Giáo án 11 nâng cao HK II

Trình bày được khái niệm cảm ứng từ, đường sức từ, từ phổ, những tính chất của đường sức từ -Kỹ năng: Phân biệt điện trường và từ trường, từ trường đều và điện trường đều -Thái độ: Biết

CHƯƠNG IV TỪ TRƯỜNG

Tiết 44 TỪ TRƯỜNG

I.MỤC TIÊU Ngày soạn: 11/1

-Kiến thức: Nêu được khái niệm tương tác từ, từ trường, tính chất cơ bản của từ trường Trình bày được khái niệm cảm ứng từ, đường sức từ, từ phổ, những tính chất của đường sức từ

-Kỹ năng: Phân biệt điện trường và từ trường, từ trường đều và điện trường đều

-Thái độ: Biết rằng trong tự nhiên, trong điều kiện nhất định, còn tồn tại từ trường và tác dụng lực từ lên nam châm hay dòng điện đặt trong nó – Đây là quy luật tự nhiên, con người hiểu và vận dụng vào thực tế II.CHUẨN BỊ: Bộ thí nghiệm trang 136 SGK

III.BÀI CŨ: Nhắc lại một số khái niệm về từ trường đã học ở cấp 2

IV BÀI MỚI

- Nêu kết luận

Vì sao có tương tác giữa nam châm với nam châm?

Vì sao có tương tác giữa dòng điện với dòng điện, giữa nam châm với dòng đtện?

Nêu tính chất cơ bản của từ trường? So sánh với điện trường ?Nêu khái niệm cảm ứng từ? Phương, chiều của véc tơ cảm ứng từ? Vẽ hình minh họa ?

Quan sát hình vẽ 26.5 trang 138 Nêu khái niệm đường sức từ?

Các tính chất của đường sức từ?

Cho HS làm thí nghiệm từ phổ So sánh từ phổ và hình 26.5 ?Cho quan sát từ phổ trong lòng của nam châm chữ U, nhận xét ?

Từ trường đều có đặc điểm gì?

Cho một số ví dụ về từ trường đều?

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học:

Câu hỏi trang 140 SGK

Bài tập trang 140 SGK

So sánh tính chất của đường sức điện và đường sức từ?

So sánh từ tường đều và điện trường đều?

Truy cập mạng “Từ trường”

*Bài sắp học: Phương và chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện

Những kiến thức có liên quan: điều kiện cân bằng của vật rắn có chuyển động quay? Cách xác định chiều của đường sức từ? Ôn lại quy tắc bàn tay trái đã học ở cấp 2

Tiết 45 PHƯƠNG VÀ CHIỀU CỦA LỰC TỪ TÁC DỤNG LÊN DÒNG ĐIỆN

Ngày soạn: 12/1

I.MỤC TIÊU

-Kiến thức: Nắm cách xác định phương và chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện Nắm qui tắc bàn tay trái-Kỹ năng: Thao tác thí nghiệm thành thạo, Vận dụng qui tắc bàn tay trái thành thạo

II.CHUẨN BỊ: GV chuẩn bị bộ TN trang 141 SGK

III.BÀI CŨ: Kiểm tra trong khi học bài mới

IV BÀI MỚI

Phương của lực từ tác dụng lên dòng điện trong TN ?Lặp lại TN nhưng đổi chiều dòng điện? đổi chiều từ trường ?Chiều của lực từ tác dụng lên dòng điện trong TN ?

Lặp lại TN nhưng đổi chiều dòng điện? đổi chiều từ trường ?Phát biểu qui tắc bàn tay trái ?

Xác định phương và chiều của lực từ trong các trường hợp sau:

(Vẽ trên hình và trình bày bằng lời)

Các đoạn dây đặt trong từ trường đều có Br vuông góc với mặt phẳng hình vẽ và hướng từ trong mặt phẳng hình vẽ ra

I I I I

Làm hết các câu hỏi trắc nghiệm về từ trường và lực từ trường trong SBT

*Bài sắp học: Cảm ứng từ Định luật Ampe

Tìm hiểu: Cách sử dụng lực kế ? Qui tắc môn men lực ?

Tiết 46 CẢM ỨNG TỪ ĐỊNH LUẬT AM PE

o

+

Ngày soạn: 15/1

I.MỤC TIÊU

-Kiến thức: Nắm công thức độ lớn của véc tơ cảm ứng từ, định luật Am pe

-Kỹ năng: Thao tác TN thành thạo, lập công thức và vận dụng thành thạo công thức

II.CHUẨN BỊ: GV chuẩn bị bộ TN trang 144 SGK

III.BÀI CŨ: Xác định phương, chiều của véc tơ cảm ứng từ và lực từ trong các hình vẽ GV cho trên bảng

IV BÀI MỚI

Các nhóm trình bày kết quả thu được trong TN và nêu nhận xét?

Biểu thức độ lớn của Br ?Giải thích các kí hiệu trong biểu thức?

Đơn vị đo của B trong hệ SI ?Cho HS đọc một số giá trị cảm ứng từ trong thực tế (SGK)

Từ biểu thức B suy ra biểu thức F ?

Tại một điểm M trong vùng có từ trường Br1, Br2, …, Brn Xác định Br tổng hợp ?

Ví dụ: Xác định Br tổng hợp tại M trong hình vẽ dưới đây ?(1 HS lên vẽ)

Từ trường của một số dòng điện có dạng đơn giản

Chuẩn bị kiến thức cũ có liên quan: Cách xác định véc tơ Br, từ phổ

Tiết 47 TỪ TRƯỜNG CỦA MỘT SỐ DÒNG ĐIỆN CÓ DẠNG ĐƠN GIẢN

Ngày soạn: 18/1

I.MỤC TIÊU

-Kiến thức: Nắm các dạng các đường sức từ và quy tắc xác định chiều các đường sức từ của dòng điện trong dây dẫn thẳng dài, tròn, ống dây Nắm các công thức B của các dòng điện ấy

-Kỹ năng: Xác định thành thạo Br, thao tác TN thành thạo

II.CHUẨN BỊ: Bộ TN từ phổ của các dòng điện

III.BÀI CŨ: Hỏi trong giờ học

IV BÀI MỚI

1.Từ trường của dòng điện

thẳng

a.Thí nghiệm

b.Các đường sức từ

-Dạng của đường sức từ

-Chiều của đường sức từ

-Quy tắc nắm tay phải

-Chiều của đường sức từ

-Quy tắc nắm tay phải

-Chiều của đường sức từ

-Quy tắc nắm tay phải

-Công thức tính cảm ứng từ

*Cho các nhóm làm TN từ phổ của dòng điện thẳng

Trả lời các câu hỏi sau:

-Hình dạng các đường mạt sắt ? -Suy ra các đường sức từ của dòng điện thẳng?

Hình dạng và chiều của đường sức từ xác định thế nào?

-Đặt kim nam châm để xác định chiều của đường sức từ?

-Suy ra quy tắc nắm tay phải?

-Có thể xác định theo quy tắc cái đinh ốc Nội dung của quy tắc này?Nêu công thức B của dòng điện thẳng?

*Cho các nhóm làm TN từ phổ của dòng điện tròn Trả lời các câu hỏi sau:

-Hình dạng các đường mạt sắt ? -Suy ra các đường sức từ của dòng điện tròn?

Hình dạng và chiều của đường sức từ xác định thế nào?

-Đặt kim nam châm để xác định chiều của đường sức từ?

-Suy ra quy tắc nắm tay phải?

-Có thể xác định theo quy tắc cái đinh ốc?

Nêu công thức B của dòng điện tròn?

*Cho các nhóm làm TN từ phổ của dòng điện trong ống dây Trả lời các câu hỏi sau:

-Hình dạng các đường mạt sắt ? -Suy ra các đường sức từ của dòng điện trong ống dây?

Đặt kim nam châm để xác định chiều của đường sức từ?

Suy ra quy tắc nắm tay phải?

quy tắc cái đinh ốc?

Nêu công thức B của dòng điện trong ống dây?

So sánh quy tắc nắm tay phải trong các trường hợp trên ?

*Bài sắp học: Bài tập về từ trường

Chuẩn bị: Làm hết các bài tập về từ trưòng trong SGK & SBT

Tiết 48 BÀI TẬP VỀ TỪ TRƯỜNG

Ngày soạn: 25/1I.MỤC TIÊU

-Kiến thức: Nắm các công thức và cách xác định phương, chiều, điểm đặt của các véc tơ cảm ứng từ và lực từ

-Kỹ năng: Giải toán thành thạo

II.CHUẨN BỊ: HS đã chuẩn bị BT ở nhà

III.BÀI CŨ: Kiểm tra kiến thức cũ trong khi giải BT

IV HƯỚNG DẪN HỌC SINH GIẢI CÁC BÀI TẬP SAU :

Véc tơ cảm ứng từ tại tâm O do dòng điện I1 sinh ra ?

Véc tơ cảm ứng từ tại tâm O do dòng điện I1 sinh ra ?

Véc tơ cảm ứng từ tổng hợp tại tâm O ?

Xác định trên hình vẽ các véc tơ này ?

Xác định góc α ?

Bài 3(trang 154 SGK)

Công thức cảm ứng từ trong ống dây ?

Chiều dài ống là, đường kính của dây dẫn là d Số vòng dây của ống ? N = L

Biểu thức cường độ dòng điện viết theo định luật Ôm ?

Biểu thức điện trở theo chiều dài dây dẫn?

Biến đổi và suy ra U ?

Tính toán theo yêu cầu của đề bài ?

Tương tác giữa hai dòng điện thẳng song song Định nghĩa đơn vị Am pe

Kiến thức cũ có liên quan : Từ trường của dòng điện thẳng và lực Am pe

Hai dòng điện thẳng song song tương tác với nhau như thế nào? Giải thích vì sao ?

Tiết 49 TƯƠNG TÁC GIỮA HAI DÒNG ĐIỆN THẲNG SONG SONG

-Kỹ năng: Giải toán thành thạo

II.CHUẨN BỊ: Bộ TN trang 181 sách giáo viên

III.BÀI CŨ: Hỏi trong giờ học, khi lập công thức

IV BÀI MỚI

I Tương tác giữa hai dòng

điện thẳng song song

1.Tương tác giữa hai dòng

điện thẳng song song cùng

chiều

2.Tương tác giữa hai dòng

điện thẳng song song ngược

chiều

II.Định nghĩa đơn vị am pe

Tổ chức cho hoạt động nhóm: Phân nhóm, các nhóm cử nhóm trưởng phụ trách

Cho các nhóm HS làm TN và quan sát, trả lời các câu hỏi sau:

Khi hai dòng điện song song cùng chiều đặt gần nhau, chúng thế nào? vì sao? (vẽ hình lên bảng)

-Xác định các véc tơ cảm ứng từ tại điểm đặt của I2 và véc tơ lực từ tác dụng lên I2 ?

Lập công thức lực tác dụng của I1 lên I2 chạy trong dây dẫn dài l2 ?

Suy ra Fr21 ?

-Làm tương tự để xác định Fr12 ?Khi hai dòng điện song song ngược chiều đặt gần nhau, chúng thế nào? vì sao? (vẽ hình lên bảng)

Xác định các véc tơ cảm ứng từ tại điểm đặt của I1 và véc tơ lực từ tác dụng lên I1 ?

Lập công thức lực tác dụng của I2 lên I1 ?

Suy ra Fr12 ?

-Làm tương tự để xác định Fr21 ?Cho đọc SGK trang 156

Đơn vị A (Am pe) trong hệ SI được định nghĩa dựa vào công thức lực Am

Bài tập tại lớp: Bài 1(156)

*Bài sắp học : Ôn tập để kiểm tra 1 tiết

Nội dung từ dòng điện trong chất bán dẫn đến phần đã học ở chương từ trường

Tiết 50 KIỂM TRA MỘT TIẾT

I.MỤC TIÊU

-Kiến thức: Nắm các kiến thức đã học từ dòng điện trong chất bán dẫn đến phần đã học ở chương từ trường -Kỹ năng: Làm bài kiểm tra thành thạo

II.Đề kiểm tra và đáp án

TRƯỜNG THPT CHUYÊN LƯƠNG VĂN CHÁNH KIỂM TRA 1 TIẾT

TỔ : VẬT LÝ MÔN: Vật lý LỚP: 11

CHƯƠNG TRÌNH: Nâng cao TIẾT: 50

ĐỀCâu 1: Chọn câu sai

Lực từ tác dụng lên một đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt vuông góc với đường sức từ sẽ thay đổi khi

A.dòng điện đổi chiều hay cường độ dòng điện thay đổi B.từ trường đổi chiều

C.độ lớn của cảm ứng từ thay đổi D.dòng điện và từ trường đồng thời đổi chiềuCâu 2: Chỗ nào trên thanh nam châm hút sắt mạnh nhất?

A.phần giữa của thanh B.chỉ có từ cực Bắc C cả hai từ cực D mọi chỗ trên thanh nam châmCâu 3: Véc tơ cảm ứng từ tại một điểm trong từ trường đều

A.nằm theo hướng của lực từ B vuông góc với đường sức từ

C.nằm theo hướng của đường sức từ D không có hướng xác định

Câu 4: Cảm ứng từ trong lòng ống dây hình trụ có dòng điện một chiều chạy qua

A.luôn luôn bằng không B.tỉ lệ với chiều dài ống dây

C.như nhau tại mọi điểm D không phụ thuộc vào cường độ dòng điện

Câu 5: Từ phổ cho ta biết

A.dạng đường sức của từ trường B.chiều của đường sức của từ trường

C.độ mạnh , yếu của từ trường D.cả A,C đều đúng

Câu 6: Chiều của đường sức từ của một ống dây mang dòng điện

A.phụ thuộc vào chiều dòng điện chạy trong ống dây C.xác định bởi qui tắc bàn tay trái

B.xác định bởi qui tắc nắm tay phải D.cả A và B đều đúng

Câu 7: Một ống dây dài l = 25 cm có dòng điện I = 0,5A chạy qua đặt trong không khí Cảm ứng từ bên trong ống dây là 6,28.10- 3 T Số vòng dây được quấn trên ống dây là

A 1250 vòng B 2500 vòng C 5000vòng D một giá trị khác

Câu 8: Ống dây dài 15 cm có dòng điện 2 A chạy qua Nén nhẹ ống dây sao cho nó chỉ dài 7,5 cm Cảm ứng

từ trong lòng ống dây sẽ

A không thay đổi B.giảm xuống một nửa C.tăng lên gấp đôi D tăng lên bốn lần

Câu 9: Một điện tích q = 3,2.10- 6 C bay vào trong từ trường đều có B = 0,04T với vận tốc 2.106 m/s theo phương vuông góc với các đường sức từ Lực Lorenxơ tác dụng lên điện tích q có độ lớn bằng

Câu 12: Hai thanh ray đặt song song cách nhau 20cm trong mặt phẳng nằm ngang, trong từ trường đều Br

hướng lên thẳng đứng, B = 0,02T Một thanh kim loại MN đặt trên ray, có thể dịch chuyển không ma sát vuông góc với ray Nối thanh ray với nguồn điện E = 15V, r = 0,1Ω, điện trở thanh ray và dây dẫn là R = 5,9Ω,

A 10N B 1N C 10 m N D một giá trị khác

Câu 13: Một iôn âm bay vào từ trường đồng nhất theo phương vuông góc với các đường sức từ sẽ chuyển động theo quỹ đạo là

A một nhánh parabol B một đường thẳng C một đường tròn D một đường hypebol

Câu 14: Có thể thu được bán dẫn loại p bằng cách đưa vào tinh thể Si tinh khiết một số ít nguyên tử của

A.Một nguyên tố thuộc nhóm IV trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

B Một nguyên tố thuộc nhóm V trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

C Một nguyên tố thuộc nhóm III trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

D.Một nguyên tố bất kỳ trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học

Câu 15: Chiều đường sức từ của nam châm cho trên hình vẽ.Tên các từ cực của nam châm là:

A.(1) là cực Bắc B.(2) là cực Nam

C.(2) là cực Bắc D.Cả A và B đều đúng

Câu 16: Hai dây dẫn dài vô hạn song song cách nhau 10 cm, trong

có hai dòng điện I1 = I2 = 10 A chạy cùng chiều Lực từ tác dụng (1)

lên mỗi mét dài của dây là

A.lực hút , độ lớn 2.10- 7 N B.lực đẩy, độ lớn 2.10- 7 N (2)

C.lực hút , độ lớn 2.10- 4 N D.lực đẩy, độ lớn 2.10- 4 N

Câu 17: Một đoạn dây có dòng điện được đặt trong từ trường đều

Để lực từ tác dụng lên dây cực đại thì góc giữa dây dẫn và Brphải bằng

A 00 B 300 C 600 D 900

Câu 18: Chọn câu sai

Đơn vị đo cảm ứng từ trong hệ SI là A

Câu 19: Thanh AM đồng chất khối lượng 20g, dài 1m , trong từ trường đều có Br như hình vẽ,

thanh có thể quay quanh trục quay đi qua A Khi cho dòng điện I = 8A chạy qua , thanh lệch

khỏi phương thẳng đứng một góc sao cho M di chuyển một đoạn

d = 2,6 cm MLấy g = 9,8 m/s2 Xác định độ lớn của Br?

l I => N = 2500 vòng

Toàn bài: 10 điểm

Họ tên giáo viên ra đề:

Đào Thị Xuân

Tiết 51 LỰC LO-REN-XƠ

Ngày soạn: 10/2

I.MỤC TIÊU

-Kiến thức:Hiểu thế nào là lực Lo-ren-xơ, phân biệt lực Lo-ren-xơ và lực Am pe Nắm cách xác định hướng

và độ lớn của lực Lo-ren-xơ Nắm vững nguyên tắc lái tia điện tử bằng từ trường và những ứng dụng thực tế-Kỹ năng: Xác định thành thạo lực Lo-ren-xơ, vận dụng để giải toán thành thạo

-Thái độ: Tin tưởng vào khoa học từ những thành công trong khi làm thí nghiệm tạo sự hứng thú trong học tập, ước muốn vươn lên lĩnh hội tri thức bằng nhiều con đường

II.CHUẨN BỊ: Giáo viên chuẩn bị bộ thí nghiệm về CĐ của êlectrôn trong từ trường

III.BÀI CŨ: Xác định lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn dài 2cm đặt vuông góc với Br của từ trường đêu có

B = 0,002 T, dòng điện 2A chạy qua đoạn dây Vẽ hình minh họa lực đó

IV BÀI MỚI

Mô tả điều QS được?

Em biết được gì ở điều đã quan sát được? (Qđạo của e- ?)

Vì sao e- có quỹ đạo như thế?

Lực Lo-ren-xơ?

Phương, chiều, điểm đặt, độ lớn? (gợi ý: xác định tương tự lực Am pe)Nhắc lại đặc điểm của lực Am pe?

Suy ra đặc điểm của lực Lo-ren-xơ?

Viết các biểu thức ứng với từng trường hợp?

Ý nghĩa của từng đại lượng trong biểu thức?

Đơn vị đo của chúng trong hệ SI?

Gv cho một số bài tập vận dụng : Xác định rõ phương, chiều của lực ren-xơ trong từng hình vẽ cụ thể bằng quy tắc bàn tay trái

Lo-(cho thảo luận nhóm , sau đó chỉ định lần lượt từng HS lên bảng để xác định)

Nêu những ứng dụng của lực Lo-ren-xơ mà em biết?

Cho HS đoc SGK phần ứng dụng

Mô tả sự lái chùm tia đ tử trong từ trường? chỉ rõ tác dụng của lưc từ?

Mô tả hoat động của ống phóng điện tử? chỉ rõ tác dụng của lưc từ?

Cho HS làm tại lớp bài tập 1 và 2: Chọn phương án và giải thích vì sao ?

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học

Câu hỏi 1,2,3,4 trang 160 SGK

Bài tập 1,2,3,4 trang 160,161 SGK Làm tất cả BT trong SBT

*Bài sắp học : Khung dây có dòng điện đặt trong từ trường

-Kiến thức cũ có liên quan: Lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn đặt trong từ trường Mô men lực

Tiết 52 KHUNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN ĐẶT TRONG TỪ TRƯỜNG

Ngày soạn: 11/2

I.MỤC TIÊU

-Kiến thức: Xác định được lực từ tác dụng lên khung dây mang dòng điện và các tác dụng của nó

Lập được công thức mô men ngẫu lực từ tác dụng lên khung Nắm nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của động cơ điện một chiều và điện kế khung quay

-Kỹ năng: Xác định thành thạo lực từ tác dụng lên từng cạnh của khung trong tất cả các trường hợp, trình bày được nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của động cơ điện một chiều và điện kế khung quay

-Thái độ: Từ kết quả thí nghiệm đã làm cho HS tin tưởng và khoa học, kích thích sự sáng tạo của HS

II.CHUẨN BỊ: GV chuẩn bị bộ thí nghiệm khung dây Các động cơ điện một chiều và điện kế khung quay

HS sưu tầm từ các cơ sở sửa chữa máy điện

III.BÀI CŨ: Nêu đặc điểm của lực Am pe tác dịng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện đặt trong từ trường

IV BÀI MỚI

1.Khung dây đặt trong từ

trường

a.Thí nghiệm:

b.Lực từ tác dụng lên khung

dây có dòng điện

c.Mô men ngẫu lực từ tác dụng

lên khung dây có dòng điện

2.Động cơ điện một chiều

3.Điện kế khung quay

GV giới thiệu dụng cụ thí nghiệm ,mục đích và yêu cầu của thí nghiệm Cho các nhóm tiến hành thí nghiệm, làm theo trình tự SGK

Yêu cầu các nhóm trình bày kết quả quan sát được từ TNCác nhóm thảo luận để tìm ra nguyên nhân của những kết quả quan sát được?(gợi ý nếu HS cần)

Yêu cầu mỗi cá nhân xác định lực từ tác dụng lên từng cạnh của khung?

So sánh những kết quả tính toán và những kết luận các nhóm vừa thảo luận ?

Gọi HS lên trình bày , mỗi em trình bày từng trường hợp khung sẽ thế nào? Nếu:

-Đường sức từ nằm trong mặt phẳng khung, Brhướng từ trái sang phải ?

-Đường sức từ nằm trong mặt phẳng khung, Brhướng từ phải sang trái ?

-Đường sức từ vuông góc với mặt phẳng khung , Brhướng từ ngoài vào trong ?

- Đường sức từ vuông góc với mặt phẳng khung , Brhướng từ trong ra ngoài ?

Lập công thức mô men ngẫu lực từ:

-Biểu thức mô men lực ? Biểu thức lực từ ? Biểu thức mô men ngẫu lực

từ ? Giải thích các kí hiệu trong biểu thức ? Đơn vị đo mô men lực?

*Cấu tạo của động cơ điện một chiều ?

*Hoạt động của động cơ ?-Cấu tạo của điện kế khung quay ?-Hoạt động của điện kế ?

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học :

-Câu hỏi trang 165 SGK

-Bài tập 1,2,3,4 trang 165 SGK Làm tại lớp bài 1 & 2

-Kiến thức: Nắm các khái niệm : chất từ, chất thuận từ, nghịch từ, sắt từ, chất sắt từ mềm , chất sắt từ cứng Trình bày được sự từ hóa các chất Nắm vững hiện tượng từ trễ và một số ứng dụng của hiện tượng từ hóa của các chất sắt từ

-Kỹ năng: Giải thích hiện tượng vật lý có liên quan đến sự nhiễm từ của các chất

-Thái độ: Tạo sự hứng thú trong học tập với những khám phá mới về các chất từ

II.CHUẨN BỊ: Giáo viên và học sinh chuẩn bị một số nam châm, một số vật kim loại khác nhau, ống dây có lõi sắt

III.BÀI CŨ: Nêu các loại nam châm mà em biết, đắc điểm chung của các nam châm này ?vì sao chúng có các đặc điểm đó ?(câu hỏi để ngỏ, dẫn đến bài mới)

IV BÀI MỚI

Chất sắt từ là gì ? cho ví dụ ?

Vì sao các chất sắt từ có tính từ hóa mạnh ?Cách tạo ra nam châm điện ? Đặc điểm của nam châm điện ?Thế nào là chất sắt từ mềm?

Cách tạo ra nam châm vĩnh cửu ? Đặc điểm của nam châm vĩnh cửu ?Thế nào là chất sắt từ cứng ? Nhiệt độ Quy ri là gì ?

Giáo viên cho HS quan sát đồ thị 34.2

Cho các nhóm thảo luận câu hỏi:

Mô tả đồ thị ? (Gợi ý : xét các giai đoạn biến đổi của từ trường ngoài)Hiện tượng từ trễ là gì ? Nguyên nhân có hiện tượng này ?

Chu trình từ trễ ?

Khử từ tính của nam châm bằng cách nào ?Nêu các ứng dụng của các vật sắt từ ?Trình bày quá trình ghi âm ?

Trình bày quá trình phát lại âm ?V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học :

-Câu hỏi 1,2,3 trang 169 -Bài tập : trang 169

-Vì sao nam châm hút kim loại này mà ít (hoặc không hút) kim loại kia ?

Cho HS làm BT tại lớp, chỉ định cá nhân trả lời

*Bài sắp học : Từ trường trái đất

-Kiến thức cũ liên quan đến bài sắp học: Phân biệt các cực N,S của nam châm Cách xác định các cực N,S bằng kim nam châm Học sinh tìm hiểu : bão từ là gì ? nguyên nhân gây ra bão từ ?

Tiết 54 TỪ TRƯỜNG TRÁI ĐẤT

Ngày soạn: 18/2

I.MỤC TIÊU

-Kiến thức: Trả lời được các câu hỏi: Độ từ thiên là gi ? Độ từ khuynh là gì ? Bão từ là gì ?

-Kỹ năng: Giải thích nguyên nhân có bão từ ? (rèn kỹ năng thu thập thông tin qua mạng)

II.CHUẨN BỊ: La bàn , quả địa cầu

III.BÀI CŨ: Nhắc lại cách xác định các cực N,S của nam châm bằng kim nam châm ?

IV BÀI MỚI

Độ từ khuynh (góc từ khuynh ) là gì ?Phân biệt độ từ khuynh dương và âm ?Nơi nào trên trái đất có độ từ khuynh lớn nhất ?Phân biệt địa cực và từ cực ?

Cho các nhóm đọc SGK : Vị trí các từ cực của Trái đất ? trang 171 Bão từ là gì ?

Phân biệt hai loại bão từ ? Đặc điểm của các cơn bão từ ? thường xuất hiện trong thời gian nào, điều kiện nào ?

Cho các nhóm đọc : Những dị thường từ ? liên hệ thực tế ở trên thế giới

và ở Việt Nam ?

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học :

-Câu hỏi 1,2,3 trang 172 SGK

-Tham khảo thêm tài liệu nói về bão từ trên báo và trên mạng Vì sao có từ trường trái đất? Vì sao có bão từ

-Kỹ năng: Vận dụng các quy tắc và giải toán thành thạo

II.CHUẨN BỊ: Toàn bộ BT của chương trong SGK và SBT

III.BÀI CŨ: Kiểm tra trong khi giải BT

IV HƯỚNG DẪN HS GIẢI CÁC BT SAU Br 2Tr Tr

Bài 1 (174 SGK)

Phương của lực từ tác dụng lên đoạn dây CD ? D D

Chiều của dòng điện trên dây? Tr Fr

Biểu thức lực từ tác dụng lên đoạn dây CD ?

Điều kiện để CD nằm cân bằng? C C Pr

Viết các biểu thức quan hệ giữa các lực trên hình vẽ ? - 2Tr

Biến đổi công thức và tính toán A

Bài 2 (175 SGK)

Xác định góc giữa đoạn dòng điện AB và Br?

Xác định góc giữa đoạn dòng điện CA và Br? FrAB ⊗ N ⊗ ⊗ FrCA Xác định góc giữa đoạn dòng điện BC và Br? FrN

Xác định véc tơ lực từ tác dụng lên mỗi cạnh? e

Viết các biểu thức, biến đổi và tính toán? B I FrBC C

So sánh công thức mô men lực từ tác dụng lên khung dây hình vuông và hình tam giác?

Bài 3 (176 SGK)

Các lực tác dụng lên e- ? vr

Qũy đạo của nó?

Viết biểu thức lực từ và lực hướng tâm? e Br

Biến đổi và tính toán

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học : Ôn tập toàn chương

*Bài sắp học : Hiện tượng cảm ứng điện từ

Ta có thể tạo ra dòng điện mà không cần nguồn điện - Làm thế nào?

Chuẩn bị bài thực hành : Xác định thành phần nằm ngang của từ trường trái đất

-Kiến thức: Nắm khái niệm từ thông, ý nghĩa của từ thông Phân biệt được hiện tượng cảm ứng điện từ, dòng điện cảm ứng, suất điện động cảm ứng trong mạch điện kín Nắm vững định luật Farađây, định luật Lenxơ

-Kỹ năng:Xác định thành thạo Br, BrC, chiều của ic, công thức ec Giải toán thành thạo

II.CHUẨN BỊ: Bộ TN về hiện tượng cảm ứng điện từ

III.BÀI CŨ: Cho nam châm thẳng và ống dây có dòng điện 1 chiều, xác định hướng của Br dọc theo trục ?

IV BÀI MỚI

1.Thí nghiệm

2.Khái niệm từ thông

3.Hiện tượng cảm ứng điện từ

4.Chiều của dòng điện cảm

Nguyên nhân xuất hiện suất điện động cảm ứng?

Viết biểu thức từ thông và giải thích ký hiệu?

Nêu khái niệm từ thông? Đặc điểm ? đơn vị đo trong hệ SI?

Ý nghĩa của từ thông?

Khái niệm dòng điện cảm ứng?

Phân biệt dòng điện cảm ứng và dòng điện do nguồn cung cấp?

Khái niệm suất điện động cảm ứng?

So sánh suất điện động cảm ứng và suất diện động của nguồn điện?

Điều kiện xuất hiện suất điện động cảm ứng ?Thế nào là hiện tượng cảm ứng điện từ?

Cho hoạt động nhóm:

-Xác định chiều dòng điện cảm ứng trong TN?

- Đặc điểm của dòng điện cảm ứng?

-Định luật Len xơ?

Định luật cảm ứng điện từ?

Viết biểu thức định luật? giải thích?

Cho HS giải bài tập 1, 2 (188 SGK)

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học

Câu hỏi trang 187 SGK Bài tập 3, 4, 5, 6, 7 trang 188 SGK

*Bài sắp học : Suất điên động cảm ứng trong một đoạn dây dẫn chuyển động

Khi mạch hở, từ thông qua mạch ? trên mạch xuất hiện ? Xác định biểu thức ec ?

Quy tắc bàn tay phải? cách xác định chiều tăng điện thế trên thanh?

Tiết 60 SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG TRONG MỘT ĐOẠN DÂY DẪN

CHUYỂN ĐỘNG

Ngày soạn: 11/3

I.MỤC TIÊU

-Kiến thức: Trình bày được TN về hiện tượng xuất hiện suất điện động cảm ứng ở một đoạn dây dẫn chuyển động trong từ trường Nắm quy tắc bàn tay phải , biểu thức suất điện động cảm ứng trong đoạn dây Nắm nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của MPĐ

-Kỹ năng:Vận dụng thành thạo biểu thức suất điện động cảm ứng trong đoạn dây và quy tắc bàn tay phảiII.CHUẨN BỊ: Bộ TN trang 190 SGK , mô hình máy phát điện xoay chiều

III.BÀI CŨ: Điều kiện xuất hiện hiện tượng cảm ứng điện từ? định luật Farađây về hiện tượng cảm ứng điện từ và định luật Lenxơ xác định chiều dòng điện cảm ứng?

IV BÀI MỚI

1.Suất điện động cảm ứng

trong một đoạn dây dẫn

chuyển động trong từ trường

2.Quy tắc bàn tay phải

3.Biểu thức suất điện động

cảm ứng trong đoạn dây

Điều gì sẽ xảy ra khi thanh kim loại chuyển động cắt các đường sức từ?

Phát biểu quy tắc bàn tay phải?

Cho ví dụ cụ thể và vẽ hình minh họa?

Chỉ rõ chiều tăng điện thế trên thanh ?Cho các nhóm thảo luận

Lập biểu thức suất điện động cảm ứng trong đoạn dây?

-Trường hợp vr ⊥ Br?

-Trường hợp vr & Br hợp với nhau góc α ? Giải thích kí hiệu trong biểu thức?

Tác dụng của máy phát điện?

Nguyên tắc hoạt động và cấu tạo của máy phát điện?

Máy phát điện xoay chiều và máy phát điện một chiều giống và khác nhau như thế nào?

-Nguyên tắc hoạt động?

-Nguyên tắc cấu tạo?

-Đặc điểm dòng điện lấy ra ?

-Kiến thức: Nắm các kiến thức về hiện tượng cảm ứng điện từ

-Kỹ năng: Vận dụng kiến thức và giải toán thành thạo

Đọc đồ thị ? Xác định các đại lượng trên đồ thị ?

Biểu thức độ biến thiên từ thông qua khung dây ? tính ra kết quả ?

Tính suất điện động cảm ứng trong khung?

Xác định chiều của dòng điện cảm ứng trong khung?

Ý nghĩa của số chỉ trên vôn kế?

Biểu thức suất điện động cảm ứng?

Suy ra vận tốc ?

Cho HS làm một số câu hỏi trắc nghiệm, chú ý giải thích khi lựa chọn phương án trả lời

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học

Nhắc lại hiện tượng cảm ứng điện từ

Cách xác định chiều dòng điện cảm ứng Các định nghĩa , định luật đã học trong chương cho đến bài nàyCác dạng toán và biểu thức áp dụng

*Bài sắp học : Dòng điện Fucô

Những ứng dụng của hiện tượng cảm ứng điện từ ? Điều kiện xuất hiện dòng điện Phucô? Các tác dụng của dòng điện Phucô? ứng dụng của nó?

Tiết 62 DÒNG ĐIỆN FU-CÔ

I.MỤC TIÊU Ngày soạn: 14/3

-Kiến thức:Nắm khái niệm dòng điện Fucô, diều kiện phát sinh dòng điện Fucô Tìm hiểu những lợi, hại của dòng điện Fucô

-Kỹ năng: Thao tác thí nghiệm thành thạo

II.CHUẨN BỊ: Bộ thí nghiệm về dòng điện Fucô

III.BÀI CŨ: lõi sắt trong máy biến thế mà em đã học ở cấp 2 có cấu tạo thế nào? Vì sao có cấu tạo như thế?

IV BÀI MỚI

HS quan sát và thảo luận nhóm các câu hỏi sau:

- Tấm kim loại chuyển động thế nào?

- Vì sao nó chuyển động như thế?

Dòng diện Fucô là gì?

Đặc tính chung của dòng điện Fucô?

Làm thí nghiệm 2

HS quan sát và thảo luận theo nhóm:

- Tấm kim loại chuyển động thế nào?

- Vì sao nó chuyển động như thế?

Nhắc lại các tác dụng của dòng điện?

Suy ra các tác dụng của dòng điện Fucô?

Từ tác dụng từ của dòng điện Fucô, hãy nêu tác dụng gây ra lực hãm của dòng điện Fucô ?

Suy ra một vài ví dụ ứng dụng dòng điện Fucô?

- Hãm chuyển động?

- Giải thích nguyên tắc hãm chuyển động trong một số ví dụ cụ thể?

Từ tác dụng nhiệt của dòng điện Fucô, hãy nêu tác dụng làm nóng chảy kim loại trong lò luyện?

Nêu các tác hại của dòng điện Fucô? Cách khắc phục?

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học

Câu hỏi trang 196 SGK Bài tập 1 SGK và các BT trong SBT phần hiện tượng cảm ứng điện từ

*Bài sắp học Hiện tượng tự cảm

Tại sao khi ta bật, tắt công tắc liên tục thì một lúc sau bóng đèn dây tóc sẽ bị cháy?

Tiết 63 HIỆN TƯỢNG TỰ CẢM

Ngày soạn: 15/3

I.MỤC TIÊU

-Kiến thức: Nêu được bản chất của hiện tượng tự cảm khi đóng mạch và khi ngắt mạch Nắm công thức độ

tự cảm, suất điện động tự cảm

-Kỹ năng: Thiết lập công thức độ tự cảm, suất điện động tự cảm thành thạo Vận dụng thành thạo các công thức trong việc giải toán và làm bài trắc nghiệm

II.CHUẨN BỊ: Bộ thí nghiệm về hiện tượng tự cảm

III.BÀI CŨ: Hiện tượng cảm ứng điện từ là gì? Kết quả của hiện tượng cảm ứng điện từ?

IV BÀI MỚI

-HS quan sát kỹ độ sáng của hai bóng đèn khi bắt đầu đóng mạch?

- Giải thích?

Làm thí nghiệm 2

HS quan sát thí nghiệm và thảo luận nhóm theo câu hỏi :

- Khi vừa ngắt công tắc, độ sáng của bóng đèn ?

Suất điện động xuất hiện do hiện tượng tự cảm gọi là ?

Độ biến thiên tư thông?

Lập công thức suất điện động tự cảm?

HS làm BT 1 (199 SGK)-Đọc đồ thị, xác định những số liệu trên đồ thị ?

- Viết biểu thức e1, e2?

-So sánh e1, e2?

=> chọn phương án đúng?

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học : Câu hỏi trang 199 SGK Bài tập 1, 2, 3 trang 199 SGK Làm hết các BT trong SBT , đến phần hiện tượng tự cảm

*Bài sắp học : Năng lượng từ trường

Vì sao khi ngắt mạch, đèn vẫn còn sáng trong một khoảng thời gian rất ngắn?

Tiết 64 NĂNG LƯỢNG TỪ TRƯỜNG

I.MỤC TIÊU Ngày soạn: 16/3

-Kiến thức: Nắm công thức năng lượng của ống dây có dòng điện, năng lượng của từ trường, mật độ năng lượng từ trường, đặc điểm năng lượng của từ trường so với năng lượng của điện trường

-Kỹ năng: Vận dụng lý thuyết vào việc làm thành thạo các bài tập trắc nghiệm và tự luận, thao tác thí nghiệm thành thạo

II.CHUẨN BỊ: Bộ thí nghiệm hiện tượng tự cảm khi ngắt mạch

III.BÀI CŨ: Làm thí nghiệm hiện tượng tự cảm khi ngắt mạch, giải thích hiện tượng? Viết công thức độ tự cảm của một ống dây?

IV BÀI MỚI

1.Năng lượng của ống dây có

dòng điện

a.Nhận xét

b.Công thức tính năng lượng

của ống dây có dòng điện

2.Năng lượng của từ trường

a.Năng lượng của từ trường

b.Mật độ năng lượng từ trường

3.Bài tập áp dụng

Từ thí nghiệm hiện tượng tự cảm khi ngắt mạch , hãy trả lời câu hỏi sau:

- Năng lượng làm cho bóng đèn sáng có phải do nguồn điện cung cấp? (không)

- Vậy do cái gì cung cấp? (ống dây)-Năng lượng đó lấy ở đâu? (được tích trữ từ trước khi ngắt công tắc)

- Công thức năng lượng của ống dây có dòng điện?

-Thế các biểu thức L, i vào biểu thức W?

Lập biểu thức mật độ năng lượng từ trường?

Bài tập 1 ( trang 201)Bài tập 2 (trang 201)Cho HS lên giải, lớp góp ý, GV đánh giá và cho điểmCho HS làm một số câu hỏi trắc nghiệm

V.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

*Bài vừa học : Câu hỏi 2 trang 200 SGK ( cho thảo luận ở nhóm)

Câu hỏi trang 201 SGK

Làm các câu hỏi trắc nghiệm trong sách tham khảo

*Bài sắp học : Bài tập

Làm các BT về cảm ứng từ trang 202 SGK

Làm hết các bài tập chương V

Nhắc HS ôn tập toàn chương

Tiết 65 BÀI TẬP VỀ CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ

Ngày soạn: 16/3

I.MỤC TIÊU