Đại diện hai nhóm học tập lên kể tên và xác định vị trí các nước trong khu vực - Giáo viên : cho học sinh thảo luận nhóm về các mội trường tự nhiên Bắc Phi và Trung phi?. Nêu sự khác biệ
Trang 1Tiết 37 Ngày 10/1/2008
CÁC KHU VỰC CHÂU PHI
I MỤC TIÊU:
Kiến thức :
-Thấy được sự phân chia châu Phi thành 3 khu vực: Bắc Phi, Trung Phi và Nam phi
-Nắm vững các đặc điểm tự nhiên và kinh tế của khu vực Bắc Phi, Trung Phi và Nam phi
Kỹ năng :
-Bước đầu luyện tập cách phân tích các sự vật, hiện tượng địa lý
-Củng cố các kỹ năng đọc và phân tích ảnh địa lý, lược đồ và biểu đồ hình cột
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên :
-Bản đồ ba khu vực kinh tế châu Phi
-Bản đồ kinh tế châu Phi
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN, HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH:
- Giáo viên: châu Phi gồm 3 khu vực có
mức độ phát triển kinh tế xã hội khác
nhau
- Cho học sinh thảo luận nhóm và dựa vào
lược đồ 3.1 và trả lời: châu Phi gồm 3 khu
vực Bắc Phi, Trung Phi và Nam phi có mức
độ phát triển kinh tế xã hội khác nhau
? Đại diện hai nhóm học tập lên kể tên và
xác định vị trí các nước trong khu vực
- Giáo viên : cho học sinh thảo luận nhóm
về các mội trường tự nhiên Bắc Phi và
Trung phi
? Xác định trên lược đồ khu vực Trung Phi
? Khu vực Trung Phi gồm các môi trường
tự nhiên nào
? Đặc điểm của môi trường xích đạo ẩm
? Đặc điểm của môi trường nhiệt đới
Giáo viên : nói thêm cho học sinh biết về
dung nham núi lửa phun trào và sự hình
thành các hồ kiến tạo ở Trung Phi
? Quan sát hình 32.1 nêu tên các nước
trong khu vực Trung Phi
? Học sinh: lập bảng so sánh khu vực Bắc
Phi vàTrung Phi về các yếu tố dân cư,
chủng tộc, tôn giáo
Giáo viên: cho học sinh xem hình ảnh về
các dân tộc ở châu Phi : phong tục tập quán
1, Khu vực Bắc Phi :
Dân cư Bắc Phi chủ yếu là người Ả Rập và ngườiBec be thuộc chủng tộc Ơrôpêlốit theo đạo hồi
- Kinh tế tương đối phát triển trên cơ sở các ngànhkinh tế dầu khí và du lịch
2 Khu vực Trung Phi :
- Dân cư Trung Phi chủ yếu là người Bantu thuộcchủng tộc Nêgrốit, có tín ngưỡng đa dạng
Trang 2và các hoạt động kinh tế đặc trưng.
- Kinh tế chậm phát triển chủ yếu dựa vào khaithác lâm sản khoáng sản và trồng cây công nghiệpxuất khẩu
Hoạt động 4 :
? Nêu đặc điểm tự nhiên khu vực Bắc Phi và Trung Phi
? Nêu sự khác biệt về kinh tế giữa hai khu vực Bắc Phi và Trung Phi
Hoạt động 5:
-Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
-Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học
-Xem trước bài mới phần tiếp theo
-Nắm vững các đặc điểm về tự nhiên, kinh tế và xã hội của khu vực châu Phi
-Nắm vững những nét khác nhau giữa các khu vực Bắc Phi, Trung Phi và Nam phi
Kỹ năng :
-Luyện tập cách phân tích các sự vật, hiện tượng địa lý
-Củng cố các kỹ năng đọc và phân tích ảnh địa lý, lược đồ và biểu đồ
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên :
Bản đồ ba khu vực kinh tế châu Phi
Bản tự nhiên châu Phi
Học sinh :
III CÁC HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động 1:
? Đặc điểm tự nhiên của khu vực Bắc Phi và Trung phi
? Nêu sự khác biệt về kinh tế giữa hai khu vực Bắc Phi và Trung phi
Hoạt động 2:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN: HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH:
- Giáo viên: cho học sinh quan sát lược
đồ tự nhiên châu Phi và trả lời :
? Ranh giới tự nhiên khu vực Nam Phi
? Từ màu sắc của địa hình rút ra độ cao
trung bình của khu vực
? Xác định vị trí địa lý của khu vực
Nam Phi trên lược đồ, khu vực Nam Phi
nằm trong môi trường nào (nhiệt đới)
3, Khu vực Nam Phi :
a Khái quát tự nhiên :
- Khu vực Trung Phi có độ cao trung bình hơn 1000m
Trang 3? Mối quan hệ giữa địa hình, dòng biển,
lượng mưa và thảm thực vật
? Tên và ảnh hưởng của khu vực của
đòng biển nóng phía đông khu vực Nam
Phi
- Học sinh: sự thay đổi của lượng mưa,
sự thay đổi của thảm thực vật
? Quan sát hình 32.1 cho biết tên các
nước thuộc khu vực Nam Phi
? Thành phần chủng tộc của khu vực
Trung Phi khác với Bắc Phi và trung
Phi như thế nào
- Học sinh: Bắc Phi chủ yếu là người
ẢRập, BecBe, Trung Phi chủ yếu là
người Nêgroít, Nam Phi chủ yếu là
người Nêgroít, Ơrôpêốit, người lai,
riêng Mađagác ca là người Mangác
thuộc chủng tộc Mônggôlôit, như vậy
thành phần chủng tộc của khu vực Nam
Phi đa dạng hơn
- Giáo viên: cho học sinh biết nạn phân
biệt chủng tộc đã được xóa bỏ ở cộng
hòa Nam Phi
? Quan sát hình 32.3 cho biết sự phân
bố các loại khoáng sản chính của khu
vực Nam Phi
? Các nước ở khu vực Nam Phi có trình
độ phát triển kinh tế như thế nào
? Phát triển nhất là quốc gia nào
- Phần lớn khu vưc Nam phi nằm trong môi trườngnhiệt đới nhưng ẩm và dịu hơn khu vực Bắc Phi, riêngphần cực nam có khí hậu Địa Trung Hải
b Khái quát về kinh tế xã hội :
- Dân cư khu vực Nam Phi thuộc chủng tộc Nêgrốit,Mônggôlốit, Ơrôpêốit và người lai, phần lớn theo đạoThiên chúa
- Các nước khu vực Nam Phi có trình độ phát triểnkinh tế rất chênh lệch, phát triển nhất là cộng hòaNam Phi
Hoạt động 4 :
? Nêu đặc điểm tự nhiên khu vực Nam Phi
? Nêu đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của khu vực Nam Phi
Hoạt động 5:
Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học
trang 106 sách giáo khoa
Làm bài tập 3 : thu nhập bình quân đầu người bằng GDP: dân số
Xem trước bài tiếp theo
Trang 4-Luyện tập cách phân tích các sự vật, hiện tượng địa lý
-Củng cố các kỹ năng đọc và phân tích ảnh địa lý, lược đồ và biểu đồ
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên :
-Lược đồ thu nhập bình quân đầu người của các nước châu Phi
-Bản tự nhiên Châu Phi
III CÁC HOẠT ĐỘNG;
1 Xác định thu nhập bình quân đầu người giữa các quốc gia châu Phi:
Quan sát lược đồ 34.1, học sinh có thể rút ra các nhận xét sau:
+ Các nước có thu nhập bình quân đầu người dưới 200 USD: Buốc ki na Pha xô, Ni giê, sát, Ê ti ô pi a, Xô ma li
+ Các quốc gia có thu nhập bình quân đầu người trên 1000 USD: Ma rốc, An giê ri, Tuy ni di,
Li bi, Ai Cập, Cộng hòa Nam Phi
Từ đó học sinh có thể rút ra kết luận về sự phân hóa thu nhập bình quân đầu người giữa các khu vực châu Phi
Thu nhập bình quân đầu người không đều giữa ba khu vực: Nam Phi (cao nhất), rồi đến Bắc Phi và cuối cùng là Trung Phi
Trong từng khu vực, sự phân bố thu nhập bình quân đầu người giữa các quốc gia không đồng đều
2 Lập bảng so sánh đặc điểm kinh tế của ba khu vực châu Phi :
Giáo viên tổ chức học sinh thành 3 nhóm và yêu cầu học sinh nghiên cứu lại nội dung đãhọc trong bài 32 và 33, thảo luận nhóm để hoàn thành bảng so sánh đặc điểm kinh tế của
ba khu vực châu Phi
Sau đó, giáo viên phân công mỗi nhóm trình bày đặc điểm của một khu vực theo trình tựchung để hoàn thành bảng so sánh
Hoạt động 3:
Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học
Xem trước bài tiếp theo
Trang 5+Luyện tập cách phân tích các sự vật, hiện tượng địa lý
+Củng cố các kỹ năng đọc và phân tích ảnh địa lý, lược đồ và biểu đồ
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên :
-Bản đồ dân nhập cư châu Mĩ
-Bản tự nhiên châu Mĩ
Học sinh :
III CÁC HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động 1:
? Đặc điểm tự nhiên của khu vực Bắc Phi và Trung phi
? Nêu sự khác biệt về kinh tế giữa hai khu vực Bắc Phi và Trung phi
Hoạt động 2:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN, HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH:
? Quan sát lược đồ 35.1 và cho biết châu Mĩ tiếp
giáp những đại dương nào
? Tại sao châu Mĩ nằm hoàn toàn ở nửa cầu Tây
? Quan sát hình 35.1 cho biết ý nghĩa của kênh đào
Panama
? Quan sát hình 35.2 cho biết :
? Người Mong-go-lo-ít di dân đến châu Mĩ xuất
phát từ đâu
? Tương tự người Tây Ban Nha, Bồ Đào nha, người
thuộc chủng tộc Nê gro ít
? Giải thích tại sao có sự khác nhau về ngôn ngữ
giữa dân cư khu vực Bắc Mĩ với dân cư khu vực
Trung Mĩ và Nam Mĩ
1, Một lãnh thổ rộng lớn :
- Châu Mĩ rộng 42 triệu km vuông, trải dàitừ vùng cực Bắc đến tận vùng cận cực nam
2.Vùng đất của dân nhập cư Thành phần chủng tộc đa đạng :
- Do lịch sử nhập cư lâu dài châu Mĩ cóthành phần chủng tộc đa dạng :Mônggôlốit, Ơrôpêốit, Nêgrốit Các chủngtộc ở châu Mĩ dã hòa huyết tạo nên thànhphần người lai
Hoạt động 4 :
? Nêu diện tích châu Mĩ
? Châu Mĩ tiếp giáp với những đại dương nào
? Các luồng nhập cư có vai trò quan trọng như thế nào đến sự hình thành cộng đồng dân cưchâu Mĩ
Hoạt động 5: Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học
Viết một bài văn ngắn về sự nhập cư vào lãnh thổ châu Mĩ
Xem trước bài tiếp theo: Thiên nhiên Bắc Mĩ gồm: Cấu trúc địa hình Bắc Mĩ, sự phân hóa khí hậu BắcMĩ
Tiết 41 Ngày 16/1/2008
Trang 6THIÊN NHIÊN BẮC MĨ
I MỤC TIÊU:
Kiến thức :
-Nắm được đặc điểm ba bộ phận của địa hình Bắc Mĩ
-Sự phân hoá địa hình từ Bắc xuống Nam chi phối sự phân hoá khí hậu Bắc Mĩ
Kỹ năng :
-Rèn kỹ năng phân tích lát cắt địa hình
-Rèn kỹ năng đọc, phân tích lược đồ tự nhiên và lược đồ các kiểu khí hậu Bắc Mĩ để rút ra mốiliên hệ giữa địa hình và khí hậu
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên :
-Bản đồ tự nhiên và khí hậu Bắc Mĩ-Lát cắt địa hình Bắc Mĩ cắt ngang Hoa Kỳ theo vĩ tuyến 400 BắcHọc sinh :
III CÁC HOẠT ĐỘNG:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI BẢNG
? Dựa vào lược đồ 36.2 sách giáo khoa
và lát cắt địa hình, cho biết từ tây sang
đông địa hình Bắc Mĩ có thể chia làm
mấy miền
? Xác định giới hạn các miền địa hình
trên bản đồ tự nhiên Bắc Mĩ
?õ Xác định trên hình 36.2, giới hạn qui
mô, độ cao hệ thống Cooc-đi-e
? Sự phân bố các dãy núi và các cao
nguyên trện hệ thống núi như thế nào
? Dựa vào hình 36.2 Sách giáo khoa hệ
thống Cooc-đi-e có những khoáng sản
gì
? Quan sát hình 36.1 và 36.2 nêu đặc
điểm của miền đồng bằng trung tâm
? Quan sát trên lược đồ hệ thống Hồ
Lớn và hệ thống sông Mitxixipi
-Mit-xu-ri
? Quan sát trên lược đồ hình 36.2
Sách giáo khoa cho biết miền núi già
và sơn nguyên phía đông gồm những
bộ phận nào
? Miền núi già và sơn nguyên phía
đông có đặc điểm gì
1, Các khu vực địa hình Bắc Mĩ :
a.Hệ thống Cooc-đi-e ở phía tây :
- Là miền núi trẻ, cao, đồ sộ dài 9000 kmtheo hướng Bắc - Nam
- Gồm nhiều dãy chạy song song, xen kẽ cáccao nguyên và sơn nguyên
- Là miền có nhiều khoáng sản quý, chủ yếulà kim loại màu với trữ lượng cao
b.Miền đồng bằng ở giữa :
- Cấu tạo địa hình có dạng lòng máng lớn
- Cao phía bắc và tây bắc, thấp dần phía namvà đông nam
- Hệ thống hồ nước ngọt và sông lớn trên thếgiới có giá trị kinh tế cao
c Miền núi già và sơn nguyên ở phía đông :
- Là miền núi già cổ, thấp có hướng đông bắc
Trang 7- Giáo viên: dùng lát cắt hình 36.1 và
bản đồ tự nhiên Bắc Mĩ phân tích cụ
thể mối tương quan giữa các miền địa
hình ở Bắc Mĩ
? Dựa vào vị trí giới hạn của Bắc Mĩ
và hình 36.3 Sách giáo khoa cho biết
Bắc Mĩ có các kiểu khí hậu nào
? Kiểu khí hậu nào chiếm diện tích lớn
nhất
? Tại sao khí hậu Bắc Mĩ có sự phân
hoá theo Bắc Nam
? Dựa vào hình 36.2 và 36.3 sách giáo
khoa cho biết sự khác biệt giữa phần
đông và phần tây kinh tuyến 1000 thể
hiện như thế nào
? Ngoài hai sự phân hoá khí hậu trên
còn có loại phân hoá khí hậu gì
? Thể hiện rõ nét ở đâu
– tây nam
- Dãy A-Pa-Lat là miền rất giàu khoáng sản
2 Sự phân hoá khí hậu Bắc Mĩ:
a Sự phân hoá khí hậu theo chiều Bắc-Nam :
- Có các kiểu khí hậu hàn đới, ôn đới, nhiệtđới
- Trong mỗi đới khí hậu có sự phân hoá theochiều Tây-Đông vừa phân hoá theo chiềuBắc-Nam
b Sự phân hoá khí hậu theo độ cao:
Thể hiện ở miền núi trẻ Cooc-đi-eHoạt động 4 :
Phát phiếu học tập
Hoạt động 5:
Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học Ôn lại phần hai của bài “Khái quát châu Mĩ” Tìm hiểu địahình và khí hậu ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư Bắc Mĩ như thế nào
-Nắm được sự phân bố dân cư Bắc Mỹ gắn liền với quá trình khai thác lãnh thổ
-Các luồng di chuyển dân cư từ vùng công nghiệp Hồ Lớn xuống vành đai “Mặt Trời”-Quá trình đô thị hoá ở Bắc Mĩ
III CÁC HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động 1:
? Cho biết đặc điểm địa hình của khu vực phía đông và phía tây kinh tuyến 1000 Tây
Trang 8? Trình bày sự phân hoá khí hậu Bắc Mĩ, giải thích sự phân hoá đó
Hoạt động 2:
? Dựa vào bảng thống kê dân số và mật độ dân
số cho biết: số dân Bắc Mĩ tính đến năm 2001 là
bao nhiêu, mật độ dân số Bắc Mĩ
? Dựa vào hình 37.1 Sách giáo khoa hãy nêu
nhận xét tình hình phân bố dân cư ở Bắc Mĩ
Giáo viên: cho học sinh thảo luận nhóm :
- Nêu tên một khu vực có mât độ dân số theo
chú dẫn
- Giải thích sự phân bố dân cư Bắc Mĩ
- Đại diện học sinh trình bày, cả lớp nhận xét bổ
sung
1, Sự phân bố dân cư :
- Dân số 415,1 triệu người
- Mật độ trung bình vào loại thấp :
20 người/1 km2
- Phân bố dân cư không đều
Mật độ dân số người
phía Bắc Ca-Na-Da Khí hậu rất lạnh giá, là nơi thưadân nhất Bắc MĩTừ 1 đến 10 Phía Tây khu vực hệ
Sườn đón gió phía Tây
Cooc-Đi-E mưa nhiều, khí hậu cận nhiệt,tập trung dân
Từ 50 đến 100 Phiá Đông Hoa Kỳ Là khu vực công nghiệp sớm
phát triển, mức độ đô thị hoácao, tập trung nhiều thành phốkhu công nghiệp
Lớn và vùng duyên hảiĐông Bắc Hoa Kỳ
Công nghiệp phát triển sớm,
? Dựa vào hình 37.1 Sách giáo khoa hãy
nêu tên các đô thị trên 8 triệu dân
? Từ 5 đến 8 triệu dân
? Từ 3 đến 5 triệu dân
? Nêu nhận xét và giải thích nguyên nhân
về sự phân bố các đô thị ở Bắc Mĩ
? Ngày nay các ngành công nghiệp đòi
hỏi kỹ thuật cao, năng động xuất hiện
Đặc điểm đô thị Bắc Mĩ:
- Vào sâu nội địa đô thị nhỏ và thưa
Trang 9miền Nam và ven Thái Bình Dương của
Hoa Kỳ sẽ làm thay đổi sự phân bố dân cư
và các thành phố mới như thế nào
- Sự xuất hiện nhiều thành phố lớn, mới
ở miền Nam và ven Thái Bình Dương đãdẫn tới sự phân bố lại dân cư Hoa Kỳ
Củng cố :
? Trình bày sự thay đổi trong phân bố dân cư Bắc Mĩ
? Thiên nhiên Bắc Mĩ có thuận lợi và khó khăn gì cho nông nghiệp Bắc Mĩ
Dặn dò :
Ôn phần tự nhiên Bắc Mĩ thuận lợi cho phát triển nông nghiệp như thế nào ?
? Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về nông nghiệp các nươc Bắc Mĩ
III CÁC HOẠT ĐỘNG:
? Dựa vào lược đồ 36.2 Sách giáo
khoa và lát cắt địa hình, cho biết từ
tây sang đông địa hình Bắc Mĩ có
thể chia làm mấy miền
? Xác định giới hạn các miền địa hình
trên bản đồ tự nhiên Bắc Mĩ
? Xác định trên hình 36.2, giới hạn
qui mô, độ cao hệ thống Cooc-đi-e
1, Các khu vực địa hình Bắc Mĩ:
a.Hệ thống Cooc-đi-e ở phía tây :
- Là miền núi trẻ, cao, đồ sộ dài 9000 km theohướng Bắc - Nam
- Gồm nhiều dãy chạy song song, xen kẽ cáccao nguyên và sơn nguyên
Trang 10? Sự phân bố các dãy núi và các cao
nguyên trện hệ thống núi như thế nào
? Dựa vaò hình 36.2 Sách giáo khoa
hệ thống Cooc-đi-e có những khoáng
sản gì
? Quan sát hình 36.1 và 36.2 nêu đặc
điểm của miền đồng bằng trung tâm
? Quan sát trên lược đồ hệ thống Hồ
Lớn và hệ thống sông Mit-xi-xi-pi ,
Mit-xu-ri
? Quan sát trên lược đồ hình 36.2
Sách giáo khoa cho biết miền núi già
và sơn nguyên phía đông gồm những
bộ phận nào
? Miền núi già và sơn nguyên phía
đông có đặc điểm gì
Giáo viên: dùng lát cắt hình 36.1 và
bản đồ tự nhiên Bắc Mĩ phân tích cụ
thể mối tương quan giữa các miền địa
hình ở Bắc Mĩ
? Dựa vào vị trí giới hạn của Bắc Mĩ
và hình 36.3 Sách giáo khoa cho biết
Bắc Mĩ có các kiểu khí hậu nào
? Kiểu khí hậu nào chiếm diện tích
lớn nhất
? Tại sao khí hậu Bắc Mĩ có sự phân
hoá theo Bắc Nam
? Dựa vào hình 36.2 và 36.3 Sách
giáo khoa cho biết sự khác biệt giữa
phần đông và phần tây kinh tuyến
1000 thể hiện như thế nào
? Ngoài hai sự phân hoá khí hậu trên
còn có loại phân hoá khí hậu gì
? Thể hiện rõ nét ở đâu ?
- Là miền có nhiều khoáng sản quý, chủ yếu làkim loại màu với trữ lượng cao
b.Miền đồng bằng ở giữa :
- Cấu tạo địa hình có dạng lòng máng lớn
- Cao phía bắc và tây bắc, thấp dần phía namvà đông nam
- Hệ thống hồ nước ngọt và sông lớn trên tg cógiá trị kinh tế cao
c Miền núi già và sơn nguyên ở phía đông :
- Là miền núi già cổ, thấp có hướng đông bắc –tây nam
- Dãy A-Pa-Lat là miền rất giàu khoáng sản
2 Sự phân hoá khí hậu Bắc Mĩ:
a Sự phân hoá khí hậu theo chiều Bắc-Nam :
- Có các kiểu khí hậu hàn đới, ôn đới, nhiệtđới
- Trong mỗi đới khí hậu có sự phân hoá theochiều Bắc-Nam vừa phân hoá theo chiều Tây-Đông
b Sự phân hoá khí hậu theo độ cao:
Thể hiện ở miền núi trẻ Cooc-đi-e
Hoạt động 4 :
Phát phiếu học tập
Hoạt động 5:
Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học Ôn lại phần hai của bài Khái quát châu Mĩ tìm hiểuđịa hình nào khí hậu ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư Bắc Mĩ như thế nào
Trang 11
Bản đồ công nghiệp Bắc Mĩ
Lát cắt địa hình Bắc Mĩ cắt ngang Hoa Kỳ theo vĩ tuyến 400 Bắc
? Kiểu khí hậu nào chiếm diện tích lớn nhất
? Tại sao khí hậu Bắc Mĩ có sự phân hoá theo Bắc Nam
Hoạt động 2:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI BẢNG
? Dựa vào hình 39 Sách giáo khoa:
- Hãy nêu sự phân bố và rút ra nhận
xét về các nghành công nghiệp ở các
quốc gia Bắc Mĩ
- Giáo viên: cho học sinh thảo luận theo
nhóm, đại diện học sinh : báo cáo kết
quả cả lớp nhận xét, giáo viên chuẩn
xác kiến thức theo bảng sau
Tên quốc gia Các ngành côn nghiệp Phân bố tập trung
Ca-Na-Đa Khai thác và chế biến lâm Phía bắc Hồ Lớn
Trang 12sản Ven Đại tây DươngHoa Kỳ Phát triển tất cả các ngành
kỹ thuật cao Phía Nam Hồ Lớn Phía Nam Ven Thái Bình Dương
(Vành đai Mặt Trời)Mê-Hi-Cô Cơ khí, luyện kim, hoá
chất, đóng tàu, lọc dầu,công nghiệp thực phẩm
Thủ đô Mê-Hi-CôCác thành phố ven vịnh Mê-Hi-Cô
Hoạt động 4 :
? Bắc Mĩ có nền công nghiệp như thế nào
? Ở Hoa Kỳ các ngành công nghiệp chủ yếu dưới quyền kiểm soát của ai
? Phát phiếu học tập
Hoạt động 5:
Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học Ôn lại phần hai của bài “Khái quát châu Mĩ” Tìm hiểu địa hìnhnào khí hậu ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư Bắc Mĩ như thế nào
Kỹ năng :
Rèn luyện kỹ năng phân tích lược đồ công nghiệp để có sự nhận thức về sự chuyển dịch các yếu tố làmthay đổi cơ cấu công nghiệp của vùng công nghiệp truyền thống và vùng “Vành đai Mặt Trời”
Rèn kỹ năng phân tích số liệu thống kê để thấy sự phát triển mạnh mẽ của“Vành đai mặt trời”
? Quan sát và phân tích hình 39.2
Sách giáo khoa em có nhận xét gì về
trình độ phát triển ngành công nghiệp
hàng không và vũ trụ của Hoa Kỳ
? Dựa vào bảng số liệu GDP của các
nước Bắc Mĩ cho biết vai trò của các
của các ngành dịch vụ trong nền kinh
tế
? Dịch vụ hoạt động mạnh trong lĩnh
vực nào, phân bố tập trung ở đâu
? NAFTA thành lập năm nào, gồm
bao nhiêu nước tham gia
? NAFTA có ý nghĩa gì với các nước
Bắc Mĩ
Công nghiệp Bắc Mĩ phát triển ở trình độ cao.
Hoa Kỳ có nền công nghiệp đứng đầu thế giới.
Đặc biệt ngành công nghiệp hàng không phát triển mạnh nẽ.
- Dịch vụ chiếm tỷ trong lớn trong nền kinh tế Chiếm tỉ lệ cao trong cơ cấu GDP.
Hiệp định tự do Bắc Mĩ NAFTA
- Tăng sức cạnh tranh trên thị trường thế giới Chuyển giao công nghệ, tận dụng nguồn nhân lực và nguồn nguyên liệu ở Mê Hi Cô tập trung phát triển các ngành công nghệ kỹ thuật cao (Hoa Kỳ và Ca Na Da).
Trang 13? Vai trò các luồng nhập cư có ảnh hưởng như thế nào đến sự hình thành cộng đồng dân cư Châu Mĩ
? Lãnh thổ Châu Mĩ kéo dài trên khoảng bao nhiêu vĩ độ Châu Mĩ nằm trong các vành đai khí hậu nàoHoạt động 2:
Giới thiêu giáo viên cho học sinh làm việc theo nhóm, đọc và phân tích các lược đồ Quan sát lược đồ40.1 kết hợïp 39.1, học sinh có thể kể tên các đô thị lớn ở đông bắc Hoa Kỳ và các nghành công nghiệpchính ở các thành phố này
Quan sát lược đồ 40.1 học sinh nhận xét
Vùng công nghiệp đông bắc Hoa Kỳ nằm ở phía đông bắc của quốc gia này, trải rộng từ Vùng Hồ Lớnđến ven bờ Đại Tây Dương
Vành đai công nghiệp mới của Hoa Kỳ nằm trên bốn khu vực: Bán đảo Flo ri đa, vùng ven biển vịnhMêhicô, vùng ven biển phía tây nam của Hoa Kỳ và vùng ven biển tây bắc giáp biên giới Canađa
Hai nguồn nhập khẩu nguyên liệu chính vào Hoa Kỳ là từ vịnh Mêhicô lên và từ Đại Tây Dương vào (cácnước Trung và Nam Mĩ)
Hướng của các luồng di chuyển vốn và công nghiệp trên lãnh thổ Hoa Kỳ là từ hướng đông bắc Hoa Kỳxuống vành đai công nghiệp mới ở phía nam
Các đô thị nằm trong hệ thống siêu đô thị gồm: Bô xtơn, New Yooc, Oa sinh tơn (nằm trên bờ biển ĐạiTây Dương)
Các trung tâm mới:
+ Ở tây bắc: Xit tơn
+ Ở tây nam: Ca li phooc ni a
+ Ở phía nam: Đa lat, Hao xtơn
+ Ở đông nam: At lan ta, Mai a mi
Hướng di chuyển nguốn nhân lực hiện nay là từ vùng đông bắc xuống vành đai công nghiệp mới ở phíatây và phía nam của Hoa Kì
Nguyên nhân của sự chuyển dịch vốn và nguồn lao động là sự phát triển mạnh mẽ của vành đai côngnghiệp mới ở phía nam trong giai đoạn hiện nay
Vị trí của vùng công nghiệp “ Vành đai Mặt Trời” có thuận lợi vì :
+ Gần biên giới Mêhicô, dễ nhập khẩu nguyên liệu và xuất khẩu hàng hóa sang các nước Trung và NamMĩ
+ Phía tây thuận lợi cho việc xuất nhập khẩu với khu vực châu Á- Thái Bình Dương
Hoạt động 3:
Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học
Trang 14Lược đồ tự nhiên Trung và Nam Mĩ
Tài liệu, hình ảnh các dạng địa hình Trung và Nam Mĩ
Học sinh :
III CÁC HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động 1:
? Nên đặc điểm cấu trúc địa hình Bắc Mĩ
? Sự phân hoá khí hậu Bắc Mĩ
Hoạt động 2:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI BẢNG
? Dựa vào hình 41.1 Sách giáo khoa
xác định vị trí giới hạn khu vực Trung
và Nam Mĩ
? Quan sát hình 41.1 Sách giáo khoa
cho biết Trung và Nam Mĩ gồm các
phần đất nào của châu Mĩ
? Vì sao phía Đông eo đất Trung Mĩ và
các đảo thuộc vùng biển Ca Ri Bê lại
có mưa nhiều hơn phía Tây
? Vậy khí hậu và thực vật phân hoá
theo hướng nào
? Quan sát hình 41.1 sách giáo khoa và
lát cắt địa hình Nam Mĩ dọc theo vĩ
tuyến 200 Nam nêu đặc điểm của địa
1.Khái quát tự nhiên
- Diện tích 20,5 triệu km2
- Eo đất trung Mĩ và quần đảo Ăng Ti
- Phần lớn name trong môi trường nhiệtđới có gió Tín phong Đông Nam thườngxuyên thổi
- Eo đất trung Mĩ nơi tận cùng của dãyCooc Đi E có nhiều núi lửa hoạt động
- Quần đảo Ăng Ti gồm vô số đảo quangbiển Ca Ri Bê, các đảo có địa hình núicao và đồng bằng ven biển
- Khí hậu và thực vật phân hoá theo hướngĐông Tây
- Hệ thống núi trẻ An Đet phía Tây cao đồsộ nhất Châu Mĩ trung bình từ 3000 – 5000
Trang 15hình Nam Mĩ
? Đặc điểm của địa hình Nam Mĩ có gì
giống và khác với địa hình Bắc Mĩ
m
Hoạt động 4 :
? Thiên nhiên của hệ thống An Det thay đổi từ Bắc Nam, từ thấp lên cao rất phức tạp vì sao
? Sơn nguyên Braxin rất thuận lợi trồng cây công nghiệp nhiệt đới vì sao
Hoạt động 5:
Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học
Tìm hiểu Trung và Nam Mĩ thuộc môi trường nhiệt đới nào, có những kiểu khí hậu
Tài liệu, hình ảnh về môi trường, các dạng địa hình Trung và Nam Mĩ
Lược đồ tự nhiên và khí hậu Trung và Nam Mĩ
Học sinh :
III CÁC HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động 1:
? Nên đặc điểm địa hình của lục địa Trung và Nam Mĩ
? So sánh đặc điểm địa hình Trung và Nam Mĩ với đặc điểm địa hình Bắc Mĩ
Hoạt động 2:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG GHI BẢNG
? Nhắc lại: vị trí giới hạn khu vực
Trung và Nam Mĩ
? Quan sát hình 42.1 sách giáo khoa
cho biết Nam Mĩ có kiểu khí hậu nào,
đọc tên
? Dọc theo kinh tuyến 700 T Từ Bắc –
Nam lục địa Nam Mĩ có kiểu khí hậu
nào
1.Sự phân hoá tự nhiên
Có gần đủ các kiểu khí hậu trên trái đất
do đặc điểm của vị trí và địa hình khuvực
Trang 16? Dọc theo chí tuyến Nam 23027N từ
Đông sang Tây trên đại lục Nam Mĩ có
các kiểu khí hậu nào
?õ Kết luận khí hậu phân hoá theo kiểu
như thế nào
? Sự khác nhau giữa vùng khí hậu lục
địa Nam Mĩ và quần đảo Ăng Ti
? Sự phân hoá các kiểu khí hậu ở Nam
Mĩ có mối quan hệ như thế nào với sự
phân bố địa hình
? Tự nhiên của lục địa Nam Mĩ và châu
Phi giống nhau ở đặc điểm gì
? Dựa vào l c đ và Sách giáo ượ ồ
khoa cho biết Trung và nam Mĩ
có các môi trường chính nào,
phân bố ở đâu
? Dựa vào hình 42.1 sách giáo khoa
giải thích vì sao dải đất duyên hải phía
Tây An Dét lại có hoang mạc
Khí hậu phân hoá theo chiều từ Bắc –Nam, từ đông sang tây, từ thấp lên cao
Các môi trường tự nhiên ở Trung và NamMĩ
Hoạt động 4 :
? Ven biển miền Trung An Det xuất hiện dải hoang mạc ven biển là do ảnh hưởng của gì
? Khí hậu lục địa Nam Mĩ có tính chất nóng ẩm là do ảnh hưởng của gì
? Thảo nguyên Pam Pa ở Nam Mĩ là môi trường đặc trưng của kiểu khí hậu nào
Hoạt động 5:
Hướng dẫn học tập ở nhà và dặn dò:
Ôn lại nội dung đã học trong bài vừa học
Xem trướùc bài : Dân cư, xã hội Trung và Nam Mĩ
Đặc điểm dân cư Trung cà Nam Mĩ Nền văn hoá Mĩ La - Tinh
Sự kiểm soát của Hoa Kì đối với Trung và Nam Mĩ Ý nghĩa to lớn của cách mạng Cu- Ba trong sự nghiệpđấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền
Kỹ năng :
Rèn luyện kĩ năng phân tích so sánh, đối chiếu trên lược đồ thấy rõ được sự phân bố dân cư và đô thị châu
Mĩ Nhận thức được những sự khác biệt trong phân bố dân cư ở Bắc Mĩ với Nam Mĩ và Trung Mĩ
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên :
Trang 17Lược đồ đô thị châu Mĩ
Lược đồ phân bố dân cư Trung và Nam Mĩ
Một số hình ảnh về văn hoá và tôn giáo của các nước Trung và Nam Mĩ
Học sinh :
III BÀI GIẢNG :
1 Kiểm tra bài cũ:
? Tại sao Trung và Nam Mĩ có gần đủ các đới khí hậu ? Đó là những đới khí hậu nào ?
? Trình bày các kiểu môi trường ở Trung và Nam Mĩ ?
2 Bài mới :
Giáo viên : yêu cầu học sinh đọc sgk mục I
Hs: qua nội dung sgk và hiểu biết của mình cho
biết lịch sử Trung và Nam Mĩ chia mấy thời kì ?
Cho biết các nét chính trong nội dung từng thời
kì ?
4 Thời kì :
+ Trước 1492 người Anh - Điêng sinh sống
+ Từ 1492 - TK XVI xuất hiện luồng nhập cư Tây
Ban Nha, Bồ Đào Nha đưa người Phi sang
+ Từ thế kỷ XVI - TK XIX thực dân Tây Ban
Nha, Bồ Đào Nha đô hộ xâm chiếm …
+ Từ đầu TK XIX bắt đầu đấu tranh giành độc
lập
(Giáo viên mở rộng)
- Hiện nay các nước Trung và Nam Mĩ cùng sát
cánh đấu tranh chống sự chèn ép bóc lột của các
công ty tư bản nước ngoài đặc biệt là Hoa Kì
Do gần 50 % tổng số hàng hoá của khu vực là trao
đổi với Hoa Kì, bị Hoa Kì chi phối giá cả các vật
phẩm trao đổi Vì vậy kinh tế các nước Trung và
Nam Mĩ bị thiệt hại lớn
- Các nước Trung và Nam Mĩ cùng đấu tranh đòi
buôn bán bình đẳng, tiến tới xây dựng một trật tự
kinh tế quốc tế mới Nhiều tổ chức liên kết kinh tế
khu vực đã được thành lập như : hệ thống kinh tế
Mĩ La - Tinh (SELA), Hiệp ước An -đét, Cộng
đồng Ca-ri bê, thị trường chung Trung Mĩ … nhằm
giúp đỡ nhau phát triển
? Dựa vào hình 35 2SGK cho biết khái quát lịch
sử nhập cư vào Trung và Nam Mĩ
(gồm người nhập cư người Tây Ban Nha, Bồ Đào
Nha, chủng tộc Nê-grô -ít, Môn- gô -lô-it cổ)
Giáo viên : sự hình thành dân cư gắn liền với sự
hình thành chủng tộc người lai và nền văn hoá Mĩ
La Tinh độc đáo tạo điều kiện cho các quốc gia
khu vực xoá bỏ tệ phân biệt chủng tộc
- Thực tế ngày nay thành phần dân cư Trung, Nam
Mĩ là người gì ? Có nền văn hoá nào ? Nguồn gốc
I Sơ lược lịch sử
- Các nước Trung và Nam Mĩcùng chung lịch sử đấu tranhlâu dài dành độc lập
- Hiện nay các nước trong khuvực đoàn kết đấu tranh thoátkhỏi sự lệ thuộc vào Hoa Kỳ
2.Dân cư Trung và Nam Mĩ:
- Phần lớn là người lai, có nềnvăn hoá La - tinh độc đáo do sựkết hợp từ ba dòng văn hoá
Trang 18của nền văn hoá đó như thế nào ?
? Quan sát H43.1 SGK cho biết đặc điểm phân bố
dân cư Trung và Nam Mĩ ?
- Tình hình phân bố dân cư Trung và Nam Mĩ có
đặc điểm gì giống và khác phân bố dân cư Bắc
Mĩ ?
(- giống nhau : cả hai khu vực trên dân cư phân bố
thưa trên hai hệ thống núi Cooc-đi-e và An -đét
- Khác nhau : Bắc Mĩ dân cư tập trung rất đông ở
đồng bằng trung tâm
Khu vực Trung và Nam Mĩ dân cư rất thưa trên
đồng bằng A-ma-dôn.)
? Tại sao dân cư sống thưa thớt trên một số vùng
của châu Mĩ mà H43.1 SGK biểu hiện ?
(Bắc Ca-na-da khí hậu rất khắc nghiệt lạnh giá chỉ
có người E-xki-mô và Anh -điêng chịu rét giỏi
- Hai hệ thống Coóc-đi-e,vùng núi và cao nguyên
Bắc Mĩ, phía nam An-đét có khí hoang mạc khô
hạn, ít người sinh sống
- Đồng bằng A-ma-zôn khí hậu nóng ẩm rừng
rậm, đất màu mỡ nhưng chưa khai thác hợp lí, ít
Câu 1 : Trên 3 triệu dân này có gì khác với Băùc
Mĩ ? Tốc độ đô thị hoá khu vực này có đặc điểm gì
?
Câu 2: Nêu tên các đo thị có số dân 5 triệu người
ở Trung và Nam Mĩ ? Quá trình đô thị hoá ở Trung
và Nam Mĩ khác với ở Bắc Mĩ như thế nào ?
Câu 3: Nêu những vấn đề xã hội nảy sinh do đô thị
hoá tự phát ở Nam Mĩ ?
Giáo viên :
- Yêu cầu thảo luận nhóm, chia lớp 3 nhóm, mỗi
nhóm thảo luận một câu hỏi
- Đại diện học sinh báo cáo kết quả, các nhóm
khác bổ sung
- Giáo viên chuẩn xác kiến thức
Câu 1: Tốc độ đô thị hoá ở Trung và Nam Mĩ có
đặc điểm gì ? (Trung và Nam Mĩ các đô thị trên 3
triệu có ở ven biển, Bắc Mĩ có cả tròng nội địa tập
trung nhiều ở vùng Hồ Lớn, ven vịnh Mê - hi - cô,
đồng bằng duyên hải phía tây
- Trung và Nam Mĩ có nhiều đô thị trên 5 triệu
dân hơn Bắc Mĩ )
Câu 2 : Tên các đô thị trên 5 triệu dân ở Trung và
Nam Mĩ ?
(Các đô thị trên 5 triệu dân chính là thủ đô và
Anh - điêng, Phi và Âu
- Dân cư phân bố không đều.+ Chủ yếu tập trung ở ven biển,cửa sông và trên các caonguyên
- Sự phân bố dân phụ thuộcđiều kiện khí hậu và địa hìnhcủa môi trường sinh sống
- Dân cư có tỉ lệ gia tăng tựnhiên cao(1.7%)
3 Đô thị hoá :Tốc độ đô thị hoá nhanh nhấtthế giới Tỉ lệ dân thành thịchiếm 75% dân số
- Các đô thị lớn Xao Pao - lô,
Ri ô đê Gia nê rô , Bu ê nốt , Ai -rét
Quá trình đô thị hoa diễn ravới tốc độ nhanh khi kinh tếchưa phát triển dẫn đến nhiềuhậu quả tiêu cực nghiêm trọng
Trang 19thành phố luôn quan trọng của các nước có đường
bờ biển Đại Tây Dương, Thái Bình Dương)
- Quá trình đô thị hoá Trung và Nam Mĩ khi kinh
tế chưa phát triển khác với ở Bắc Mĩ là ở Bắc Mĩ
quá trình đô thị hoá gắn liền với công nghiệp hoá
Câu 3:
( - ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu
lương thực, thực phẩm, nhà ở, y tế, thất nghiệp ,
- 35 - 45% dân thành thị sống trong điều kiện rất
khó khăn, thiếu thốn )
3 Củng cố và bài tập :
Câu 1: Điền vào chỗ trống để trình bày sự hình thành văn hoá Mĩ La - tinh độc đáo :
4 Dặn dò : Ôn lại thiên nhiên Trung và Nam Mĩ có ưu đãi gì tạo điều kiện nông nghiệp khu vực phát triển ?
Cải cách ruộng đất ở Trung và Nam Mĩ ít thành công, nguyên nhân
Sự phân bố nông nghiệp ở Trung và Nam Mĩ
Kĩ năng:
Rèn luyện kĩ năng đọc và phân tích lược đồ nông nghiệp
Kĩ năng phân tích ảnh về hai hình thức sở hữu và sản xuất nông nghiệp ở Trung và Nam Mĩ
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên :
Lược đồ nông nghiệp Trung và Nam Mĩ
Tư liệu, tranh ảnh về tiểu điền trang và đại điền trang