Giáo án 10 nâng cao chương 2

C .TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: Nhắc lại những phép tính véctơ Hoạt động 2: Nhắc lại về lực Nội dung Nội dung sách giáo khoa Phương pháp Hoạt động của t

Trang 1

CHƯƠNG II ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM

Tiết 19 LỰC TỔNG HỢP VÀ PHÂN TÍCH LỰC

A MỤC TIÊU Ngày soạn : 2/ 10

1 Kiến thức : Hiểu được các khái niệm lực, hợp lực Biết cách xác định hợp lực của các lực đồng quy và

phân tích 1 lực thành 2 lực thành phần có phương xác định

2 Kỹ năng : Biết giải các bài tập về tổng hợp và phân tích lực.

B CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Xem lại những kiến thức đã học về lực mà HS đã học từ lớp 6 và lớp 8 Chuẩn bị dụng cụ thí

nghiệm về quy tắc hình bình hành

2 Học sinh : Xem lại khái niệm về lực đã học ở lớp 6, biểu diễn bằng 1 đoạn có hướng học ở lớp 8.

3 Ứng dụng CNTT : Một số thí nghiệm ảo về tổng hợp và phân tích lực Một số hình ảnh minh họa Một số

câu hỏi trắc nghiệm cho phần củng cố

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: Nhắc lại những phép tính véctơ

Hoạt động 2: Nhắc lại về lực

Nội dung ( Nội dung sách giáo khoa)

Phương pháp ( Hoạt động của thầy và trò)

1 Nhắc lại về lực

- Yêu cầu HS quan sát hình 13.1 và chỉ rõ lực mà dây treo tác dụng lên quả rọi ?

-Nêu đặc điểm của véctơ lục ?

Hoạt động 3: Tổng hợp lực

2 Tổng hợp lực

a.Thí nghiệm

b.Quy tắc tổng hợp lực

-Hướng dẫn các nhóm HS làm thí nghiệm -Trả lời câu hỏi C1 ?

-Nêu cách tìm hợp lực theo quy tắc hình bình hành ? -Nêu cách tìm hợp lực theo quy tắc đa giác ?

Hoạt động 3: Phân tích lực

- Vẽ hình minh họa ?

Hoạt động 4: Củng cố và hướng dẫn tự học

-Bài vừa học : Câu hỏi và bài tập trang 62 SGK

-Bài sắp học : Định luật I Niutơn

Trang 2

Tiết 20 ĐỊNH LUẬT I NIU-TƠN

A.MỤC TIÊU Ngày soạn: 16/10

1 Kiến thức : Hiểu được nội dung và ý nghĩa của định luật I Niu-tơn.

2 Kỹ năng : Biết vận dụng định luật để giải thích một số hiện tượng vật lý Biết đề phòng những tác hại

của quán tính trong đời sống, nhất là chủ động phòng chống tai nạn giao thông

B.CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Dụng cụ minh họa thí nghiệm lịch sử của Ga-li-lê Chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm về đệm

không khí (nếu có)

2 Học sinh

Ôn tập kiến thức về lực và tác dụng lực

3 Ứng dụng CNTT

- Chuẩn bị một số hình ảnh, một số video về thí nghiệm lịch sử của Ga-li-lê

- Chuyển các câu hỏi 1 và 2 SGK thành các câu trắc nghiệm

C.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: Trả lời câu hỏi về lực, tổng hợp và phân tích lực, quy tắc tổng hợp và

phân tích lực

Hoạt động 2: Quan niệm của A-ri-xtốt và thí nghiệm lịch sử của Ga-li-lê.

1 Quan niệm của A-ri-xtốt

2.Thí nghiệm lịch sử của Ga-li-lê

-Trình bày quan niệm của A-ri-xtốt ? Quan niệm của A-ri-xtốt có đúng không ?

-Trình bày thí nghiệm lịch sử của Ga-li-lê => Quan niệm của Ga-li-lê ?

- Trả lời câu hỏi C1 ?

Hoạt động 3 : Tìm hiểu nội dung và ý nghĩa định luật I Niu-tơn

3.Định luật I Niutơn

4 Ý nghĩa của định luật I Niu-tơn

-Trình bày thí nghiệm đệm không khí -Phát biểu định luật I Niutơn ?

-Quán tính là gì? Trả lời câu hỏi C2 ? -Thế nào là tính ì ?

-Thế nào là chuyển động có “đà” ?

- Ý nghĩa của định luật I Niu-tơn ?

-Bài vừa học : Câu hỏi và bài tập trang 66 SGK

-Bài sắp học : Định luật II Niutơn

Trang 3

Tiết 21 ĐỊNH LUẬT II NIU-TƠN

A MỤC TIÊU Ngày soạn: 16/10

1 Kiến thức: Hiểu được rõ mối quan hệ giữa các đại lượng gia tốc, lực, khối lượng thể hiện trong định

luật II Niu-tơn

2 Kỹ năng: Biết vận dụng định luật II Niu-tơn và nguyên lý độc lập của tác dụng để giải các bài tập đơn

giản

B CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Nhắc HS xem lại kiến thức: Khái niệm về khối lượng (ở lớp 6) và khái niệm lực trong bài trước.

2 Học sinh: Ôn lại khái niệm khối lượng và khái niệm lực.

3 Ứng dụng CNTT: Chuẩn bị một số thí nghiệm ảo minh họa định luật II Niu-tơn Chuẩn bị một số câu

hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và vận dụng củng cố

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: Nhắc lại về lực Phát biểu định luật I tơn.Ý nghĩa của định luật I

Niu-tơn

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung định luật II Niu-tơn, các yếu tố của véc tơ lực, khối lượng và quán tính

1 Định luật II Niu-tơn

2.Các yếu tố của véc tơ lực

3 khối lượng và quán tính

- Quan sát hình 15.1 SGK

- Trả lời câu hỏi C1?

- Phát biểu định luật II Niu-tơn, viết công thức ?

- Các yếu tố của véc tơ lực ? -Nêu khái niệm khối lượng ? -Nêu và giải thích quan hệ giữa khối lượng và quán tính ?

Hoạt động 3: Tìm hiểu về điều kiện cân bằng của một chất điểm Mối quan hệ giữa trọng lượng và khối

lượng của vật

4 Điều kiện cân bằng của một chất điểm

5 Mối quan hệ giữa trọng lượng và khối lượng

của vật

-Nêu điều kiện cân bằng của một chất điểm ? -Trạng thái cân bằng là gì ?

- Mối quan hệ giữa trọng lượng và khối lượng của vật ?

-Bài vừa học : Câu hỏi và bài tập trang 69, 70 SGK

-Bài sắp học : Định luật III Niutơn

Trang 4

Tiết 22 ĐỊNH LUẬT III NIU-TƠN

1 Kiến thức : Hiểu được rằng tác dụng cơ bao giờ cũng diễn ra theo 2 chiều và lực tương tác giữa hai

vật là hai lực trực đối

2 Kỹ năng : Biết vận dụng định luật III Niu-tơn để giải thích một số hiện tượng liên quan đến sự bằng

nhau và trái chiều của tác dụng và phản tác dụng

B CHUẨN BỊ

1 Giáo viên : Dụng cụ thí nghiệm như trong SGK và một số thí nghiệm khác về định luật III Niu-tơn

nếu có

2 Học sinh: Ôn lại khái niệm và các đặc trưng của lực.

3 Ứng dụng CNTT : Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và vận dụng củng cố.

Chuẩn bị một số video về các ví dụ thực tế có liên quan đến định luật III Niu-tơn

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: nhắc lại các đặc trưng của lực và định luật II Niu-tơn.

Hoạt động 2: Tìm hiểu một số ví dụ

Phương pháp ( Hoạt động của thầy và trò) 1.Nhận xét

Ví dụ 1

Ví dụ 2

-Quan sát và nêu nhận xét về tương tác giữa hai vật

Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung định luật III Niu-tơn Lực và phản lực

2.Định luật III Niu-tơn

a.Thí nghiệm

b.Định luật

3.Lực và phản lực

- Quan sát thí nghiệm -Nêu nhận xét ? -Phát biểu định luật ? -Giải thích khái niệm hai lực trực đối ? -Giải thích khái niệm hai lực trực đối không cân bằng?

- Các nhóm đọc sgk và thảo luận các đặc điểm của lực và phản lực ?

Hoạt động 4: Bài tập vận dụng: Cho HS làm các bài tập vận dụng trang 73, 74 sgk

-Bài sắp học : Lực hấp dẫn

Trang 5

Tiết 23 LỰC HẤP DẪN

1 Kiến thức: Hiểu được rằng tác dụng hấp dẫn là một đặc điểm của mọi vật trong tự nhiên Nắm được

biểu thức, đặc điểm của lực hấp dẫn, trọng lực

2 Kỹ năng: HS biết vận dụng các biểu thức để giải các bài toán đơn giản.

B CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm cho phần kiểm tra bài cũ và củng cố Một số tranh về

hệ mặt trời

2 Học sinh: Ôn tập kiến thức về sự rơi tự do.

3 Ứng dụng CNTT: Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan tới lực hấp dẫn Chuẩn bị một số

video về tác dụng của lực hấp dẫn, đặc biệt là các đoạn phim về chuyển động của hệ mặt trời, về chuyển động của vũ trụ

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: Trả lời các câu hỏi trang 74 sgk

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung định luật vạn vật hấp dẫn, biểu thức của gia tốc rơi tự do

1 Định luật vạn vật hấp dẫn

2.Biểu thức gia tốc rơi tự do

- Quan sát, mô phỏng chuyển động của các hành tinh trong hệ mặt trời

- Phát biểu định luật vạn vật hấp dẫn.?

-Trọng lực ?

- Trả lời câu hỏi C1 ?

- Biểu thức gia tốc rơi tự do ?

Hoạt động 3 : Trường hấp dẫn, trường trọng lực.

3 Trường hấp dẫn, trường trọng lực - Trường hấp dẫn là gì ?

- Trường trọng lực ?

- Gia tôc trọng trường ?

-Bài sắp học : chuyển động của vật bi ném

Trang 6

Tiết 24 CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT BỊ NÉM

1 Kiến thức: Biết cách dùng phương pháp tọa độ để thiết lập phương trình quỹ đạo của vật bị ném xiên,

ném ngang Trung thực, khách quan khi quan sát thí nghiệm kiểm chứng

2 Kỹ năng: Biết vận dụng các công thức để giải các bài tập về vật bị ném.

B CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Thí nghiệm dùng vòi phun nước để kiểm chứng các công thức hoặc tranh ảnh Thí nghiệm hình 18.4 SGK Nhắc HS xem lại các công thức về tọa độ, vận tốc của chuyển động đều, chuyển động

biến đổi đều, đồ thị của hàm số bậc 2

2 Học sinh: Ôn lại các công thức về tọa độ, vận tốc của chuyển động đều, chuyển động biến đổi đều, đồ

thị của hàm số bậc 2

3 Ứng dụng CNTT: Chuẩn bị một số đoạn video về đêm pháo hoa, vòi phun nước …

Hoạt động : Kiểm tra bài cũ

Hoạt động 2: Quỹ đạo của vật bị ném và các đặc điểm của chuyển động của vật bị ném xiên

1 Quỹ đạo của vật bị ném xiên

2.Tầm bay cao

3.Tầm bay xa

-Học sinh quan sát và mô tả quỹ đạo của vật bị ném xiên ?

-Hướng dẫn học sinh lập công thức vận tốc , tọa

độ theo phương ngang, tọa độ theo phương thẳng đứng ? lập phương trình quỹ đạo của vật ?

-Xác định tầm bay cao và tầm bay xa ? Vận tốc khi chạm đất ?

Hoạt động 3: Quỹ đạo của vật bị ném và các đặc điểm của chuyển động của vật bị ném ngang

4.Vật ném ngang từ độ cao h -Học sinh quan sát và mô tả quỹ đạo của vật bị

ném ngang ? -Hướng dẫn học sinh lập công thức vận tốc , tọa

độ theo phương ngang, tọa độ theo phương thẳng đứng ? lập phương trình quỹ đạo của vật ?

-Xác định tầm bay cao và tầm bay xa ? Vận tốc khi chạm đất ?

-Bài vừa học : Câu hỏi và bài tập trang 83,84 SGK

-Bài sắp học : Bài tập

Trang 7

Tiết 25 BÀI TẬP

A.MỤC TIÊU Ngày soạn: 25 / 10

1.Kiến thức: Nắm các kiến thức về tổng hợp và phân tích lực, các định luật Niu tơn, chuyển động của

vật bị ném xiên, ném ngang

2.Kỹ năng : Giải toán và chọn phương án trắc nghiệm thành thạo

B.CHUẨN BỊ

1.Giáo viên : Các dạng bài tập

2.Học sinh : Chuẩn bị các bài tập đã ra về nhà

3.Ứng dụng CNTT: Bộ đề trắc nghiệm soạn trên máy cho HS làm trên máy

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra khi giải bài tập

Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh giải các bài tập sau

Bài 7(63 sgk)

- Bài này HS có thể giải theo phép phân tích lực hoặc dùng phương pháp chiếu lên một trục

- Xác định các lực tác dụng tại điểm treo?

- Điều kiện cân bằng ? vẽ hình và xác định các lực dựa vào hình vẽ ?

Bài 6 (70 sgk)

-Viết biểu thức định luật II Niu tơn trong trường hợp ôtô không chở hàng và khi chở hàng ?

-Tính ra kết quả ?

Bài 1 (75 sgk)

-Viết biểu thức định luật III Niu tơn ?

-Suy ra m2 ?

Bài 5 ( 84 sgk)

-Viết các công thức vx , vy ? x , y ?

-Xác định t ? Xác định hmax ? Xác định x ?

* Hướng dẫn giải các BT theo yêu cầu của học sinh

* Hướng dẫn học sinh làm một số câu trắc nghiệm tổng hợp

-Bài vừa học : Câu hỏi và bài tập trong sách bài tập từ đầu chương đến chuyển động của vật bị ném -Bài sắp học : Lực đàn hồi

Trang 8

Tiết 26 LỰC ĐÀN HỒI

1 Kiến thức: Hiểu được khái niệm về lực đàn hồi Hiểu rõ các đặc điểm của lực đàn hồi của lò xo và dây căng, biểu diễn được các lực đó trên hình vẽ Từ thực nghiệm thiết lập được hệ thức giữa lực đàn

hồi và độ biến dạng của lò xo

2 Kỹ năng: HS biết vận dụng các biểu thức để giải các bài toán đơn giản.

B.CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Các thí nghiệm trong các hình 19 SGK.

2 Học sinh: Ôn tập các kiến thức lực đàn hồi ở THCS

3 Ứng dụng CNTT: Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan tới lực đàn hồi Chuẩn bị một số

đoạn video về tác dụng của lực đàn hồi, vận động viên nhảy cầu, nhảy sào

Hoạt động 1: Lực đàn hồi, một vài trường hợp thường gặp

Phương pháp ( Hoạt động của thầy và trò) 1.Khái niệm về lực đàn hồi

2.Một vài trường hợp thường gặp

a.Lực đàn hồi của lò xo

b.Lực căng của dây

-Học sinh quan sát và mô tả các lực tác dụng trong

ví dụ bắn cung?

-Các nhóm làm thí nghiệm hình 19.2 (85 sgk) Thảo luận: Lực làm thanh cao su bị võng xuống ? Lực làm thanh cao su trở về hình dạng cũ khi cất các quả cân ?-Lực đàn hồi là gì, xuất hiện khi nào, tác dụng của nó ?

-Xác định phương, chiều, độ lớn của lực đàn hồi của lò xo ? Phát biểu định luật Húc ?

-Xác định phương, chiều của lực căng của dây trong các ví dụ trang 86,87 sgk ?

Hoạt động 2 : Lực kế

-Các nhóm thảo luận : Cấu tạo và hoạt động của lực kế ?

-Sử dụng lực kế như thế nào ?

-Bài vừa học : Câu hỏi và bài tập trong SGK trang 87,88

-Bài sắp học : Lực ma sát

Trang 9

Tiết 27 LỰC MA SÁT

1 Kiến thức : Hiểu được những đặc điểm của lực ma sát trượt và ma sát nghỉ Viết được biểu thức của

lực ma sát trượt và ma sát nghỉ

2 Kỹ năng : Biết vận dụng các biểu thức để giải thích các hiện tượng thực tế có liên quan tới ma sát và

giải các bài tập

B.CHUẨN BỊ

1 Giáo viên : Chuẩn bị các thí nghiệm ở hình H 20.1, H 20.2 SGK; một vài loại ổ bi.

2 Học sinh : Ôn lại kiến thức về lực.

3 Ứng dụng CNTT : Chuẩn bị một số câu hỏi trắc nghiệm có liên quan tới lực ma sát Chuẩn bị một số

đoạn video về tác dụng của lực ma sát

C - TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ : Nêu điều kiện xuất hiện, đặc điểm của lực đàn hồi Giải bài tập 1,2 trang

88 sgk

Hoạt động 2: Tìm hiểu về 3 loại lực ma sát: nghỉ, trượt, lăn và điều kiện xuất hiện của chúng.

1 Lực ma sát nghỉ

2 Lực ma sát trượt

3 Lực ma sát lăn

-Học sinh quan sát thí nghiệm -Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi nào? Phương, chiều , độ lớn của nó ? hệ số ma sát nghỉ phụ thuộc những yếu tố nào?

-Lực ma sát trượt xuất hiện khi nào? Phương, chiều , độ lớn của nó ? hệ số ma sát trượt phụ thuộc những yếu tố nào?

-Lực ma sát lăn xuất hiện khi nào? Phương, chiều ,

độ lớn của nó ? hệ số ma sát lăn phụ thuộc những yếu tố nào?

Hoạt động 3: Vai trò của ma sát trong đời sống

4 Vai trò của ma sát trong đời sống -Đọc sách giáo khoa-Các nhóm thảo luận : Phân tích vai trò của các lực

ma sát trong đời sống, trong kỹ thuật và trong đời sống ?

-Bài vừa học : Câu hỏi và bài tập trong SGK trang 93

-Bài sắp học : Bài tập

Trang 10

Tiết 28 BÀI TẬP

A.MỤC TIÊU Ngày soạn: 29 / 10

1.Kiến thức: Nắm các kiến thức về lực đàn hồi và lực ma sát

2.Kỹ năng : Giải toán và chọn phương án trắc nghiệm thành thạo

B.CHUẨN BỊ

1.Giáo viên : Các dạng bài tập

2.Học sinh : Chuẩn bị các bài tập đã ra về nhà

3.Ứng dụng CNTT: Bộ đề trắc nghiệm soạn trên máy cho HS làm trên máy

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra khi giải bài tập

Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh giải các bài tập sau

Bài 3(88 sgk)

-Xác định gia tốc của ôtô con ?

- Lực gây ra gia tốc ? Biểu thức lực đó ? Biểu thức định luật II Niu tơn ? tính ra kết quả ?

Bài 3 (93 sgk)

-Các lực tác dụng lên xe và quan hệ giữa các lực đó ?

-Xác định lực phát đông ?

Bài 4 (93 sgk)

-Các lực tác dụng lên xe và quan hệ giữa các lực đó ?

-Khi hãm phanh, các lực tác dụng ? Lực gây ra gia tốc ?

-Công thức tính quãng đường ?

Bài 5 ( 93 sgk)

-Các lực tác dụng lên vật và quan hệ giữa các lực đó ?

-Tính gia tốc ? tính quãng đường ?

* Hướng dẫn giải các BT theo yêu cầu của học sinh

* Hướng dẫn học sinh làm một số câu trắc nghiệm tổng hợp

-Bài vừa học : Câu hỏi và bài tập trong sách bài tập phần lực đàn hồi và lực ma sát

-Bài sắp học : Hệ quy chiếu có gia tốc Lực quán tính

Tiêu đề	Giáo án 10 nâng cao chương 2
Tác giả	Đào Thị Xuân
Trường học	Trường THPT chuyên Lương Văn Chánh
Chuyên ngành	Vật lý
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Tuy Hòa

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	163 KB