tác động và ảnh hưởng của chủ thể tới thành viên, trên cơ sở đó mọi người tích cực, tự giác và mang hết khả năng

để làm việc

* Chức năng kiểm tra: là chức năng cuối cùng của quá trình quản lý, nó

có vai trò giúp chủ thể quản lý biết được các thành viên thực hiện nhiệm vụ ở mức độ như thế nào đồng thời cũng biết được những quyết định quản lý ban hành có phù hợp thực tế hay không Trên cơ sở đó điều chỉnh các hoạt động, giúp đỡ hay thúc đẩy các cá nhân, tập thể đạt được các mục tiêu đã đề ra Với vai trò đặc biệt như vậy, chức năng kiểm tra còn là tiền đề cho một quá trình quản lý tiếp theo

Như vậy, tổng hợp 4 chức năng trên sẽ tạo nên nội dung của quá trình quản lý, các chức năng có thể diễn ra đồng thời cũng có thể diễn ra độc lập với nhau hoặc cũng có thể kết hợp với việc thực hiện các chức năng khác Tuy nhiên trong quá trình quản lý người quản lý phải thực hiện một dãy các chức năng kế tiếp nhau một cách logic, trong một thời gian cụ thể của một chu trình quản lý nhất định

1.2.2 Khái quát về lý thuyết “Quản lý sự thay đổi”

1.2.2.1 Khái niệm “Sự thay đổi”

Thay đổi là quá trình vận động do ảnh hưởng, tác động qua lại của sự vật, hiện tượng; của các yếu tố bên trong và bên ngoài, là thuộc tính chung của mọi sự vật hiện tượng Thay đổi là một yếu tố quan trọng liên quan đến sự thành công trong công tác quản lý tổ chức Các mức độ thay đổi: cải tiến, đổi mới, cải cách, cách mạng

13

Thay đổi là tiến trình không thể tránh khỏi trong quá trình phát triển và

nó thường mang tới những hi vọng cùng cơ hội mới, một khi chúng ta ý thức được nó Thay đổi trong một tổ chức có thể đem lại những hệ quả tích cực:

- Tạo niềm hứng khởi cho công việc

- Mang đến một góc nhìn mới mẻ cho công việc

- Tạo ra cơ hội tiếp thu những kĩ năng mới

- Tạo ra cơ hội trao quyền cho nhân viên

có thể hiểu là thay đổi tận gốc tất cả các mặt của nền giáo dục

1.2.2.2 Quản lý sự thay đổi

Có nhiều cách tiếp cận trong việc quản lý một tổ chức song có thể kể đến một số các tiếp cận cơ bản sau:

- Tiếp cận truyền thống là hướng hoạt động quản lý xoay quanh việc hoạt động các chức năng lập kế hoạch; tổ chức; chỉ đạo; kiểm tra

-Tiếp cận theo quan điểm “chuẩn hóa”, hay tiếp cận quản lý chất lượng Bản chất của cách tiếp cận này là quản lý thông qua các tiêu chuẩn, tiêu chí đối với các hoạt động của tổ chức và quản lý bằng các thủ tục, các quy trình

- Tiếp cận “Quản lý sự thay đổi” Bản chất của các tiếp cận này là quản

lý thông qua các lộ trình và luôn quan tâm đến “cân bằng động” giữa phát triển của tổ chức với sự thay đổi của môi trường, luôn phân tích tác động của bối cảnh đối với công tác quản lý

14

Nhìn chung, có thể hiểu “quản lý sự thay đổi” thực chất là kế hoạch hóa

và chỉ đạo triển khai sự thay đổi để đạt mục tiêu đề ra cho sự thay đổi đó

Có nhiều quan niệm khác nhau về “quản lý sự thay đổi trường học”, song nhìn chung có thể hiểu: Lãnh đạo và quản lý sự thay đổi trường học thực chất

là kế hoạch hóa và chỉ đạo triển khai sự thay đổi của nhà trường để đạt được mục tiêu đề ra là nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục của nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nói chung

1.2.2.3 Những yêu cầu của quản lý sự thay đổi

Trong quán trình quản lý sự thay đổi, trước khi ra quyết định người CBQL phải hiểu rõ nội dung của sự thay đổi và đặc điểm của sự thay đổi (cụ thể “thay đổi cái gì”, “thay đổi như thế nào” so với hiện trạng) Trong quá trình hoạch định sự thay đổi nên cân nhắc những vấn đề thực sự cần thiết, cần thực hiện thay đổi trong bối cảnh cụ thể của đơn vị mình, lập danh sách những việc cần làm, cách thức thay đổi và lộ trình thay đổi

Tiếp theo đó, người quản lý tìm cách tạo ra được sự ảnh hưởng, sự tin cậy, kích thích được tính tự giác, tự nguyện của đội ngũ, phát huy “tính đồng đội” tham gia đổi mới

Trong quá trình thực hiện cần quan tâm đến thông tin phản hồi và cập nhật thông tin Thực hiện kiểm tra đánh giá các kết quả đạt được và duy trì sự thay đổi Không có một sự thay đổi nào lại kết thúc, vì sự thay đổi chính là một quá trình phát triển theo quy luật, kết quả đạt được ở mỗi giai đoạn là tiền đề cho giai đoạn thay đổi về sau

1.2.3 Phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học là một thành tố quan trọng của quá trình dạy học,

là cách thức tương tác giữa người dạy và người học nhằm giải quyết tốt nhiệm

vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển trong quá trình dạy học Phương pháp dạy học có quan hệ gắn bó hữu cơ với các thành tố khác của quá trình dạy học

Nó vừa bị chi phối bởi mục đích dạy học vừa góp phần thực hiện mục đích dạy học Phương pháp dạy học quy định bởi nội dung dạy học và nội dung dạy học chi phối việc lựa chọn và vận dụng hợp lý các phương pháp dạy học

Cùng một nội dung dạy học như nhau, nhưng bài học có làm cho học sinh thực sự hứng thú học tập hay không; có phát triển được tính độc lập, tích cực, sáng tạo để giải quyết các vấn đề bức xúc của cuộc sống hay không; có để lại dấu ấn sâu đậm và khơi dậy ở tâm hồn các em những tình cảm lành mạnh, trong sáng hay không; phần lớn tùy thuộc vào việc lựa chọn phương pháp dạy học của người thầy Cho đến nay, khái niệm phương pháp dạy học còn là vấn

đề đang được tranh luận, chưa có ý kiến thống nhất Thái Duy Tuyên đã tóm tắt khái niệm này trong ba dạng cơ bản sau đây: “Theo quan điểm điều khiển học, phương pháp là cách thức tổ chức hoạt động nhận thức của học sinh và điều khiển hoạt động này Theo quan điểm lôgic, phương pháp là những thủ thuật logic được sử dụng để giúp học sinh nắm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách

tự giác Theo bản chất của nội dung, phương pháp là sự vận động của nội dung dạy học.”[15, tr.38]

Tuỳ theo quan niệm về mối quan hệ trong quá trình dạy học, đã có nhiều định nghĩa khác nhau về phương pháp dạy học Nếu đứng trên góc độ dạy học tích cực, có thể hiểu: Phương pháp dạy học là tổ hợp cách thức hoạt động của

16

thầy và trò trong quá trình dạy học, được tiến hành dưới vai trò chủ đạo của người thầy, nhằm làm cho trò tự giác, tích cực, tự lực trong quá trình chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kỹ năng, phát triển năng lực theo mục tiêu dạy học

Ngày nay trên tinh thần đổi mới có thể nhận định phương pháp dạy học tích cực là các phương pháp được sử dụng trong quá trình day học nhằm phát huy cao nhất tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập của người học dưới vai trò tổ chức hướng dẫn của giáo viên

1.2.3.2 Đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới PPDH có thể hiểu là con đường tốt nhất để đạt chất lượng và hiệu quả dạy học cao Đổi mới PPDH, về bản chất là sự đổi mới cách thức tổ chức dạy học theo quan điểm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh

Đổi mới giáo dục nói chung, đổi mới PPDH nói riêng là quy luật phát triển tất yếu của thời đại và mỗi quốc gia trên bước đường phát triển giáo dục

và chính bản thân người làm công tác giáo dục, của giáo viên và học sinh trong điều kiện mới, phù hợp với yêu cầu phát triển xã hội trong giai đoạn hiện nay

Đổi mới PPDH bao gồm cả sự kế thừa, sử dụng một cách có chọn lọc và sáng tạo hệ thống PPDH truyền thống hiện còn có giá trị tích cực trong việc hình thành tri thức, rèn luyện kĩ năng, kinh nghiệm và phát triển thái độ tích cực đối với đời sống, chiếm lĩnh các giá trị xã hội Đổi mới PPDH theo hướng khắc phục thói quen “truyền thụ một chiều”, tăng cường sử dụng các phương tiện dạy học, thiết bị dạy học tạo điều kiện cho người học hoạt động tích cực, độc lập và sáng tạo Đổi mới PPDH phải được tổ chức, chỉ đạo một cách có hệ thống, khoa học, đồng bộ, khả thi Đổi mới PPDH phải thực sự góp phần nâng cao chất lượng dạy học

Định hướng đổi mới PPDH theo hướng tiếp cận hệ thống quá trình dạy học được đặt trong mối quan hệ biện chứng với sự đổi mới mục tiêu, đổi mới

nội dung, chương trình, hình thức, phương tiện, kiểm tra đánh giá

17

Sự đổi mới PPDH cần bắt đầu bằng việc lập kế hoạch bài học, môn học

và triển khai kế hoạch bài học, thiết kế và triển khai các hoạt động nhận thức- học tập của học sinh ở trên lớp đến việc vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp dạy học, đa dạng hoá các phương tiện dạy học, và đánh giá kết quả dạy học [12]

1.2.4 Quản lý đổi mới PPDH

Từ góc độ quản lý sự thay đổi, có thể khẳng định: Quản lý hoạt động đổi mới PPDH nói chung, ở trường CĐSP nói riêng là quá trình tổ chức chỉ đạo của Hiệu trưởng nhà trường thực hiện đổi mới cách tiến hành các PPDH theo hướng sư phạm tích cực, khai thác triệt để các ưu điểm của các PPDH hiện nay và lựa chọn, vận dụng linh hoạt các PPDH mới nhằm tạo ra được một sự thay đổi tích cực, hiệu quả trong cách thức triển khai hoạt động dạy của đội ngũ giáo viên và hoạt động học của học sinh, nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, và tạo của người học, trên cơ sở đó thực hiện tốt các mục tiêu dạy học

Quản lý hoạt động đổi mới PPDH ở trường CĐSP luôn được đặt trong tổng thể mối liên hệ với toàn bộ các hoạt động dạy và học trong nhà trường CĐSP, PPDH luôn có mối liên hệ mật thiết với các thành tố khác của quá trình dạy học (mục tiêu - nội dung - phương pháp - phương tiện - hình thức - kết quả) và quan hệ mật thiết với quá trình tiến hành đồng

bộ các thành tố, đặc biệt là sự tác động vào mối quan hệ giữa người dạy và người học

Cũng theo quan điểm quản lý sự thay đổi, quản lý hoạt động đổi mới PPDH trong trường CĐSP chính là công tác chuyên biệt của người Hiệu trưởng, bằng nghệ thuật và năng lực lãnh đạo của mình, chủ động tạo ra được một sự thay đổi tích cực, hiệu quả trong việc tổ chức, triển khai đổi mới PPDH trong đội ngũ giáo viên, trên cơ sở đó tạo ra chất lượng mới, hiệu quả cao hơn trong toàn

bộ hoạt động dạy học của nhà trường theo chủ trương đổi mới giáo dục

18

Quản lý đổi mới PPDH là quá trình nhà quản lý thực hiện 4 chức năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra việc thay đổi cách thức tổ chức hoạt động dạy học của giáo viên và học sinh nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh dưới sự định hướng dẫn dắt của giáo viên để phát triển ở học sinh những năng lực cần thiết theo mục tiêu dạy học, nâng cao chất lượng dạy học

1.2.5 Trường Cao đẳng sư phạm

Trường Cao đẳng Sư phạm là đơn vị sự nghiệp đào tạo, nằm trong hệ thống giáo dục đại học, thuộc hệ thống giáo dục quốc dân Có mục đích đào tạo sinh viên trở thành giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên nghiệp vụ của trường trung học cơ sở, tiểu học, mầm non, có lòng yêu nghề, gắn bó với sự nghiệp giáo dục-đào tạo, có phẩm chất chính trị đạo đức tốt, có kiến thức vá kỹ năng giáo dục, giảng dạy tương xứng với trình độ đào tạo, có sức khỏe, có hiểu biết cần thiết về văn thể mỹ, có năng lực tiếp cận với kiến thức và phương pháp giảng dạy tiên tiến, đáp ứng được yêu cầu phát triển sự nghiệp giáo dục của đất nước Trường Cao đẳng Sự phạm còn nhằm mục đích xây dựng nhà trường trở thành trung tâm văn hóa, khoa học của địa phương

Nhiệm vụ của trường:

- Đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý, nhân viên nghiệp vụ cho các trường trung học cơ sở, tiểu học, mầm non có trình độ đại học trở xuống, trên địa bản 3 tỉnh miền bắc của Lào, khi được Bộ Giáo dục và Thể thao cho phép

- Liên kết với các trường đại học, cao đẳng khác mở các lớp đào tạo giáo viên có trình độ đại học sư phạm và các lớp đào tạo giáo viên có trình độ cao đẳng sư phạm thuộc các ngành mà nhà trường chưa có khả năng và điều kiện đào tạo

- Đào tạo một số ngành ngoài sư phạm như tin học, ngoại ngữ và các ngành khác khi địa phương có nhu cầu và được cấp có thẩm quyền cho phép

19

1.3 Một số vấn đề cơ bản về QL đổi mới PPDH ở trường CĐSP

1.3.1 Ý nghĩa của việc đổi mới PPDH đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục ở trường CĐSP

Sự cần thiết đổi mới trong giáo dục đã được ghi trong nghi quyết 1106/GDTT ngày 15/6/2011về đổi mới Chương trình Giáo dục sư phạm và và thể hiện trong Chỉ thị 1183/GDTT ngày 22/8/2012của Thủ tướng Chính phủ Lào về thức hiện Nghị quyết số 03 ngày 30/5/2011 của Quốc hội Sự phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đòi hỏi những con người năng động, sáng tạo, tự lực, tự cường Thế giới đã chuyển sang thời kỳ kinh tế tri thức, cho nên đầu tư vào chất xám sẽ là cách đầu tư hiệu quả nhất cho sự hưng thịnh của mỗi quốc gia Cũng vì lí do này mà nhu cầu học tập của người dân ngày càng nhiều, trình độ dân trí ngày một tăng, xã hội học tập đang hình thành và phát triển… Sự phát triển khoa học công nghệ đã mở ra những khả năng và điều kiện thuận lời cho việc sử dụng phương tiện công nghệ thông tin vào quá trình dạy học Việc sử dụng có tính sư phạm những thành quả khoa học công nghệ sẽ làm thay đổi hiệu quả của quá trình dạy học, hiệu quả của việc sử dụng các PPDH Như vậy khi đổi mới mục tiêu và nội dung dạy học, những phương pháp đã và đang sử dụng sẽ không đáp ứng yêu cầu thế hệ giáo viên năng động, sáng tạo của tương lai nếu không có sự đổi mới về cách thức tiến hành phương pháp

Sự đổi mới của chương trình CĐSP: Với yêu cầu mới đặt ra cho giáo dục những nhiệm vụ mới xem xét lại mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục ở cấp CĐSP là cấp đào tạo sinh viên trờ thành giáo viên nên sự đổi mới lại càng cần thiết và quan trọng Chính vì vậy đã từ nhiều năm nay, giáo dục đã có những thay đổi mãnh mẽ:

- Về mục tiêu: chương trình dạy học CĐSP truyền thống chủ yếu gồm các mục đích cần đạt và danh mục các nội dung dạy học Điều này đã làm khó khăn cho người sử dụng chương trình, nên trong đổi mới chương trình trường

20

CĐSP, mục tiêu đã được cũ thể hóa bằng kế hoạch hành động sư phạm bao gồm: Những đích cuối cùng (thể hiện ở cấp bậc mục tiêu: bậc học, môn học, chủ để, bài học…) Những nội dung và phẩm chất năng lực cần đạt ở sinh viên Các phương pháp và phương tiện dạy học, các hoạt động dạy học cụ thể Các cách thức đánh giá kết quả của sinh viên

Về nội dung: Nội dung chương trình CĐSP được soạn thảo hiện đại, tinh giản, thiết thực và cập nhật sự phát triển của khoa học - công nghệ, kinh tế -xã hội, tăng cường thực hành vận dụng, gắn bó với thực tiễn Lào tiến kịp trình độ phát triển chung của chương trình giáo dục sư phạm của các nước trong khu vực và quốc tế Hơn nữa nội dung chương trình và sách giáo khoa có tính thống nhất cao, phù hợp với trình độ phát triển chung của số đông sinh viên, tạo cơ hội và điều kiện học tập cho mọi sinh viên, phát triển năng lực của từng đối tượng SV, góp phần phát hiện và bồi dưỡng những SV có năng lực đặc biệt Cụ thể là: Tập trung vào các kỹ năng cơ bản về năng lực sư phạm và năng lực giảng dạy Xác định ngành, môn và PPDH bản thân đang học là chủ chốt, chuẩn bị công cụ (kĩ năng và phương pháp tư duy) để học tập các môn học khác và để phát triển năng lực cá nhân Coi trọng đúng mức các kỹ năng sống trong cộng đồng, thích ứng với những đổi mới diễn ra hang ngày… Hình thành

và phát triển các phẩm chất của người lao động Lào như cần cù, cẩn thận, có trách nhiệm, có lòng yêu thương nghề và nhân ái…

Chất lượng giáo dục là sự đáp ứng của nhà trường đổi với các yêu cầu về mục tiêu giáo dục được quy định tại Luật Giáo dục và quy định về tiêu chuẩn đánh giá nhà trường do Bộ Giáo dục và Thể thao ban hành Chất lượng giáo dục thể hiện qua các hoạt động dạy học - giáo dục và các dịch vụ giáo dục

Tiêu chuẩn đánh giá chất lương giáo dục là các yêu cầu đối với nhà trường để đảm bảo chất lượng giáo dục Chất lượng nhà trường được đánh giá bằng một hệ thống các nhóm yếu tố Đầu vào, Quá trình và Đầu ra Đối với một

cơ sở giáo dục sư phạm, chất lượng của nhà trường đã được chương trình hành động Dakar (2000) của UNESCO đề cập qua 10 yếu tố như sau:

(4) Chương trình giáo dục thích hợp với người dạy và người học

(5) Trang thiết bị, phương tiện và đồi dùng giảng dạy và học tập, học

liệu và công nghệ giáo dục thích hợp, dễ tiếp cần

(6) Môi trường học tập bảo đảm vệ sinh, an toàn, lành mạnh

(7) Hệ thống đánh giá thích hợp với môi trường, quá trình giáo dục và

kết quả giáo dục

(8) Hệ thống quản lý giáo dục có tính tham gia và dân chủ

(9) Tôn trọng và thu hút được cộng đồng cũng như nền văn hóa địa

phương trong hoạt động giáo dục

(10) Các thiết chế, chương trình giáo dục có nguồn lực thích hợp, thỏa

Nhóm yếu tố

Đầu ra

(Out come)

- Người học khỏe mạnh,

có động cơ học tập, kết quả cao;

Ngữ cảnh

22

Từ mô hình trên có thể thấy rằng, giáo viên thành thạo nghề nghiệp và được động viên đúng mức, phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực, hệ thống đánh giá thích hợp với môi trường, quá trình giáo dục và kết quả giáo dục và yếu tố quản lý giáo dục có tính tham gia và dân chủ là 4 trong 10 yếu tố quan trọng đánh giá chất lượng trường học

1.3.2 Mục tiêu đổi mới PPDH ở trường CĐSP

Trước thực tiễn đổi mới về mục tiêu, nội dung chương trình trường CĐSP và cách đánh giá kết quả học tập của SV, PPDH cũng buộc phải thay đổi theo Đổi mới PPDH là nội dung hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học, bởi vì: Thầy dạy thể nào đề đạt mục tiêu dạy học cụ thể đã

đề ra và thầy có thể đo được kết quả ấy; Thầy dạy thế nào để hình thành năng lực cho SV, Thầy dạy thế nào để sinh viên hứng thú với mọi hiện tượng xung quanh mình; thầy dạy thế nào để SV tìm được sự hữu dụng từ các kiến thức đã học; Thầy dạy thế nào để SV có khả năng hợp tác, chia sẻ trong công việc, để biết cùng chung sống và thích ứng dần với cuộc sống luôn biến động; Thầy dạy thế nào SV phát huy hết tiềm năng và sự sáng tạo của bản thân; Thầy dạy thể nào để SV có khả năng tự học, tự đánh giá; Thầy dạy thể nào để SV biết yêu cuộc sống, yêu quê hương, đất nước…

Trong giáo dục, trường sư phạm có vai trò quan trọng trong việc đào tạo sinh viên trở thành giáo viên trường trung học phổ thông, tiểu học, mầm non như vậy việc học tập của SV phụ thuộc rất nhiều vào việc dạy của thầy vì thầy

là tấm gương của sinh viên về việc dạy học Nếu chúng ta thực hiện được các điều kiện trên thì chung ta đã thực hiện được mục tiêu giáo dục sư phạm đặt ra, tức là “Giúp SV hình thành những cơ sở PPDH và có sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để SV tiếp tục dạy trong các trường trung học cơ sở, tiểu học và mầm non" [16]

Mục đích của việc đổi mới PPDH ở trường CĐSP là thay đổi lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theo “Phương pháp dạy học tích cực” nhằm

23

giúp sinh viên phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào các tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn, tạo niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập

1.3.3 Nội dung quản lý việc đổi mới PPDH của hiệu trưởng trường CĐSP

1.3.3.1 Xây dựng kế hoạch thực hiện đổi mới PPDH

Kế hoạch đổi mới PPDH được coi như một nhiệm vụ của năm học trong kế hoạch hoạt động của nhà trường Thực hiện chức năng này, hiệu trưởng phải tiến hành:

- Xác định các cơ sở pháp lý để xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH (Nghị quyết của Đảng, các văn bản chỉ đạo của ngành, chương trình giáo dục cấp, )

- Phân tích bối cảnh nhà trường để xác định cơ sở thực tiễn của kế hoạch đổi mới PPDH (điểm mạnh, yếu, cơ hội, thách thức), làm rõ các yếu tố liên quan đến đổi mới PPDH (đội ngũ GV, SV, điều kiện CSVC, )

- Xác định các cơ sở lý luận phù hợp để tiến hành đôi mới PPDH (Lý luận

về dạy học, PPDH, các kỹ thuật dạy học tích cực; mối quan hệ giữa PPDH và chất lượng dạy học )

- Xác định mục tiêu cần đạt trong đổi mới PPDH (các mục tiêu phải đảm bảo nguyên tắc SMART- cụ thể, đo được, có khả năng thực hiện được, có tính thực tiễn, hạn định về mặt thời gian): tỷ lệ GV thực hiện đổi mới PPDH, mức độ

áp dụng các PPDH tích cực

- Lựa chọn các công việc cần làm để triển khai thực hiện đổi mới PPDH, cách làm, phân phối nguồn lực cho mỗi công việc (đa dạng về cách làm: bồi dưỡng PPDH tích cực cho GV qua tập huấn, qua sinh hoạt chuyên môn theo chuyên đề, qua dự giờ, thao giảng, qua sáng kiến kinh nghiệm hay nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, qua thăm quan học tập trường bạn )

Tổ chuyên môn, trong các buổi họp Hội đồng đào tạo, qua hội thảo, qua bảng thông báo

1.3.3.2 Tổ chức việc thực hiện đổi mới PPDH

Tác giả Thái Duy Tuyên cho rằng: “Tổ chức hoạt động đổi mới PPDH

là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn lực theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu về đổi mới PPDH đã đề ra” [15, tr.576]

- Khi phân phối và sắp xếp các nguồn lực được tổ chức một cách khoa học và hợp lý thì với vai trò hiện thực hóa các mục tiêu chức năng tổ chức sẽ hình thành nên sức mạnh của tập thể

- Để thực hiện được chức năng quản lí này, người hiệu trưởng cần phải xây dựng và duy trì một cơ cấu nhất định về những vai trò, nhiệm vụ và vị trí công tác Đó là làm rõ các mối quan hệ và đảm bảo sự nhận thức đúng của những người được đặt vào các vị trí khác nhau trong cơ cấu tổ chức Đó là việc thành lập ban chỉ đạo đổi mới PPDH, xây dựng được lực lượng GV cốt cán cho

25

các môn học, chọn tổ trưởng chuyên môn có khả năng điều hành, dẫn dắt các hoạt động chuyên môn của tổ trong đó có hoạt động đổi mới PPDH

- Phổ biến kế hoạch đến các đoàn thể và các cá nhân trong nhà trường

- Phân công, giao nhiệm vụ theo kế hoạch cho từng cá nhân, bộ phận trong trường tham gia đổi mới PPDH: có sự phân quyền, giao quyền cho các cấp tham mưu một cách rõ ràng (Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn chịu trách nhiệm chỉ đạo trực tiếp các tổ chuyên môn và GV thực hiện đổi mới PPDH, phó hiệu trưởng phụ tách CSVC chịu trách nhiệm đảm bảo các điều kiện phục vụ đổi mới PPDH trong điều kiện cho phép của nhà trường, các trưởng Khoa, TTCM chịu trách nhiệm điều hành các GV trong tổ thực hiện đổi mới PPDH phù hợp đặc trưng môn học, năng lực GV và đối tượng SV ); phải xây dựng và phát triển đội ngũ nhân sự (chăm lo bồi dưỡng GV để có đủ năng lực thực hiện các PPDH tích cực); cơ chế hoạt động phối hợp giữa chuyên môn với các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường cùng đảm bảo thực hiện mục tiêu đã đề ra

- Triển khai thực hiện các công việc theo kế hoạch: Bồi dưỡng GV, dạy minh họa, rút kinh nghiệm, triển khai diện rộng Tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng PPDH tích cực nhằm trang bị cho GV những PPDH để GV có nhiều cơ hội lựa chọn phù hợp Chú ý nội dung, hình thức bồi dưỡng, thời gian để thu hút nhiều GV và CBQL tham dự

- Tổ chức cam kết việc thực hiện đổi mới PPDH đối với các cá nhân, bộ phận trong trường Xây dựng nhà trường thành tổ chức học tập và xây dựng văn hóa chất lượng trong trường học

1.3.3.3 Chỉ đạo, điều hành thực hiện đổi mới PPDH

“Chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH là quá trình tác động cụ thể của HT tới mọi thành viên trong nhà trường, nhằm biến những nhiệm vụ chung về đổi mới PPDH của nhà trường thành hoạt động thực tiễn của từng người” [15]

26

Chức năng chỉ đạo là cơ sở để phát huy các động lực cho việc thực hiện các mục tiêu đổi mới PPDH Hiệu trưởng thực hiện chức năng chỉ đạo là thực hiện một số nhiệm vụ:

- Ra quyết định chỉ đạo từng bộ phận, cá nhân thực hiện kế hoạch đổi mới PPDH

- Lãnh đạo và hướng dẫn GV triển khai đổi mới PPDH

- Thường xuyên giám sát việc thực hiện, thực hiện vai trò người trợ giúp, cố vấn, tạo điều kiện cho GV thực hiện đổi mới PPDH

- Thường xuyên đôn đốc, động viên, tạo động lực cho GV trong tiến trình đổi mới

1.3.3.4 Kiểm tra, đánh giá giáo viên thực hiện đổi mới PPDH

Kiểm tra là một trong những chức năng của công tác quản lý, nhờ có kiểm tra mới biết được mức độ thực hiện, kết quả và hiệu quả thực hiện của

GV về đổi mới PPDH trong giảng dạy

- Hiệu trưởng chỉ đạo Phó hiệu trưởng phối hợp với trưởng Khoa

chuyên môn xây dựng những tiêu chuẩn kiểm tra đánh giá đảm bảo tính chính xác, công bằng, khách quan (cụ thể hóa tiêu chuẩn kiểm tra đánh giá giờ dạy

do Bộ giáo dục và đào tạo đã ban hành, xác định cụ thể các tiêu chí đánh giá giờ dạy tích cực)

- Xác định nội dung kiểm tra đối với các bộ phận, các đối tượng (khâu chuẩn bị, lên lớp, kiểm tra, đánh giá học sinh )

- Lựa chọn phương pháp và hình thức kiểm tra phù hợp từng giai đoạn, từng đối tượng được kiểm tra.Tổ chức lực lượng kiểm tra hợp lý (Ban giám hiệu, Trưởng Khoa, Trưởng phòng, Ban, Tổ trưởng chuyên môn )

- Đa dạng hóa nguồn thông tin (Thu thập thông tin qua xem xét hồ sơ chuyên môn, qua dự giờ, qua phỏng vấn sinh viên, đồng nghiệp ) Phân tích thông tin thu nhận được từ việc kiểm tra, nhận xét đánh giá thông tin một cách chính xác, khách quan và kịp thời cung cấp thông tin phản hồi có tính xây dựng đến đối tượng được kiểm tra để giúp học điều chỉnh việc dạy học

27

- Căn cứ vào kế hoạch đã xây dựng và kết quả thu được từ quá trình

kiểm tra để kịp thời điều chỉnh việc thực hiện đổi mới PPDH ở các giai đoạn

tiếp theo

1.3.3.5 Xây dựng các điều kiện cơ sở vật chất cho đổi mới PPDH

a Chỉ đạo xây dựng CSVC - TBDH

- Chỉ đạo xây dựng và hoàn thiện CSVC - TBDH đáp ứng yêu cầu đổi

mới giáo dục theo hướng xây dựng CSVC của trường chất lượng cao, đặc biệt

là đổi mới PPDH

- Tăng cường CSVC - TBDH: đủ, đồng bộ, sát với yêu cầu đổi mới và

đặc thù riêng của từng môn học

- Phát huy cao độ nguồn vốn của nhà nước, của cộng đồng, của các tổ

chức, cá nhân để hoàn thiện CSVC - TBDH

- Phát động trong toàn thể giáo viên, sinh viên phong trào thi đua tự làm

đồ dùng dạy học phục vụ cho đổi mới PPDH

b Chỉ đạo sử dụng hiệu quả TBDH

Việc chỉ đạo sử dụng hiệu quả TBDH là rất cần thiết cùng với việc xây

dựng CSVC - TBDH vì thế cần chú ý đến yếu tố con người sử dụng TBDH để

có thể sử dụng tối đa TBDH hiện có Chỉ đạo sử dụng triệt để TBDH hiện có

trong quá trình dạy học nói chung và thực hiện đổi mới PPDH nói riêng

Trên cơ sở nắm vững TBDH hiện có và khả năng phục vụ đổi mới

PPDH, đặc biệt chú ý đến những môn đòi hỏi phải có TBDH chỉ đạo giáo

viên bắt buộc phải sử dụng TBDH, khắc phục tình trạng dạy chay, tăng cường

thực hành, thí nghiệm qua cơ chế kiểm tra đánh giá giờ lên lớp

Sử dụng phương pháp hành chính trong khi chỉ đạo GV sử dụng TBDH

là bắt buộc bằng những quy định được coi là tiêu chuẩn đánh giá thi đua cùng

với chính sách động viên, khích lệ giáo viên tích cực, tự giác khai thác,sử dụng

TBDH hiện có trong đổi mới PPDH Khuyến khích giáo viên sử dụng TBDH

hiện đại như phương tiện nghe nhìn, công nghệ thông tin ở những trường có

điều kiện

28

Đổi mới PPDH gắn liền với lao động sáng tạo của giáo viên qua quá trình tự học, tự bồi dưỡng nhưng để nâng cao hiệu quả sử dụng TBDH bên cạnh tự bồi dưỡng của bản thân giáo viên thì Hiệu trưởng các trường CĐSP cần chú ý công tác bồi dưỡng để giáo viên có kỹ năng sử dụng TBDH nhằm khắc phục khó khăn cho giáo viên khi thực hiện đổi mới PPDH

Đổi mới PPDH là việc làm vô cùng cần thiết và cấp bách đặt ra cho ngành GD - ĐT hiện nay nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, đáp ứng tốt yêu cầu của xã hội Và thực hiện công tác đổi mới này chính là thực hiện một quá trình thay đổi Quá trình thực hiện sự đổi mới này có thành công

và thu được những kết quả mong đợi hay không phụ thuộc phần lớn vào công tác quản lý của nhà quản lý Vì vậy, “Phải đổi mới quản lý để quản lý sự thay đổi” Hay nói cách khác, quản lý đổi mới PPDH là điều hết sức quan trọng và cần thiết để có thể thực hiện tốt được mục tiêu giáo dục đề ra Hiệu trưởng có vai trò vừa là người lãnh đạo vừa là người quản lý sự thay đổi và là người tiên phong trong thực hiện sự thay đổi Trong quá trình đổi mới PPDH, ngành GD -

đã xác định người hiệu trưởng là nhân tố quan trọng trong quản lý và tổ chức giáo viên thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này

1.3.4 Các yêu cầu của quản lý hoạt động đổi mới PPDH

Quản lý hoạt động đổi mới PPDH cần tập trung vào 5 phương diện sau: Đổi mới nhận thức toàn diện Đặc biệt cần đổi mới nhận thức về PPDH của giáo viên, nhất là về nguyên tắc dạy học tập trung vào người học, tích cực hoá người học

Đổi mới hình thức tổ chức dạy học cần hết sức chú ý cá biệt hoá quá trình học tập của sinh viên bằng cách: dạy học cá nhân, dạy theo nhóm trên lớp, tăng cường hình thức dạy học tại hiện trường ở ngoài lớp, ngoài trời, khuyến khích tổ chức “học mà chơi, chơi mà học”

Đổi mới phương tiện dạy dạy học, đặc biệt lưu ý tính hiệu quả của việc đổi mới phương thức: tăng cường dùng phiếu học tập, sử dụng đồ dùng học tập,

sử dụng kỹ thuật trong dạy học: hình ảnh, băng tiếng, máy chiếu…

29

Đổi mới cách kiểm tra, đánh giá kết quả dạy theo nguyên tắc toàn diện (đánh giá cả tri thức lẫn kỹ năng, kỹ xảo, sự phát triển của từng sinh viên sau mỗi tiết học, bài học…) Trong chừng mực nhất định, giáo viên tạo thời cơ và điều kiện cho học sinh tự đánh giá mình và đánh giá lẫn nhau

Mặt khác, đánh giá kết quả đổi mới PPDH cần dựa trên 5 dấu hiệu sau:

- Sinh viên được làm việc, suy nghĩ, bộc lộ nhiều hơn, được làm bài tập, làm thí nghiệm, làm việc với tài liệu, sách giáo khoa Trong quá trình đó, học sinh phải suy nghĩ, phân tích, so sánh, nhận xét, đánh giá, kết luận Những điều trên phải biểu hiện ra bằng cách phát biểu, thảo luận, tranh luận

- Giáo viên, người tổ chức hoạt động học tập, cần hướng dẫn có hiệu quả phương pháp thu nhập thông tin, xử lý thông tin thông qua hoạt động cá nhân

và nhóm Trong quá trình học sinh trao đổi, thảo luận, giáo viên cần làm tốt vai trò người tổ chức, điều khiển, trọng tài

- Không khí học tập trên lớp sôi nổi, hình thức sôi động, đa dạng, hấp dẫn Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, sinh viên làm việc tích cực, hào hứng Không có học sinh thiếu việc và không có sinh viên không làm việc

- Ngoài sự đánh giá của giáo viên, sinh viên được tự đánh giá mình và đánh giá lẫn nhau Việc đánh giá cần tập trung theo hướng phát huy trí thông minh, sáng tạo, khuyến khích sử dụng linh hoạt những kiến thức đã học nhằm hình thành kỹ năng, kỹ xảo

- Việc sử dụng những phương tiện kỹ thuật đúng lúc, đúng chỗ, hiệu quả

rõ rệt

Trong quản lý nói chung, quản lý đổi mới PPDH ở các trường CĐSP nói riêng, ngoài các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra thì chức năng kích thích, tạo động lực là chức năng cơ bản rất quan trọng, tác động trực tiếp đến con người, là chức năng mà mọi cấp quản lý dù ở cấp độ nào muốn thành công cũng phải quan tâm đến

30

1.3.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý đổi mới PPDH ở trường CĐSP

Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng tới quản lý đổi mới PPDH, trong đó phải

kể đến một số yếu tố cơ bản sau:

a Chủ trương, chính sách của Chính phủ Lào và của Bộ Giáo dục và Thể thao về đổi mới PPDH:

Hội nghị toàn quốc Đảng nhân dân cách mạng Lào nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào lần thứ IX, 2011 Các nội dung 4 đột phá việc giáo dục của chính phủ Lào đã khẳng định: “Phải đổi mới phương pháp giáo dục và đào tạo,

khắc phục phương pháp dạy thụ động, một chiều, rèn luyện khả năng tư duy sáng tạo của người học”[18]

Đề án phát triển kinh tế-xã hội của giáo dục 5 năm 2011-2015 đổi mới chương trình và phương pháp dạy học cũng đã khẳng định “Ưu tiên hàng đầu

cho việc nâng cao chất lượng dạy và học, đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và tăng cường

cơ sở vật chất của nhà trường, phát huy khả năng sáng tạo và độc lập suy nghĩ của HS, SV” [19]

Những văn bản chỉ thị của Bộ Giáo dục và Thể thao đã được các cấp quản lí cụ thể hóa và hướng dẫn thực hiện, chính là môi trường pháp lí thuận lợi cho việc đổi mới PPDH ở các nhà trường hiện nay

b Năng lực và phẩm chất của Hiệu trưởng:

Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và nhân dân về chất lượng hiệu quả hoạt động của trường mình Sự đổi mới PPDH có thành hiện thực hay không, đầu tiên phụ thuộc vào nhận thức, trình độ tổ chức, năng lực triển khai trong thực tiễn của Hiệu trưởng

Thành công của việc đổi mới PPDH phụ thuộc vào cái tâm, cái tài của của Hiệu trưởng Các phẩm chất tâm lí của Hiệu trưởng sẽ giúp tập thể vượt qua trở ngại trong quá trình đổi mới PPDH Trình độ hiểu biết về lí luận dạy học, năng lực tổ chức, năng lực quản lí nguồn tài lực và vật lực, năng lực vận