Giáo án vật lý 11 Ban cơ bản Năm học 2007-2008Tiết1 Điện tích, định luật Cu lông A.Mục tiêu bài học: *Kiến thức: -Ôn lại một số khái niệm đã học ở lớp dới và bổ sung thêm một số khái n
Trang 1Giáo án vật lý 11 Ban cơ bản Năm học 2007-2008
Tiết1 Điện tích, định luật Cu lông
A.Mục tiêu bài học:
*Kiến thức:
-Ôn lại một số khái niệm đã học ở lớp dới và bổ sung thêm một số khái niệm mới : Hai loại
điện tích, lực tơng tác giữa hai điện tích điểm, ba cách nhiễm điện của các vật
-Nắm đợc phơng chiều và độ lớn của lực tơng tác giữa hai điện tích điểm trong chân không và trong
điện môi
* Kĩ năng:
-Sử dụng điện nghiệm
-Vận dụng đợc công thức xác định lực Cu lông, để xác định lực tơng tác giữa hai điện tích
điểm(trong chân không và trong điện môi)
-Biết cách biểu diễn lực tơng tác giữa các điện tích bằng vectơ lực và tìm lực tổng hợp của nhiều điện tích điểm
-Giới thiệu chơng trình Hoạt động 2( phút) Tìm hiểu về hai loại điện tích
- Đọc SGK
- Thảo luận nhóm về hai loại điện tíchvà tơng
tác giữa hai điện tích
- Trình bày về hai loại điện tíchvà tơng tác
giữa hai điện tích
- Nhận xét trả lời của bạn
- Nêu ứng dụng tơng tác giữa hai loại diện
tích
- Đọc SGK
Tìm hiểu các cách nhiễm điện cho các vật
-Thảo luận nhóm tìm các cách nhiễm điện cho
các vật
- Trình bày ác cách nhiễm điện cho các vật
- Nhận xét bạn trả lời
- Trả lời câu hỏi C1
- Ghi đầu bài lên bảng
Hoạt động 3( phút)Định luật Culông
- Đọc SGK
- Tìm hiểu định luật Culông
- Thảo luận nhóm về định luật Culông
- Trình bày nội dung định luật
- Nhận xét bạn trình bày
- Đọc SGK
- Tìm hiểu tơng tác giữa các điện tích trong
chất điện môi
- Thảo luận nhóm về tơng tác giữa các điện
tích trong chất điện môi
- Trình bày sự tơng tác giữa các điện tích
trong chất điện môi
- Trả lời C2
- Đọc SGK
-Yêu cầu HS đọc phần 2
- Trình bày nội dung định luật
- Chú ý biểu diễn tơng tác giữa hai loại điện tích
- Nhận xét trình bày của HS
- Yêu cầu HS đọc phần 3
- Chia nhóm tổ chức hoạt động nhóm
- Nhận xét trả lời của HS
- Yêu cầu học sinh đọc SGK 1
Trang 2- Trả lời câu hỏi
- Ghi nhận kiến thức
- Nêu các câu hỏi ,nêu bài tập trong SGK - Nhận xét giờ học
Hoạt động 5( phút) Hớng dẫn về nhà
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
***************************
Tiết 2 Thuyết electron, Định luật BTĐT
A.Mục tiêu bài học
Kiến thức:
- Nắm đợc những nội dung chính của thuyết electron cổ điển Từ đó hiểu đợc khái niệm hạt mang
điện và vật nhiễm điện, chất dẫn điện và chất cách điện
- Hiểu đợc nội dung của định luật bảo toàn điện tích
Kỹ năng:
- Giải thích đợc tính dẫn điện, tính cách điện của một chất, ba cách nhiễm điện của một vật trên cơ
sở thuyết electron và định luật BTĐTB
Hoạt động 1 ( phút) ổn định tổ chức, kiểm tra bài cũ
- Báo cáo tình hình lớp
- Trình bày câu trả lời về hai loại điện
tích,cách nhiễm điện cho các vật
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Yêu cầu HS cho biết tình hình của lớp
- Nêu câu hỏi
- Yêu cầu HS nhận xét câu trả lời
- Nhận xét câu trả lời của học sinh, cho điểm
Hoạt động 2( phút) Thuyết electron
- Trả lời câu hỏi C1
- Trả lời câu hỏi C2
- Nhận xét trả lời của học sinh
- Nhận xét trả lời của học sinh
- Yêu cầu HS đọc phần 2
- Tổ chức hoạt động nhóm
- Yêu cầu HS trình bày hiểu biết của mình về chất dẫn điện
- Yêu cầu HS nêu nhận xét
- Nhận xét câu trả lời của học sinh
Hoạt động 3( phút) Vận dụng thuyết electron giải thích ba hiện tợng nhiễm điện
- Đọc SGK
- Thảo luận nhóm tìm hiểu cách giải thích - - Yêu cầu học sinh đọc phần 3a - Tổ chức hoạt động nhóm
2
Trang 3Giáo án vật lý 11 Ban cơ bản Năm học 2007-2008
Trình bày giải thích nhiễm điện do cọ xát -
Nhận xét bạn trả lời
- Đọc SGK
- Thảo luận nhóm tìm hiểu cách giải thích
Trình bày giải thích nhiễm điện do tiếp xúc
-Nhận xét bạn trả lời
- Đọc SGK
- Thảo luận nhóm tìm hiểu cách giải thích
- Trình bày giải thích nhiễm điện do hởng ứng
- Nhận xét bạn trả lời
- Đọc SGK
- Thảo luận nóm tìm hiểu nội dung định luật
- Trình bày tìm hiểu nội dung định luật BTĐT
- Nhận xét bạn trả lời
- Yêu cầu giải thích hiện tợng nhiễm điện do
cọ xát
- Nhận xét trả lời của học sinh
- Yêu cầu học sinh đọc phần 3b
- Tổ chức hoạt động nhóm
- Yêu cầu giải thích hiện tợng nhiễm điện do tiếp xúc
- Nhận xét trả lời của học sinh
- Yêu cầu học sinh đọc phần 3c
- Đọc câu hỏi, suy nghĩ
- Tóm tắt bài
- Đánh giá nhận xét giờ học
Hoạt động 5( phút) Hớng dẫn HS học bài ở nhà
- Ghi câu hỏi và bài tập về nhà
+Trình bày đợc khái niệm điện trờng, điện trờng đều
+Phát biểu đợc định nghĩa cờng độ điện trờng, nêu đợc đặc điểm của vec tơ cờng độ điện trờng+Biết cách tổng hợp các vectơ cờng độ điện trờng
+Nêu đợc khái niệm đờng sức điện và các đặc điểm của đờng sức điện
2.Kĩ năng:
+Xác định đợc vectơ cờng độ điện trờng tại mỗi điểm do điện tích điểm gây ra
+Vận dụng đợc quy tắc hình bình hành để tìm vectơ cờng độ điện trờng tổng hợp
+Giải đợc các bài tập về điện trờng
Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ
+Trả lời câu hỏi 1
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Trả lời câu hỏi 2
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Trả lời câu hỏi 3
+Nhận xét câu trả lời của bạn
Giáo viên nêu câu hỏi:
1/+Nêu cấu tạo nguyên tử về phơng diện điên +Đặc điểm của e, p, n?
2/+Điện tích nguyên tố là gì? Thế nào là ion dơng; ion âm?
3/+Thế nào là chất dẫn điện? Chất cách điên? Nhận xét, đánh giá
3
Trang 4Hoạt động 2 Tìm hiểu về điện trờng
+Thảo luận nhóm tìm hiểu khái niệm điện
trờng, cách nhận biết điện trờng
+Trình bày về khái niệm điện trờng, cách
nhận biết điện trờng
tr-+Trình bày kết quả thảo luận nhóm+Nhận xét,
Hoạt động 3 Xây dựng khái niệm cờng độ điện trờng
+Đọc SGK phần II.1 để tìm hiểu khái niệm
c-ờng độ điện trc-ờng
+Trình bày khái niệm cờng độ điện trờng :
tr-ờng về phơng diện tác dụng lực
+Nhận xét trả lời của bạn
+Đọc SGK phần II.2; II.4
+Tìm hiểu định nghĩa và đơn vị đo cờng độ
điện trờng ?
+Trình bày định nghĩa cờng độ điện trờng ;
đơn vị đo cờng độ điện trờng
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Đọc SGK phần II.3 để tìm hiểu cách biểu
diễn cờng độ điện trờng
+Trình bày những đặc điểm của vec tơ cờng
độ điện trờng
+Trả lời câu hỏi C1
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Đọc SGK phần II.1 để tìm hiểu khái niệm ờng độ điện trờng
c-+Trình bày khái niệm cờng độ điện trờng +Nhận xét
+Đọc SGK phần II.2; II.4 để trả lời câu hỏi:
*cờng độ điện trờng là gì?Trình bày định nghĩa cờng độ điện trờng
*Đơn vị đo cờng độ điện trờng là gì
+Nhận xét+Đọc SGK phần II.3 để trả lời câu hỏi:Cách biểu diễn cờng độ điện trờng.Vec tơ cờng độ
điện trờng có nhữnh yếu tố nào?
+Nêu câu hỏi C1 +Nhận xét
+Đọc SGK phần II.5 và II.6 *Xây dựng công thức (3.3) *Tìm hiểu công thức (3.4) +Yêu cầu trình bày nội dung trên, xét trờng hợp chỉ có hai điện tích gây điện trờng tại M+Nhận xét
Hoạt động 4 Xây dựng khái niệm đờng sức điện
+Đọc phần III.1 và III.2 để
*tìm hiểu cách tạo ra hình ảnh các đờng sức
điện
* định nghĩa đờng sức điện
+Trình bày cách tạo ra hình ảnh các đờng sức
điện, định nghĩa đờng sức điện
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Đọc SGK, nghiên cứu các hình vẽ từ (3.6)
đến (3.9)
+Đọc SGK
+Tìm hiểu các đặc điểm của đờng sức điện
+Trình bày các đặc điểm của đờng sức điện
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Đọc SGK phần III.5
+Tìm hiểu điện trờng đều
+ Tìm hiểu dạng đờng sức điện trong điện
tr-+Đọc phần III.1 và III.2 để tìm hiểu cách tạo
ra hình ảnh các đờng sức điện, định nghĩa ờng sức điện
đ-+Trình bày cách tạo ra hình ảnh các đờng sức
điện, định nghĩa đờng sức điện+Nhận xét
+Yêu cầu học sinh đọc phần III.3 để tìm hiểu cách vẽ đờng sức điện trong các trờng hợp
đơn giản (Hình 3.6 và 3.7; cách chụp ảnh (hình 3.8 và 3.9)
+Đọc SGK phần III.4 +Trình bày các đặc điểm của đờng sức điện
+Nhận xét câu trả lời của học sinh+Đọc SGK phần III.5
4
Trang 5+Trình bày câu trả lời
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Thảo luận câu hỏi: PC7+Nhận xét
****************************
A.Mục tiêu
- Hệ thống kiến thức đã học
* Xác định đúng phơng chiều của các vectơ cờng độ điện trờng
* Xác định đuợc vectơ cờng độ điện trờng tổng hợp tại một điểm trên hình vẽ
*Tính đợc cờng độ điện trờng tổng hợp bằng hình vẽ.
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào giải bài tập
I Kiểm tra bài cũ:
1 Cờng độ điện trờng là gì ? Viết công thức tính cờng độ điện trờng gây bởi điện tích điểm
2 Đờng sức của điện trờng là gì ? Có tính chất gì ?
3 Đờng sức của điện trờng có đặc điểm gì ?
II Nội dung:
- Cờng độ điện trờng tại điểm đặt điện tích
Cờng độ điện trờng do mối điện tích gây ra tại
điểm đặt điện tích còn lại có độ lớn bằng nhau:
E1 = E2 = 2
a
qk
5
Trang 6Do (E1,E2) = 600 nên cờng độ điện trờng tại
điểm đặt mỗi điện tích:
E = E1cos300 = 2
a
qk
+Nêu đợc đặc điểm lực tác dụng lên điện tích trong điện trờng đều
+Lập đợc biểu thức tính công của lực điện trong điện trờng đều
+Phát biểu đợc đặc điểm của công dịch chuyển điện tích trong điện ttrờng bất kì
+Tình bày đợc khái niêm, biểu thức, đặc điểm của thế năng của điện tích trong điện trờng +Quan hệ giữa công của lực điện trờng và dộ giảm thế năng của điện tích trong điện trờng
Hoạt động 1 ổn định tổ chức, kiểm tra bài cũ
+Báo cáo tình hình lớp
vectơ cờng độ điện trờng+Nhận xét, đánh giá
Hoạt động 2 Tìm hiểu công của lực điện
+Phát biểu định nghĩa công của lực điện
Đọc SGK phần I.3
+Nhận xét câu trả lời của bạn
Vẽ hình nh sgk NC +Xét công của q>0 c/đ từ M đến N + A PQ =q.E.PQ.cos =qE P ' Q' +A=
góc với quãng đờng dịch chuyển
Hoạt động 3 Tìm hiểu thế năng của một điện tích trong điện trờng
6
Trang 7Giáo án vật lý 11 Ban cơ bản Năm học 2007-2008
Đọc SGK phần II.1và II.2
+Tổ chức thảo luận tìm hiểu khái niệm thế
năng, sự phụ thuộc của thế năng vào q
+Trình bày kết quả thảo luận
+Nhận xét
Thế năng của điện tích trong điện ờng sẽ đợc đo bằng công của lực điện sinh ra trong sự dịch chuyển của điện tích từ điểm ta xét đến điểm có thế năng bằng không( Mốc thế năng)
W M = V M q( V M là hệ số tỷ lệ khôn phụ thuộc q chỉ phụ thuộc vị trí điểm M)
Đọc phần II.3+Tổ chức thảo luận nhóm+Trình bày kết quả thảo luận nhóm+Nhận xét
Giả sử điện tích q di chuyển từ M qua
+Nhận xét, đánh giá giờ dạy
Hoạt động 5 Hớng dẫn về nhà
+Ghi bài tập về nhà
+Chuẩn bị bài sau
+Bài tập về nhà: Từ bài 5 đến bài 8+Chuẩn bị bài sau
**********************************
Tiết 8 Điện thế Hiệu điện thế
A.Mục tiêu:
1Kiến thức
Hiểu được khỏi niệm và đặc điểm của điện thế
Phỏt biểu được định nghĩa hiệu điện thế giữa hai điểm trong điện trường
Nờu được đơn vị đo điện thế và hiệu điện thế
Nờu được mối quan hệ giữa cường độ điện trường đều và hiệu điện thế giữa hai điểm của điện trường đú Nhận biết được đơn vị đo cường độ điện trường
2.Kỷ năng
Biết cỏch đo hiệu điện thế giữa hai điểm trong điện trường
Giải được bài tập về hiệu điện thế và liờn hệ giữa U và E
ễn tập thế năng của một điện tớch trong điện trường và cụng của lực điện
Chuẩn bị bài từ trang 26 đến trang 28 SGK VL11
C.Tổ chức các hoạt động dạy và học
Hoạt động 1(10 ) : Kiểm tra bài cũ và giới thiệu bài mới
Hoạt động của học sinh Trợ giỳp của GV
7
Trang 8 SGK trang 23
SGK trang trang 24
GV đặt cõu hỏi cho học sinh :
1.Phỏt biểu và viết cụng thức cụng của lực điện khi di chuyển điện tớch q trong điện trường đều2.Nờu đặc điểm cụng của lực điện tỏc dụng lờnđiện tớch q khi q di chuyển trong điện trường 3.Thế năng của điện tớch q trong 1 điện trường phụ thuộc vào q như thế nào ? Suy ra mối liờn
hệ giữa cụng của lực điện và độ giảm thế năng của điện tớch trong điện trường
Nhận xột cho điểm và giới thiệu bài mới Hoạt động 2(10 ) : Tỡm hiểu về điện thế
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
Học sinh trả lời cõu hỏi :
Từ nhận xột của học sinh Định nghĩa
Điện thế (trang 26)
Học sinh trả lời cõu hỏi ghi đơn vị
của điện thế (trang 26)
Học sinh trả lời cõu hỏi trả lời C1
ghi đặc điểm của điện thế (trang 26)
Gv đặt cõu hỏi cho học sinh :
Từ cụng thức thế năng của điện tớch q trong điện trường : WM = AM = VMq
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
Học sinh trả lời cỏc cõu hỏi :
Từ trả lời của học sinh Định nghĩa
hiệu điện thế và ghi cụng thức (trang 27)
Gv đặt cõu hỏi cho học sinh :
Học sinh nhận xột đơn vị của hiệu điện
thế ghi đơn vị của hiệu điện thế (tr.27)
Chia học sinh làm hai nhúm và cho mỗi
nhúm trỡnh bày cỏch đo
Học sinh suy ra mối liờn hệ qua cụng
thức tỡm được Ghi mối liờn hệ (tr.28)
Từ cụng thức trờn nhận xột đơn vị của
cường độ điện trường và ỏp dụng cụng thức trong điện trường khụng đều ?điện thế suy ra cụng thức hiệu điện thế định hiệu điện thế và cụng thức ?
Từ cụng thức hiệu điện thế suy ra đợn vị củahiệu điện thế như thế nào?
Muốn đo hiệu điện thế phải làm như thế nào
và thực hiện ra sao ?
Từ cụng thức tớnh cụng của lực điện khi dichuyển điện tớch q và hiệu điện thế giữa 2 điểmcủa đường đi suy ra mối liờn hệ giữa U và E ?
Hoạt động 4(5 ) : vận dụng và tổng kết bài học
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
8
Trang 9 Làm các bài tập 8 , 9 trang 29 SGK
Cho bài tập về nhà
Trang 10
Tiết 9 Tụ điện
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức:
Trình bày đợc cấu tạo của tụ điện, cách tích điện cho tụ
Nêu rõ ý nghĩa, biểu thức, đơn vị của điện dung
Viết đợc biểu thức tính năng lợng điện trờng của tụ điện và giải thích đợc ý nghĩa của các đại ợng trong biểu thức
l-2 Kĩ năng:
Nhận ra một số loại tụ điên trong thực tế
Giải bài tập tụ điện
II Chuẩn bị:
1 GV: Một số loại tụ điện trong thực tế, đặc biệt là tụ xoay trong máy thu thanh
2.HS: Chuẩn bị bài mới
Su tầm một số linh kiện điện tử
III Tổ chức các hoạt động dạy và học
Hoạt động 1 (6 phút) Kiểm tra bài cũ:
- Học sinh lên bảng trả bài
-Học sinh lên bảng trả bài
- Điện thế tại một điểm trong điện trờng là gì?
Nó đợc xácđịnh nh thế nào?
- GV nhận xét đánh giá, cho điểm
- Viết hệ thức liên hệ giữa U và E Nêu điều kiện áp dụng
- GV nhận xét đánh giá, cho điểm
Hoạt động 2 (7 phút) Tìm hiểu và cấu tạo của tụ điện và cách tích điện cho tụ
- Đọc SGK phần I, tìm hiểu cấu tạo tụ điện,
cách tích điện cho tụ?
- Trả lời câu hỏi của GV
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- GV chốt lại các vấn đề : Cấu tạo của tụ điện,
kí hiệu của tụ trong mạch điên, cách tích điện cho tụ và một số nguồn điện thờng dùng để tích điện cho tụ
Hoạt động 3(20 phút) Tìm hiểu về điện dung, các loại tụ điện và năng lợng điện trờng trong tụ
điện
-Đọc SGK tìm hiểu điện dung của tụ là gì?
-Trả lời điện dung là gì,biểu thức tính điện
dung
-Nhận xét trả lời của bạn
-Đọc phần II.2, tìm hiểu đơn vị của điện dung
và định nghĩa Fara
- Ghi nhận đơn vị của điện dung
-Đọc SGK phần II.3 tìm hiểu các loại tụ điện
-Quan sát các loại tụ điện mà giáo viên giới
thiệu, chú ý các chỉ số ghi trên tụ
- Đọc SGK phần II.4, tìm hiểu năng lợng điện
trờng, biểu thức tính năng lợng điện trờng
- Ghi nhận : Khi tụ điện tích điện, điện trờng
-Yêu cầu học sinh đọc phần II.1
- Phát biểu những vấn đề cần ghi nhận trong phần này
- Nhận xét câu trả lời
- Yêu cầu học sinh đọc phần II.2
- Phát biểu định nghĩa Fara, các ớc của Fara
- Yêu cầu HS đọc phần II.3
- Giới thiệu một số tụ điện
- Yêu cầu học sinh đọc phần II.4-Tìm hiểu lập luận chứng tỏ khi tụ tích điện,
điện trờng trong tụ dự trữ năng lơng
Hoạt động 4 (7 phút) Vận dụng củng cố
- Trả lời câu hỏi 11,2,3,4 SGK
-Nhận xét câu trả lời
Trang 11Vật lý 11 Ban cơ bản 2007-2008
Hoạt động 5 (5 phút)Hớng dẫn về nhà
- Ghi bài tập về nhà
- Yêu cầu chuẩn bị bài sau: Tiết Bài tập
****************************
Tiết 10 Bài tập
A.Mục tiêu
- Hệ thống kến thức về công của lực điện, điện thế- hiệu điện thế, tụ điện
-Vận dụng đợc các công thức đã học vào giải bài tập
-Rèn luyện kĩ năng giải bài tập
B.Chuẩn bị:
Giáo viên: Một số bài tập đã cho học sinh ghi ở tiết 9
Học sinh: Ôn phần công của lực điện trờng, điện thế- Hiệu điện thế, tụ điện
C.Tổ chức dạy và học:
GV đọc đề bài, yêu cầu học sinh chuẩn bị
lên bảng chữa bài
- Vẽ hình
- Phân tích chuyển động của electron ?
+ Quỹ đạo chuyển động của e có dạng nh
qU m
* Giả sử khi dừng lại (vt = 0), e cha tới bản
âm của tụ điện Quâng đờng đi đợc của e
đ-ợc tính từ công thức:
as 2 v
v2 0
Vì s < d nên e chuyển động dựoc đoạn ờng 7,1cm trong điện trờng rồi dừng lại,chuyển động nhanh dần đều theo chiều ngợclại về phía bản dơng
đ Học sinh tự giải (hớng dẫn cách làm)
- Viết các phơng trình chuyển động của e
- Tìm thời gian chuyển động của e
- Tính độ lệch của e khi đi đợc 5cm trong
đợc 5cm trong điện trờng
ĐS: U = V.Giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị chữa
CC2 1
2 1
2 1CC
CC
Trang 12bài 4
- ĐIện đụng tơng đơng của bộ tụ gồm ba
tụ mắc nối tiếp đợc tính nh thế nào ?
Điện dung C của bộ tụ điện:
C
1 C
1 C
1 C
1
3 2 1
bài 5
- Các tụ đợc mắc với nhau nh thế nào ?
- Làm thế nào để tính điện dung tơng đợc
của bộ tụ ?
- Điện tích của các tụ có đặc điểm gì ?
- Điện tích của tụ C1 đợc tính nh thế nào?
- Tính hiệu điện thế hai đầu C2 vàC3
23 1CC
CC
= 2,5Fb) Do C1 và C23 nối tiếp nên:
- Neờu được điều kiện để có dòng điện
- Phát biểu được định nghĩa suất ủieọn ủoọng cuỷa nguoàn ủieọn vaứ vieỏt ủửụùc coõng thửực theồ hieọn ủũnh nghúa
- Cho moói nhoựm HS:
* Hai maỷnh kim loaùi khaực loaùi
* Voõn keỏ coự giụựi haùn ủo 1V, ủoọ chia nhoỷ nhaỏt laứ 0,1VC
Tổ chức dạy và học :
Hoaùt ủoọng 1: Kieồm tra baứi cuừ, giụựi thieọu baứi mụựi
Trang 13VËt lý 11 Ban c¬ b¶n 2007-2008
- Trả lời câu hỏi
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Điện dung của tụ điện: định nghĩa, viết công thức
- Nhận xét câu trả lời của HS, cho điểm
- Giới thiệu bài mới
Hoạt động 2: Khái niệm về dòng điện
- HS nhớ lại kiến thức cũ đã học ở THCS
- Trả lời câu hỏi của GV
- GV đặt câu hỏi:
-Dòng điện là gì?
-Dòng điện trong kim loại là dòng dịch chuyển có hướng của các hạt điện tích nào?
- Quy ước về chiều của dòng điện?
- Tác dụng của dòng điện?
Hoạt động 3: Cường độ dòng điện, dòng điện không đổi
- Nhìn hình 7.1 SGK
-Trả lời câu hỏi
- Rút ra kết luận
- Trả lời câu hỏi
- GV mô tả: các điện tích dương dịch chuyển theo phương vuông góc với tiết diện thẳng S của vật dẫn
-Nếu có 1 điện lượng q dịch chuyển qua tiết diện thẳng S của vật dẫn trong khoảng thời gian t thì cường độ dòng điện I được xác định bởi công thức nào?
- Câu hỏi C1, C2,C3,C4
Hoạt động 4: Nguồn điện
Hoạt động 5: Suất điện động của nguồn điện
khái niệm suất điện động của nguồn điệnvà công thức xác định đại lượng này
Hoạt động 6: Củng cố và hướng dẫn về nhà
- Xem trước bài 8
Trang 142 Chỉ ra được mối liên hệ giữa công của lực lạ thực hiện bên trong nguồn điện và điện năngtiêu thụ trong mạch điện kín.
3 Tính được điện năng tiêu thụ và công suất điện của một đọan mạch theo các đại lượng liên quan và ngược lại
4 Tính được công và công suất của nguồn điện theo các đại lượng liên quan và ngược lại
theo yêu cầu của GV
lên bảng
1 Công thức liên hệ giữa công với hiệu điện thế? Giữa suất điện động và hiệu điện thế
2 Dụng cụ đo để tính tiền điện hàng tháng ở nhà? Đơn vị đo?
* Trang Web: http://www.apexelectronic.com
C.Tæ chøc d¹y vµ häc
Hoạt động 1 (.7 phút) Kiểm tra kiến thức cũ
– Trả lời câu hỏi chuẩn bị ở trên
– Nhắc lại kiến thức lớp 9 về số Watt; số
KWh?
– Sách giáo khoa tr 27, 40
– Đề nghị 1 hs đọc cho cả lớp sách lớp 9 Bài 12, 13, 14 tr 36, 39, 45
Hoạt động 2 (.7 phút) Điện năng tiêu thụ
– Trả lời C3
– Trả lời C1
– Chọn 4 đại diện nhóm cho 4 phần
hoạt động.
– Đề nghị HS nêu rõ đơn vị đo của công
tơ điện A có dạng U.I.t– Cách CM công thức trên từ A = U.q
Hoạt động 3 (.7 phút) Công suất điện của một đọan mạch
ghi số Volt – số Watt và đặt vấn đề ý
nghĩa của nó Công suất
Trang 15Vật lý 11 Ban cơ bản 2007-2008
– HS tỡm chổ ghi và đọc và cho biết ý
nghĩa kỹ thuật cỏc thiết bị điện thường
dựng như quạt, búng đốn, bàn là
– Ghi lại cỏc cụng thức và tập phỏt biểu
– Bàn là điện cú cụng suất khoảng?
cụng suất nhiệt.
– Chỉ định vài HS ụn luyện
Hoạt động 4 (7 phỳt) Cụng suất tỏa nhiệt
– Trả lời C5
– Nhắc lại định luật J)oule-Lentz lớp 9
– ễn luyện cụng thức cụng suất nhiệt
– Cỏc đơn vị W, kW, MeW
P = UI = RI2 = U2 /R
Hoạt động 5 (7 phỳt) Cụng và cụng suất của nguồn điện
– Nhắc lại đn suất điện động và ý nghĩa
cụng lực lạ
– Tỡm ra cụng thức tớnh Ang và Png từ đn
cụng và cụng suất
– Chỉ rừ cho HS thấy lực lạ húa học trong Nguồn điện húa và lực từ trong dynamo
Hoạt động 4 ( 7 phỳt) Vận dụng, củng cố
– Trả lời cõu hỏi 1,2,3,4 BT trắc nghiệm
5,6 trang 49 SGK
– Đốn LED cú ưu điểm gỡ về mặt tiờu thụđiện?
Hoạt động 5 (.3phỳt): Hướng dẫn về nhà
-Phát biểu đợc quan hệ giữa E và tổng điện thế trong và ngoài nguồn Phát biểu đợc nội dung
định luật Ôm cho toàn mạch Tự suy đợc định luật Ôm cho toàn mạch từ định luật BTNL Trìnhbày đợc mhái niệm hiệu suất của nguồn điện
2 Kỹ năng:
- Mắc mạch điện theo sơ đồ
- Vận dụng tốt trong giải các bài tập cụ thể
II Chuẩn bị:
1 Chuẩn bị của giáo viên: Thí nghiệm định luật Ôm cho toàn mạch Phiếu học tập
2 Chuẩn bị của học sinh: Chuẩn bị bài mới
III Tổ chức dạy học :
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
- Lên bảng trả bài
- Nhận xét trả lời của bạn
-Nêu câu hỏi -Nhận xét, đánh giá cho điểm
Trang 16Hoạt động 2: Xây dựng tiến trình thí nghiệm
-Trả lời câu hỏi của thầy
-Thảo luận nhóm, xây dựng phơng án thí
-Mắc mạch điện nh thế nào?
-Phân tích các phơng án thí nghiệm HS đa ra vàthống nhất phơng án thí nghiệm
-Hớng dẫn HS mắc mạch điện
Hoạt động 3: Nhận xét kết quả TN rút ra quan hệ U,I
Trả lời: Ban đàu cờng độ dòng điện trong
mạch bằng 0, sau I tăng thì U giảm dần
-Thảo luận nhóm suy ra ý nghĩa các đại
lợng trong quan hệ U,I Trả lời câu hỏi
-Từ số liệu thu đợc hãy nhận xét quan hệ giữaU,I trong mạch
-Hớng dẫn học sinh tìm hiểu ý nghĩa của các đạilợng Cờng độ dòng điện trong mạch và suất điện
động của nguồn có quan hệ nh thế nào?
-Phát biểu nội dung định luật Ôm cho toàn mạch
Hoạt động 4 Tìm hiểu hiện tợng đoản mạch
-HS trả lời:
+Hiện tợng đoản mạch là hiện tợng hai
cực của nguồn điện bị nối tắt
+Khi đó cờng độ dòng điện cực đại , gây
tỏa nhiệt mạch, dễ gây cháy nổ, hỏa
hoạn
-Hiện tợng đoản mạch là gì?
-Đặc điểm của cờng độ dòng điện và tác độngcủa dòng điện đối với mạch điện khi xảy ra đoảnmạch nh thế nào?
Hoạt động 5 Định luật Ôm đối với toàn mạch và ĐLBT & CHNL
-Tính công của nguồn điện A=EIt
-áp dụng định luật Jun-Lenxơ tìm nhiệt
lợng tỏa ra ở mạch trong và mạch ngoài
Q=(RN+r)I2t
-áp dụng định luật bảo toàn và chuyển
hóa năng lợng để suy ra định luật Ôm
Q=A I=
r R
Hoạt động 6 Tìm hiểu về hiệu suất của nguồn điện
-Đọc SGK mục III.3 để trả lời câu hỏi
- Bổ sung câu trả lời
-Yêu cầu HS đọc SGK trả lời câu hỏi:
+Hiệu suất của nguồn điện là gì?
+Biểu thức của hiệu suất?
Lu ý: hiệu suất không có đơn vị và tính ra %Hoạt động 7 Vận dụng củng cố
Trang 17Tiết 17 bài tập
A.Mục tiêu
- Hệ thống kến thức về định luật Ôm đối với toàn mạch
-Vận dụng đợc các công thức đã học vào giải bài tập
-Rèn luyện kĩ năng giải bài tập
B.Chuẩn bị:
Giáo viên: Một số bài tập đã cho học sinh ghi ở bài 9
Học sinh: Ôn phần định luật Ôm đối với toàn mạch, giải bài tập SGK
C.Tổ chức dạy và học:
-Yêu cầu học sinh tóm tắt đề bài
-Viết biểu thức tính I?
-Viết biểu thức tính E?
-Viết công thức tính công suất mạch ngoài?
- Viết công thức tính công suất của nguồn
điện?
Bài 5 trang 54 SGK R=14;r=1;U=8,4VTìm: a)I,E
b)PN; Png
a)+I=
R
U
=0,6A +E=U+Ir=8,4+0,6.1=9V b)
-Viết biểu thức tính P của đèn?
-Viết công thức tính hiệu suất?
- Viết công thức tính công suất của nguồn
điện? của đèn
Bài 6 trang 54 SGKrr=0,06;E=12V; Đ: 12V-5Wa) Chứng tỏ đèn sáng bt.Tính Pb)Tính Hng?
Bài giảia) RĐ=28,8 I Đ=0,4167A I=
r R
-Yêu cầu học sinh tóm tắt đề bài
-Để tính công suất tiêu thụ của mỗi đèn, ta
cần tìm gì?
-Viết biểu thức tính cờng độ dòng điện
mạch chính và cờng độ dòng điện qua mỗi
Bài 7 trang 54 SGK
a) Tính công suất tiêu thụ của mỗi bóng
đènb)Nếu bỏ một bóng đền thì bóng còn lạisáng thế nào?
Bài giảia) Điện trở mạch ngoài: R=3
+Cờng độ dòng điện mạch chính: I=0,6A
Trang 182, r
2
R
đèn
-Viết biểu thức tính P của đèn?
-Nếu bỏ đi một đèn, mạch ngoài có gì thay
P1=P2=0,32.6=0,54W b)Nếu bỏ một đèn, điện trở mạch ngoài:R=6
+Cờng độ dòng điện mạch chính: I=0,375A +Công suất tiêu thụ của đèn:
- Hiểu cỏch thiết lập, vận dụng được cỏc cụng thức:
- Biểu thị định luật Ohm đối với cỏc loại đoạn mạch
- Cỏc cụng thức tớnh điện trở trong của bộ nguồn ghộp nối tiếp, ghộp song song, hỗn hợp vàđối xứng
Kỹ năng:
- Vận dụng định luật Ohm để giải một số bài tập
- Biết mắc được cỏc loại bộ nguồn điện
Tỡm chiều và độ lớn của cường độ dũng điện trong mạch
trong mạch là I Nếu thay nguồn điện bằng 3 nguồn điện giống hệt nú mắc nối tiếp thỡ cường
độ dũng điện trong mạch là:
Trang 19Xét đoạn mạch chứa nguồn:
Công thức định luật Ohm là:
Lưu ý: Dòng điện chạy qua nguồn từ cực âm sang cực dương.
II/ Định luật Ohm đối với đoạn mạch chứa máy thu :
Xét đoạn mạch chứa máy thu d8iện và điện trở R
Công thứcđịnh luật Ohm:
Lưu ý : Dòng điện đi vào cực dương của máy thu điện.
III/ Công thức tổng quát của định luật Ohm đối với các loại đoạn mạch (có cả nguồn và máy thu)
Xét hai loại đoạn mạch như hình vẽ
+ Định luật Ohm cho đoạn mạch H1:
IV/ Mắc nguồn điện thành bộ: