bài giảng suy thận cấp

Giảm thật sự thể tích ngoại bào: - Mất nước qua đường tiêu hoá - Mất nước qua đường thận - Mất qua hô hấp, qua da - Xuất huyết... Giảm tương đối V ngoại bào: - Xuất huyết nội - Viêm tụy

SUY THẬN CẤP

I ĐẠI CƯƠNG VÀ DỊCH TỄ

Chức năng thận giảm, mất hẳn với tính chất:

- Nhanh chóng

- Đột ngột

- Có thể hồi phục hoàn toàn

- Xảy ra ở bn đã có STM hoặc không:

+ >50µmol/l nếu Cre căn bản <250 µmol/l

+ >100 µmol/l nếu Cre căn bản >250 µmol/l

- Tỷ lệ mắc: 1-3‰ số nhập viện hàng năm

- Yếu tố nguy cơ làm nặng STC:

II NGUYÊN NHÂN

1 STC trước thận:

1.1 Giảm thật sự thể tích ngoại bào:

- Mất nước qua đường tiêu hoá

- Mất nước qua đường thận

- Mất qua hô hấp, qua da

- Xuất huyết

1.2 Giảm tương đối V ngoại bào:

- Xuất huyết nội

- Viêm tụy cấp, báng, tắc ruột

2 Nguyên nhân tại thận

2.1 Viêm ống thận cấp:

- Sau thiếu máu cục bộ (hạ HA kéo dài, sốc)

- Độc thận: kháng sinh, cản quang, thuốc ung thư, độc tố nội sinh (Hb, Mb)

2.2 Viêm cầu thận cấp:

- Sau nhiễm LC, thứ phát (Lupus)

2 Nguyên nhân tại thận

2 Nguyên nhân tại thận

2.4 Bệnh mạch máu:

- Mạch máu lớn: hẹp, huyết khối, tắc

mạch do Chlesterol

- Bệnh vi mạch: huyết khối, HC tan

huyết, RL đông máu, thận thai

nghén, THA ác tính, Takayashu, viêm nút quanh đ/m, Cryoglobulin

3 Nguyên nhân STC sau thận

Vị trí tắc Nguyên nhân

Khung

chậu Sỏi, hoại tử đài thậnCarcinoma vùng chậu

Niệu quản Sỏi, u Lympho sau phúc mạc

K di căn, Xơ hoá sau PM vô căn Thai, Cục máu đông

Phù miệng NQ, thắt nhầm NQ

BQ - NĐ U xơ, ung thư TLT

III CƠ CHẾ SINH BỆNH

- Giảm lọc cầu thận (+++)

- Tắc nghẽn ống thận

- Khuyếch tán ngược dịch lọc tại ống thận

IV LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG

1 Giai đoạn khởi đầu

- Giai đoạn của tác nhân gây

bệnh

- Triệu chứng, diễn tiến tuỳ theo

từng loại

2 Giai đoạn thiểu, vô niệu

Biểu hiện: HC tăng Urê máu cấp

3 Giai đoạn tiểu nhiều: lưu ý

- RL nước, điện giải

- Trụy tim mạch

- Nhiễm trùng

- Viêm tắc tĩnh mạch

- Dị hoá cơ gây gầy nhiều

4 Giai đoạn hồi phục

V BIẾN CHỨNG

- Nhiễm trùng (Sonde BQ)

- Xuất huyết tiêu hoá do loét cấp

- Rối loạn nhịp thở, suy hô hấp

VI TIÊN LƯỢNG

Chưa có lọc máu: tử vong 90%

Ngày nay tử vong 20-40% tuỳ ng/nhân

- Các yếu tố tiên lượng:

+ Tuổi

+ Căn nguyên: nặng trong viêm

tụy cấp, nhiễm trùng sau mổ,

viêm FM, đa chấn thương

- Tiên lượng xa:

+ Không chuyển sang mạn tính

VI CHẨN ĐOÁN STC

1 Chẩn đoán xác định:

- Thiểu vô niệu

- Tăng Urê, Creatinin máu

- Tăng Kali và toan máu

- Tính chất cấp của suy thận

Tính chất cấp của suy thận:

- Tăng nhanh Urê, Cre máu chỉ trong vài ngày, vài tuần

- Có bằng chứng chức năng thận bình thường trước đó

- Kích thước thận bình thường hoặc

lớn

- Không thiếu máu, không hạ Ca máu

Chẩn đoân STC chức năng-thực thể

Chỉ số STC chức năng STC thực thể Urê máu tăng tăng

Créatinin máu Bt hoặc tăng ít

Urê niệu/urê máu > 10 < 10

Creat niệu/ Creat máu > 30 < 30

Th thấu niệu/ Th thấu máu >2 <2

FE Na (fraction d’excrétion du sodium) = CNa/Ccr = UNa x Pcr / PNa x Ucr.

Chẩn đoán nguyên nhân STC thực thể

1.2 STC chức năng với phù

- STC trong HC gan thận cấp:

Rất nặng, thường tử vong

Thử điều trị bằng:

Albumin 20% và lợi tiểu quai

- STC trong HCTH: Alb và lợi tiểu

- STC sau suy tim: điều trị suy tim

2 STC thực thể

2.1 Giảm muối và nước

2.2 Lợi tiểu:

- Lasix 120-160mg IV mỗi 3-4giờ

- Lasix thay đổi lượng nước tiểu nhưng không ảnh hưởng chức năng thận

- Ngưng dùng nếu không có kết quả sau vài ngày

- Có thể chuyền Mannitol 20%: 500ml

2.3 Tăng Kali máu

2.4 Toan chuyển hoá

- Kali máu > 6mmol/l

2.6 Điều trị nguyên nhân