Đại số 7 chương 3

Mục tiêu: - Làm quen với bảng về thu thập số liệu thống kê khi điều tra, biết xác định và diễn tả đượcdấu hiệu điều tra, hiểu được cụm từ “số các giá trị của dấu hiệu”, “số các giá trị k

Trang 1

Ngày soạn: 07/01/2006 Ngày dạy: 09/01/2007

Tuần 19:

Tiết 41:

CHƯƠNG III: THỐNG KÊ

§1 THU THẬP SỐ LIỆU THỐNG KÊ, TẦN SỐ

I Mục tiêu:

- Làm quen với bảng về thu thập số liệu thống kê khi điều tra, biết xác định và diễn tả đượcdấu hiệu điều tra, hiểu được cụm từ “số các giá trị của dấu hiệu”, “số các giá trị khác nhau củadấu hiệu”, tần số của một giá trị

- Biết ký hiệu đối với 1 dấu hiệu, giá trị của nó, tần số của một giá trị Biết lập các bảng đơngiản qua điều tra

II Phương pháp giảng dạy:

Thuyết trình; hoạt động nhóm;

III Phương tiện dạy học:

- Các loại bảng như SGK; Thước kẻ; Ví dụ thực tế về thống kê

IV Tiến trình bài dạy:

Hoạt động 2: Thu thập số liệu, bảng số liệu thống kê ban đầu 15 phút

Trang 2

- Hướng dẫn HS quan sát

bảng 1:

- Giới thiệu tiếp bảng 2

- Cho HS làm ?2 - Trình bày bảng

1 Thu thập số liệu, bảng số liệu thống kê ban đầu.

Ví dụ : SGK

- Việc làm của người điều tra làthu thập số liệu về vấn đề đượcquan tâm

- Các số liệu được ghi lại mộtbảng gọi là bảng số liệu thống kêban đầu

? Nội dung điều tra trong

bảng 1 là gì?

? Trong bảng 1 có bao

nhiêu đơn vị điều tra?

- Giới thiệu về giá trị của

dấu hiệu, số các giá trị

của dấu hiệu

? Dấu hiệu X ở bảng 1 có

tất cả bao nhiêu giá trị?

- Là số cây trồng được của mỗilớp

- Trong bảng 1 có 20 đơn vị điềutra

2 Dấu hiệu

a) Dấu hiệu, đơn vị điều tra

Vấn đề hay hiện tượng mà ngườiđiều tra quan tâm tìm hiểu gọi là dấuhiệu

Kí hiệu : X, Y …Dấu hiệu X ở bảng 1 là số cây trồngđược của mỗi lớp, còn mỗi lớp là 1đơn vị điều tra

b) Giá trị của dấu hiệu, dãy giá trị của dấu hiệu.

ST

T Lớp

Số câytrồng được1

ST

T Lớp

Số câytrồng được1

2345678910

8A8B8C8D8E9A9B9C9D9E

35503550303535303050

Trang 3

Hãy dãy giá trị của X.

? Có bao nhiêu số khác

nhau trong cột số cây

trồng được? Nêu cụ thể

các số đó?

- Có 20 giá trị

- Có 4 số khác nhau, đó là cácsố: 28, 30, 35, 50

Ưùng với mỗi đơn vị điều tra có một

số liệu gọi là một giá trị của dấu

hiệu.

Số các giá trị bằng các đơn vị điềutra

? Có bao nhiêu lớp trồng

được 30 cây?

? Tương tự với 28, 35 và

50 cây?

? Tần số của giá trị là gì? - Số lớp trồng được 30 cây là : 8lớp

3 Tần số của mỗi giá trị

Số lần xuất hiện của 1 giá trị trongdãy giá trị của dấu hiệu được gọi làtần số của giá trị đó Ký hiệu n

Ghi nhớ : SGKChú ý : SGK

? Thế nào là thu thập số

liệu, bảng số liệu thống

kê ban đầu?

? Dấu hiệu, giá trị của

dấu hiệu, đơn vị điều tra

dãy giá trị của dấu hiệu,

- Học kỹ lý thuyết trong vở ghi lẫn SGK

- Làm các bài tập 3, 4 trang 8+9 SGK

- Chuẩn bị phần luyện tập trang 9 + 10 SGK

Trang 4

Tuần 19:

I Mục tiêu:

- Khắc sâu kiến thức về thu thập số liệu thống kê, tần số

- Rèn luyện kĩ năng nhận biết số các giá trị của hiệu

Thuyết trình

- Bài tập phù hợp với ba đối tượng học sinh

- Thước kẽ, bảng phụ

? Thế nào là dấu hiệu, giá

trị của một dấu hiệu, tần số

của một giá trị?

? Làm BT1 SGK T7?

- Dấu hiệu là vấn đề hay hiệntượng mà người điều tra quantâm

Giá trị của dấu hiệu: là số liệukết quả điều tra

Tần số: là số lần xuất hiện củacác giá trị khác nhau

- Trình bày bảng bài đã chuẩn

bị trước ở nhà

? Có bao nhiêu giá trị khác

nhau? Tìm tần số của

chúng?

? Dấu hiệu chung cần tìm

hiểu ở bảng 2 là gì?

HS đọc đề toán

- Thời gian cần thiết để đi từnhà tới trường

? Đối với bảng 5 và 6 số các HS trả lời b đối với bảng 5

Trang 5

giá trị của dấu hiệu?

? Hãy tìm tần số?

? Các giá trị khác nhau ở

bảng 5 là gì?

? Dấu hiệu cần tìmhiểu ở

bảng này là gì?

? Số các giá trị?

? Số các giá trị khác nhau?

- Khối lượng chè trong từnghộp

305

Số các giá trị là: 20Số các giá trị khác nhau là: 5Đối với bảng 6

Số các giá trị là 20Số các giá trị khác nhau là 4

c Đối với bảng 5Các giá trị khác nhau là: 8.3; 8.4;8.5; 8.7; 8.8

Tần số lần lượt là: 2; 3; 5; 2Đối với bảng 6: Tương tự

Bài 4 SGK T9

a Dấu hiệu: Khối lượng chè trongtừng hộp

Số các giá trị: 30

b Số các giá trị khác nhau là 5

c Các giá trị khác là: 98; 99; 100;101; 102

Tần số của các giá trị lần lượt là: 3;4; 16; 4; 3

? Thế nào là dấu hiệu?

? Giá trị của một dấu hiệu?

? Tần số của một giá trị?

- Xem kỹ bài tập

- BTVN: 1; 2; 3 SBT t3,4

- Chuẩn bị bài Bảng “tần số” các giá trị của dấu hiệu

Trang 6

Tuần 20:

I Mục tiêu:

- HS hiểu được bảng tần số là một hình thức thu gọn số liệu thống kê ban đầu

- Biết cách lập bảng tần số từ bảng số liệu thống kê

Vấn đáp; thuyết trình

- Bảng phụ ghi số liệu từ bảng 1, 7 SGK

- Thước kẽ

? Thế nào là dấu hiệu, giá

trị của một dấu hiệu, tần

số của một giá trị?

? Hãy quan sát bảng 7 và

làm bài tập ?1

? Bảng vừa lập được gọi

là bảng phân phối thực

nghiệm của dấu hiệu, từ

nay gọi là bảng tần số?

? Quan sát bảng 1 hãy lập

bảng tần số?

? Lấy ví dụ về bảng tần

số?

HS lên bảng làm

HS lắng nghe và ghi bài

HS tự làm

- Trình bày bảng

1 Lập bảng tần số

Giá trị(x)

Trang 7

Hoạt động 3: Chú ý 13 phút

? Có thể chuyển bảng tần

số ngang ở trên thành

bảng dọc được không?

? Hãy lập bảng tần số dọc

trong BT ?2 và ví dụ

SGK?

? Qua bảng tần số ở ?1

em có nhận xét gì?

? Nhận xét này có thể dễ

thấy hơn ở bảng 7 không?

! GV nêu ghi nhớ?

341643

N = 30

b Bảng tần số giúp người điều tra dễcó nhận xét chung về sự phân phốicác giá trị của dấu hiệu

Ghi nhớ: SGK T10

? Bảng “tần số” là gì?

? Bảng “tần số” có tác

dụng gì?

Hoạt động nhóm

? Làm bài tập 6 trang 11?

- Từ bảng số liệu thống kê ban đầu ta có thể lập bảng “tần số”

- Dễ nhận xét chung về sựphân phối các giá trị và tiện lợicho dấu hiệu

- Làm việc nhóm Trình bàytrước lớp

Bài tập 6 SGK T11 Giá trị (x) Tần số (n)

01234

241752

N = 30

- Học kỹ lý thuyết trong vở ghi lẫn SGK bài tập

- Làm các bài tập 7 – 9 SGK T11 - 12

- Chuẩn bị bài Luyện tập

Trang 8

- Vận dụng kiến thức về lập bảng tần số để giải bài tập

- Khắc sâu kiến thức về giá trị của dấu hiệu và tần số tương ứng

Thuyết trình; Vấn đáp

- Bài tập phù hợp với ba đối tượng học sinh

- Thước kẽ, bảng phụ, bảng nhóm

? Bảng “tần số” là

- Dễ nhận xét chung vềsự phân phối các giá trịvà tiện lợi cho dấu hiệu

? Qua bảng em có

nhận xét gì theo gơi

HS trả lời

Bài 7 SGK T11

a Dấu hiệu: Tuổi nghề của mỗi công nhân

Số các giá trị: 25

b Bảng tần số:

Tuổinghề

Tần

* Nhận xét

- Tuổi nghề thấp nhất là 1 năm

- Tuổi nghề cao nhất là 10 năm

- Giá trị có tần số lớn nhất: 4Khó có thể nói là tuổi nghề của một số đông côngnhân chụm vào một khoảng nào

Trang 9

HS ghi bài

? Tương tự bài 7 dấu

hiệu ở đây là gì?

? Số các giá trị là

bao nhiêu?

? Hãy lập bảng tần

số?

? Có nhận xét gì?

? GV nhận xét và

? Qua đây có nhận

xét gì về số điểm

cần đạt được?

- Thời gian giải một bàitoán của mỗi học sinh

35Trình bày bảng

- Số điểm 8 và 9 chiếm tỉ lệ cao

? Thế nào là dấu

Giá trị của dấu hiệu: làsố liệu kết quả điều tra

Tần số: là số lần xuất hiện của các giá trị khácnhau

- Làm các bài tập 2, 3 trang 3, 4 SBT

Trang 10

- Chuẩn bị bài Biểu đồ

Tuần 21:

I Mục tiêu:

- HS hiểu được ý nghĩa minh hoạ của biểu đồ về giá trị của dấu hiệu và tần số tương ứng?

- Biết cách dựng được biểu đồ đoạn thẳng từ bảng tần số và bảng ghi dãy số biến thiên theo

- Các biểu đồ phụ

- Thước kẽ, bảng phụ

? Vẽ hệ trục tọa độ

Oxy? Biểu diễn các

GV cho HS lập lại

bảng tần số từ bảng

1?

GV hướng dẫn cách

vẽ biểu đồ đoạn

thẳng?

- Lập bảng tần số?

- Dựng các trục

toạ độ?

- Vẽ các điểm có

toạ độ cho trong

HS lập bảng tần số

HS vẽ theo sư hướng dẫn của GV

HS nhắc lại theo cách vẽ

1 Biểu đồ đoạn thẳng

9 –

8 –

7 –

6 –

5 –

4 –

3 –

2 –

1 – 0

28 30 35 50

Trang 11

Tổ: Tự Nhiên Trường THCS Ninh Loan Đức Trọng – Lâm Đồng

bảng?

Vẽ các đọan thẳng?

- GV nêu thêm ví dụ

biểu đồ đoạn thẳng?

- Nạn cháy rừng ngày càng tăng từnăm 1996 đến 1998

2 Chú ý

Bên cạnh biểu đồ đoạn thẳng còn cóbiểu đồ hình chữ nhật

Ví dụ:

? Làm bài tập 10

SGK trang 14? - Trình bày bảng Bài 10/14 SGKa Dấu hiệu: Điểm kiểm tra toán học kỳ I

lớp 7C

b Biểu đồ

- Làm các bài tập 11, 12, 13 trang 13+14 SGK

9 –

8 –

7 –

6 –

5 –

4 –

3 –

2 –

1 – 0

–

20 – –

15 – –

10 – –

5 – – 0

1995 1996 1997 1998

Trang 12

Tuần 21:

I Mục tiêu:

- Củng cố,khắc sâu kiến thức về biểu đồ thông qua giải bài tập

- Rèn luyện kĩ năng vẽ biểu đồ đoạn thẳng

- Phấn màu – thước kẽ

- Bảng phụ – bài tập

? Dấu hiệu là gì?

? Làm bài tập 10?

- Là vấn đề hay hiện tượngmà người điều tra quan tâmBài 10/14 SGK

a Dấu hiệu: Điểm kiểm tratoán học kỳ I lớp 7C

Từ bảng tần số lập được ở bài tập 6 dựng

Trang 13

? Hãy lập bảng tần số

ở bài tập 6 SGK T11? HS lên bảng trình bày biểu đồ đoạn thẳng.Giá trị x 0 1 2 3 4

? Nêu các bước vẽ

biểu đồ đoạn thẳng?

? Hãy vẽ biểu đồ đoạn

thẳng từ bảng tần số

trên?

? Bảng đã cho ở đề

bài là bảng gì?

? Từ bảng đó hãy lập

bảng tần số?

? Hãy vẽ biểu đồ đoạn

thẳng?

Gv nhận xét

? Làm theo nhóm gọi

đại diện nhóm trình

bày?

HS trả lời

HS lên bảng trình bày

- Bảng phân phối thựcnghiệm

18

20

25

28

30

31

32Tần

4 – –

3 – –

2 – –

1 – – 0

17 18 20 25 28 30 31 32

Trang 14

- Làm các bài tập 9, 10 trang 5 SBT

- Chuẩn bị bài 4 “Số trung bình cộng”

Tuần 22:

I Mục tiêu:

- Biết cách tính số trung bình cộng theo công thức từ bảng đã lập

- Biết sử dụng số trung bình cộng để làm đại diện cho một dấu hiệu trong một số trường hợp vàđể so sánh khi tìm hiểu những dấu hiệu cùng loại

- Biết tìm mốt của dấu hiệu và bước đầu thấy được ý nghĩa thực tế của mốt

Thuyết trình; đặt vấn đề

- Bảng phụ, thước kẻ

- Tính chất cơ bản của phân số

- Nêu bài toán

! Hãy quan sát bảng 19

SGK và trả lời câu hỏi

? Có tất cả bao nhiêu bạn

làm bài kiểm tra?

- Làm ?2

- Hướng dẫn HS lập bảng

“tần số” có thêm 2 cột để

tính điểm trung bình

- Kí hiệu số trung bình cộng

là: X

? Qua đó hãy nêu cách tính

số trung bình cộng?

- Nêu chú ý ở SGK

345678910

323389921

6612154863721810

Trang 15

25 , 6 40 250

! Ta có công thức tính số

trung bình cộng như sau:

n

n x n

x

n

x

X = 1 1+ 2 2 + + k k

- Giải thích công thức trên

cho HS hiểu rõ hơn

- Cho HS hoạt động nhóm

để làm ?3

- Làm ?4: So sánh kết quả

kiểm tra toán của hai lớp

7A và 7C?

? Dựa vào yếu tố nào để so

sánh kết quả kiểm tra của

hai lớp 7A và 7C?

? Trong 2 lớp thì điểm trung

bình của lớp nào lớn hơn?

? Kết luận?

- Hoạt động nhóm

- Dựa vào điểm trung bìnhkiểm tra

- Lớp 7A

- Điểm trung bình kiểm tra củalớp 7A lớn hơn điểm trung bìnhkiểm tra của lớp 7C

b) Công thức.

n

n x n

x n x

X = 1 1+ 2 2 + + k k

Trong đó:

x1, x2, , xk là các giá trị khác nhaucủa dấu hiệu x

n1, n2, …, nk là k tần số tương ứng

N là số các giá trị

?3

Điểmsố (x) Tần số(n) Các tích(x.n)3

45678910

2241081031

68206056802710

67 , 6 40 267

? Vậy số trung bình cộng có

ý nghĩa như thế nào?

- Dùng để so sánh các dấu hiệucùng loại 2 Ý nghĩa của số trung bình cộng. a) Ý nghĩa: Số trung bình cộng

thường được dùng làm “đại diện”chodấu hiệu, đặc biệt là khi muốn sosánh các dấu hiệu cùng loại

b) Chú ý: SGK

? Trong ví dụ, điều mà cửa

hàng quan tâm là gì?

? Số nào có tần số lớn

- cỡ dép nào bán được nhiềunhất

3 Mốt của dấu hiệu.

a) Ví dụ:

- Điều mà cửa hàng quan tâm là cỡdép nào bán được nhiều nhất

Trang 16

- Số 39 được gọi là mốt của

dấu hiệu

? Vậy mốt của dấu hiệu là

gì?

gọi là mốt của dấu hiệu

b) Định nghĩa: Mốt của dấu hiệu là giá trị có tần số lớn nhất trong bảng

“tần số”; ký hiệu là M0

- Làm các bài tập 14, 16, 17, 18 trang 21 SGK

- Chuẩn bị phần Luyện tập

Tuần 22:

I Mục tiêu:

- Khắc sâu cho HS cách tìm dấu hiệu, số trung bình cộng và mốt của dấu hiệu

- Rèn kỹ năng tính toán

- Biết so sánh các dấu hiệu cùng loại

- Bảng phụ, phấn màu, thước kẻ

? Nêu cách tính số

trung bình cộng? Ý

nghĩa của số trung

x n x

X = 1 1+ 2 2 + + k k

- làm đại diện cho một dấu hiệu

- Mốt của dấu hiệu là giá trị có tầnsố lớn nhất trong bảng “tần số”;

ký hiệu là M0

? Quan sát bảng

“tần số” (bảng 24)

và cho biết có nên

dùng số trung bình

cộng làm “đại

diện” cho dấu hiệu

- Tính số trung bình công theocông thức:

1.Bài 16 <Tr 20> SGK

Giá trị(x) 2 3 4 90 100Tần số

(n) 3 2 2 2 1 N=50

Không nên dùng số trung bình cộnglàm “đại diện” cho dấu hiệu vì các giá trịcó khoảng chênh lệch rất lớn đối vớinhau (2 và 100)

2 Bài 17 <Tr 20> SGK

Trang 17

? Giá trị nào có tần

số lớn nhất?

? Vậy mốt của dấu

hiệu là bao nhiêu?

50256

5.1250

số (n) 1 3 4 7 8 9 8 5 3 2 N=50

a) Tính số trung bình cộng

X = 5.12b) Tìm mốt của dấu hiệu

110-120 121-131 132-142 143-153 155

105 115 126 13 148 155

1 7 35 45 11 1

105 805 4410 6165 1628 155

- Số trung bình cộng của từngkhoảng: là trung bình cộng của giátrị lớn nhất và nhỏ nhất củakhoảng

173545111

N = 100a) Bảng này có gì khác so với các bảngtần số đã biết?

- Đây là bảng phân phối ghép lớp (ghépcác giá trị của dấu hiệu theo từng lớp)VD: 110-120 cm; có 7 HS có chiều caotrong khoảng này và 7 gọi là tần số củalớp đó

b) Tính số trung bình cộng

68 , 132 100

13268 =

=

X

? Nêu cách tính số

trung bình cộng? Ý

nghĩa của số trung

bình cộng?

? Mốt của dấu hiệu

n

n x n

x n x

X = 1 1+ 2 2 + + k k

- làm đại diện cho một dấu hiệu

- Mốt của dấu hiệu là giá trị có tầnsố lớn nhất trong bảng “tần số”;

Trang 18

Hoạt động 5: Hướng dẫn về nhà 2 phút

- Xem lại các bài tập đã chữa

- Soạn câu hỏi “ôn tập chương III”

- Làm bài tập 19 trang 22 SGK

Trang 19

- Rèn luyện kỹ năng tìm dấu hiệu, lập bảng tần số, tính số trung bình cộng, vẽ biểu đồ

- Thước kẻ, bảng phụ

- Câu hỏi ôn tập chương III

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng

Hoạt động 1: Ôn tập lý thuyết 15 phút

trị là gì? Có nhận xét

gì về tổng các tần số?

? Bảng tần số có gì

thuận lợi hơn so với

bảng thống kê ban

bình cộng khó có thể

đại diện cho dấu hiệu?

-Trả lời

- Giúp người điều tra dễ cónhững nhận xét chung về sựphân phối các giá trị củadấu hiệu và tiện lợi choviệc tính toán

- Ghi bảng cách tính

n

n x n

x n x

A> Lý thuyết.

1 Thu thập số liệu

+ Bảng số liệu thống kê ban đầu

2 Tần số của một giá trị là số lần xuất hiệncủa một giá trị trong dãy các giá trị của dấuhiệu

+ Tổng các tần số là số các giá trị

3 Bảng tần số giúp người điều tra dễ cónhững nhận xét chung về sự phân phối cácgiá trị của dấu hiệu và tiện lợi cho việc tínhtoán

4 Số trung bình cộng

Công thức

n

n x n

x n x

X = 1 1+ 2 2 + + k k

Tiêu đề	Thu thập số liệu thống kê, tần số
Người hướng dẫn	Nguyễn Quang Vinh
Trường học	Trường THCS Ninh Loan Đức Trọng
Chuyên ngành	Đại số
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2006
Thành phố	Lâm Đồng

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	2,22 MB