Bài giảng Suy thận cấp - PGS. Nguyễn Thị Đoàn Hương

Bài giảng Suy thận cấp - PGS. Nguyễn Thị Đoàn Hương có nội dung trình bày về định nghĩa, dấu hiệu nhận biết, triệu chứng, phương pháp khám lâm sàng và cận lâm sàng,... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

SUY THẬN CẤP

Trình bày : PGS Đoàn-Hương

Suy thận cấp

 Rối loạn nhiều ngày đến nhiều tuần

 GFR 10-20 mL/ph

ĐỊNH NGHĨA

Vô niệu (Anuria): không có nước tiểu

Thiểu niệu (Oliguria): <400-500 mL/ngày

Đạm /máu tăng (Azotemia): tăng Cr, BUN

 Có thể trước thận, thận hoặc sau thận

Suy thận mãn

 Rối loạn từ nhiều tháng hoặc trên nhiều năm

 GFR 10-20 mL/min, hoặc 20-50% của mức bình

thường

ESRD (end stage renal disease) = GFR <5% của mức

BT

STC: DẤU HiỆU VÀ TRIỆU CHỨNG

4% Viêm cầu thận hoặc viêm mạch

2% Viêm mô kẽ thận (AIN)

1% Thuyên tắc (Atheroemboli)

BỆNH SỬ

 Nôn ? Ói mữa? Tiêu chảy ?

 Tiền sử bệnh tim, gan , thận , sạn thận , tăng HA?

 Có bệnh mới mắc phải nào không?

 Có phù hoặc thay đổi khi đi tiểu ?

 Có sử dụng thuốc mới nào không ?

 Có làm xét nghiệm X quang nào không ?

 Có nổi mẫn đỏ không ?

 Mẫn đỏ (Rash) (viêm mô kẻ dị ứng )

 Tuyến tiền liệt to

 Chi (phù , phồng da : Skin turgor)

FE Na (Fractional extraction of sodium)

( Na/NT x Cr/huyết tương )

FE Na

 <1% Bênh trước thận : đáp ứng sinh lý do giảm tưới máu ở thận, giảm Na /máu -làm tăng tái hấp thu Na thường do suy tim và quá tải tuần hòan

 > 2% hoặc 3%: họai tử ống thận cấp (ATN: acute

tubular necrosis) hoặc tổn thương khác làm mất Na

do tổn thương ống thận, hoặc tổn thương cầu thận

do quá tải thể tích máu

 Nếu tổn thương thận do nghẽn tắc trị số có thể <1% ( giai đọan sớm và > 1% khi có tổn thương nhiều ở thận)

FENa

FENa <1%

1. Trước thận

Na/NT < 20mEq/L ( BT Na+/NT = 20mEq/L và 40-220mEq/ngày)

ống thận tái hấp thu nhiều Na đã lọc

2 ATN (không bình thường )

+ bệnh trước thận mãn (chai gan , suy tim cấp )

3 Tổn thương cầu thận và mạch máu

Dù có tổn thương cầu thận và mạch máu nhưng chứcnăng ống thận được duy trì khá tốt và có thể cô đặc Na

FeNa

FENa 1%-2%

1. Đôi khi trước thận

2. Đôi khi do ATN

3 AIN-Fe Na cao hơn do tổn thương ống thận

FENa >2%

1. ATN

Tổn thương ống thận không thể hấp thu Na

STC: NGUYÊN NHÂN TRƯỚC THẬN

STC: NGUYÊN NHÂN TRONG THẬN

VIÊM ỐNG THẬN CẤP(ATN)

 Trụ hạt ,bùn nâu (trên)

 Trụ TB biểu mô ống thận (dưới)

ATN NẶNG

•Trụ rộng (ống thận bị dãn và tổn thương )

VIÊM ỐNG THẬN CẤP (ATN: acute

5 Chất màu cản quang (Contrast Dye)

– STC thường xảy ra 1-2 ngày sau test

6 Aminoglycosides (10-26%)

VIÊM MÔ KẺ THẬN CẤP(AIN: Acute

interstitial nephritis)

Trụ bạch cầu

TB trong trụ có nhân Dấu bệnh lý của viêm mô

kẻ thận cấp

VIÊM MÔ KẺ THẬN CẤP

70% do nhạy cảm với thuốc

 30% Antibiotics: PCNs (Methicillin), Cephalosporins, Cipro

 Nhóm Sulfa

 NSAIDs

 Allopurinol

15% nhiễm khuẩn

 Strep, CMV, các vi khuẩn /siêu vi khác

8% không nguyên nhân rõ ràng

6% tự miễn (Sarcoid, Tubulointerstitial nephritis)

AIN DO THUỐC

Tổn thương thận không tùy thuộc liều

Có thể xảy ra vài tuần sau khi dùng thuốc

 Trên 18 tháng sau khi dùng NSAIDS!

Nhưng chỉ 3-5 ngày sau khi tiếp xúc lần 2

ĐIỀU TRỊ AIN

 Lấy đi tác nhân gây bệnh

 Hầu hết BN chức năng thận hồi phục sau 1 năm

 Các yếu tố làm xấu dự hậu

– Suy thận cấp > 3 tuần

– Lúc bắt đầu bệnh tuổi cao

 Thường sau nhiễm khuẩn hô hấp trên hoặc da

do streptocoque – thời gian tiềm tàng 8-14 ngày sau

 Tiểu máu, tăng HA, phù, tiểu đạm

 Antistreptolysin O (+) (90% hô hấp trên và 50% da)

VIÊM CẦU THẬN (Glomerulonephritis) SAU NHIỄM KHUẨN

STC do VI MẠCH

 Hội chứng HELLP : biến chứng của tiền sản

giật (pre-eclampsia) với tan máu (Hemolysis)

tăng men gan (Elevated Liver

enzymes)-giảm TC ( Low Platelet count)

 Tiểu cầu từ các cục máu đông lắng tụ trong thận nghẽn và gây thuyên tắc mao mạch cầu thận

 Trao đổi huyết tương, steroids, Vincristine, cắt lách

Nam 68 tuổi có Cr bình thường =1.2 ,có thông tim cách đây 4 ngày , bây giờ Cr=1.8 và có mẫn

đỏ da

TẠI SAO NGÓN CHÂN NHƯ THẾ NÀY ?

XƠ VỮA GÂY NGHẼN TẮC THẬN

1% sau khi thông tim : mảng xơ vữa từ ĐM chủ gây nghẽn

STC: NGUYÊN NHÂN SAU THẬN

•Nghẽn ống dẫn tiểu

• Sạn hoặc ung thư bọng đái

• Ung thư vùng chậu hoặc sau màng bụng

• Nghẽn đường dẫn tiểu hai bên

• Sợi hóa sau màng bụng

TĂNG URE MÁU

 Tổng trạng

– Mệt , yếu

– Ngứa

 Thay đổi tâm thần

– Bệnh não do tăng ure/máu

– Động kinh

– Run

 Rối loạn tiêu hóa

– Ăn không ngon

 Viêm màng tim do ure/máu

 Rối loạn chức năng tiểu cầu

BỆNH SINH CỦA STC

 Ban đầu một số nephron bị thóai hóa không hồi phục, các nephron còn lại vẫn duy trì

được hằng định nội môi

 Tuy nhiên một số nephron vẫn tiếp tục giảm thích nghi bằng cách phì đại cầu thận dẫn đến xơ hóa