TUẦN 20

Thời Lê Sơ, nhà nước quân chủ trung ương tập quyền được xây dựng và củng cố vững mạnh, quân đội hùng mạnh, có tổ chức chặt chẽ, được huấn luyện thường xuyên, pháp luật có những điều khoả

Ngày soạn :

I MỤC TIÊU BÀI DẠY:

1 Kiến thức : Giúp HS nắm được : Những nét cơ bản về tình hình, chính trị, quân sự, pháp

luật Thời Lê Sơ, nhà nước quân chủ trung ương tập quyền được xây dựng và củng cố vững mạnh, quân đội hùng mạnh, có tổ chức chặt chẽ, được huấn luyện thường xuyên, pháp luật có những điều khoản tiến bộ đã quan tam bảo vệ phần nào quyền lợi cho dân chúng và khuyến khích sản xuất phát triển

2 Kỹ năng : Rèn luyện cho HS kĩ năng so sánh, đối chiếu các sự kiện lịch sử , biết rút ra nhận

sét, kết luận

3 Tư tưởng : Nâng cao lòng yêu nứơc, niềm tin tự hào dân tộc về một thời kì phát triển rực rỡ và

hùng mạnh cho HS Giáo dục ý thức trách nhiệmcủa HS trong học tập và tu dưỡng

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

* Chuẩn bị của GV – SGV, Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nứơc thời vua Lê Thánh Tông

* Chuẩn bị của HS – Đọc trước bài ở nhà, mục I

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :

1 Ổn định tổ chức : (1’) Sĩ số – nề nếp

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

H: Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ?

3 Giảng bài mới :

* Giới thiệu bài : (1’)

au khi đánh đuổi giặc ngoại xâm ra khỏi biên giới Lê Lợi lên ngôi vua Nhà Lê bắt tay ngay vào việc tổ chức lại bộ máy chính quyền, xây dựng quân đội, luật pháp nhằm ổn định tình hình xã hội, phát triển kinh tế

S

* Tiến trình tiết dạy:

TUẦN 20

I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ – QUÂN SỰ PHÁP

LUẬT

Bài 20 :

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của học sinh Kiến thức cơ bản 15’ Hoạt động 1: Bộ máy nhà nước thời

Lê được tổ chức như thế nào ?

GV: Sau khi đất nứơc được hoàn toàn

giải phóng Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế

(xưng là Lê Thái Tổ) khôi phục lại được

quốc hiệu Đại Việt, xây dựng bộ máy

chính quyền

H: Bộ máy chính quyền thời Lê được tổ

chức như thế nào ?

→ Yêu cầu HS đọc SGK phần in

nghiêng

GV: Trên cơ sở đã trình bày → cho HS

theo nhóm trình sơ đồ tổ chức bộ máy

chính quyền thời Lê Sơ

GV yêu cầu HS nói rõ công việc phụ

trách của mỗi bộ phận

→ GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm

H: So sánh tổ chức nhà nước thời Lê

với thời Trần ?

⇒ Vua nắm quyền hành L T Tông bãi

bỏ một số chức vụ : Tể tướng, đại tổng

quản, hành khiển Vua trực tiếp chỉ huy

- Đứng đầu triều là vua

- Các quan đại thần : ở triều có 6 bộ do thượng thư đứng đầu, không có chức tể tướng

- HS đọc SGK

→ Ở thời Lê Thái Tổ : cả nước chia làm 5 đạo

→ Lê Thánh Tông : 13 đạo thừa tuyên, thay chức

An Phủ Sứ, đứng đầu mỗi đạo là 3 ti, phụ trách 3 mặt hoạt động khác ở mỗi đạo thừa tuyên

→ Cử đại diện nhóm lên trình bày

1 Tổ chức bộ máy chính quyền:

- Đứng đầu triều đình là vua, giúp vua có 6 bộ và các cơ quan Hàn lâm viện, Quốc Sử Viện, Ngư Sử đài

- Cả nứơc chia làm 13 đạo thừa tuyên Đứng đầu mỗi đạo là 3

ti Dưới đạo là phhủ, huyện (châu) và xã

VUA TRUNG ƯƠNG ĐỊA PHƯƠNG

LẠIHỘLỄBINHHÌNHCÔNG ĐỒNTHỪAHIẾN

HÀN LÂM VIỆN QUỐC SỬ VIỆN NGỰ SỬ

ĐÀI

PHỦHUYỆN (CHÂU)XÃ

13 đạo

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của học sinh Kiến thức cơ bản

10’

quân đội, quyền lực ngày càng củng cố

→ các cơ quan giúp vua càng ngày đựơc

xếp quy cũ hơn

Đất nước được chia nhỏ thành các khu

vực (13 đạo)

H: Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy

chính quyền thời Lê Sơ.

Hoạt động 2: Quân đội thời Lê được

tổ chức như thế nào ?

GV hướng dẫn HS đọc SGK

H: Quân đội thời Lê được tổ chức như

thế nào ?

GV yêu cầu HS liên hệ thời Lý và giải

thích chế độ “Ngụ binh ư nông”

H: Quân đội thời Lê gồm có những

binh chủng nào ? Trang bị vũ khí ra

sao?

H: Nhà Lê quan tâm phát triển quân

đội như thế nào ?

GV yêu cầu HS đọc đoạn in nghiêng

SGK

H: Em có nhận xét gì về chủ trương của

nhà nước Lê Sơ đối với lãnh thổ của đất

nước qua đoạn trích trên.

GV lưu ý: Tổ chức quân đội thời Lê cũng

giống với thời Lý, Trần theo chế độ

“Ngụ binh ư nông” khác thời Trần là

không có quân đội của các vương hầu,

qúi tộc, vua trực tiếp nắm quyền tổng

chỉ huy quân đội

HS đọc SGK

- Thực hiện chính sách

“Ngụ binh ư nông”

- Bộ thủy, tượng, kị

- Vũ khí : đao, kiếm, giáo mác, cung tên, hoả đồng, hoả pháo

- Quân linh luyện tập võ nghệ, bố trí quân đội vùng biên giới

HS đọc SGK

- Quyết tâm củng cố quân đội, bảo vệ đất nước thực thi chính sách vừa cương, nhu với kẻ thù, đề cao trách nhiệm bảo vệ tổ quốc đối với mỗi người dân, trừng trị kẻ bán nước

* Là nhà nước quân chủ trung ương tập quyền hoàn chỉnh

2 Tổ chức quân đội:

- Thực hiện chính sách “Ngụ binh ư nông”

- Quân đội có 2 bộ phận : quân triều đình và quân địa phương

- Binh chủng : Bộ, thủy, tượng, kị

- Vũ khí : Đao , kiếm, giáo mác, cung tên,…

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của học sinh Kiến thức cơ bản 9’

4’

Hoạt động 3: Nội dung luật Hồng Đức

có gì mới

HS đọc SGK

H: Vì sao thời Lê, nhà nước rất quan

tâm đến luật pháp ? Nội dung chính

của bộ luật Hồng Đức ? Đại Việt trải

qua mất bộ luật ?

Gv: cho 5 em đọc lại nội dung của bộ

luật Hồng Đức

→ Ghi điểm cho em nào xung phong nói

đúng nội dung tại lớp

H: Luật Hồng Đức có điểm gì tiến bộ?

GV nhấn mạnh: Đây là bộ luật đầy đủ

nhất, tiến bộ nhất trong các bộ luật thời

phong kiến Việt Nam, thể hiện bước

phát triển mạnh mẽ trong lịch sử pháp

luật Việt Nam thời phong kiến Luật

pháp thời phong kiến Lê Sơ có tác dụng

tích cực góp phần củng cố chế độ phong

kiến tập quyền phát triển kinh tế và ổn

định xã hội

Hoạt động 4: Củng cố

- Cho HS vẽ lại bộ máy chính quyền Lê

Sơ

- Trình bày vài nét đóng góp của Lê

Thánh Tông trong việc xây dựng bộ

máy nhà nước và pháp luật

1 em đọc SGK (Hình thư

Q triều hình luật Hồng Đức )

Nội dung:

- Giữ gìn kĩ cương, trật tự xã hội

- Bảo vệ quyền lợi của Vua và hoàng tộc

- Bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trị, bảo vệ người phụ nữ

- Quyền lợi, địa vị của người phụ nữ được tôn trọng

3 Luật pháp:

- Lê Thánh Tông ban hành luật Hồng Đức với nội dung SGK

4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học (1’)

- Về nhà học bài, làm bài tập

- Đọc trước mục II của bài

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

Ngày soạn :

I MỤC TIÊU BÀI DẠY:

1 Kiến thức : Sau khi nhanh chóng khôi phục sản xuất, thời Lê Sơ nền kinh tế phát triển về

mọi mặt Sự phân chia xã hội thành 2 giai cấp chính : địa chủ phong kiến và nông dân Đời sống các tẩng lớp khác ổn định

2 Kỹ năng : Bồi dưỡng khả năng phân tích tình hình kinh tế – xã hội theo các tiêu chí cụ thể và

từ đó rút ra nhận xét chung

3 Tư tưởng : Giáo dụng ý thức, tự hào vể thời kì thịnh vượng của đất nước.

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

* Chuẩn bị của GV – SGV, Sơ đồ để trống về các giai cấp, tầng lớp trong xã hội thời Lê Sơ

Tư liệu phản ánh sự phát triển kinh tế, xã hội thời Lê Sơ

* Chuẩn bị của HS – Đọc trước bài ở nhà, mục II

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :

1 Ổn định tổ chức : (1’) Sĩ số – nề nếp

2 Kiểm tra bài cũ : (4’)

H: Em hãy nêu nội dung chính của bộ luật Hồng Đức ? Điểm mới trong bộ luật Hồng Đức?

3 Giảng bài mới :

* Giới thiệu bài : (1’)

ong song với việc xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước Lê có nhiều biện pháp khôi phục và phát triển kinh tế Nền kinh tế và xã hội thời Lê có điểm gì mới ? Đó là nội dung của mục II của bài

S

* Tiến trình tiết dạy:

TUẦN 20

II TÌNH HÌNH KINH TẾ – XÃ HỘI.

Bài 20(tt):

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của học sinh Kiến thức cơ bản Hoạt Động 1: Nhà Lê có những biện

pháp gì để phát triển kinh tế

GV hướng dẫn HS đọc SGK “Hai … gặt”

H: Để khôi phục và phát triển sản xuất

nông nghiệp, nhà Lê đã chú trọng vấn

đề gì? Tại sao?

H: Nhà Lê làm gì để phát triển sản xuất

nông nghiệp ?

→ GV tóm tắt cho ghi

Giảng 1 số quan chức, phép quân điền

→ HS đọc đoạn in nghiêng SGK

H: Vì sao nhà Lê rất quan tâm đến việc

bảo vệ đê điều?

H: Ở nước ta thời kì đó có những ngành

thủ công nào tiêu biểu?

H: Em có nhận xét gì về tình hình thủ

công nghiệp thời Lê Sơ?

H: Mối quan hệ giữa thủ công nghiệp

và nông nghiệp như thế nào ?

HS đọc

Chú trọng vấn đề ruộng đất, vì trải qua chiến tranh, làng xóm xơ xác, tiêu điều, ruộng đồng bỏ hoang

Theo SGK HS trả lời

- Tránh thiên tai, lũ lụt hàng năm

- Khai hoang lấn biển

- Quan tâm phát triển sản xuất

⇒ Nền sản xuất được khôi phục, đời sống nhân dân được cải thiện

Các ngành nghề thủ công truyền thống ở các làng xã : kéo tơ, dệt lụa

- Các công xưởng do nhà nước quản lí (cục bách tác) được quan tâm

- Giao lưu trao đổi hàng hoá, nông nghiệp phát triển , nhiều ngành nghề thủ công phát triển

1 Kinh tế:

a Nông nghiệp:

- Cho 25 vạn lính về quê làm ruộng

- Kêu gọi nhân dân phân tán trở lại quê nhà

- Đặt một số chức quan chuyên trách

- Thực hiện phép quân điền

⇒ Nền sản xuất nông nghiệp được khôi phục và phát triển

b Công thương nghiệp:

- Phát triển nhiều ngành nghề thủ công ở làng, xã, kinh đô Thăng Long

- Các công xưởng thủ công nhà nước quản lý (cục bách tác) sản xuất đồ dùng nhà vua, vũ khí

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của học sinh Kiến thức cơ bản

H: Biện pháp để buôn bán trong nước?

Cho HS đọc đoạn in nghiêng

→ GV nhấn mạnh: Nhà vua khuyến

khích lập chợ, ban hành điều lệ cụ thể

(chợ mới không được bày bán hàng

trùng ngày chợ cũ, khởi giành khách

→ GV nói về phiên chợ ngày nay

H: Hoạt động buôn bán với nước ngoài

như thế nào ?

H: Qua đó em có nhận xét gì về tình

hình thời Lê Sơ?

Hoạt động 2: Xã hội thời Lê Sơ chia

thành những tầng lớp, giai cấp nào?

GV hướng dẫn HS đọc SGK “trong …

dần”

H: Xã hội thời Lê có những giai cấp,

tầng lớp nào?

H: Quyền lợi, địa vị của giai cấp, tầng

lớp ra sao?

GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm với

nội dung : XH thời Lê có những điểm gì

khác so với thời Lý – Trần ?

GV bổ sung : Thời Lê không còn tầng

lớp vương hầu, quí tộc, không còn chế

độ điền trang, thái ấp, nông nô như thời

Trần, nô tì thì cũng dần bị xoá bỏ

- Trong nước : chợ phát triển

1 em đọc SGK

- Duy trì ở một số cửa khẩu

Ổn định và ngày càng phát triển

HS đọc SGK

- Giai cấp(PK):

+ Vua, quan + Địa chủ, PK,ND

- Tầng lớp : Thị dân, TN, thợ thủ công, nô tì

- Giai cấp địa chủ phong kiến : Nhiều ruộng đất, nắm chính quyền

- GCND: ít ruộng đất, cày thuê cho các địa chủ, nộp tô

- Các tầng lớp khác: phải nộp thuế cho nhà nước, nô tì là tầng lớp thấp nhất

Các nhóm thảo luận →

đại diện nhóm trình bày

c Thương nghiệp:

+ Trong nước : Chợ phát triển

+ Ngoài nước: Vẫn được duy trì, chủ yếu ở một số cửa khẩu

2 Xã hội

ÙP N

TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của học sinh Kiến thức cơ bản

H: Em có nhận xét gì về chủ trương

hạn chế việc nuôi và mua bán nô tì của

nhà nước lê Sơ?

GV nhấn mạnh: Nền độc lập của đất

nước được củng cố Quốc gia Đại Việt là

quốc gia cường thịnh nhất ở khu vực

Đông Nam Á thời bấy giờ

Hoạt động 3: Củng cố

Đặt câu hỏi ở cuối mỗi mục SGK

H: Vẽ sơ đồ các giai cấp, tầng lớp trong

xã hội thời Lê Sơ?

Bài tập : cho làm 2 bài trắc nghiệm tại

lớp

- tiến bộ, có quan tâm đến đời sống của nhân dân, giảm bớt bất công trong xã hội

4 Dặn dò học sinh chuẩn bị cho tiết học (1’)

- Về nhà học bài, làm bài tập

- Đọc trước mục III của bài

IV RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG: