giaon an van HKI(THCS Mai Lam)

Tập làm văn: Hiểu và sử dụng đúng câu văn, đoạn văn để tạo nên tínhthống nhất trong chủ đề của văn bản.. năm 2005 Tính thống nhất trong chủ đề văn bản * ổn định tổ chức lớp * Kiểm tra b

b Tiếng Việt: HS hiểu đợc thế nào là cấp độ khái quát của nghĩa từ và mốiquan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

c Tập làm văn: Tích hợp với phần văn, tiếng Việt để làm rõ tính thống nhấtcủa chủ đề trong văn bản

2 Kĩ năng

a Văn: Làm sống dậy cảm giác của HS về buổi tựu trờng đầu tiên

b Tiếng Việt: Sử dụng đúng cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ: từ ngữnghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp

c Tập làm văn: Hiểu và sử dụng đúng câu văn, đoạn văn để tạo nên tínhthống nhất trong chủ đề của văn bản

3 Thái độ: Biết trân trọng những kỉ niệm êm đẹp, quí trọng thầy cô giáo

nhà trờng và bạn bè

Điều kiện giảng dạy

1 Giáo viên:

- Đọc sách giáo khoa, nghiên cứu tài liệu giảng dạy

- Đọc sách tham khảo: Bình giảng ngữ văn 8

- Tên thật là Trần VănNinh

- Ông làm nghề dạyhọc, viết văn và làm

- Các sáng tác của ông

có vẻ đẹp đằm thắm,tình cảm êm dịu

- Truyện ngắn "Tôi đihọc" in trong tập "Quêmẹ"- 1991

Cảm nhận của nhânvật tôi trên đờng tới tr-ờng

- Đoạn tiếp theo: Trớcsân trờng làng MĩLí đợc nghỉ cả

ngàyTâm trạng của nhânvật tôi lúc ở sân trờng

- Còn lại: Tâm trạngcủa nhân vật tôi khi ởtrong lớp học

Hỏi: Em có nhận xét

nh thế nào về thể loại

truyện ngắn này?

- Về thể loại: Đây làtruyện ngắn đợc viếtdới dạng hồi tởng kỉ

Hỏi: Kỉ niệm ngày

đầu tiên đến trờng của

Đó là lần đầu tiên tácgiả đợc cắp sách tới tr-ờng

Hỏi: Trong câu văn:

Con đờng này tôi đã

quen đi lại nhiều lần

nh trớcHỏi: Điều gì chứng tỏ

cậu bé đã có sự đổi

thay về nhận thức so

với ngày thờng

- Chi tiết: Cậu cảmthấy mình trang trọng,

- GV gọi một HS lên

bảng trả lời câu hỏi:

Hỏi: Đoạn văn vừa

- Sân trờng làng Mĩ Lírất đông ngời, ngờinào ăn mặc cũng đẹp,nét mặt tơi cời phấnkhởi

 Tình cảm của tácgiả

Hỏi: em có nhận xét

gì về đoạn văn này?

- Đoạn văn hoàn toànphù hợp với tâm lí trẻthơ, vụng về, lúngtúng

Hỏi: Hãy chỉ ra các

phép so sánh đợc thể

hiện trong đoạn văn?

- Phép so sánh đợc sửdụng khá sinh độngtheo diễn biến tâm lícủa nhân vật tôi

ý nghĩa: Miêu tả thậtsinh động hình ảnh vàtâm trạng các em nhỏlần đầu tiên tới trờngvới khát vọng baybổng

Hỏi: Đoạn văn diễn tả

Hỏi: Khi nghe ông

đốc gọi tên phải vào

đã lúng túng lại cànglúng túng hơn

 cử chỉ, ánh mắt, ýnghĩ, cảm giác

- GV cho HS đọc

đoạn văn cuối

? Vì sao trong khi xếp

hàng vào lớp, nhân

vật tôi lại cảm thấy

trong thời thơ ấu cha

lần nào thấy xa mẹ

nh lần này?

- Đây là bớc thay đổilớn trong cuộc đời củacậu bé: cảm nhận về

diều, chạy nhảy.

- Sự thay đổi trongnhận thức thể hiện cậu

em Họ chính là bàntay nâng đỡ, là ánhnắng, làn gió soi đờng

để cánh chim đợcmạnh dạn cất cánh

- Truyện không có cốttruyện mà theo dònghồi tởng của nhân vậttôi về ngày tựu trờng

? Truyện có ý nghĩa

nh thế nào?

ýnghĩa: Truyện là

cảm xúc mơn man đầyxúc động của mỗi ngờikhi sống dậy với kỉniệm tuổi thơ, ngày

đầu đến trờng.

? Vai trò của thiên

nhiên trong truyện có

tác dụng gì?

- Hình ảnh thiên nhiênmùa thu lá rụng, gió selạnh, bầu trời bàng bạcgợi không khí ngàykhai trờng thật dịu êm,man mác, lâng lângtrong lòng ngời

C Hớng dẫn học ở nhà

- Học bài, làm bài tập

- Chuẩn bị bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- H: Thế nào là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ?

Tiết 3: Môn: Tiếng Việt

Ngày soạn: tháng năm 2005

Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

* ổn định lớp, kiểm tra bài cũ

Hỏi: Em hãy nêu tên các dụng cụ học tập của mình? Phân loại theo từng nhóm

* Giới thiệu bài mới:

Vì từ này mang ý nghĩachung khái quát baohàm nghĩa của từ chim,thú, cá

? Giữa các từ thú và các

từ hơu, voi, từ nào nghĩa

hẹp hơn?

- Từ thú  nghĩa rộng

từ hơu, voi nghĩa hẹp

Hỏi: Từ nào đợc coi là

nghĩa rộng và từ nào đợc

coi là nghĩa hẹp?

- Khái niệm:

+ Từ ngữ nghĩa rộngkhi phạm vi nghĩa của

từ ngữ đó bao hàmphạm vi nghĩa của một

số từ ngữ

+ Từ ngữ nghĩa hẹp khiphạm vi nghĩa của từngữ đó bao hàm phạm

- GV cho HS làm bài tập II Luyện tập

- HS làm bài tập để rút

ra các nhận xét bổ sungBài tập 1:

y phục

- Các từ: áo: áo dài, áosơ mi; quần: quần dài,quần đùi

cửa sổ hót mấy tiếng rụt

rè rồi cất cánh bay cao

Bài tập vui (Bài tập ngữ

Tiết 4: Môn: Tập làm văn

Ngày soạn: tháng năm 2005

Tính thống nhất trong chủ đề văn bản

* ổn định tổ chức lớp

* Kiểm tra bài cũ

Em hãy nêu nội dung chính của văn bản "Tôi đi học"

* Bài mới:

GV yêu cầu HS nhìn lại

văn bản "Tôi đi học" của

Thanh Tịnh để trả lời câu

sự thay đổi lớn tronglòng tác giả

đạt

- GV cho HS phân tích

tính thống nhấy của chủ

đề văn bản "Tôi đi học"

Hỏi: Căn cứ vào đâu em

biết văn bản "Tôi đi học"

nói lên những kỉ niệm

của tác giả về buổi tựu

tr-ờng đầu tiên?

2 Tính thống nhất củachủ đề văn bản là gì?

- Căn cứ vào nhan đềcủa văn bản "Tôi đihọc" cho phép dự đoánvăn bản nói chuyện "tôi

đi học"

Hỏi: Hãy tìm các từ ngữ

thể hiện tâm trạng hồi

hộp, cảm giác bỡ ngỡ của

nhân vật tôi trong buổi

tựu trờng đầu tiên?

- Câu văn nhắc đến kỉniệm buổi tựu trờng

đầu tiên:

+ Hôm nay tôi đi học+ Hằng năm cứ vàomùa thu

+ Tôi quên thế nào đợc

+ Hai quyển vở trên taytôi bắt đầu thấy nặngHỏi: Hãy tìm các chi tiết

thể hiện sự thay đổi tâm

trạng của nhân vật "tôi"

trong buổi tựu trờng?

+ Tôi bặm tay ghì thậtchặt

- Sự thay đổi tâm trạngtheo trình tự

 Trên đờng đi

 Lúc đứng giữa sântrờng

 ở trong lớp họcHỏi: Qua tìm hiểu các

chi tiết thể hiện cảm

định, không xa rời haylệch lạc sang chủ đềkhác

Hỏi: Làm thế nào để viết

- Vấn đề: Tình cảm củacon ngời Sông Thao vớirừng cọ quê mình

Hỏi: Bài văn viết theo

+ Mối quan hệ của conngời với rừng cọ

Hỏi: Chủ đề của văn bản

này là gì?

Chủ đề: Tình cảm yêumến quê hơng SôngThao và rừng cọ quêmình của tác giả

Bài tập 2: HS đọc bài tập Bài tập 2:

* Tổng kết: GV khái quát nội dung đã học

* Hớng dẫn học ở nhà:

Dặn HS soạn bài: Trong lòng mẹ - Nguyên Hồng

H: Tâm trạng của bé Hồng trớc ngời cô ruột của mình?

H: Tâm trạng của bé Hồng khi gặp mẹ?

***********************************

Bài 2: Tiết 5: Trong lòng mẹ

(Nguyên Hồng)Ngày soạn: tháng năm 2005

A Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức:

a Văn: HS cảm nhận đợc nỗi đau bị hắt hủi của bé Hồng trong cảnh ngộ bị

mồ côi cha mẹ Tình yêu thơng mãnh liệt của chú bé dành cho ngời mẹ đáng

c Tập làm văn: Biết xác định, viết văn bản theo bố cục ba phần

3 Thái độ

a Văn: Cảm thông, chia sẻ với những số phận bất hạnh

b Tiếng Việt: Sử dụng đúng trờng từ trong văn cảnh

c Tập làm văn: Sử dụng văn bản đúng bố cục

Điều kiện giảng dạy:

1 Giáo viên:

- Đọc tài liệu về Nguyên Hồng: Truyện ngắn của Nguyên Hồng

Nguyên Hồng con ngời và giai thoạiBình giảng truyện "Trong lòng mẹ"

Kiểm tra bài cũ:

1 Văn: Văn bản "Tôi đi học" của Thanh Tịnh để lại cho em cảm xúc gì?

2 Tiếng Việt: Khi nào một từ ngữ đợc coi là nghĩa rộng? Khi nào một từ

? Dựa vào chú thích dấu

- Tên thật: NguyễnNguyên Hồng

- Quê ở : Nam Định

- Sáng tác của ông thểhiện sự bênh vực, yêuthơng với lớp ngời cùngkhổ

- Ông sáng tác ở các thểloại tiểu thuyết, kí, thơ

- 1996 đợc Nhà nớctặng giải thởng Hồ ChíMinh về Văn học nghệthuật

Hỏi: Thể kí có đặc điểm

gì?

ghi lại những chuyện cóthật đã xảy ra trongcuộc đời của con ngời

mà thờng đó là của tácgiả

Hỏi: Truyện gì đợc kể ở

trong đoạn truyện này?

- Bé Hồng bị ngời cô hắthủi vẫn một lòng mongchờ và yêu quí ngời mẹ

đáng thơng của mình

Hỏi: Quan hệ giữa bé

Hồng và tác giả ?

- Nhân vật bé Hồngchính là tác giả thời bé

Hỏi: Văn bản sử dụng

phơng thức gì?

- Sự đan xen giữa haiphơng thức tự sự và biểucảm

Hỏi: Truyện có mấy

- GV yêu cầu HS tái hiện

lại câu chuyện phần đầ1u

bà cô, không đợc yêuthơng hay bị hắt hủi

Hỏi: Hồng có thân phận

nh thế nào?

- Cô độc, tủi cực, luônkhao khát tình thơn yêu

Hỏi: Theo dõi cuộc đối

thoại em thấy giữa ngời

hiện lên qua những lời

nói điển hình nào với

đáng thơng của Hồng

Hỏi: Qua lời lẽ, ngôn

ngữ của bà cô ta cảm

- GV cho HS bình

thấy điều gì ở con ngời

+ Hai tiếng "em bé" màcô ngân dài thật ngọt,thật rõ quả nhiên đã

xoáy chặt lấy tâm canHồng

+ Giá nh những cổ tục

đã đầy đoạ mẹ tôi làmột vật nh hòn đá haycục thuỷ tinh, đầu mẫu

gỗ, tôi quyết về ngaylấy mà cắn, mà nhai,

Hỏi: Tại sao trớc lời nói

của bà cô Hồng chỉ im

lặng?

- Mối quan hệ cô - cháubiết đợc tâm địa của cô,dồn nén nỗi đau

Hỏi: Phơng thức nào đợc

thể hiện ở đoạn truyện

này? Tác dụng?

Phơng thức biểu cảm,thể hiện trực tiếp và gợicảm trạng thái tâm hồn

Hỏi: Đoạn Hồng và bà cô

trò truyện giúp em hiểu

gì về nội dung ở đoạn

truyện này?

 Tính cách giả dối,nhẫn tâm của ngời cô

nổi bật trong sự tơngphản với tính cách hồnnhiên chân thật, giàutình yêu thơng của béHồng

- Yêu cầu HS tái hiện lại

lên qua các chi tiết nào? - Mẹ tôi về một mình

đem rất nhiều qùa bánhcho tôi và em Quế

- Mẹ cầm nón vẫy tôi

- Mẹ không còm cõi, xơ

xác,

Hỏi: Trong cách gọi mẹ

tôi các chi tiết có ý nghĩa

nh thế nào?

- Đó là ngời mẹ củariêng bé Hồng thể hiệnkhát khao mong chờ củaHồng nay đã trở thành

Hỏi: Khác với lời gièm

pha của bà cô về mẹ

Hồng, với Hồng mẹ là

ngời nh thế nào?

- Ngời mẹ là trung tâmcủa mọi tình cảm gắn

bó (đó là ngời mẹ củariêng bé Hồng vừa thânthiết gắn bó mà không

có rắp tâm tanh bẩn nàochia cắt đợc), vừa đẹp

đẽ, cao quí đầy kiêuhãnh đáng để bé Hồng

+ Hành động+ Cảm nghĩ

- Yêu mẹ mãnh liệt

- GV cho HS khái quát

nội dung nghệ thuật

Hỏi: Em đọc đợc trong

III Tổng kết

- Một thân phận đaukhổ nhng tình yêu thơng

Hỏi: Tác giả đã sử dụng

Sử dụng các nhóm từcùng trờng nghĩa

Hỏi: Từ câu chuyện em

hiểu gì về nhà văn

Nguyên Hồng?

- Nguyên Hồng: giàutình yêu thơng cảmthông sâu với những sốphận bất hạnh

H: Tác dụng của trờng từ vựng?

Tiết 7: Tiếng việt: Trờng từ vựng

- Chỉ bộ phận của cơ thểcon ngời: mặt, mắt, da,

gò má, đùi, đầu, cánhtay, miệng

- Cơ sở : có đặc điểmchung về nghĩa

Hỏi: Trờng từ vựng là gì? - Trờng từ vựng là tập

hợp là tập hợp củanhững từ ít nhất một nétchung về nghĩa

- HS tìm trờng dụng cụ

đày đoạ mẹ tôi là một vật

nh hòn đá hay cục thuỷ

tinh, đầu mẫu gỗ tôi

Hỏi: Trờng hoạt động

* Lu ý:

a Một trờng từ vựng cóthể gồm nhiều trờng từvựng nhỏ hơn

b Một trờng từ vựng cóthể bao gồm những từkhác biệt nhau về từ loại:

Ví dụ: nhai, nghiến, cắn

 động từ

 trạng thái: nhai nhỏnhẻ, vội vàng

Ví dụ: ăn:  nhai nuốt  ăn hối lộ  ăn cắp Cho HS đọc các bài thơ

Ví dụ:

Cóc Bén Độngvật thuộc

Nòng nọc loàiếch nhái

Chuộc

d Dùng cách chuyển ờng từ vựng để tăng thêmtính nghệ thuật

tr Cho HS lên bảng làm Bài tập 5: theo nhóm

b Lạnh:

- Trờng thời tiết khí hậu

- Trờng trạng thái tâm lí

- Trờng nhiệt độ nhântạo

- Trờng chiến thuật thểthao

- Chuẩn bị bài: Bố cục

v¨n b¶n.

H: Bè côc v¨n b¶n lµ g×?

H: Mét v¨n b¶n gåm cãmÊy phÇn? §ã lµ nh÷ngphÇn nµo?

PhÇn 2: Häc trß theo

«ng kh«ng cho vµoth¨m

PhÇn 2: C«ng lao, tÝnhc¸ch, uy tÝn cña «ng ChuV¨n An

PhÇn 3: T×nh c¶m cña mäingêi víi «ng

bản "Tôi đi học" của

Các cảm xúc đợc sắp xếptheo thứ tự thời gian:

+ Cảm xúc trên đờng đếntrờng

+ Cảm xúc khi đứng giữasân trờng

+ Khi ở trong lớp học

2 Văn bản "Trong lòng

mẹ" của Nguyên Hồng

chủ yếu trình bày diễn

biến tâm trạng của cậu

- Tình thơng mẹ và thái độcăm ghét cực độ những cổtục đã đày đoạ mẹ mìnhcủa cậu bé Hồng khi nghe

bà cô cố tình bịa chuyệnnói xấu mẹ

- Niềm vui sớng cực độkhi gặp mẹ,

3 Khi tả ngời, vật, con

vật, phong cảnh, em sẽ

lần lợt miêu tả theo trình

tự nào?

3 - Theo trình tự khônggian (phong cảnh)

- Theo chỉnh thể bộ phận(tả ngời, vật)

Ngời thầy đạo cao đức

trọng Hãy cho biết cách

sắp xếp các sự việc ấy?

4 - Các sự việc nói về

ng-ời thầy tài cao

- Các sự việc nói thầy ChuVăn An là ngời có đạo

đức, đợc học trò kínhtrọng

Hỏi: Em hãy cho biết

cách bố trí sắp xếp nội

dung ở phần thân bài?

 Khi bố trí sắp xếp phầnthân bài phụ thuộc vàotừng kiểu văn bản, chủ đề

và ý đồ giao tiếp của ngờiviết Thờng theo trình tựthời gian, không gian, theo

sự phát triển của mạchtruyện

-GV cho HS làm bài tập Bài tập 1:

b Trình bày theo trình tựthời gian: về chiều, lúchoàng hôn.

c Hai luận cứ đợc sắp xếptheo tầm quan trọng củachúng đối với luận điểmcần chứng minh

- GV cho HS nhận xét

- Chốt nội dung đã học

Bài tập 2, 3 GV cho HS vềnhà làm

a Văn: Trân trọng ở sức sống bản chất đẹp đẽ của chị Dởu

b Tập làm văn: Làm bài tự giác, có hiệu quả

Điều kiện dạy học

1 Giáo viên:

- Đọc t liệu "Tắt đèn" - Ngô Tất Tố

- Tài liệu nói về tác phẩm

Kiểm tra bài cũ

- Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi ở trong lòng mẹ

- Ông nổi tiếng ở nhiềulĩnh vực: Báo chí, sángtác văn học

- Đợc gọi là "nhà văn củanông dân"

- Tác phẩm: Sáng táctrong tập "Tắt đèn" 1973

đợc Vũ Trọng Phụng gọi

là "Thiên tiểu thuyết cóluận đề xã hội "

- GV cho HS đọc văn bản

chú ý ở mẫu đối thoại

giữa chị Dậu và tên cai

lệ và ngời nhà lí trởng

- Thể hiện t tởng của vănbản : có áp bức, có đấutranh

Hỏi: Nhân vật trung tâm

của đoạn trích là ai?

- Nhân vật trung tâm:

Chị DậuHỏi: Đoạn trích này có

thể phân tích theo hớng

nào?

- Phân tích theo 2 tuyếnnhân vật: Chị Dậu, têncai lệ

Hỏi: Trong đoạn trích ta

thấy chị Dậu có gia cảnh

nh thế nào?

1 Chị Dậu:

- Gia cảnh: nghèo khổ,

đáng thơng, chồng ốm, phải bán con, bán chó, bán hai gánh khoai lấy tiền nộp su thuế cho chồng

- Anh Dậu bị bắt, đánh

đập

- Tiếng trống thúc su thuế cứ dồn dậpHỏi: Trong tình cảnh ấy

Hỏi: Tác giả đã sử dụng

đất biện pháp nghệ thuật

gì để thể hiện ở đoạn

trích? Tác dụng?

- Nghệ thuật: Tơng phản

đối lậpHình ảnh tần tảo, dịuhiền tình cảm gia đình,làng xóm ấm áp ><

không khí căng thẳngtrong tiếng trống, tiếng

Chị biết chồng mình là

kẻ cùng đinh, thấp cổ bé họng

Vốn tính quen nhẫn

nhục, chị chỉ biết van xinthật lễ phép.`

Hỏi: Thái độ, lời nói của

chị Dậu có sự thay đổi

 Nguyên nhân : Sự chịu

đựng của chị Dậu đã điquá giới hạn: thế tức nớcHỏi: Em có nhận xét gì

về cách lựa chọn các chi

tiết để khắc hoạ hình ảnh

chị Dậu?

- Nghệ thuật: Lựa chọnchi tiết, hình ảnh điểnhình về cử chỉ, hành

Hỏi: Hãy nêu những nét

nổi bật trong tính cách

của chị Dậu?

- Chị Dậu: Dịu dàng,cứng cỏi trong ứng xử+ Giàu tình yêu thơng

+ Tiềm tàng tinh thần phản kháng

+ Nó làm với kĩ thuật thành thạo và sự say mê

Hỏi: Hãy chỉ ra lời nói,

hành động và cử chỉ của

tên cai lệ khi đến thúc su

thuế ở nhà chị Dậu?

Cho HS quan sát bảngphụ:

- Ngôn ngữ: thét, quát,chửi, mắng

- Cử chỉ: hầm hè

- Cử chỉ, hành động: Sầm

sập tiến vào, trợn ngợchai mắt, giật phắt cáithừng, sầm sập chạy tới,bịch mấy cái, tát cái bốp,sấn đến, nhảy vào.

- Thái độ: Bỏ ngoài taimọi lời xôn xao, chẳngmảy may động lòng

Hắn là một công cụ bằngsắt vô tri, vô giác

Hỏi: Đoạn cai lệ bị chị

Dậu ấn giúi ra ngoài cửa

 Bản chất chỉ quen bắt nạt ngời thấp cổ bé họng,yếu bé, cam chịu

Hỏi: Em có nhận xét gì

về cách khắc hoạ nhân

vật tên cai lệ?

- Nghệ thuật: có sự kếthợp các chi tiết điển hình

Hỏi: Hãy chỉ ra nghệ

thuật ở đoạn trích?

- Nghệ thuật: Tơngphản , đối lập

GV hớng dẫn HS tổng

kết bài

Hỏi: Qua chơng XVIII

giúp em hiểu gì về xã hội

Hỏi: Tại sao Nguyễn

Tuân lại cho rằng với

thuật ở chơng này? phơng thức tự sự với

miêu tả và biểu cảm thểhiện đặc sắc ở cách lựachọn chi tiết hình ảnh,ngôn ngữ điển hình

- Nghệ thuật tơng phản ở

2 tuyến: nhân vật  nổi bật chủ đề tác phẩm

GV ra câu hỏi cho HS

Hỏi: Theo em thờng ta

dựa vào dấu hiệu nào để

nhận diện đoạn văn?

- Dấu hiệu: Viết hoa lùivào đầu dòng và dấuchấm câu xuống dòng

Hỏi: Đoạn văn là gì? - Định nghĩa: Đoạn văn

là đơn vị trực tiếp tạonên văn bản

- Về hình thức: Viết hoalùi vào đầu dòng

- Về nội dung: Thờngbiểu đạt một ý tơng đốihoàn chỉnh

- GV chốt:

Đoạn văn là đơn vị trên

câu có vai trò quan

trọng trong việc tạo lập

Hỏi: Các câu trong đoạn

văn có liên qua gì đến từ

chủ đề?

- Các câu trong đoạnvăn đều thuyết minhcho đối tợng: Ngô TấtTố

Hỏi: Hãy chỉ ra câu

mang tính chất khái

quát ở đoạn văn 2?

- Câu mang tính chấtkhái quát cho cả đoạn:

"Tắt đèn" là tác phẩmtiêu biểu nhất của Ngô

lần nhằm duy trì đối ợng đợc nói đén trong

t-đoạn văn

- Câu chủ đề: Mang nộidung khái quát nhất chocả đoạn văn, thờng ngắnngọn, đầy đủ hai thànhphần CN- VN

Hỏi: Câu chủ đề thờng

Hỏi: Hai đoạn văn trên

cách trình bày ý của hai

đoạn văn có gì khác

nhau?

- Đoạn 1: Không có câuchủ đề mà cỉ có từ chủ

Hỏi: ở đoạn 1 yếu tố nào

duy trì đối tợng trong

 câu khái quát

 Đoạn văn quy nạp

- GV chốt

Các câu trong đoạn văn

có nhiệm vụ triển khai

chỗ trình bày ý đợc diễn đạt bằng 1

đoạn văn

HS đọc bài tập 2 Bài tập 2:

- Đoạn văn a: đoạn văndiễn dịch

- Đoạn văn b: đoạn vănsong hành

- Đoạn văn c: đoạn vănsong hành

Bài tập 4: GV cho HS vềnhà làm

- Nắm vững cách trình bày nội dung đoạn văn

- Chuẩn bị cho tiết làm bài kiểm tra tập làm văn: Bài số 1

****************************

Tiết 11, 12: Tập làm văn: Bài viết số 1

Ngày soạn: tháng năm 2005

1 Kiểu bài: văn tự sự

2 Mục đích: Ôn lại kiểu bài tự sự đã học ở lớp 6 có kết hợp với kiều bài

biểu cảm đã học ở lớp 7

- Luyện viết bài văn và đoạn văn

3 Yêu cầu: Làm tại lớp (2 tiết)

4 Đề bài: GV ghi đề lên bảng

Kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học

Lu ý: - Xác định ngôi kể

- Xác định trình tự kể: + Thời gian, không gian

+ Diễn biến của sự việc

+ Diễn biến của tâm trạng

- Xác định cấu trúc văn bản: 3 phần, dự định phân đoạn và cáchtrình bày các đoạn

- Thực hiện các bớc tạo lập văn bản

5 Học sinh làm bài tập nghiêm túc, trật tự

6 GV thu bài, nhận xét giờ kiểm tra

- Thấy đợc lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao (thể hiện qua nhânvật ông giáo) thơng cảm, xót xa và trân trọng đối với ngời nông dân nghèo khổ

- Kĩ năng đọc diễn cảm thay đổi giọng điệu thể hiện tâm trạng các nhân vậtkhác nhau trong truyện.

b Tiếng việt:

- Có ý thức sử dụng từ tợng hình, từ tợng thanh để tăng thêm tính hình tợng,tính biểu cảm trong giao tiếp

c Tập làm văn:

Viết đợc các đoạn văn liên kết mạch lạc, chặt chẽ

3 Thái độ:

a Văn: Cảm thông, chia sẻ trớc những số phận bất hạnh nh Lão Hạc

b Tiếng Việt: Sử dụng từ tợng hình, từ tợng thanh để đạt hiệu quả tronggiao tiếp

c Tập làm văn: Có ý thức viết đoạn văn chặt chẽ, hợp lý

* Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Chuẩn bị chân dung Nam Cao nếu có

- T liệu về nhà văn Nam Cao

- Có thể cho HS tham khảo truyện (phim) Làng Vũ Đại ngày ấy

- Bình giảng văn học

- Soạn giáo án

2 Học sinh:

- Đọc toàn bộ truyện ngắn Lão Hạc, tóm tắt ngắn ngọn nội dung

- Soạn bài theo câu hỏi hớng dẫn

* Kiểm tra bài cũ:

1 Văn:

Qua đoạn trích "Tức nớc vỡ bờ" giúp em hiểu gì về nhân vật chị Dậu?

- Em hiểu gì về nhan đề : "Tức nớc vỡ bờ"

- Là nhà văn hiện thựcxuất sắc trớc CM

Sở trờng viết truyệnngắn, truyện dài thấm

đẫm giá trị hiện thực và

nhân đạo.

- Đề tài chính là ngờinông dân và trí thức

- Tác phẩm:

Lão Hạc là truyện ngắntiêu biểu viết về ngờinông dân, đăng báo lần

+ gia cảnh của Lão Hạc

+ Lão Hạc gửi gắm nỗi

niềm của mình vào con

vật? Ai là nhân vật trung

tâm? Vì sao?

- Có 2 nhân vật: LãoHạc, ông giáo

- Lão Hạc là nhân vậtchính

Chuyện xoay quanh cảnh

đời khốn khó và cái chết

đáng thơng tâm của lãoHạc

Hỏi: Truyện đợc kể theo

ngôi thứ mấy?

- Ngôi thứ nhất: ông giáo

(xng tôi)Hỏi: Với truyện ngắn

này ta nên có hớng phân

tích nh thế nào?

Hớng phân tích:

- Diễn biến tâm trạngcủa Lão Hạc quanhchuyện bán con Vàng

- Cái chết của Lão Hạc

- Thái độ và suy nghĩ củanhân vật tôi về cái chếtcủa Lão Hạc

- GV nên khái quát phần

đầu nội dung câu

chuyện để liền mạch nội

dung phân tích

Hỏi: Lão Hạc và con

Vàng có mối liên quan

nào?

2 Phân tích:

a Diễn biến tâm trạngcủa Lão Hạc quanhchuyện bán con Vàng

- Lão Hạc rất yêu quícon Vàng gọi nó là cậuVàng

 Đây là kỉ vật ngời contrai để lại cho lão

- Lão coi con Vàng nhvật thân trong gia đình

- Mọi niềm vu, nỗi buồn,nỗi nhớ ngời con trai lão

đều tâm sự với nó

Gọi con, cháu xng ông

Hỏi: Tại sao Lão Hạc lại

- Nghỉ đến con trai: lãomuốn giữ lại vờn, khôngmuốn phiền luỵ với ai

 Bắt nguồn từ lòng

th-ơng con sâu sắc của một

ngời cha nhân hậu, giàulòng tự trọng.

Hỏi: Quyết định bán con

Vàng với lão Hạc có dễ

dàng không?

- Quyết định bán cậuVàng đối với lão Hạckhông dễ dàng chút nào:

+ ý định ấy đã có nhiềulần

+ Nó gắn liền với cuộcsống của lão

Hỏi: Lão có tâm trạng

nh thế nào khi bán cậu

Vàng?

- Tâm trạng: Đau đớn,cảm thấy ăn năn, daydứt

Cho rằng đó là việc làmkhông phải, có tội

Hỏi: Em có nhận xét gì

về cách sử dụng từ ngữ,

hình ảnh ở đoạn này?

(Chi tiết nào khắc hoạ rõ

nhất tâm trạng của lão

Hạc)

- Sử dụng một loạt nhữnghình ảnh, từ ngữ thể hiệnthái độ của lão Hạc:

+ Cố làm ra vẻ vui vẻ,

c-ời nh mếu+ Mắt ông ầng ậc nớc

+ Mặt đột nhiên co rúmlại, đầu nghẹo, miệngmếu nh con nít

 Sử dụng từ tợng thanh,tợng hình để lột tả sự đau

đớn, xót xa, thơng tiếccủa một con ngời giàutình thơng, lòng nhânhậu

- GV đa ra câu hỏi đề

HS thảo luận

Hỏi: Tại sao lại cảm

thấy đau đớn khi bán

GV cho HS thảo luận

qua bài tập trắc nghiệm

ở bảng phụ

Thể hiện nỗi buồn bấtlực sâu sắc của ngờinông dân trớc hiện tại vàtơng lai mù mịt, vô

vọng

- GV chuyển ý: Việc lão Câu nói mang đầy tính

Hỏi: Qua vịêc lão Hạc

nhờ ông giáo, em hiều gì

về mục đích của lão?

1 Cái chết của lãoHạc:

- Lão trình bày côngviệc một cách vòng vo,dài dòng: Lão khó nói Côn

g việc hệ trọng Trìn

h

độnóină

ngcủalãohạnchế

 Mục đích lão muốnnhờ ông giáo ngời cóchữ nghĩa, đợc mọi ng-

ời nể trọngHỏi: Trong lời nói của vợ

ông giáo, thị cho rằng lão

- Xét về góc độ kháchquan: Việc lão nhịn ăn,

- Lão Hạc một ngờihay suy nghĩ, tỉnh táo,

có lòng tự trọng cao

 Cái chết của lão Hạc

đã có trong tính toáncủa lão:

- Lão bình tĩnh chủ

động cho cái chết củamình

- Chỉ có cái chết mớigiúp lão giải quyết mọikhúc mắc của mình

 Những điều lão nhờcậy ông giáo thật chu

đáo

Hỏi: Em hiểu gì về cái

chết của lão Hạc?

- Lão Hạc chọn cáichết của mình một cáchdữ dội, bất ngờ

Ăn bã chó: Lão vật vã,

đầu tóc rũ rợi, quần áoxộc xệch, hai mắt longlên sòng sọc

Hỏi: Tác giả đã sử dụng

từ ngữ nh thế nào để lột

tả điều này? Tác dụng

- Sử dụng một loạt từ ợng hình để lột tả, cựctả một cái chết dữ dội

- Lão đã hai lần lựachọn cái chết:

Cái chết thứ nhất: Đau

đớn về tinh thầnCái chết thứ hai: Đau

- HS đọc phần thái độ

của ông giáo

Hỏi: Nhân vật tôi có thái

độ nh thế nào khi nghe

lão Hạc kể chuyện?

c Thái độ của ông giáoqua cái chết của lãoHạc:

- Ông giáo trờng t:

sống mòn mỏi, bế tắc,giàu tình thơng, lòng tựtrọng

- Ngời gần gũi với lãoHạc

Khi nghe lão Hạc kểchuyện, nhờ vả nhânvật tôi cha thực sự hiểu

đợc ý nghĩa của việclão Hạc nhờ cậy

Hỏi: Khi nghe bảo lão

Hạc nói: "Tôi đã liệu đâu

vào đấu!"

Nhân vật tôi đã có thái

độ ra sao?

- Cảm động về sự lotoan của lão: Một ngờicha thật sự chu đáo

Hỏi: Khi nghe mụ vợ nói

về lão Hạc "một con ngời

gàn dở" Ông giáo có ý

nghĩ nh vậy không? Chi

tiết?

- Cảm thấy thông cảmcho ý nghĩ của vợ nhngkhông giận lão mà tìmcách giúp lão

Chi tiết: "Chao ôi! Đốivới những ngời xungquanh ta "

 Thể hiện một trí línhẹ nhàng, trọng tráchnhìn nhận, suy nghĩ vềmột con ngời

Hỏi: Em hiểu gì về câu

nói của lão: "Cuộc đời

quả thật cứ mỗi ngày một