văn 7 hay

Đ1: Từ đầu … “Cũng nên đi ngủ sớm”  Những ý nghĩa và cảm xúc của người mẹ khi nhìn đứa con ngủ say, trong đêm trước ngày khai trường Đ2: “Mẹ lên giường và trằn trọc » đến « cả hàng d

2 Kiểm tra bài cũ

-> Kiểm tra sự chuẩn bị của HS (SGK…)

- Thế nào về văn bản “Nhật dụng”

? Kể tên những văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6?

- GV: Giới thiệu nội dung văn bản nhật dụng 7; là những vấn đề về quyền trẻ em, nhà trường, phụ nữ, văn hóa, giáo dục

3 Dạy bài mới:

-> Vào bài: Gợi lại kỉ niệm ngày khai trường đầu tiên vào lớp 1 của mỗi học

sinh Bằng bài hát “Ngày đầu tiên đi học” -> Ngày khai trường hàng năm đã trở thành ngày hội của toàn dân Bởi ngày đó bắt đầu một năm học mới với bao mơ ước, bao điều mong đợi trước mắt các em Không khí ngày khai trường thật náo nức với tuổi thơ của chúng ta Còn các bậc làm cha làm mẹ thì sao ? Họ có những tâm trạng gì trong ngày ấy ? Bài Cổng trường mở ra mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu được điều đó

? Giáo dục có vai trò như thế nào đối với I Giới thiệu tác giả -

xã hội, với người dân VN

? Hoàn cảnh ra đời của văn bản

- Là bài báo của Lý Lan in trên báo “yêu

GV: Tự sự là kể người, kể việc biểu cảm

là bộc lộ trực tiếp cảm xúc của con người

? Theo em“ Cổng trưởng mở ra” thuộc

kiểu văn bản nào?

? Phương thức biểu đạt chính của văn

? Văn bản có sự việc không ? có cốt

truyện không ? vì sao ?

Vb ít sự việc, chi tiết, không có cốt

truyện, chủ yếu là tâm trạng người mẹ

Tác phẩm được viết theo dòng cảm xúc

của lòng mẹ với con yêu

Qua độc thoại nội tâm của người mẹ hiền

Thời gian vào đêm trước ngày khai

trường

Đó là tâm trạng gì

( Tâm trạng của người mẹ trong đêm

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

ĐọcNgheGiải thích

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Suy nghĩ Trả lờiGhi vở

văn bản.

- Giáo dục có vai trò to lớn đối với sự phát triển của xã hội Ở VN ngày nay, giáo dục đã trở thành sự nghiệp của toàn

xã hội

- Là bài báo của Lý Lan

in trên báo “yêu trẻ”, số

166, thành phố HCM, 1/9/2000

- Cổng trường mở ra là văn bản nhật dụng đề cập tới những mối quan hệ giữa gia đình, nhà trường

và trẻ em

II

Đọc, hiểu chú thích, thể loại:

- Thể loại: Văn bản nhật dụng

- Phương thức biểu đạt: biểu cảm

không ngủ trước ngày khai trường lần

đầu tiên của con)

? Văn bản chia làm mấy đoạn?

Đ1: Từ đầu … “Cũng nên đi ngủ sớm”

 Những ý nghĩa và cảm xúc của người

mẹ khi nhìn đứa con ngủ say, trong đêm

trước ngày khai trường

Đ2: “Mẹ lên giường và trằn trọc » đến

« cả hàng dặm sau này » hồi tưởng của

người mẹ về kỉ niệm ngày khai trường

đầu tiên của mình

- Đọc còn lạ : Người mẹ hình dung

những điều sẽ nói với con để khích lệ và

nhắn nhủ con trong ngày khai trường

sớm mai

Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết văn

bản.

? Hãy tìm những chi tiết miêu tả dứa con

vào đêm trức ngày khai trường

Hăng hái dọn dẹp đồ chơi…Háo hức

như trước đây vào đêm trước ngày sắp đi

chơi xa

Ý thức được: Ngày mai thức dậy cho kịp

giờ

Cảm nhận được sự quan trọng của ngày

khai trương : qua việc chuẩn bị đồ dùng

sách vở, quần áo mới

Nằm ngủ ngon lành: dễ dàng như uống

một li sữa, ăn một cái kẹo

Gương mặt thanh thoát của con tựa trên

gối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng

chúm chím lại như mút kẹo

? Nhận xét tâm trạng của đứa con

? Em có nhận xét gì về cách miêu tả tâm

trạng trẻ thơ của tác giả?

? Khi con dọn đồ chơi mẹ đã làm gì

- Trìu mến quan sát những việc làm của

TìmTrả lờiNhận xét

Tìm

Trả lờiNhận xét

Nhận xétGhi vở

- Bố cục: 2 đoạn

II Tìm hiểu văn bản: 1.Tâm trạng của người con

Hồn nhiên, ngây thơ, háo hức và sự lớn lên để sẵn sàng đón nhận một bước ngoặt khi ngày mai

là ngày khai trường đầu tiên

2 Tâm trạng của người

cậu học trò ngày mai vào lớp một

- Vỗ về con ngủ, xem lại những thứ đã

chuẩn bị cho con ngày đầu tiên đến

Làm những công việc riêng của mình

hay dọn dẹp nhà cửa, dọn đồ chơi cho

con, sắp xếp nhà cửa ngăn nắp

? Nhưng hôm nay tâm trạng người mẹ

như thế nào

Suốt ngày không tập trung được vào việc

gì cả

Tối đến sau khi buông mùng ém góc, đắp

mềm nằm ngủ, rồi người mẹ “không biết

làm gì nữa”

mẹ cũng không định làm những công

việc tối nay Nhìn con ngủ một lát, rồi

mẹ đi xem lại những thứ đã chuẩn bị cho

con Mẹ tự bảo mình cũng nên đi ngủ

sớm

? Qua các chi tiết đó cho ta thấy người

mẹ đang có cảm xúc gì

Cảm xúc nôn nao, hồi hộp, xao xuyến

? Khi lên giương nằm người mẹ có ngủ

tin là con sẽ không bỡ ngỡ trong ngày

đầu năm học mới vì ba năm về trước, hồi

mới lên ba, con đã vào lớp mẫu giáo, giờ

đây trước ngày lễ khai giảng, “con đã

làm quen với bạn bè và cô giáo mới, đã

tập xếp hàng, tập đi, tập đứng để chuẩn

bị cho buổi lễ khai giảng long trọng này”

Nhận xét

Suy nghĩTrả lời

Nhận xétGhi vở

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

TìmTrả lời

Nhận xét

TìmTrả lời

mẹ.

* Trìu mến quan sát những việc làm của cậu học trò ngày mai vào lớp một

- Vỗ về con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con ngày đầu tiên đến trường

-> Những tình cảm dịu

ngọt người mẹ dành cho con

* Tâm trạng của người

mẹ vào đêm không ngủ được :

“ mẹ tin đứa con mẹ lớn rồi ” Sự chuẩn

bị cho con trước ngày khai trường, mẹ đã

“chuẩn bị chu đáo” Chẳng con điều gì

phải lo lắng nữa, nhưng mẹ vẫn không

ngủ được

-> Không phải vì lo lắng cho con, mà tin

ở con

? Vì sao mẹ lại có tâm trạng như vậy

? Rồi không ngủ được người mẹ nghĩ

đến điều gì

Người mẹ xúc động nhớ lại bao kỉ niệm

sâu sắc thời thơ ấu và suy nghĩ triền

miên:

+ Tiếng đọc bài trầm bổng của mẹ, của

các bạn nhở ngày xưa, đêm nay lại vang

bên tai me: hằng năm dài và hẹp

+ Mẹ muốn khắc sâu ghi vào lòng con về

cái ngày: hôm nay tôi đi học

+ Với mẹ ấn tượng về ngày khai trường

đầu tiên là rất sâu đậm

+ Mẹ nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng

bà ngoại khi đi gần tới ngôi trường, nỗi

chơi vơi, hoảng hốt khi cổng trường

đóng lại, mà bà ngoại cứ đứng ngoài

cánh cổng

? Qua các chi tiết trên cho thấy người

mẹ có tâm trạng gì

? Vì sao những kỷ niệm ấy lại hiện ra

trong đêm trước ngày khai trường của

con?

> người mẹ yêu con vô cùng

Ở phần tiếp theo chúng ta thấy người mẹ

chuyển sang một nét tư duy về ngày khai

cam kết rằng: “ Không có ưu tiên nào lớn

hơn ưu tiên giáo dục trẻ cho tương lai”

Chính sách về giáo duc nhà nước điều

chỉnh kịp thời, vì ai cũng thấy sâu sắc

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Nhận xétGhi vở

- Suy nghĩ về việc làm cho ngày đầu tiên con đi học thật có ý nghĩa

-Hồi tưởng lại kỉ niệm sâu đậm, không thể nào quên của bản thân

-> Rạo rực, bâng khuâng

* Từ câu truyện về ngày khai trường ở Nhật, suy nghĩ về vai trò của giáo

rằng” mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh

hưởng tới cả một thế hệ mai sau, và

Đều là ngày lễ lớn được Đảng, Nhà

nước và toàn dân quan tâm

? Phần cuối của văn bản nói lên tâm

trạng và ý nghĩa gì về ngày mai của mẹ

Ngày mai buông tay ra ”

? Nhận xét về cử chỉ đó

- Cử chỉ ấy vừa yêu thương, chăm sóc,

vừa tin cậy, tin tưởng

? Khi buông tay ra người mẹ nói gì với

con

“ đi đi con mở ra”

? Em có nhận xét về ý nghĩa của văn

- Đây là câu văn hay nhất trong bài

- Mẹ tin tưởng và khích lệ con: “can đảm

lên ” đi lên phía trước cùng bạn bè lứa

tuổi

GV: Như con chim non ra ràng,, rời tổ

chuyển cành sẽ tung cánh bay vào bầu

trời bao la, đứa con của mẹ cũng vậy,

bước qua cánh cổng kia là một thế giới

kì diệu sẽ mở ra

? Theo em thế giới kì diệu là điều gì

? Có phải người mẹ đang nói trực tiếp

với con không

? Theo em, người mẹ đang tâm sự với

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Suy nghĩTrả lời

xã hội và đất nước thơ

- Cử chỉ ấy vừa yêu thương, chăm sóc, vừa tin cậy, tin tưởng

- Mẹ tin tưởng và khích

lệ con

- Thế giới kì diệu ấy là

cả một chân trời văn hóa, khoa học bao la, tư tưởng, đạo đức và những

( Người mẹ nói một mình, giọng độc

thoại là giọng chủ đạo của văn bản Nhân

vật là nhân vật tâm trạng, nhân vật trữ

tình Người mẹ không trực tiếp nói với

người con hoặc với ai cả Người mẹ nhìn

con ngủ, như tâm sự với con nhưng thật

ra là đang nói với chính mình, đang tự ôn

lại kỷ niệm của riêng mình.)

? Cách viết này có tác dụng gì

 Cách viết này làm nổi bật được tâm

trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm,

những suy nghĩ sâu kín của bà mẹ mà

đôi khi khó nói ra bằng những lời trực

tiếp

? Em thấy người mẹ trong bài là người

mẹ như thế nào? Cảm nghĩ của em?

GV: Có thể khẳng định: Mọi nhân tài

xưa nay đều được vun trồng trong thế

giới kì diệu đó Tác giả miêu tả tâm trạng

người mẹ cũng rất tinh tế, chính xác Đó

là tâm trạng của hầu hết những người

cha người mẹ yêu con trước những việc

quan trọng của cuộc đời con

? Văn bản cổng trường mở ra sử dụng

hình thức lời nói của ai với ai

? Nhận xét về ngôn ngữ trong văn bản

? Nêu nội dung vủa văn bản

Trả lờiGhi vở

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Nhận xétTrả lờiGhi vở

Suy nghĩGhi vở

tình cảm mới, con người mới, quan hệ mới, sẽ đến với con như tình thầy trò,

bè bạn,… mà nhà trường đem lại cho em

- Nhà trường có vị trí quan trọng đối với sự phát triển của thế hệ trẻ

và phát triến của đất nước

=> Là người mẹ sâu sắc, tình cảm mẹ thương con,

tế nhị, hiểu biết và niềm

hy vọng về tương lai học hành tốt đẹp của con

IV Tổng kết:

Nghệ thuật

- Lựa chọn hình thức tự bạch như những dòng nhật kí của người mẹ nói với con

- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm

Nội dung:

- Văn bản thể hiện tấm lòng, tình cảm của người

mẹ đối với con, đồng

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Đọc

thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mối con người

Tại sao mẹ lại nghĩ tới ngày khai trường ở Nhật Bản?

câu kết : “đi đi mở ra”

a Người mẹ muốn nhắn gửi những gì với con qua câu nói đó

b Theo em, thế giới kì diệu mà nhà trường mở ra là gì

6 Viết một đoạn văn khoảng 10 dòng ghi lại suy nghĩa của bản thân về ngày khai trường đầu tiên

Soạn văn bản : Mẹ tôi

- Sơ giản về Et-môn-đô đơ A-mi-xi.

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kĩ năng.

- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha ( tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đến trong bức thư

2 Dạy bài mới: Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao,

thiêng liêng và cao cả, nhưng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết được điều

đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản “Mẹ tôi” sẽ cho

ta 1 bài học

? Trình bày ngắn gọn những hiểu biết của em về

tác giả?

GV bổ sung:

Cuộc đời hoạt động, cuộc đời văn chương là 1

Tình yêu thương & hạnh phúc của con người là

lí tưởng cảm hứng sáng tác văn chương của ông

kết tinh thành một chủ nghĩa nhân văn lấp lánh

? Em biết gì về tác phẩm “Những tấm lòng cao

cả ” của tác giả ?

Những tấm lòng cao cả là tác phẩm nổi tiếng

Trình bàyGhi vở

nhất trong sự nghiệp sáng tác của ông Cuốn

sách gồm nhiều mẩu chuyện có ý nghĩa giáo dục

sâu sắc, trong dó, nhân vật trung tâm là một

thiếu niên, được viết bằng một giọng hồn nhiên,

trong sáng

? Xuất xứ của đoạn trích

GV: hướng dẫn HS đọc: Giọng chậm rãi, tình

cảm, tha thiết và nghiêm

( Mang tính chuyện nhưng được viết dưới hình

thức bức thư ( qua nhật ký của con)

? Theo em, bài văn chia làm mấy phần ? Đó là

những phần nào? Nội dung chính của từng

phần

- Phần 1: phần 1 là lời kể của En –ri –cô : vì sao

bố viết thư? Viết thư nhằm mục đích gì? Cảm

xúc của En ri cô

- Phần 2 : là toàn bộ bức thư của người bố gửi

cho con trai là En-ri-cô Bố nghiêm khắc và kiên

quyết phê phán hành động vô lễ của En-ri-cô với

mẹ, chỉ cho En-ri-cô thấy những công ơn sâu

nặng và tình thương bao la của mẹ hiền, khuyên

con phải thành khẩn xin lỗi mẹ

? Em hãy nêu đại ý của văn bản

- Người bố góp ý và nói với con phải lễ độ phải

biết ơn với mẹ

? Em hãy tóm tắt nội dung chính của văn bản.

* Tóm tắt: En-ri-cô ăn nói thiếu lễ độ với mẹ

Bố biết chuyện, viết thư cho En-ri-cô với lời lẽ

vửa yêu thương vừa tức giận Trong thư, bố nói

về tình yêu, về sự hi sinh to lớn mà mẹ đã dành

cho En-ri-cô…Trước cách ứng xử khéo léo và tế

nhị nhưng kiên quyệt, gay gắt của bố, En-ri-cô

Trả lời

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

ĐọcNghe

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Suy nghĩ Trả lờiGhi vở

Tóm tắt

2 Tác phẩm: Văn bản “Mẹ tôi” trích trong tác phẩm “ Những tấm lòng cao cả” 1886

II Đọc, hiểu chú thích, bố cục, thể loại.

- Thư từ - biểu cảm

- Bố cục: 2 phần

- Người bố góp ý và nói với con phải lễ

độ phải biết ơn với

mẹ

vô cùng hối hận.

- Gọi học sinh đọc lại chú thích sách giáo khoa

- GV: giải thích từ: Khổ hình (hình phạt nặng

nề, tàn nhẫn, làm đau đớn kéo dài); Vong ân bội

nghĩa (quên ơn, phản lại đạo nghĩa); Bội bạc

(phản lại người tốt, người từng có ơn, từng giúp

đỡ mính)

? Nguyên nhân nào khiến người cha viết thư cho

con

« Sáng nay, lúc cô giáo đến thăm, khi nói với

mẹ, tôi có nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ »

? Trước lời vô lễ độ đó người bố có thái độ gì

? Để dạy dỗ con trai mình ông bỗ đã dùng hình

thức nào

- Viết thư

? Em hãy cho biết tại sao ông không chọn cách

nói trực tiếp mà lại viết thư

- Trong cuộc sống, việc góp ý cho người khác

có nhiều cách : góp ý trực tiếp, tranh luận, viết

thư,, nhờ người khuyên giải ở đây tác giả chọn

hình thức viết thư Cách góp ý này hoàn toàn

hợp lí vì ba lẽ :

+ Bố để cho con trai có điều kiện bình tĩnh lắng

nghe ý kiến và biết được thái độ của bố

+ Bảo đảm sự kín đáo, tế nhị, chỉ người nói và

người nghe không bị mất lòng ự trọng, không bị

rơi vào tình trạng tự ái khi bị góp ý

+ Người con, sau khi đọc thư, có thời giờ suy

nghẫm về hành vi của mình để sửa chữa

? Mục đích bố viết thư để làm gì

- Cảnh cáo cậu con trai, vì bố cho rằng đứa con

đã vô lễ với mẹ, thiếu kính trọng mẹ, xúc phạm

đến danh dự bố mẹ, trước mặt người ngoài,

người đó lại là cô giáo Vị khắc quý đến thăm

gia đình

? Những chi tiết nào miêu tả thái độ của người

cha trước sự vô lễ của con?

- Trước mặt cô giáo , con đã thiếu lễ độ với mẹ

- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào

tim bố vậy

? Vì sao người bố lại cảm thấy Sự hỗn láo của

Giải thích

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Suy nghĩTrả lời

Suy nghĩ Trả lờiGhi vởTìm

III Tìm hiểu văn bản

:

1 Thái độ của người cha trước lỗi lầm của con.

- Hoàn cảnh viết thư: En-ri-cô nhỡ thốt ra lời thiếu lễ độ với mẹ khi cô giáo đến nhà

con như một nhát dao đâm vào tim

-> Tức giận, đau đớn vì con hư, tủi nhục vì bố

mẹ có đứa con thiếu giáo dục

? Người bố nhắc con mình điều gì

- Không bao giời được tái phạm về hành vi thiếu

lễ độ với mẹ

? Người bố chỉ cho con thấy điều gì

- Thấy được công ơn to lớn và tình thương bao

la của mẹ đối với con « Tình yêu thương, kính

trọng che là tình cảm thiêng liêng hn cả

? Vì sao người bố lại chỉ chon con thấy được

công ơn to lớn và tình thương bao la của mẹ đối

với con

- Vì đó là là cái gốc của đạo làm người, vì kẻ trà

đạp lên tình thương yêu đó « thật là xấu hổ và

nhục nhã »

? Trước những nỗi lầm đó người cha bắt con

phải làm gì

- Bố bắt con phải xin lỗi mẹ

? Thái độ xin lỗi của đứa con phải như thế nào

- Bố khuyên con « hãy cầu xin mẹ hôn con »’

? Ý nghĩa của chiếc hôn đó

- Chiếc hôn tha thứ đứa con tội lỗi, chiếc hôn để

« xóa đi cái dấu vết vong ân bội nghĩa trên trán

đứa con »

? Nhận xét về thái độ của người cha trong đọan

văn cuối

- quyết liệt, yêu và ghét, còn và mất rõ ràng

? Đứa con có ý nghĩa như thế nào đối với người

cha

- Là niềm hi vong tha thiết nhất

? Nhưng nếu con bội bạc với mẹ thì người cha

có cần đứa con này không

- Nhưng nếu con bội bạc với mẹ thì thà rằng bố

không có con

? Và bố có yều cầu gì với đứa con của mình

trong thời gian tiếp theo

- Thôi trong con được

? vì sao

- Đối với con, thời gian, con có sửa chữa được

Trả lời

Suy nghĩ trả lời Ghi vở

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Suy nghĩ trả lời Ghi vở

Suy nghĩTrả lời

- Đau đớn vì con hư, tủi nhục vì bố mẹ có đứa con thiếu giáo dục

- Khuyên giải con phải kính trọng mẹ

vì công ơn to lớn và tình thương bao la của mẹ đối với con

- Biện pháp : con phải xin lỗi mẹ Không phải vì sợ bố,

mà do sự thành khẩn

ở trong lòng-> Nghĩa

là do sự ăn năn hối hận, do lương tâm cắn dứt

lỗi lầm hay không

? GV nêu vấn đề :

Có ý kiến cho rằng bố En-ri-cô quá nghiêm khắc

có lẽ ông không còn yêu thương con mình? Ý

kiến của em?

GV: Bố rất yêu con nhưng không nuông chiều,

xem nhẹ, bỏ qua Bố dạy con về lòng biết ơn

kính trọng cha mẹ Những suy nghĩ và tình cảm

ấy của người Ý rất gần gũi với quan niệm xưa

nay của chúng ta “bất trung, bất hiếu là 1 tội

lớn” Phần hay nhất và cảm động nhất trong bức

thư là người bố nhất trong bức thư là phần nào

- Người bố nói với con về hình ảnh thương yêu,

về đức hy sinh cao cả và tình thương mênh

mông của người mẹ hiền

? Qua các chi tiết đó em thấy được thái độ của

cha như thế nào trước lỗi lầm của đứa con

? Vậy nói với con như thế nào ? Tìm những từ

ngữ miêu tả khi người bố nói với En –ri-cô

- Nói bằng giọng trìu mến, yêu thương, thủ thỉ,

tha thiết làm lời giáo huấn cứ thấm sâu vào tam

hồn con :

En-ri –cô của bố ạ !, Hãy nghĩ xem En-ri cô à

? Qua đó ta thấy bố còn là người cha như thế

nào

- Hết mực thương yêu con

? Những chi tiết nào nói về người mẹ?

- Bố nhắc lại kỉ niệm : “cách đây mấy năm ”

? Vì sao mẹ lại thức suốt đêm, cúi mình

- Vì người mẹ lo âu, đau đớn khi thấy con mình

Nghe

Nhận xétGhi vở

Suy nghi trả lời ghi vở

Tìm

- Sửa chữa lỗi lầm phải được thử thách qua thời gian

=> Không bỏ qua, xem nhẹ

Trước lỗi lầm của con

- Nghiêm khắc, kiên quyết giáo dục đạo đức cho con (dạy con

ăn nói lễ phép, phải biết kính trọng và biết gi nhớ công ơn

to lớn của bố mẹ và phải biết thành khẩn sửa chữa lỗi lầm

- Hết mực thương yêu con

2 Hình ảnh người mẹ

được nghĩ đến? Người mẹ có quản gì vất vả,

chịu khổ đói rét đi ăn xin để nuôi con To lớn

hơn, vĩ đai hơn là người mẹ có thể hi sinh tính

mạng để cứu sống con Công cha nghĩa mẹ thật

vô cùng sâu nặng

Công cha như núi ngất trời

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông

- Ơn cha ngặng lắm ai ơi !

Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang

? Người bố con chỉ người con thấy điều gì nữa

- Điều buồn thảm nhất đời

? Đó là điều gì

- Ngày con mất mẹ

? Tại sao tác giả lại nói ngày con mất nhẹ là

ngày buồn thảm nhất đời

- Vì mồ côi mẹ là nỗi đau khổ nhất của tuổi thơ

? Và cả khi lớn lên không có mẹ đứa con đó sẽ

như thế nào

-“ khi đã khôn khổ hình ”=> Như vậy đứa con

là đứa con mô coi mẹ, sẽ không được mẹ ôm ấp

yêu thương, che trở, sẽ làm con cắn dứt lương

tâm Đây là nỗi đau ghê gớm mà thời gian năm

tháng sẽ không bào giờ nguôi quên những hình

ảnh, những kỉ niệm vui buồn về người mẹ hiền

yêu quý

GV: Mẹ hiền như chuối ba hương

Như xôi nếp mật,n như đường mí lau

Đó là bài ca dao của nhân dân ta Ở đây, từ hình

ảnh người mẹ hiền trong tâm hồn đứa con,

người bố viết thật hay nói về lòng hiếu thảo, về

đạo làm con; lời khuyên con càng trở lên thấm

thía sâu sắc : “Tình yêu thương, kính trọng cha

mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả” Bởi lẽ lòng

hiếu thảo là cái gốc của cái đạo làm người;

những kẻ bất hiếu “Thật đáng xấu hổ và nhục

nhã” vì “trà đạp lên tình yêu đó”

? Thái độ của người bố đối với người mẹ như

thế nào? (Trân trọng, yêu thương)

Một người mẹ như thế mà En-ri-cô không lễ độ

-> sai lầm khó mà tha thứ Vì vậy thái độ của bố

là hoàn toàn thích hợp

GV giải thích: nguyên nhân đạt khá cực đoan ->

nhưng có tác dụng đề cao người mẹ, nhấn mạnh

ý nghĩa giáo dục và thái độ của bố đề cao mẹ

? Qua đó em hiểu mẹ của En ri cô là người như

Trả lờiGhi vở

Nghe

TìmTrả lời

Suy nghĩ trả lời

Nghe

Suy nghĩTrả lời

thế nào

- Trước thái độ của bố En-ri-cô có thái độ như

thế nào?

- Xúc động vô cùng

- Điều gì đã khiến em xúc động khi đọc thư bố?

(- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và En-ri-cô

- Thái độ nghiêm khắc của bố buộc Enricô phải

suy nghĩ về hành động của mình

- Sự phân tích của bố chân tình và thấu đáo giúp

En ri cô hiểu một cách sâu sắc “tình yêu thương

kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn

cả Thật xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp

lên tình thương yêu đó ”

- Em nhận ra lỗi lẫm của mình

- Đã bao giờ em vô lễ chưa? Nếu vô lễ em làm

gì?

- HS độc lập trả lời

GV: Trong cuộc sống chúng ta không thể tránh

khỏi sai lầm, điều quan trọng là ta biết nhận ra

và sửa chữa như thế nào cho tiến bộ

? Tại sao văn bản là một bức thư người bố gửi

cho con nhưng nhan đề lại lấy tên là “Mẹ Tôi”?

* Ý nghĩa của nhan đề

+ Nhan đề ấy là của chính tác giả A-Mi-Xi đặt

cho đoạn trích Mỗi truyện nhỏ trong “Những

tấm lòng cao cả” đều có một nhan đề do tác giả

đặt

+ Trong văn bản bà mẹ không xuất hiện trực

tiếp trong câu chuyện nhưng đó lại là tiêu điểm

mà các nhân vật và chi tiết đều hướng tới để làm

TìmTrả lờiGhi vở

Suy nghĩTrả lời

Suy nghĩ trả lời

Nhận xét

-> Là người hiền hậu, dịu dàng, giàu đức hi sinh, hết lòng yêu thương, chăm sóc con -> người mẹ cao cả, lớn lao

3- Thái độ của En -

ri - cô:

- Xúc động vô cùng

- Em nhận ra lỗi lẫm của mình

IV Tổng kết:

1 Nghệ thuật

- Sáng tạo nên hoàn cảnh sảy ra câu truyện: En –ri-cô mắc lỗi với mẹ

- Lồng trong câu truyện một bức thư

là hình ảnh của ai ? như thê nào ?

? Người ch bộc lộ tình bằng hình thức gián tiếp

hay trực tiếp ? Ý nghĩa ?

? Trong gia đình người mẹ có vai trò như thế

nào

? Trong văn bản cho chúng ta thấy tình cảm của

con cái đối với cha mẹ là tình cảm như thế nào ?

- Gv goi 2 -3 Hs đọc phần ghi nhớ

GV

: “Mẹ tôi” chứa chan tình phụ tử, mẫu tử, là

bài ca tuyệt đẹp của những tấm lòng cao cả

Amixi đã để lại trong lòng ta hình ảnh cao đẹp

thân thương của người mẹ hiền, đã giáo dục bài

học hiếu thảo đạo làm con

ghi vở

Nhận xét ghi vở

Đọc

có nhiều chi tiết khắc họa người mẹ tận tụy, giàu đức hi sinh, hết lòng vì con

- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp,

có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm khắc của người cha đối với con

2 Nội dung:

- Người mẹ có vai trò vô cùng quan trong gia đình

- Tình thương yêu, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗi con người

* Ghi nhớ

4/ Củng cố bài học : -Tại sao nói câu: “Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào

chà đạp lên tình yêu thương đó" là 1 câu thể hiện sự liên kết xúc cảm lớn nhất của

người cha với một lời khuyên dịu dàng?

5/ Dặn dò :

Học bài theo các câu hỏi sau

Câu 1 : Theo em, bài văn chia làm mấy phần ? Đó là những phần nào? Nội dung

chính của từng phần Văn bản được viết theo thể loại nào? Em hãy nêu đại ý của văn bản ?

Câu 2: Em hãy cho biết tại sao tác giả không chọn cách nói trực tiếp mà lại viết thư

Câu 3 : Tại sao văn bản là một bức thư người bố gửi cho con nhưng nhan đề lại lấy

tên là “Mẹ Tôi”?

Câu 3 :Nguyên nhân nào khiến người cha viết thư cho con? Mục đích bố viết thư

để làm gì

Câu 4: Thái độ của người cha đối với En- ri cô thể hiện trong bức thư như thế nào? Căn cứ vào đâu để em nhận ra thái độ đó?

Câu 5: Qua bức thư hình ảnh người mẹ của En –ri-cô hiện ra với những phẩm chất

gì nổi bật? Người mẹ có ý nghĩa thiêng liêng như thế nào đối với mỗi người?

Câu 6: Thái độ của En - ri - cô:

Câu 7: Sưu tâm những bài ca dao, thơ hay nói về tình cảm cha mẹ dành cho con và tình cảm của con đối với cha mẹ

Soạn văn bản“Cuộc chia tay của những con búp bê” theo câu hỏi gợi ý sách giáo

khoa

- Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập.

- Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và đẳng lập

2 Kiểm tra bài cũ

? Vẽ sơ đồ cấu tạo từ Tiếng việt Lấy ví dụ minh họa ?

3 Dạy bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.

-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho Hs

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian: 2 phút

Trong hệ thống từ tiếng Việt, từ ghép có một vị trí khá quan trọng với số lượng lớn, diễn tả được đặc điểm tâm lí, miêu tả được đặc điểm của các sự vật, sự việc một cách sâu sắc Vậy từ ghép có đặc điểm như thế nào hôm nay chúng ta

có một hoặc nhiều tiếng

từ ngoại bổ sung nghĩa cho từ bà

? Nhận xét gì về trật tự các tiếng trong

Tìmtl

nhận xét

I Các loại từ ghép

1 Ví dụ :

2 Nhận xét

- So sánh nghĩa của từ “ bà ngoại” với

nghĩa của “ bà”.? Nghĩa của từ “ thơm

phức” với từ “ thơm”?

- Nghĩa của từ “ bà ngoại “ hẹp hơn so

với nghĩa của từ “ bà”

Suy nghĩtrả lờinhận xét ghi vở

Đọc

Suy nghĩtrả lờinhận xét ghi vở

Đọc

Làm bài tập

Suy nghĩTrả lời

* Từ ghép chính phụ: có tiếng chính và tiếng phụ ( một hoặc nhiều tiếng) bổ sung cho tiếng chính

- Tiếng chính đứng trước

và tiếng phụ đứng sau

* Từ ghép đẳng lập: là từ ghép các tiếng bình đẳng với nhau về ngữ pháp (Các

từ ghép không phân ra tiếng chính, tiếng )

3 Ghi nhớ ( SGK)

II Nghĩa của từ ghép

1 Ví dụ:

2 Nhận xét

- Nghĩa của từ “ thơm phức” hẹp hơn

nghĩa của “ thơm”

- Tương tự hãy so sánh nghĩa của từ “

quần áo” với nghĩa của tiếng “ quần,

áo”? Nghĩa của “ trầm bồng” với nghĩa “

trầm’ và “ bồng”?

- Nghĩa của “ quần áo” rộng hơn , khái

quát hơn nghĩa của “ quần, áo”

- Nghĩa của từ “ trầm bổng” rộng hơn

Đọc

Ghi vở

Xác định yêu cầu, làm bài tập, nhận xét bổ xung

- Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa: Nghĩa của

từ ghép chính phụ hẹp hơn tiếng chính

- Từ ghép đẳng lập có tính

chất hợp nghĩa: nghĩa của

từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó

3 Ghi nhớ( SGK)

Lưu ý:

không suy luận một cách máy móc nghĩa của từ ghép chính phụ từ nghĩa của các tiếng

Có hiện tượng mất nghĩa,

mờ nghĩa của tiếng đứng sau ở một số từ ghép chính phụ

Từ ghép ĐL

Nhà máy, nhà ăn, xanh ngắt, lâu đời,

Chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt,

đầu

-Gọi HS lên bảng điền

-HS nhận xét

-GV nhận xét , bổ sung

HS đọc bài, nêu yêu cầu

HS độc lập suy nghĩ, gọi HS lên bảng ->

HS nhận xét

GV kết luận

-GV nêu yêu cầu

Có thể nói: Một chiếc xe cộ chạy qua ngã

tư

Em bé đòi mẹ mua năm chiếc bánh kẹo

được không?

Hãy chữa lại bằng hai cách

- HS thảo luận nhóm 4 trong 3 phút

- Báo cáo

- GV kết luận

Xác định yêu cầu, làm bài tập, nhận xét

bổ xungghi vở

cười nụ… đuôi……

2 Bài tập 2: Điền thêm tiếng để tạo thành từ ghép chính phụ

- Bút chì - ăn mày

- mưa phùn - trắng phau

- làm vườn - nhát gan

3 Bài tập 3: Điền thêm

tiếng để tạo từ ghép đẳng lập

- Núi sông, núi đồi

- Ham muốn, ham mê

- Mặt mũi, mặt mày

- Tươi tốt, tươi vui

- Xinh đẹp, xinh tươi

- Học hành, học hỏi

4 Bài tập 4: Bổ sung cho

HS khá, giỏiKhông vì xe cộ và bánh kẹo

+ Em bé đòi mẹ mua bánh kẹo

+ Em bé đòi mẹ mua 5 chiếc bánh/kẹo

- Tìm từ ghép trong phần 1 của văn bản Cổng trường mở ra của Lí Lan

- Chuẩn bị bài “ Liên kết trong văn bản”, trả lời câu hỏi SGK, xem kĩ các bài tập

I TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.

1 Kiến thức:

- Khái niệm liên kết trong văn bản

- Yêu cầu về liên kết trong văn bản

2 Kĩ năng.

- Nhận diện và phân tích tính liên kết của các văn bản

- Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết

2 Kiểm tra bài cũ

Văn bản là gì, văn bản có những tính chất nào?

3 Dạy bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Trong quá trình tạo lập văn bản nhiều khi ta dùng từ, đặt câu, dựng đoạn một cách hợp lí, đúng ngữ pháp; nhưng khi đọc văn bản thì thấy rời rạc không có sự thống nhất, vì sao xảy

ra điều đó hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

GV giải thích khái niệm liên kết

- Nếu bố của En-ri-cô chỉ viết mấy câu

như vậy thì En-ri-cô có hiểu điều bố

muốn nói không? (Không)

? Vì sao En-ri-cô chưa hiểu, em chọn lí

do đúng trong các lí do dưới đây?

- Đoạn văn khó hiểu, lộn xộn, không rõ

ràng vì không có tính liên kết

Giải thích

Suy nghĩTrả lời

I Liên kết và phương tiện liện kết trong văn bản

1 Tính liên kết của văn

bản

a Bài tập

a Vì câu văn viết chưa đúng ngữ pháp

b Vì câu văn nội dung không được rõ

- Muốn đoạn văn dễ hiểu -> điền các từ

ngữ liên kết các câu, các ý với nhau

* GV: Đoạn văn trên lủng củng, khó

hiểu vì thiếu từ ngữ liên kết, đó chính là

? Ngoài sự liên kết về hình thức, văn

bản muốn dễ hiểu cần có điều kiện gì

nữa?

(Có sự liên kết về nội dung)

Nghĩa là các ý, các câu, các đoạn phải

thống nhất nội dung, cùng hướng về nội

dung nào đó

? Từ hai bài tập trên em hãy cho biết

văn bản có tính liên kết phải có điều

kiện gì? Sử dụng phương tiện gì?

HS đọc ghi nhớ

Suy nghĩ Trả lờiGhi vở

ĐọcThảo luận

Trả lờiNhận xét

Bổ sung

Đọc

Suy nghĩTrả lời

Suy nghĩTrả lờiGhi vởĐọc

b Nhận xét

- Liên kết là một trong những tính chất quan trọng nhất của văn bản giúp ta dễ hiểu, giúp cho văn bản rõ nghĩa

2 Phương tiện liên kết trong văn bản

a Bài tập

b Nhận xét:

- Liên kết hình thức: dùng phương tiện ngôn ngữ, từ, cụm từ, câu để nối các ý, câu, đoạn văn

- Liên kết về nội dung :

GV khái quát nội dung ghi nhớ

-HS đọc BT 1: làm bài, trình bày, nhận

xét

-GV sửa chữa , bổ sung

-HS đọc BT 2: nêu yêu cầu bài tập, thảo

luận theo nhóm 4 trong 3 phút

- Gọi 2-3 em HS khá , giỏi đọc bài Chỉ

rõ phương tiện liên kết

HS nhận xét

GV nhận xét

Phương tiện liên kết: thu(1), thu (2),

trăng thu (4), mùa thu (5), sắc thu(6),

trời thu (7)-> hướng về một nội dung

Thu đã về Thu xôn xao lòng người Lá

reo xào xạc Gió thu nhè nhẹ thổi, lá

vàng nhẹ bay Nắng vàng tươi rực rỡ

Trăng thu mơ màng Mùa thu là mùa

của cốm, của hồng Trái cây ngọt lịm ăn

với cốm vòng dẻo thơm Sắc thu ,

hương vị mùa thu làm say mê hồn

người Nhất là khi ta ngắm trời thu

trong xanh bao la

Xác định yêu cầu, làm bài tập

nhận xét

bổ xungGhi vở

Viết

cùng hướng về một nội dung nào đó

=> Ghi nhớ SGK (tr18)

II Luyện tập

1 Bài tập 1: Sắp xếp các câu văn sau theo thứ tự: 1,4,2,5,3

4 Bài tập 4( bổ sung)

2 Kiểm tra bài cũ

? Sau khi học xong văn bản “ Cổng trường mở ra” em có cảm nhận gì về hình ảnh người mẹ?

- Là người hiền dịu, yêu thương con, luôn hết lòng quan tâm, chăm sóc thậm chí sẵn sàng hi sinh tất cả ( kể cả tính mạng của mình ) cho con

? Thái độ của cha trong bức thư( văn bản “ Mẹ tôi” ) như thế nào?

- Thái độ kiên quyết, nghiêm khắc, chân tình, nhẹ nhàng

3 Dạy bài mới:

Giới thiệu bài

Cuộc đời con người có nhiều nỗi bất hạnh

song với tuổi thơ bất hạnh nhất là sự tan

vỡ gia đình Trong hoàn cảnh ấy những

đứa trẻ sẽ ra sao, tâm tư, tình cảm của

và hoàn cảnh ra đời của văn bản

-GV hướng dẫn đọc: Giọng đọc thay đổi

linh hoạt phù hợp tâm tư , tình cảm của

nhân vật: đau đớn, xót xa, hồn nhiên,

nhường nhịn

- GV đọc mẫu HS đọc

- HS nhận xét, GV nhận xét

? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?

- Truyện kể theo ngôi thứ nhất xưng tôi

(Thành )

Tác dụng: giúp tác giả thể hiện được một

cách sâu sắc suy nghĩ, tình cảm và tâm

trạng của nhân vật, tăng thêm tính chân

thực của truyện -> sức thuyết phục cao

? Văn bản thuộc thể loại nào?

- Truyện viết về hai anh em Thành –

Thuỷ, - Truyện viết về cuộc chia tay của

hai anh em ruột khi gia đình tan vỡ

- Nhân vật chính: Thành - Thuỷ

- Mọi sự việc của câu truyện đều có sự

tham gia của cả hai

? Truyện được kể vào thời gian nào

Thời gian được kể trong truyện là buổi

sáng hôm chia tay của hai anh em

? Thời gian được kể trong truyện là buổi

sáng hôm chia tay của hai anh em Việc

lưa chọn thời gian kể truyện rất ngắn như

vậy đã có tác dụng gì trong việc thể hiện

nội dung truyện

Thời gian kể là một yếu tố quan trọng

trong nghệ thuật kể truyện

Ở trong truyện Cuộc chia tay của những

con búp bê, thời gian tự sự chỉ tập trung

vào buổi sáng chia tay của hai anh em, và

được trần thuật theo trình tự diến ra của

các sự việc trong thời gian ấy (từ sáng

sớm lúc Thành mới thức dậy, cho đến khi

Ghi vở

NgheĐoc

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Suy nghĩTrả lời

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

- Truyện ngắn “ Cuộc chia tay của những con búp bê” – Khánh Hoài được giải nhì trong cuộc thi viết về quyền trẻ em 1992

II Đọc và tìm hiểu chú thích

- Thể loại: nhật dụng

- Phương thức biểu đạt: tự sự

- Đại ý: Truyện viết về hai

anh em Thành – Thuỷ, - Truyện viết về cuộc chia tay của hai anh em ruột khi gia đình tan vỡ

- Thời gian được kể trong truyện là buổi sáng hôm chia tay của hai anh em -> tác giả dồn nén được nội

hai anh em thực sự chia tay là lúc qua

trưa) Cố nhiện, truyện cũng có cả những

quãng thời gian hồi tưởng để cho thấy tình

cảm anh em gắn bó từ lâu của thành và

thủy

-> Việc lựa chọn thời gian ngắn ngủi để

trần thuật đã cho phép tác giả dồn nén

được nội dung, tập trung vào một số sự

kiện, đặc biệt là tình huống chia tay hai

con búp bê trong đống đồ chơi chung

Chọn thời là buổi sáng của ngày cuối cùng

hai anh em được ở bên nhau, truyện không

chỉ làm nổi rõ được tình yêu thương gắn

bó mà còn khắc sâu được tình cảm đau

xót, vô lí buộc phải chia lìa của chúng

? Có mấy sự việc được kể? Tìm đoạn văn

Chia tay anh em: đoạn còn lại

? Hai bức tranh trong sách minh họa cho

các sự việc nào trong truyện

Chia tay búp bê và chia tay anh em

? Hãy kể tóm tắt nội dung văn bản?

(Truyện kể về cuộc chia tay của anh em

Thành - Thuỷ do gia đình tan vỡ, bố mẹ li

hôn Trước khi chia tay hai anh em chia

đồ chơi Thành đã muốn nhường hết cho

em nhưng nghe mẹ thúc giục, Thành vội

lấy hai con búp bê đặt hai bên, thấy thế

Thuỷ giận dữ không muốn chia sẻ hai con

búp bê Sau đó hai anh em dắt nhau đến

trường để Thuỷ chia tay cô giáo và các

bạn Cuộc chia tay thật xúc động, Thuỷ và

Thành trở về nhà thì xe đã đến, mẹ cùng

mấy người hàng xóm khuân đồ lên xe

Thuỷ để lại con vệ sĩ cho anh Đến khi xe

gần chạy, Thuỷ lại chạy lại để nốt con em

nhỏ cạnh con vệ sĩ rồi em nức nở chạy lên

xe)

? Em hiểu “ ráo hoảnh” là gì?

Nghe

Suy nghĩTrả lời

Tóm tắt

dung, tập trung vào một số

sự kiện, đặc biệt là tình huống chia tay hai con búp

bê trong đống đồ chơi chung Truyện làm nổi rõ được tình yêu thương gắn

bó và khắc sâu được tình cảm đau xót, vô lí buộc phải chia lìa của chúng

HS đọc từ khó SGK

? Trước khi chia tay, tình cảm của anh em

nhà Thủy – Thành như thế nào ? Tìm

những chi tiết nói về tình cảm gắn bó giữa

hai anh em Thành và Thủy

- Thuỷ mang kim chỉ ra tận sân vận động

vá áo cho anh

- Chiều nào Thành cũng đón em đi học

về , dắt tay nhau vừa đi vừa trò chuyện

- Thành nhường hết đồ chơi cho em

nhưng Thuỷ lại thương anh “Không ai

gác đêm cho anh ngủ” nên để lại cho

anh cả 2 con búp bê

? Em có nhận xét gì về tình cảm của 2

anh em trong câu chuyện này ?

Gần gũi, thương yêu, quan tâm, chăm

sóc nhau

? Búp bê có ý nghĩa như thế nào trong

cuộc sống của hai anh em Thành – Thủy

Là đồ chơi thân thiết

Gắn liền với tuổi thơ của hai anh em

Hai con vệ sĩ và em nhỏ luôn ở bên

nhau chẳng khác nào anh em Thành –

Thủy

? Vì sao phải chia tay búp bê

Bố mẹ li hôn, hai anh em phải xa nhau

Búp bê phải chia đôi theo lệnh của mẹ

Chuyển Ý: Chính vì tình cảm sâu nặng

như thế nên gặp cảnh ngộ phải chia tay

diễn ra như thế nào chúng ta theo dõi

tiếp vào phần đầu của truyện

? Thái độ và tâm trạng của bé Thủy và

Thành như thế nào khi nghe mẹ giục

chia đồ chơi

Bé Thủy kinh hoàng, sợ hãi, đau đớn,

run lên bần bật, nức nở suốt đêm

Người anh : cán chặt môi để khỏi bật

Vì chia đồ chơi là chia tay hai anh em đã

đến Chúng rất yêu thương nhau nhưng

Suy nghĩTrả lời

TìmTrả lời

Suy nghĩTrả lời

Suy nghĩ trả lời

Ghi vở

Nghe

Suy nghĩ

III- Tìm hiểu văn bản

1 Cuộc chia búp bê

không thể sống cùng nhau nữa Chúng

không sao hiểu nổi bố mẹ chúng lại bỏ

nhau như vậy? Đối với chúng, nhất là

đối với đứa em gái, điều này thật khủng

? Vì sao Thành nghĩ “lạy trời đây chỉ là

một giấc mơ thôi”

Không tin vào tai họa giáng xuống gia

đình

- Không muốn tin vào việc anh em phải

xa nhau, phải chia đồ chơi

? Qua phần phân tích trên , em hãy nhận

xét về tâm trạng của Thành và Thủy

Tâm trạng: buồn khổ, đau xót, bất lực

? Cuộc chia tay búp bê diễn ra như thế

nào

Thành lấy hai con búp bê từ trong tủ ra,

đặt sang hai phía

Thủy bỗng tru tréo lên giận dữ sao

? Vì sao Thủy giận dữ rồi lại vui vẻ

Giận dữ vì không chấp nhận chia búp bê

Vui vẻ khi búp bê được đặt ở cạnh nhau

? Hình ảnh hai con búp bê của anh em

Thành Thủy luôn đứng cạnh nhau mang

ý nghĩa tượng trưng gì

? Theo em vì sao Thành và Thủy không

thể mang búp bê ra chia

Búp bê gắn với gia đình sum họp

Búp bê là kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ

Búp bê là hình ảnh của anh em ruột thịt

Trả lời

Suy nghĩ Trả lời

Suy nghĩ trả lờiGhi vở

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

TìmTrả lời

Suy nghĩ trả lời

Suy nghĩ

- Không thực hiện ngay,

và thực hiện miễn cưỡng

- Tâm trạng của Thành và Thủy: buồn khổ, đau xót, bất lực

* Cuộc chia tay búp bê diễn ra

trả lời

Suy nghĩ trả lờiGhi vở

- Thành và thủy không thể mang búp bê ra chia

4 Củng cố: Có người cho ràng cuộc chia tay của những con búp bê là cuộc chia

tay đầy nước mắt của các nhân vật Hãy tìm các chi tiết trong truyện để chứng minh điều đó

5 Hướng dẫn học bài:

- Nắm vững nội dung đã học

- Soạn tiếp phần hai

2 Kiểm tra bài cũ

? Hãy nêu cảm nhận của em về cuộc chia búp bê của hai anh em Thành – Thủy

3 Bài mới

? Khi đến trường tâm trạng của thủy

như thế nào

Bật lên khóc thút thít

? Tại sao đến trường Thủy lại bật lên

khóc thút tít

Trường học là nơi ghi khắc những niềm

vui của thủy với thầy cô, bạn bè, bảng

tin, cột cờ

Thủy sắp phải chia xa mãi mãi nơi này

Thủy không còn được đi học nữa

? Khi nhìn thấy Thủy tâm trạng của cô

giáo và các bạn trong lớp như thế nào

Tìm chi tiết

Cô Tâm chẳng muốn rời

? Vì sao cô giáo và các bạn lại có tâm

TìmTrả lời

Suy nghĩTrả lời

TìmTrả lời

2.Cuộc chia tay với lớp học

trạng và hành động như vậy

Đỗng cảm, xót thương-> Tình thầy trò,

bạn bè ấm áp, trong sáng

? Các chi tiết sâu đây có ý nghĩa gì: cô

giáo tái mặt, nước mắt giàn giụa, bọn

trẻ khóc mỗi lúc một to hơn khi được

tin Thủy sẽ không đi học nữa

Ngạc nhiên, thương xót, oán ghét gia

đình chia lìa

? Cảm xúc của em trước cuộc chia tay

đầy nước mắt này

? Tại sao khi dắt em ra khỏi cổng

trường Thành lại kinh ngạc thấy mọi

người vẫn đi lại bình thường và nắng

vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật

Thành cảm nhận được sự bất hạnh của

hai anh em

Thành cảm nhận được sự cô đơn của

mình trước sự vô tình của người và

cảnh

? Em sẽ làm gì nếu phải chứng kiến

cuộc chia tay đầy nước mắt của Thủy ở

lớp học

? Vừa về đến nhà thì cảnh gì diến ra

Vừa tới lên xe

? Tâm trạng của Thủy diễn ra như thê

nào

Thủy như người như người mất hồn

Mặt tái xanh như tàu lá

Chạy vội vào nhà ghì lấy con búp bê

Khóc nức nở lên, nắm lấy tay tôi dặn dò

Đặt con em nhỏ quàng tay vào con vệ sĩ

? Em hiểu gì về Thủy từ những chi tiết

đó

- Tâm hồn trong sáng nhạy cảm

- Thắm thiết nghĩa tình với anh trai

- Chịu nỗi đau không đáng có

? Lời nhắn nhủ của Thủy với anh trai về

việc không để hai con búp bê xa nhau

toát lên ý nghĩa gì

Tình yêu những kỉ niệm tuổi thơ

Lời nhắn nhủ không được chia rẽ anh

em

Lời nhắc nhở mỗi gia đình và xã hội

hãy vì hành phúc

Suy nghĩTrả lời

Suy nghĩTrả lờiGhi vở

Tự bộc lộ

Suy nghĩTrả lời

Suy nghĩTrả lời

TìmTrả lời

Suy nghĩTrả lời

Cô giáo và các bạn:

+ đồng cảm, Đau xót, thương, Ngạc nhiên, oán ghét gia đình chia lìa -> Tình thầy trò, bạn

bè ấm áp, trong sáng

3 Cuộc chia tay của hai anh em

? Nhận xét của em về cuộc chia tay

GV: Trong khi búp bê không chia tay

chỉ có anh em nhà Thành – Thủy là phải

chia tay

? Vì sao truyện lại đặt tên là cuộc chia

tay của nhưng con búp bê

Gợi ý:

? Nếu đặt tên truyện là búp bê không

chia tay hoặc cuộc chia tay của Thành –

Thủy thì ý nghĩa có khác đi không so

với tên truyện

? Văn bản trên nói về cuộc chia tay( )

theo em có phải cuộc chia tay bình

thường không? Vì sao

Tác giả muốn làm một ẩn dụ về cuộc

chia tay của en bé khi gia đình tan vỡ

- Tên truyện gợi ra thế giới của trẻ

em(những con búp bê là thứ đồ chơi rất

thân thuộc và được ưa thích của trẻ

nhỏ), đồng thời cuộc chia tay của những

con búp bê cho thấy sự ngang trái, bất

bình thường, liên quan đến trẻ em khiến

người đọc phải băn khoăn: Tại sao

những con búp bê vô tri lại phải chia

tay?

- Tên truyện có liên quan mật thiết đến

nội dung truyện: trong truyện, hai con

búp bê rất gần gũi nhau nhưng phải xa

cách vì sự chia li của hai anh em Thành

– Thủy.Tình huống chia hai con búp bê

là tình huống làm bộc lộ sâu sắc tình

cảm gắn bó, thương yêu nhau của hai

anh em Bởi vậy đây chính là chi tiết

quan trọng nhất của truyện, qua đó chủ

đề của truyện được thể hiện thấm thía

Vì thế tác giả đặt tên truyện Cuộc chia

tay của những con búp là rất hay và hợp

lí Còn nếu như đặt tên truyện: búp bê

không chia tay hoặc cuộc chia tay của

Thành – Thủy - thì quá lộ, giảm mất ý

nghĩa khái quát trìu tượng của tác giả và

không gây được sự bất ngờ ở đoạn kết,

không gây được sự chú ý cho người đọc

Như vậy: Nhan đề truyện gợi lên tình

huống truyện đau lòng, khiến người đọc

Suy nghĩTrả lờiNhận xét

Suy nghĩTrả lời nhận xét

Đáng thương, thấm đẫm nước

mắt

chú ý theo dõi Như vậy nhan đề truyện

hoàn toàn phù hợp với nội dung truyện

? Viết về cuộc chia tay không đáng có,

văn bản này toát lên một thông điệp về

quyền trẻ em

? Theo em đó là thông điệp nào

- Truyện ngắn Cuộc chia tay của những

con búp bê của Khánh Hoài kể về cuộc

chia ta đầy thương xót và xúc động giữa

hai anh em Thành – Thủy – do gia đình

tan vỡ Qua cảnh ngộ phải chia lìa của

hai anh em vốn rất thương yêu gắn bó

với nhau, truyện nhắc nhở tha thiết mọi

người rằng : Tình cảm của gia đình là

vô cùng quý giá và quan trọng, hãy cố

gắng bảo vệ và giã gìn , không nên vì

bất cứ lí do gì mà làm tổn hại đến

những tình cảm tư nhiên, trong sáng ấy,

đặc biệt là ở trẻ em

? Theo em có cách nào để tránh được

nỗi đau của Thành và thủy không

- GV: Bố mẹ nên giải quyết tế nhị nhất

- Đây là một câu truyện xúc động, thẫm

đẫm nước mắt

? Theo tại sao truyện lại gây được xúc

động

- Truyện gây được xúc động bởi những

thành công trong nghệ thuật xây dựng

truyện, chọn ngôi kể thứ nhất, xây dựng

tình huống truyện hợp lí, miêu tả tâm lí

nhân vật khá tự nhiên, chân thực

Suy nghĩ trả lờiGhi vở

IV Tổng kết NT:

- Truyện gây được xúc động bởi những thành công trong nghệ thuật xây dựng truyện, chọn ngôi kể thứ nhất, xây dựng tình huống truyện hợp lí, miêu tả tâm lí nhân vật khá tự nhiên, chân thực

Nội dung

- Là câu truyện của những đứa con nhưng lại gợi cho những người làm cha mẹ phải suy nghĩ Trẻ em cần được sống trong mái ấm gia đình Mỗi cần phải biết giữ gìn gia đình hạnh phuc

4 Củng cố

- Yêu cầu hs hát, đọc những bài ca, bài thơ viết về tình cảm gia đình

5 Hướn dẫn học bài

- Học thuộc nội dung bài học

- Đóng vai là Thủy kể lại câu truyện

- Viết bài tập làm : kể lại một câu truyện xúc động mà em đã chứng kiến

Tuần 2

Ngày soạn: 29/8/2012

Ngày day: 7a:

7b:

- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nói (viết cụ thể)

B Chuẩn bị:

1Thầy:

Phương pháp: Qui nạp

Chuẩn bị : Nghiên cứu, soạn bài

2 Trò: đọc trước bài để tiếp thu dễ hơn

C.Tiến trình các hoạt động dạy –hoc

1.Ổ định

2 Kiểm tra bài cũ:

Liên kết trong văn bản có tính chất gì?

3.Bài mới

: Giới thiệu bài

Trong phần liên kết văn bản các em đã biết các ý rời rạc không thể tạo nên 1 văn bản hay về nội dung và hình thức được Vậy để có một nội dung và một hình thức hợp lý trước khi tạo lập văn bản người viết phải làm gì? Một trong những cách làm đó là lập bố cục cho 1 văn bản Cách lập như thế nào bài học này

sẽ giúp ta

Gọi hs đọc ví dụ a, b mục 1

? Em muốn viết một lá đơn để gia

nhập Đội thiếu niên tiền phong HCM,

Em sẽ trình bày những nội dung gì

I.Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản

1 Bố cục của văn bản:

a Ví dụ:

người đọc không hiểu

> không đạt mục đích giao tiếp

? Vậy Những ND trong đơn cần sắp

? Em hiểu thế nào là bố cục văn bản

Văn bản không thể được viết một

cách tuỳ tiện mà phải có bố cục rõ

ràng Bố cục là sự bố trí, sắp xếp các

phần, các đoạn theo một trình tự, 1 hệ

thống rành mạch và hợp lý

? Vì sao khi xây dựng văn bản cần

phải quan tâm đến bố cục? Bố cục

văn bản là gì?

- Bố cục giúp người viết để thể hiện

được chủ đề của văn bản và người

đọc dễ tiếp nhận chủ đề đó

- HS đọc ghi nhớ SGK/

HS đọc 2 câu chuyện sách giáo khoa

? Hai câu chuyện trên đã có bố cục

Suy nghĩTrả lời

Nhận xét

Suy nghĩ trả lời

Ghi vởĐọc

Đọc

Suy nghĩ trả lời

b Nhận xét :

- Bố cục là sự bố trí, sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự,

1 hệ thống rành mạch và hợp lý

c Ghi nhơ 1/ SGK

2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản:

a Ví dụ :

? Theo em cần sắp xếp bố cục 2 câu

chuyện trên như thế nào?

- Sắp xếp theo nguyên bản đã học ở

lớp 6

? Vậy theo em bố cục hợp lý phải

theo những yêu cầu nào?

Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần: mở

bài, thân bài, kết bài

a Mở bài: (Tự sự): giới thiệu chung

về nhân vật, sự việc

b Thân bài: Diễn biến và phát triển

của sự việc

c Kết bài: Kết thúc câu chuyện

a Mở bài (miêu tả): tả khái quát

b Thân: Tả chi tiết

c Kết: Phát biểu cảm nghĩ

? Có cần phân biệt rõ ràng nhiệm vụ

của mỗi phần không? Vì sao?

- Có vì như vậy bố cụa mới mạch lạc

rõ ràng hợp lí

? GV: hỏi câu c/ SGK/29 phần 3

- Quan niệm như vậy là chưa đúng

Yêu cầu rành mạch không cho phép

các phần trong văn bản trùng lặp

nhau Mb không chỉ giới thiệu đề tài

mà cần phải gây sức cuốn hút với

người đọc Kết bài làm nhiệm vụ nêu

cảm xúc, suy nghĩ để lại ấn tượng đẹp

cho người nghe

-> Như vậy 3 phần vừa phải rành

mạch, rõ ràng hợp lí

? Vậy một văn bản gồm những phần

nào? Nêu rõ?

Nhận xét ghi vở

Nhắc lạiNhận xét

Bổ sung

Suy nghĩTrả lời

Suy nghĩ

b Nhận xét :

- Nội dung các phần các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ , đồng thời phân biệt rạch mạch

- Nội dung mỗi đoạn chỉ là một khía cạnh của chủ đề, không được lặp nhau

- Trình tự xếp đặt các phần, các đoạn phải lô-gic và làm rõ ý đồ của người viết

c Ghi nhớ 2 / SGK

3 Các phần của bố cục:

- Bố cục 3 phần, mỗi phần có

Trả lờiGhi vở

nhiệm vụ và cách diễn đạt riêng+ Mở bài:Thông báo đề tài của văn bản; càn trinhg bày một cách

tự nhiên và hấp dẫn để lôi cuốn người đọc (người nghe)

+ Thân bài: Thường gồm nhiều đoạn văn, mỗi phần trình bày một nội dung văn bản; cần diễn đạt sinh động và giàu cảm xúc

- Kết bài: Thường nhấn mạnh đề tài, cần tạo được một ấn tượng cho người đọc (người nghe) về văn bản của mình

Ghi nhớ: văn bản thường được xây dựng theo 1 bố cục gồm 3 phần: mở, thân, kết

Hướng dẫn HS luyện tập

- GV yêu cầu hs đọc bài tập 1

? Bài tập yêu cầu chúng ta làm gì

VD: Khi viết bài văn tả lễ chào cơ ta phải chú ý xây dựng

- Mở bài : Giới thiệu sự việc cuộc chia tay của anh em

thủy thành và những đồ chơi tội nghiệp

- TB :+ Kỉ niệm, êm đềm của 2 anh em không thể nào

quên

- Hai anh em thành thủy buộc phải chia đồ chơi, thủy để

con vệ sĩ ở lại canh giấc ngủ cho anh

- Hai anh em đến trườngđể chào cô giáo và bè bạn

c KB : kết thúc truyện

- Thủy về quê sống với mẹ, Thành ở lại Thủy quyết định

để lại cả hai con búp bê cho anh trai

- Người đọc cảm nhận được tấm lòng vị tha, nhân hậu

trong sáng của bé thủy

* Không lên kể lại câu truyện theo một bố cục khác vì đây

là bố cục hợp lí

- Bố cục chưa thật hợp lý các điểm 1,2,3 ở thân bài mới

chỉ kể lại việc học tốt chứ chưa phải trình bày khái niệm

học tốt Trong khi đó điểm 4 không phải nói về học tập

- Để bố cục rành mạch thì sau những thủ tục chào

Đọc Xác định yêu cầuLàm bài tập

II Luyện tập : Bài tập 1

Bài tập 2

mừng đại hội và tự giới thiệu về mình thì bản báo cáo nên

nêu lần lượt từng khái niệm học tập

- Bổ sung

a MB: - Giới thiệu bản thân

- Chào mừng đại biểu, thầy cô, các bạn HS

b TB:- Trình bày khái niệm học tập của bản thân từ phổ

biến kinh nghiệm sáng tạo ở nhà, ở trường, trong cuộc

5.Hướng dẫn học ở nhà: - Học thuộc ghi nhớ.

Nắm nội dung bài

- Chuẩn bị bài: Mạch lạc trong văn bản Tìm hiểu mạch lạc

Tuần 2

Ngày soạn: 29/8/2012

Ngày dạy: 7a: