Gia đình là tế bào của xã hội, gia đình tốt thì xã hội tốt và xã hội tốt tạo điều kiện cho gia đình phát triển. Trong các tác phẩm văn học, đạo đức học, triết học và đạo lý của các loại hình tôn giáo thì gia đình được coi là nền tảng của xã hội . Đối với mỗi cá nhân, gia đình là môi trường xã hội đầu tiên mà con người tiếp xúc, được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục và trưởng thành.
Trang 1MỤC LỤC
I Đặt vấn đề 2
II Nội dung 3
1 Khái niệm Hạnh phúc gia đình 3
2 Biểu hiện của hạnh phúc gia đình 5
3 Ý nghĩa của hạnh phúc gia đình 5
4 Bạn đời – Sự lựa chọn bạn đời của thanh niên hiện nay 5
5 Thực trạng của việc lựa chọn bạn đời nhanh, kết hôn sớm 8
III Kết luận 14
Trang 2I Đặt vấn đề
Gia đình là tế bào của xã hội, gia đình tốt thì xã hội tốt và xã hội tốt tạo điều kiện cho gia đình phát triển Trong các tác phẩm văn học, đạo đức học, triết học
và đạo lý của các loại hình tôn giáo thì gia đình được coi là nền tảng của xã hội Đối với mỗi cá nhân, gia đình là môi trường xã hội đầu tiên mà con người tiếp xúc, được nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục và trưởng thành
Có thể nói, gia đình là cái nôi nhân cách, cuộc sống gia đình làm nảy sinh những mầm sống ban đầu của nhân cách Những sở thích, suy nghĩ, ước mơ tình cảm của con người được nuôi dưỡng và thông qua gia đình con người biết điều chỉnh các mối quan hệ xã hội Quá trình xã hội hóa của mỗi cá nhân diễn ra thuận lợi chỉ với điều kiện cá nhân được sống trong một gia đình hạnh phúc, một gia đình hạnh phúc mọi người thường quan tâm tới nhau Gia đình là “tổ ấm” thực sự cần thiết cho mỗi người, nó đáp ứng nhu cầu tình cảm của các thành viên trong gia đình, tạo sự cân bằng tâm lý sau những giờ lao động, học tập căng thẳng, mệt mỏi ngoài xã hội Vì vậy xây dựng gia đình hạnh phúc là thực sự cần thiết cho mỗi người và hạnh phúc gia đình sẽ tạo điều kiện cho con người phát triển hài hòa tâm lý và thể chất, phát huy được các tiềm năng của mình để cống hiến cho xã hội Vì thế mà một gia đình hạnh phúc không chỉ ảnh hưởng đến mỗi cá nhân trong gia đình mà còn ảnh hưởng đến toàn xã hội Gia đình tốt đẹp sẽ là nền tảng góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp
Như Bác Hồ dạy “ Nhiều gia đình cộng lại thành xã hội, xã hội tốt đẹp thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt” Để có được hạnh phúc gia đình thì
cơ sở đầu tiên là những người chủ gia đình trong tương lai (những thanh niên đến tuổi kết hôn ) phải nhận thức đúng tầm quan trọng của một gia đình hạnh phúc, những yếu tố để có một gia đình hạnh phúc, đồng thời phải có sự lựa chọn bạn đời “tâm đầu ý hợp” với một tình cảm, quan điểm của mình Như vậy, hành
vi chọn bạn đời đúng đắn, phù hợp sẽ là cơ sở đầu tiên cho mỗi người tạo dựng hạnh phúc cho chính bản thân mình Trong thời đại giao lưu văn hóa, mở cửa hội nhập như hiện nay, bên cạnh những yếu tố tích cực như giao lưu, học hỏi,
Trang 3tiếp thu nguồn tri thức của nhân loại làm phong phú đa dạng văn hóa Việt thì những yếu tố tiêu cực làm cho quan niệm về hạnh phúc gia đình và hôn nhân có
sự thay đổi Thanh niên ngày nay được tự do lựa chọn bạn đời và quyết định việc hôn nhân theo quan điểm của mình Do ảnh hưởng của kinh tế thị trường, của văn hóa ngoại lai nhiều thanh niên nhận thức chưa đúng về những giá trị cơ bản của một gia đình và gia đình hạnh phúc, họ suy nghĩ chủ quan, mơ tưởng đến một tương lai tươi sáng, đầy hạnh phúc mà ít nghĩ đến các yếu tố khách quan, các khó khăn sẽ gặp trong cuộc sống Vì vậy, gia đình họ nhanh chóng tan
vỡ, để lại nhiều nỗi bất hạnh cho người khác và cho xã hội Thực tế này đã chứng minh qua số vụ ly hôn ở nước ta ngày càng tăng mạnh Theo thống kê của TAND thành phố Đà Nẵng, tỷ lệ ly hôn của những cặp vợ chồng thời hiện đại không chỉ gia tăng ở các quận nội thành mà đang có dấu hiệu tăng nhanh tại những vùng nông thôn Án ly hôn đang chiếm trên 50% các án về dân sự nói chung tại các tòa án Chỉ tính riêng năm 2009, tòa án các cấp của thành phố đã thụ lý 1.402 vụ ly hôn Trong 6 tháng đầu năm 2010, tòa án các cấp đã thụ lý
819 vụ ly hôn Số lượng án ly hôn hòa giải chỉ chiếm khoảng 3-4%
Với số lượng ly hôn này thì biết bao nhiêu trẻ em phải chịu thiệt thòi, bất hạnh , bởi lẽ cùng với những vụ ly hôn ấy là biết bao cảnh đứa trẻ không cha không mẹ, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách, trí tuệ của trẻ Và xã hội sẽ
ra sao nếu số vụ ly hôn sẽ tiếp tục tăng nhanh như hiện nay?
Thật sự thì việc lựa chọn bạn đời đúng đắn có phải là yếu tố chính dẫn đến gia đình hạnh phúc Điều này cần làm rõ, cụ thể hơn trong phần nội dung mà bài tiểu luận muốn đề cập đến
II Nội dung
1 Khái niệm Hạnh phúc gia đình
Có nhiều cách hiểu về gia đình, trong đó, theo Giáo dục đời sống gia đình
do giáo sư Trần Trọng Thủy viết: Gia đình là một nhóm nhỏ liên kết với nhau với những mối quan hệ hôn nhân, huyết thống hay nhận con nuôi, tạo thành một
hệ riêng biệt, tác động qua lại và giao tiếp lẫn nhauqua vai trò xã hội của từng
Trang 4người: là chồng, là cha, là vợ, là con trai, con gái, anh em, tạo thành một nền văn hóa chung
Nhận thức đúng về gia đình cần hiểu rõ đặc trưng củ gia đình là gì Theo các tài liệu, thì gia đình có 4 đặc trưng cơ bản Thứ nhất, gia đình là một nhóm nhỏ trong xã hội, nhất thiêt phải có 2 người trở lên Thứ hai, gia đình được hình thành trên cơ sở quan hệ hôn nhân, huyết thống Trong các mối quan hệ bao gồm: quan hệ cha mẹ - con cái, quan hệông bà với các cháu, quan hệ anh chị em…thì mối quan hệ vợ chồng là quan trọng nhất, nó quyết định đến sự hình thành, tồn tại và phát triển của gia đình Thứ ba, mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình là mối quan hệ ruột thịt, huyết thống Thứ tư, gia đình là tế bào của xã hội, gia đình có mối quan hệ mật thiết với xã hội, vì vậy nó biến đổi cùng với sự thay đổi của xã hội
Trong “Tâm lí học gia đình” Ngô Công Hoàn đã tổng kết có 6 chức năng
mà gia đình cần phải thực hiện, đó là sinh đẻ, chức năng giáo dục trẻ em, tiêu dùng, kinh tế, thỏa mãn nhu cầu, chăm sóc người già
Theo thống kê, có 4 nguyên nhân thường xảy ra nhiều là: mâu thuẫn về lối sống (chiếm 27,7 %), ngoại tình (25,9%), kinh tế (13%), bạo lực gia đình (6,7%) Do đó cho thấy thực hiện chức năng kinh tế không đảm bảo sẽ là nguyên nhân dẫn đến gia đình đổ vỡ Đó là minh chứng có số liệu cụ thể, song thực hiện đầy đủ các chức năng trong gia đình là việc làm cần thiết đối với mỗi thành viên, đặc biệt là vợ chồng
Khái niệm hạnh phúc gia đình có rất nhiều quan điểm khác nhau, theo các nhà nghiên cứu gia đình và phụ nữ: Gia đình hạnh phúc là một gia đình trong đó
có các thành viên hòa hợp tình cảm với nhau, vợ chồng hòa thuận chưa đủ mà đòi hỏi các thành viên cùng hộ khẩu, ông bà, con cháu, anh chị em, họ hàng nội ngoại hòa thuận Trong đời sống vợ chồng cần có sự “hòa hợp tình dục” và phải đảm bảo về các mặt vật chất và tinh thần cho mọi thành viên trong gia đình, thể hiện ở phong cách tổ chức đời sống gia đình một cách khoa học, đòi hỏi những người chủ trong gia đình phải có một trình độ tri thức, văn hóa nhất định Cả hai
Trang 5cùng bàn bạc thống nhất về nội dung và phong cách nuôi dạy con, phân công theo dõi tình hình, sức học… để nắm bắt diễn biến tình cảm nhận thức của trẻ khi chúng lớn lên trong môi trường và lối sống phức tạp như hiện nay
2 Biểu hiện của hạnh phúc gia đình
Biểu hiện của hạnh phúc gia đình, trước hết ở việc thu nhập ổn định, đảm bảo cuộc sống gia đình tồn tại và phát triển Thứ hai là mọi người yêu thương chăm sóc nhau Hai vợ chồng hòa hợp về tình dục Đòi hỏi phải có sự chung thủy Có sức khỏe tốt, có học vấn ngang nhau Ngoài ra vợ chồng cần phải tin cậy lẫn nhau, có cùng quan điểm sống Con cái được chăm sóc, giáo dục chu đáo và có cả con trai và con gái trong gia đình
3 Ý nghĩa của hạnh phúc gia đình
Hạnh phúc gia đình có ý nghĩa rất lớn đối với từng thành viên trong gia đình Gia đình hạnh phúc tạo điều kiện cho mỗi thành viên phát triển mình, hoàn thiện mình và gắn bó với gia đình Không những thế hạnh phúc của gia đình mang lại sự an toàn, lành mạnh và hạnh phúc của cả xã hội Và hạnh phúc gia đình chỉ có được khi gia đình thực hiện tốt các chức năng của mình, đồng thời gia đình hạnh phúc lại tạo điều kiện cho việc thực hiện các chức năng được thuận lợi hơn Bên cạnh đó, gia đình hạnh phúc tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy định hướng tương lai cho mỗi cá nhân Con người ta sẽ không lo lắng hay sợ hãi bất cứ điều gì vì biết rằng gia đình luôn ở bên mình, luôn là điểm tựa vững chắc
và là mái ấm che chở cho mình trước những chông gai của cuộc đời Điều đó thúc đẩy mỗi người vươn lên vì người thân của mình
4 Bạn đời – Sự lựa chọn bạn đời của thanh niên hiện nay
Theo từ điển Tiếng Việt, bạn đời là “người bạn cùng chung sống, thường được chỉ người vợ, người chồng sống gắn bó với nhau.”
Muốn nhu cầu hạnh phúc, muốn tránh những thảm kịch hay bi kịch trong tình yêu và hôn nhân, vấn đề lựa chọn bạn đời phải được đặt ra một cách nghiêm túc, hết sức cụ thể và khoa học Đây chính là vấn đề vừa quan trọng, thiết yếu vừa là sự khởi đầu cho sự phát triển gia đình sau này
Trang 6Sự lựa chọn bạn đời là sự lựa chọn người vợ, người chồng phù hợp với bản thân mình Sự lựa chọn này dựa trên tiêu chí cụ thể mà do mỗi cá nhân đặt
ra để chọn được người “tâm đầu ý hợp”
Trong xã hội xưa kia, việc lựa chọn bạn đời hoàn toàn do cha mẹ quyết ddihj, theo quan niệm “cha mẹ đặt đâu con ngồi đó” Vì vậy, sự khởi đầu của gia đình là do ý thức trách nhiệm, sau đó tình yêu, tình thương mới nảy nở Phần lớn cha mẹ lựa chọn khá kĩ càng theo một chuẩn mực nhất định “lấy vợ xem tông, lấy chồng xem giống”…
Trong xã hội ngày nay, công việc lựa chọn bạn đời lại chính là do các bạn trẻ quyết định, còn ý kiến của cha mẹ nhiều khi chỉ là tham khảo
Để có được hạnh phúc gia đình và tránh được những sai lầm, thì chúng ta phải hiểu rằng: Việc hôn nhân là công việc rất hệ trọng, cần phải suy nghĩ đến các chuẩn mực, tiêu chuẩn khi chọn bạn đời
Theo “Giáo dục đời sống của gia đình”, tác giả Trần Trọng Thủy, có 3 tiêu chuẩn để chọn bạn đời Thứ nhất, tình yêu là tiêu chuẩn đầu tiên của lựa chọn bạn đời, chỉ có sức mạnh của tình yêu mới biến cái “tôi” thành cái “chúng ta” Thứ hai, người bạn đời là người đi đến cái đich chung của cuộc đời Điều
đó đòi hỏi phải có sự hiểu biết nhau về quan điểm sống, cách sống.Thứ ba, trưởng thành về mặt cơ thể, tâm lí xã hội
Theo các nhà xã hội học, tiêu chuẩn chọn bạn đời bao gồm:
1 Tiêu chuẩn chọn vợ
- Văn hóa cao
- Xinh đẹp
- Đảm đang
- Nghề nghiệp ổn định
- Khỏe mạnh
- Chung thủy
2 Tiêu chuẩn chọn chồng
- Văn hóa cao
- Đẹp trai
- Tài kiếm tiền
- Nghề nghiệp ổn định
- Có nhà cửa
- Chung thủy
Trang 7Theo tác giả Minh Hà trong cuốn “Tìm bạn đời tri kỉ” đã tổng kết tiêu chí chọn bạn đời của thanh niên bao gồm các tiêu chí:
- Tình yêu
- Sức khỏe
- Thông minh
- Nghề nghiệp
- Đạo đức
Theo Nguyễn Hoàng Vân “Bạn đời lí tưởng”, tác giả cho rằng thanh niên có tiêu chí chọn bạn đời có đặc điểm sau:
- Tình yêu chân chính
- Phẩm chất tốt
- Ưa nhìn
- Thông minh
- Nghề nghiệp ổn định
Như vậy, thanh niên hiện nay có rất nhiều tiêu chí chọn bạn đời khác nhau, điều này phản ánh xu hướng lựa chọn bạn đời của thanh niên dựa trên những tiêu chí này
Có rất nhiều quan điểm khác nhau về sự lựa chọn bạn đời, nói chung lại,
sự lựa chọn bạn đời là sự lựa chọn người chồng, người vợ tương lai trên cơ sở các tiêu chuẩn được đặt ra, phù hợp với bản thân, xã hội và tùy vào hoàn cảnh của mỗi cá nhân
Trong thời đại ngày nay, thanh niên tự do yêu, tự do chọn bạn đời, vì thế
mà họ cũng quan tâm tới các tiêu chí lựa chọn một người bạn đời hợp với mình, đây là mối quan tâm đúng đắn, chính đáng bởi lẽ chính sự lựa chọn này sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống gia đình sau này của họ
Tóm lại, từ những quan điểm của các tác giả, thanh niên hiện nay
có các tiêu chí chọn bạn đời như;
- Hình thức
- Trí tuệ, trình độ học vấn
Trang 8- Tình yêu
- Nghề nghiệp ổn định
- Đạo đức tốt
- Khỏe mạnh
- Gia đình cơ bản
5 Thực trạng của việc lựa chọn bạn đời nhanh, kết hôn sớm
Theo thông tin trên Baomoi.com, ngày 23/12/2010
Vừa kết thúc phiên tòa xử ly hôn, Nguyễn Thúy Hồng, ở quận Cầu Giấy nói trong tiếng nấc: “Bọn em yêu nhau từ khi học năm thứ 3 đại học Do nóng vội và dễ dãi trong chuyện tình cảm nên em đã có thai và buộc phải làm đám cưới khi cả 2 vợ chồng đều chưa có công ăn việc làm Rồi em sinh con, không may cháu bị mắc bệnh hiểm nghèo Do chưa thể
tự lập về kinh tế nên vợ chồng em sống phụ thuộc vào chu cấp của bố mẹ chồng Hơn nữa, do thiếu kinh nghiệm trong cách ứng xử nên mẹ chồng, nàng dâu thường xuyên nảy sinh mâu thuẫn Chẳng những không nhận được sự chia sẻ thông cảm từ chồng mà anh ấy còn tỏ ra lạnh nhạt và thờ
ơ với 2 mẹ con Cuộc sống vợ chồng thường xuyên xảy ra “chiến tranh lạnh” Hơn 1 năm nay, anh ấy không đoái hoài gì đến hai mẹ con em nữa
Em nghĩ rằng nếu kéo dài tình trạng này chỉ thêm đau khổ nên quyết định
ly hôn” Một khi gia đình không còn là tổ ấm, những mâu thuẫn cứ lặng
lẽ hình thành, cuộn sóng, “cơm sôi không ai bớt lửa” nên giải pháp cuối cùng là ly hôn Xu thế hiện nay, ly hôn phần lớn rơi vào lớp trẻ, “không thích sống chung thì chia tay”, đến cũng nhanh và chia tay còn chóng vánh hơn Người ta đua nhau cưới, rồi lại đua nhau ra tòa vì rất nhiều nguyên nhân
Trường hợp của Nguyễn Phương Nhung, ở quận Hoàn Kiếm là một
ví dụ Cưới nhau mới được hơn một năm và vừa sinh con được 5 tháng, thấy chồng bê trễ chuyện “vợ chồng”, về đến nhà là nằm dài, chơi với con, ăn cơm, xem ti vi và lăn quay ra ngủ Ấm ức, Nhung đoán già đoán
Trang 9non là chồng có bồ Thêm những xung đột nảy sinh với gia đình chồng khiến cô ấm ức Cuối cùng quyết định đơn giản là ly hôn
Nguyễn Ngọc Huyền cũng là người phải hứng chịu bi kịch từ việc yêu do không tìm hiểu kỹ Trải qua 2 cuộc tình thất bại khiến Huyền không còn tin tưởng vào tình yêu Chính vì vậy, khi được một người bạn giới thiệu, cô gật đầu lên xe hoa với người chồng hiện tại sau 2 tháng tìm hiểu Chỉ đến khi cưới, cô mới phát hiện ra những đức tính xấu bị chồng che giấu Anh ta thường xuyên cờ bạc, rượu chè Cứ về đến nhà, thấy Huyền than thở hay tỏ ý không hài lòng là y như rằng cô bị người chồng mới cưới “thượng cẳng chân hạ cẳng tay” kèm theo những lời lẽ vô văn hóa Không chịu nổi sự tra tấn về thể xác và tinh thần, chưa đầy 1 năm sau ngày cưới, Huyền quyết định ly hôn Thiệt hại cả kinh tế và danh dự, nhưng cô đành tự an ủi mình: “May chưa có con nên còn có cơ hội làm lại”
Theo báo anninhthudo.vn,
Gia đình bà Mai (Nghĩa Đô, Hà Nội) đang trở nên rối loạn vì vợ chồng người con trai mới cưới cuối năm ngoái lại đòi ra tòa Lý do đơn giản nhất “hai đứa cảm thấy vội vàng khi đã đến với nhau” Mặc dù, con trai bà Mai lấy người con gái đã yêu nhau 8 năm nhưng họ vẫn ra tòa vì không hợp Hai vợ chồng đều học cùng cấp III, yêu nhau từ ngày vào đại học Bà Mai trần tình "Con dâu tôi sang Úc du học sau khi tốt nghiệp đại học nhưng tình cảm của hai đứa vẫn thắm thiết Cuối năm ngoái khi nó về nước, thằng con trai về nhà bảo bố mẹ cưới vợ ngay Thấy bọn trẻ quấn quýt nên hai gia đình tổ chức đám cưới luôn trong năm" Bà Mai than thở
“cứ tưởng hai đứa sẽ gắn bó với nhau đến già, ai ngờ hai vợ chồng trẻ luôn cãi vã từ những việc nhỏ nhất và khi không thể hòa hợp được những điều tồn tại trong gia đình nhỏ họ quyết định đường ai nấy đi Tôi chỉ thấy lo cho bọn trẻ, nó quá nóng vội trong mọi chuyện, vừa mới vào đời
đã vội vấp ngã, đổ vỡ hôn nhân sẽ khiến chúng không còn niềm tin vào
Trang 10mái ấm gia đình” Cả hai vợ chồng con trai bà cãi nhau từ việc quần áo bừa bãi, chuyện mùi hôi chân của chồng, chuyện ai rửa bát, ai đi chơi Những tranh cãi đó không bao giờ dừng lại "Có lẽ những tranh cãi đó chỉ kết thúc ở phiên tòa ly hôn" bà Mai chán nản khi nghĩ về cuộc hôn nhân của cậu con trai
Minh và Ánh (Tân Mai, Hà Nội) mới quen nhau chưa đầy 3 tháng thì Ánh đã mang thai hai tháng Hai gia đình vội vàng tổ chức cưới chạy cho con trẻ Từ ngày lấy nhau cả Minh và Anh đều cảm thấy không hợp Những trận chiến của họ tưởng chừng không bao giờ hết đã kết thúc tại phiên tòa xử ly hôn 1 năm sau đó
Cặp vợ chồng Hường – Bình (Kiến Xương, Thái Bình) có thời gian
3 năm tìm hiểu nhưng khi thành vợ thành chồng họ thường xuyên cãi vã Hường và Bình đều làm công nhân, từ ngày có con vợ chồng nghỉ về quê làm việc lặt vặt Hường chắt chiu trong khi Bình suốt ngày lêu lổng, ăn chơi Không chịu nổi cái tính thiếu trách nhiệm với gia đình của Bình, Hường đã viết đơn ly hôn Sau nhiều lần gửi đơn lên tòa, lại lên rút về cuối cùng họ quyết định chia tay sau hai năm sống chung
Theo baobacgiang.com.vn,
Ngày Rằm tháng Bảy, khi nhiều gia đình sum vầy làm cơm cúng gia tiên, báo hiếu cha mẹ thì Đỗ Thị X (SN 1989) ở xã Bình Sơn (Lục Nam) gạt nước mắt ôm con về ngoại gửi để đến Tòa án nhân dân (TAND) huyện làm thủ tục ly hôn Nộp lá đơn cho cán bộ tiếp nhận, X nghẹn giọng: “Có con rồi, em đâu muốn ly hôn Nhưng khuyên bảo mãi anh ấy vẫn không chịu tu tỉnh, thường xuyên rượu chè say xỉn về đánh đập vợ con nên phải giải thoát chị ạ”
Tại phòng xử gần đó, Nguyễn Thị S (SN 1995), ở xã Thái Đào (Lạng Giang) cũng đang chờ phiên xử ly hôn của mình Qua mai mối, cuối năm 2014, S kết hôn với Trần Văn H (SN 1993) ở xã Phương Sơn (Lục Nam) mà không biết người mình chọn lười biếng, nhiều tật xấu