Tất cả được bao chùm trong màu xanh: xanh trời, xanh nước, xanh cây và trong tiếng rì rào bất - Cảnh sông nước Cà Mau được nhìn của nhân vật xưng “tôi”- Ngôi thứ I - Vị trí quan sát của
Trang 1- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi.
- Dế Mèn: một hình ảnh đẹp của tuổi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột và kiêu ngạo
- Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích
2 Kĩ năng:
- Kĩ năng bài dạy:
+ Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả
+ Phân tích nhân vật trong đoạn trích
+ Vận dụng được các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hoá khi viết văn miêu tả
3 Thái độ:
- Rèn luyện tính khiêm tốn, không kiêu căng, tự mãn Biết rút ra những bài học trong cuộc sống
B CHUẨN BỊ:
- GV: Soạn bài, chân dung Tô Hoài
- Học sinh: Soạn bài, tập kể tóm tắt
C CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
I Ổn định tổ chức
II Kiểm tra bài cũ(5’):
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS về tóm tắt tác phẩm
III Bài mới:
1 ĐVĐ: (2ph) Trên thế giới và nước ta có những nhà văn nổi tiếng gắn bó cả cuộc đời viết của mình cho đề tài trẻ em,một trong những đề tài khó khăn và thú vị bậc nhất Tô hoài là một trong những tác giả như thế
- Truyện đồng thoại đầu tay của Tô Hoài: Dế Mèn phiêu lưu kí (1941) Nhưng
Dế Mèn là ai? Chân dung và tính nết nhân vật này như thế nào, bài học cuộc đời đầu tiên mà anh ta nếm trải ra sao? Đó chính là nội dung bài học đầu tiên của học kì hai này?
2 Giảng bài mới
Hoạt động của thày và trò Nội dung cần đạt
? Nêu những hiểu biết của em vè nhà văn Tô
Hoài
G cho H quan sát chân dung nhà văn và giới
thiệu thêm
- Tên thật là Nguyễn Sen (1920) quê ở làng
Nghĩa Đô phủ Hoài Đức, Hà Đông nay thuộc
quận Cầu Giấy Hà Nội
Trang 2- Bút danh : Tô Hoài => kỉ niệm và ghi nhớ quê
hương : Sông Tô Lịch, huyện Hoài Đức
Sự nghiệp văn chương : Tác phẩm" Dế Mèn
phiêu lưu kí", "Vừ sĩ bọ ngựa" => viết nhiều
chuyện cho thiếu nhi và cỏc đề tài về miền núi,
Hà Nội : Vợ chồng A Phủ, Miền Tây, Người ven
thành, Cát bụi chân ai, Chiều chiều
? Tác phẩm có xuất xứ ntn
- GV mở rộng về hoàn cảnh sáng tác tác phẩm:
(Tác giả viết tác phẩm vào khoảng 21 tuổi
Thời kì đó phong trào mặt trận dân tục dân chủ
Đông Dương rầm rộ lôi cuốn thanh niên giác ngộ
chính trị Cách Mạng Các nhân vật: Mèn, Trũi
đều được tác giả thể hiện cho những đường nét
tư tưởng xã hội đó Lí tưởng của Mèn là được đi
khắp nơi hô hào mọi loài cùng xây dựng thế giới
đại đồng- thế giới công bằng không có áp bức
chiến tranh…)
Thể loại của tác phẩm là kí nhưng thực chất vẫn
là một truyện "Tiểu thuyết đồng thoại" một sáng
tác chủ yếu là tưởng tượng và nhân hoá
- Đây là tác phẩm văn học hiện đại lại nhiều lần
nhất được chuyển thể thành phim hoạt hình, múa
rối được khán giả, độc giả nước ngoài hết sức
hâm mộ
Năm 1959 tác phẩm được xuất bản bằng tiếng
Nga
*GV:hướng dẫn đọc
- Đoạn: Dế Mèn tự tả chân dung mình đọc với
giọng hào hứng, kiêu hãnh, to, vang, chú nhấn
giọng ở các tính từ, động từ miêu tả
- Đoạn trêu chị Cốc:
+ Giọng Dế Mèn trịch thượng khó chịu
+ Giọng Dế choắt yếu ớt, rên rẩm
+ Giọng chị Cốc đáo để, tức giận
- Đoạn Dế Mèn hối hận đọc giọng chậm, buồn,
sâu lắng và có phần bi thương
- H đọc-> nhận xét, uốn nắn
? Hãy kể tóm tắt truyện
? Giải thích từ: hủn hoẳn, tuềnh toàng, mẫm, cà
khịa, trịnh thượng, ăn xổi ở thì, Gọng Vó
? Cho biết kiểu loại và ptbđ Các sự việc chính
phẩm cho thiếu nhi
Trang 3Ngôi kể Nhân vật chính trong truyện.
- Ba sự việc chính:
+ Dế Mèn coi thường Dế Choắt
+ Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế
Choắt
+ Sự ân hận của Dế Mèn
- Sự việc: Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chết
của Dế Choắt là sự việc nghiêm trọng nhất
? Bài chia theo bố cục ntn
- 2 đoạn
+ Đoạn 1: Từ đầu đến "Đứng đầu thiên hạ rồi"
⇒ Miêu tả hình dáng, tính cách của Dế Mèn
+ Đoạn 2: Còn lại ⇒ Kể về bài học đường đời
đầu tiên của Dế mèn
- Kiểu loại: truyện ngắn
- PTBĐ : Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm
- Cánh: áo dài chấm đuôi
- Đầu: to, nổi từng tảng
- Răng: đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp
- Râu: dài, uốn cong
⇒ Chàng Dế thanh niên cường tráng, rất khoẻ,
tự tin, yêu đời và rất đẹp trai
* Hành động
- Đạp phanh phách, vũ phành phạch, nhai ngoàm
ngoạm, trịnh Trọng vút râu
- Tưởng mình sắp đứng đầu thiên hạ
? Thay thế một số từ (thuộc TT) đồng nghĩa
hoặc trái nghĩa và rút ra nhận xét về cách dùng từ
của tác giả?
- Càng: mẫm bóng- rất to: không nói được đầy
đủ mập mạp
- Cánh: ngắn hủn hoẳn- ngắn ngủn: không nói
được cái ngắn, nhìn vào rất khó coi
- Người: bóng mỡ - đậm: không nói được màu
nâu sáng rất ưa nhìn
-Răng: đen nhánh - đen thui: không nói được cái
đẹp mắt, rất bóng khi gặp ánh sáng
- Râu: hùng dũng- ngang tàng: không nói được
1 Bức chân dung tự hoạ của Dế Mèn:
- Hình dáng
- Hành động
Trang 4? DM lấy làm hãnh diện với bà con về vẻ đẹp
của mình Theo rm, DM có quyền hãnh diện
như thế không
- Có, vì đó là tình cảm chính đáng
- Không, vì nó tạo thành thói tự kiêu, có hại cho
DM sau này ->Sử dụng nhiều động từ, tính từ
- Đi đứng oai vệ, làm điệu, nhún chân, rung đùi
- Quát mấy chị cào cào, đá ghẹo anh gọng vó
- Đạp phanh phách, vũ phành phạch, nhai ngoàm
ngoạm, trịnh Trọng vút râu
+ Ý nghĩa: Tưởng mình sắp đứng đầu thiên hạ
? DM tự nhận mình là “tơn lắm,” “xốc nổi”, và
“ngông cuồng”
Em hiểu những lời đó của DM như thế nào?
- DM tự thấy mình liều lĩnh, thiếu chín chắn, cho
mình là nhất, không coi ai ra gì
? Từ đó em nhận xét gì về tính cách của DM
? Em hãy nhận xét về những nét đẹp và chưa đẹp
trong hình dáng và tính tình của Dế Mèn?
- Nét đẹp trong hình dáng của Dế Mèn là khoẻ
mạnh, cường tráng, đầy sức sống, thanh niên, về
tính nết: yêu đời, tự tin
- Nét chưa đẹp: Kiêu căng, tự phụ, hợm hĩnh,
- NT: dùng hàng loạt các động từ, tính từ ,biện pháp
so sánh từ ngữ đắt giá.Giọng kể kiêu ngạo, tự phụ thậm chí mính sắp đứng đầu thiên hạ rồi
- Trình tự miêu tả tựng bộ phận cơ thể của DM gắn hiền với hành động
-> Dế Mèn là một chàng dế
tráng(hùng dũng, đẹp đẽ hấp dẫn )
- Tính cách: Kiêu cặng, tự phụ, xốc nổi (ái kỉ)
Trang 5thích ra oai
? Từ đó em rút ra được điều gì cho bản thân
* GV bình: Đây là đoạn văn đặc sắc, độc đáo về
nghệ thuật miêu tả vật Bằng cách nhân hoá cao
độ, dùng nhiều tính từ, động từ từ láy, so sánh rất
chọn lọc và chính xác, Tô Hoài đã để cho Dế
Mèn tự tạo bức chân dung của mình vô cùng
sống động không phải là một con Dế Mèn mà là
một chàng Dế cụ thể
Tiết 2:
? Mạng tính kiêu căng, ái kỉ vào đời, DM gây ra
những chuyện gì để phải ân hận suốt đời
? Tìm những chi tiết miêu tả hình ảnh của Dế
choắt và nhận xét
H/ảnh Dế Choắt:
- Chạc tuổi Dế Mèn
- Như gã nghiện thuốc phiện;
- Cánh ngắn ngủn, râu một mẩu, mặt mủi ngẩn
ngơ;
-Xấu xí, gày gò ốm yếu, ăn xổi ở thì
-Hiền lành, từ tốn, rất cần sự giúp đỡ của mọi
người xung quanh
- Hôi như cú mèo;
- Có lớn mà không có khôn;
?Em hãy cho biết thái độ của Dế mèn đối với Dế
choắt (Biểu hiện qua lời nói, cách xưng hô,
giọng điệu)?
-Vẻ kẻ cả, bề trên thể hiện qua cách gọi tên,
xưng hô: chú mày
- Giọng điệu khinh rẻ: mày sinh sống cẩu thả quá
như thế, chú mày có lớn mà chẳng có khôn, chú
mày hô như cú mèo, Chú giương mắt ra xem tao
trêu con mụ Cốc đây này,
- Thái độ ngông nghênh, chẳng coi ai ra gì: hếch
răng, xì một hơi, khinh khỉnh, không một chút
bận tâm, quắc mắt, mắng
? Thái độ như trên của DM xuất phát từ nguyên
nhân nào
-DM tự phụ, huênh hoang về ngoại hình và sức
lực của mình - Mình sắp đứng đầu thiên hạ
* GV : cho HS đọc phân vài đoạn DM trêu chị
Cốc: DM, DC, chị Cốc
? Hết coi thường DC, DM lại gây sự với chị Cốc
Vì sao DM muốn gây sự với chị Cốc lớn hơn
2 Bài học đường đời đầu
tiên của Dế Mèn(32ph):
* Dế Mèn khinh thường Dế Choắt, gây sự với chị Cốc gây ra cái chết của Dế Choắt
* Thái độ của Dế Mèn đối với Dế Choắt:
- Coi khinh, khinh rẻ, trịnh
thượng, ngông nghênh, lỗ mãng với bạn
Trang 6? Câu văn nào chứng DM ra oai với DC
-Khi thấy Dc sợ, DM huênh hoang: Sợ gí? Mày
bảo tao sợ cái gì? Mày bảo tao con biết sợ ai hơn
tao nữa! Giương mắt ra xem tao trêu con mụ Cốc
dây này
? Em hãy nhận xét cách Dế Mèn gây sự với chị
Cốc bằng câu hát: "Vặt lông tao ăn"?
- Qua câu hát ta thấy DM xấc xược, ác ý, chỉ nói
cho sướng miệng, không nghĩ đến hậu quả
? Nêu diễn biến tâm trạng của Dế Mèn trong việc
trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt?
? Việc Dế Mèn dám chêu chị Cốc lớn khoẻ hơn
mình có phải là hành động dũng cảm không? Vì
sao?
- Việc trêu chị Cốc không phải dũng cảm mà
ngông cuồng vì nó gây ra hậu quả nghiêm trọng
cho DC
? Kẻ phải chịu hậu quả trực tiếp của trò đùa này
là DC Nhưng DM có chịu hậu quả nào không?
Nếu có thì đó là hậu quả gì
- Mất bạn láng giềng
- Bị DC dạy cho bài học nhớ đời
- Suốt đời phải ân hận vì lỗi lầm của mình
? Thái độ của DM thay đổi như thế nào khi DC
choắt chết
? Tâm trạng ấy cho em hiểu gì về Dế Mèn?
⇒ DM còn có tình cảm đồng loại, biết ăn năn
hối lỗi
? Theo em sự ăn năn hối hận của DM có cần
thiết không ? Có thể tha thứ được không?
* Dế Mèn khi trêu chị Cốc
- Ngỗ nghịch, ra oai với DC, không sợ ai trên đời
- Run sợ khi thấy chi Cốc trợn tròn mắt, giương cánh lên thì lạp tức chui tọt vào hàng, khi thấy chị Cốc mổ DC: "Khiếp nằm im thiêm thít" Khi chị Cốc đi rồi mới dám mon men bò lên
- Khi thấy tình cảnh của Dc thì hốt hoảng và hối hận
- Hối hận và xót thương, quỳ xuống, nâng DC lên mà than, đắp mồ cho DC, đứng lặng hồi lâu nghĩa về bài học đường đầu tiên: “ở đời
mà có thói hung hăng bậy
bạ, có óc mà không biết nghĩ” không chỉ mang vạ cho người khác mà còn mang vạ cho mình
Trang 7- Cần, vỡ kẻ biết lỗi sẽ trỏnh được lỗi.
- Cú thể tha thứ, vỡ tỡnh cảm của DM là rất chõn
thành
- Cần nhưng khú tha thứ vỡ hối lỗi khụng thể cứu
lại được mạng người đó chết
? Cõu cuối cựng của đoạn trớch cú gỡ đặc sắc?
- Cõu văn vừa thuật lại sự việc, vừa gợi tả tõm
trạng mang ý nghĩa suy ngẫm sõu sắc
? Theo em trong lỳc đứng lặng hồi lõu nghĩ về
bài học đường đời đầu tiờn Dế Mốn đó nghĩ gỡ?
-Cay đắng vỡ lỗi lầm của mỡnh, xút thương cho
DC, mong DC sống lại, nghĩ đến việc thay đổi
cỏch sống của mỡnh
?- Em hãy tóm tắt nội dung chính và những đặc
sắc về nghệ thuật kể và tả của tác giả?
- Em học tập đợc gì từ nghệ thật miêu tả và kể
chuyện của Tô Hoài trong văn bản này?
*Tóm lại : Đây là văn bản mẫu nực về kiểu văn
Sử dụng biện phỏp tu từ cú hiệu quả, lời văn giàu hỡnh ảnh
- Dế Mốn hối hận và rỳt ra bài học cho mỡnh : “Ở đời
mà cú thúi hung hăng bậy
bạ, cú úc mà khụng biết nghĩ” khụng chỉ mang vạ cho người khỏc mà cũn mang vạ cho mỡnh
3 í nghĩa
- Bài học: Tớnh kiờu căng của tuổi trẻ cú thể làm hại người khỏ, khiến ta phải õn hận suốt đời
4 Ghi nhớ: (sgk)
III: Luyện tập(3ph)
1 Theo em cú đặc điểm nào của con người được
gỏn cho cỏc con vật ở truyện này? Em biết tỏc
1 DM: Kiờu căng nhưng biết hối lỗi
Trang 8phẩm nào cũng có cách viết tương tự như thế? DC: yếu đuối nhưng biết tha
thứ Cốc: tự ái, nóng nảy
- Các truyện: Đeo nhạc cho mèo, Hươu và Rùa
IV Củng cố(2ph)
? Bài học đầu tiên mà Dế Mèn phải chịu hậu quả là cái chết của bạn Suy nghĩ của
em về bài học đường đời đầu tiên của DM? Bài học em học được từ DM là gì?
- Bài học đường đời đầu tiên: Là bài học về tác hại của tính nghịch ranh, ích kỉ, vô tình giết chết DC tội lỗi của DM thật đáng phê phán nhưng dù sao anh ta cũng nhận ra và hối hận chân thành
Trang 9- Khái niệm phó từ:
+ Ý nghĩa khái quát của phó từ
+ Đặc điểm ngữ pháp của phó từ (Khả năng kết hợp của phó từ, chức vụ cú pháp của phó từ)
- Các loại phó từ
2 Kĩ năng:
- Nhận biết được phó từ trong văn bản
- Phân biệt các loại phó từ
II Kiểm tra bài cũ(5’):
- Kiểm tra lại vài kiến thức tiếng Việt đó học ở học kỡ I
III Bài mới(35’).
I PHÓ TỪ LÀ GÌ?
* GV: Treo bảng phụ đã viết VD
* GV cho HS đọc VD
- Các từ in đậm bổ sung ý nghĩa cho
những từ nào? Những từ được bổ xung
ý nghĩa thuộc từ loại nào?
- Các từ: đã, cũng, vẫn, chưa, thật, được,
rất, ra bổ sung ý nghĩa cho các từ: đi,
ra, thấy, lỗi lạc, soi gương, ưa nhìn, to,
bướng
- Từ loại:
+ Động từ: đi, ra, thấy, soi
+ Tính từ: lỗi lạc, ưa, to, bướng
- Nếu quy ước những từ in đậm là X và
những từ bổ xung là Y em hãy vẽ mô
hình cụ thể từng trường hợp?
- Mô hình:
X + Y ⇒ đã đi, cũng ra, thật lỗi lạc
Y + X ⇒ soi gương được, to ra
X có thể đứng trước hoặc sau Y trong
1 Ví dụ
Trang 10mô hình X + Y
- Nếu gọi mô hình X + Y là một cụm từ,
nhận xét về vị trí và vai trò của X?
* GV: Những từ chuyên đi kèm theo
động từ, tính từ để bổ xung ý nghĩa cho
b Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương
lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình
Giá tôi không trêu chị Cốc thì đâu đến
nỗi Choắt việc gì (Tô Hoài)
- Những phó từ nào đi kèm với các từ:
Chóng, trêu, trông thấy, loay hoay?
- Mô hình hoá từng trường hợp cụ thể
thời gian
đã, đang, từng, mới, sắp, về,
Cũng, đều, vẫn,
cứ, còn
Chỉ sự phủ định, khẳng định
Không, chẳng, chưa, có
Chỉ sự cầu khiến
đừng, hãy, chớ
Chỉ kết quả và hướng
được,
ra,
Trang 11mất, đi
chưa
* Em hãy nêu lại các loại phó từ?
- Em hãy đặt câu có phó từ và cho biết ý
nghĩa của phó từ ấy?
- Gọi hs đọc ghi nhớ SGK
2 Nhận xét
- Phó từ đứng trước động từ, tính từ: thường bổ sung ý nghĩa về quan hệ thời gian, mức độ, sự tiếp diễn tương tự, sự phủ định, sự cầu khiến
- Phó từ đứng sau động từ, tính từ: thường bổ sung ý nghĩa về mức độ, khả năng, kết quả và hướng
* GV: Hướng dẫn HS viết đoạn văn:
- Nội dung: Thuật lại việc DM trêu chị
Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt
- Độ dài: 3 đến 5 câu
- Kĩ năng : có ý thức dùng PT
* GV nêu đề tài để HS đặt
Bài tập1: Tìm và nêu tác dụng của các
phó từ trong đoạn văn:
a - Đã: phó từ chỉ quan hệ thời gian
- Không: sự phủ định
- Còn: sự tiếp diền tương tự
- Đã: thời gian
- Đều: sự tiếp diễn
- Đương, sắp: thời gian
- Lại: tiếp diễn
- Ra: kết quả và hướng
- PT:
+Đang: thời gian hiện tại+Rất : mức độ
+Ra: kết quảBài 3: HS thi đặt câu nhanh có dùng phó từ
IV.Củng cố(3’): Nội dung bài
V HDVN(1 ’ )
Trang 12- Học bài, thuộc ghi nhớ.
- Hoàn thiện bài tập
- Soạn bài: Tìm hiểu chung về văn miêu tả
- Đọc đoạn văn Lá rụng của Khái Hưng: Cảnh lá rụng mùa đông được tác giả miêu
tả kĩ lưỡng như thế nào? Biện pháp nghệ thuật nổi bật? Cảm nhận của em về đoạn văn ấy?
V.HDVN(1’):
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Hoàn thiện bài tập
- Soạn bài: Sông nước Cà Mau
Tuần 2
Ngày soạn13/1/2015
Ngày dạy: /1/2015
Trang 13Đây là vùng đất tận cùng của TQ Hôm nay chúng ta sẽ đến với vùng đất đó qua văn bản Sông nớc Cà Mau.
GV: yờu cầu hs
Nêu những hiểu biết của em về tác giả?
tác phẩm?
-Bài sụng nước Cà Mau trớch từ chương
XVIII của truyện “ Đất rừng phương
nam”- 1 trong những tỏc phẩm xuất sắc
viết cho thiếu nhi đó được chuyển thể
thành phim truyền hỡnh được nhiều
người yờu thớch
? Thể loại, phương thức biểu đạt
? Hóy xỏc định bố cục của đoạn văn và
cho biết cảnh sụng nước Cà Mau được
nhỡn từ điểm nhỡn nghệ thuật nào í
nghĩa của NT của việc lựa chon vị trớ và
điểm nhỡn khi quan sỏt thiờn nhiờn
* Bố cục chia làm 3 phần
- Từ đầu màu xanh đơn điệu: Ấn
tượng chung về thiờn nhiờn Cà Mau
- Tiếp đến khúi súng ban mai: Đặc tả
I Tỡm hiểu chung(12ph) 1.Tỏc giả:
-Đoàn Giỏi (1925-1989 ) quờ ở Tiờng Gian, là nhà văn thường viết về thiờn nhiờn và con người Nam Bộ
2 Văn bản:
- Sụng nước Cà Mau trớch từ chương XVIII truyện Đất rừng phương Nam – một tỏc phẩm thành cụng của nhà văn viết về vựng đất phương Nam của Tổ Quốc
Giáo viên: + Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
+ Bản đồ VN+ ảnh nhà văn, tác phẩm-Học sinh: + Soạn bài
Ki II ể m tra bài cũ(4 ’ ):
Cõu hỏi: Bài học đờng đời đầu tiên của Dế Mèn là gì? Em suy nghĩ gì về câu
nói cuối cùng của DC?
* YCTL: Là bài học về tác hại của tính nghịch ranh, ích kỉ, vô tình giết chết
DC tội lỗi của DM thật đáng phê phán nhng dù sao anh ta cũng nhận ra và hối hận chân thành
- ý nghĩa: Bài học về sự ngu xuẩn của tính kiêu ngạo đã dẫn đến tội ác
III Bài mới(35 ’ )
- GV: Chỉ trên bản đồ vị trí địa lí của Cà mau
Trang 14song nước Cà Mau
- Phần còn lại: Cảnh chợ Năm Căn
GV giới thiệu cách đọc sau đó đọc mẫu
đoạn 1
- Yêu cầu đọc: giọng hăm hở, liệt kê,
giới thiệu nhấn mạnh các tên riêng
- GV cho HS tìm hiểu chú thích
3,5,10,11,12,15
? Những hình ảnh nổi bật nào của thiên
nhiên Cà Mau gợi cho con người nhiều
ấn tượng khi đi qua vùng này?
- Sông ngòi, kênh rạch chi chít như
mạng nhện
- Trời, nước, cây toàn một sắc xanh
? Ngoài hình ảnh còn có âm thanh gì?
- Âm thanh rì rào của gió, của rừng, của
sóng biển đều đều ru vỗ triền miên
? Những ấn tượng đó được tác giả cảm
nhận của những giác quan nào?
- Thị giác, thính giác
? Nhận xét về ngôn ngữ của đoạn văn
? Em hình dung như thế nào về cảnh
sông nước Cà Mau qua cái nhìn và cảm
nhận của bé An?
GV: Chỉ một đoạn văn ngắn nhưng đã
gây ấn tượng cho người đọc về một
vùng không gian rộng lớn, mênh mông
với sông ngòi, kênh rạch toả răng chi
chít như mạng nhện Tất cả được bao
chùm trong màu xanh: xanh trời, xanh
nước, xanh cây và trong tiếng rì rào bất
- Cảnh sông nước Cà Mau được nhìn của nhân vật xưng “tôi”- Ngôi thứ I
- Vị trí quan sát của người kể chuyện:
Từ trên thuyền -> Khiến cho cảnh tượng thiên nhiên hiện lên như những thước phim tư liệu hết sức sống động về đất rừng phương Nam
-> Người miêu tả có thể trực tiếp bộc lộ các phẩm chất: quan sát, so sánh, liên tưởng, cảm xúc
4 Đọc, chú thích:
II Tìm hiểu văn bản(20ph) 1.Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh sông nước Cà Mau
- Giác quan: thị giác, thính giác
- Sử dụng ngôn ngữ kể(sử dụng lối nói cười điệu: chi chit, bất tận, không ngớt vọng về…) có khi tạo các so sánh để diễn tả cảm giác , tả linh hoạt
-> Sự hùng vĩ của song nước Cà Mau: Nhiều sông ngòi kênh rạch, phủ kín màu xanh, thiên nhiên nguyên sơ, hấp dẫn
Trang 15tận của những khu rừng xanh ngát bốn
mùa, trong tiếng rì rào miên man của
sóng biển ngày đêm không ngớt vọng
về Sông nước Cà Mau hiện lên với vẻ
đẹp nguyên sơ, đầy hấp dẫn và bí ẩn
? Trong đoạn văn tả cảnh sông ngòi,
kênh rạch, tác giả đã làm nổi bật những
nét độc đáo nào của cảnh?
? Tên sông, tên đất độc đáo ở chỗ nào?
- Rạch Mai Giầm( có nhiều cây mái
giầm), kênh bọ mắt( có nhiều con bọ
mắt), Năm Căn ( nhà năm gian), Cà
Mau ( nước đen)…
? Những tên gọi này gợi người đọc thấy
điều gì
GV: Cách đặt tên của dòng sông,
con kênh và vùng đất đã cho ta
thấythiên nhiên ở đây còn rất tự nhiên,
phong phú, đa dạng và con người sống
gần gũi, gắn bó với thiên nhiên thế nên
người ta gọi tên đất, tên sông không
phải bằng những danh từ mĩ lệ, mà cứ
theo đặc điêm riêng biệt mà thành tên
? Ở đoạn tiếp theo, tác giả tập trung tả
con sông Năm Căn và rừng đước Dòng
sông được miêu tả bằng những chi tiết
nổi bật nào?
- Tìm chi tiết
? Nhận xét về dòng chảy Năm Căn?
? Rừng đước hiện lên như thế nào? đọc
đoạn văn miêu tả?
- Đọc đoạn văn miêu tả
? Theo em cách tả ở đây có gì độc đáo
2 Cảnh sông ngòi, kênh rạch Cà Mau
a Độc đáo trong cách đặt tên đất, tên sông
->Đặt tên giản dị, dựa vào đặc điểm của
- Độc đáo trong rừng đước Năm Căn:+ Dựng cao ngất như hai dãy trường thành vô tận
+ Ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lớp kia, đắp từng bậc màu xanh
+ Thiên nhiên hoang sơ, bí ẩn, hùng vĩ, rộng lớn
-NT:
+ Tả trực tiếp bằng thị giác và thính giác
Trang 16GV: Có lẽ ấn tượng nhất là màu
xanh rừng đước.Nhận xét những nấc
bậc màu xanh lúc ẩn lúc hiện loà nhoà
trong sương mù và khói sóng ban mai
gợi tả những lớp cây đước từ non đến
già nối tiếp nhau từ bao đời Không chỉ
tinh tế trong cách dùng tính từ chỉ màu
sắc, tác giả còn tinh tế trong cách sử
dụng động từ Các cum từ “ thoát qua”
“đổ ra” “xuôi về” đều chỉ hoạt động của
con thuyền nhưng ở những trạng thái
khác nhau: Từ trạng thái vượt qua nơi
khó khăn, nguy hiểm đến trạng thái từ
nơi hẹp ra nơi rộng rồi đến trạng thái
nhẹ nhàng trôi trên sông Năng lực quan
sát và miêu tả tài tình, cách sử dụng từ
ngữ chính xác của tác giả đã tái hiện rõ
nét bức tranh gần của cảnh sông nước
Năm Căn
Chuyển: Cà Mau không chỉ độc đáo ở
cảnh thiên nhiên sông nước mà còn hấp
dẫn ở cảnh sinh hoạt lao động của con
người
? Cách liệt kê các chi tiết hiện thực giúp
em hình dung ntn về chợ Năm Căn?
- Quen thuộc: Giống các chợ kề biển
vùng Nam Bộ: túp lều lá thô sơ, những
-> Thiên nhiên mang vẻ đẹp hùng vĩ, rộng lớn, hoang sơ
-> Quan sát tinh tế, yêu thiên nhiên của tác giả
III Tổng kết (5ph)
Trang 17? Em học tập được gì về nghệ thuật
miêu tả cảnh từ văn bản SNCM?
? Qua đoạn trích, còn cảm nhận được gì
về vùng đất này?
? Qua bức tranh về thiên nhiên và con
người vùng sông nước Cà Mau, nhận
xét gì về tình cảm của nhà văn?
1.Nghệ thuật:
-Miêu tả từ bao quát đến cụ thể
- Lựa chọn từ ngữ gợi hình, chính xác kết hợp với việc sử dụng các phép tu từ
- Sử dụng ngôn ngữ địa phương
- Kết hợp miêu tả và thuyết minh
2 Nội dung
- Thiên nhiện vúng Sông nước Cà Mau
có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã
- Cuộc sống con người ở chợ Năm Căn tấp nập, trù phú, độc đáo
3 Ý nghĩa
- Sông nước Cà Mau là một đoạn trích độc đáo và hấp dẫn thể hiện sự am hiểu , tấm lòng gắn bó của nhà văn Đoàn Giỏi với thiên nhiên và người vùng đất Cà Mau
Trang 18Trêng THCS Thanh Phong Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6
Năm học 2014-2015 18 GV: Trần Hải Anh
- Giáo viên: +.Soạn bài
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
- Học sinh: + Soạn bài
+ Tìm các câu văn có chứa so sánh
C CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ(4ph)
- Liệt kê các loại phó từ đã học ?
- Tìm phó từ trong đoạn văn sau
+ “Thưa anh… Dám nói”
- Bài học đường đời đầu
tiên-3 Bài mới
a ĐVĐ(1ph):Trong khi nói và viết ta thường dung cách nói ví von Vậy trong văn học cách nói, viết ví von này có tác dụng gì cô và các em cùng học bài hôm nay
b Giảng bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
cả hình thức và tính chất, đó là sự tươi non, đầy sức sống, chan chứa hi vọng
- Mục đích: Tạo ra hình ảnh mới mẻ cho sự vật, sự việc gợi cảm giác cụ thể, khả năng diễn đạt phong phú, sinh động của tiếng Việt
* So sánh là đối chiếu sự vật , sự việc
Trang 19? Em học tập được gì về nghệ thuật miêu tả cảnh từ văn bản SNCM?
- Miêu tả từ bao quát đến cụ thể
- Lựa chọn từ ngữ gợi hình, chính xác kết hợp với việc sử dụng các phép tu từ
- Sử dụng ngôn ngữ địa phương
- Kết hợp miêu tả và thuyết minh
* Giới thiệu bài (1ph): Để viết được bài văn miêu tả hay nhất thiết người
viết cần có năng lực quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét Những năng lực và thao tác này được thể hiện qua tiết học hôm nay
thanh niên cường tráng
nhưng kiêu căng, hợm
Dế Mèn: Cường tráng, bướng bỉnh, kiêu căng
Cả người rung rinh một màu nâu bóng mở, soi gương được, răng đen nhánh nhai ngoàm ngoạp, đầu to nổi từng tảng rất bướng
Trĩnh trọng, khoan thai, vuốt râu và lấy làm hãnh diện lắm
Râu dài, rất hùng dũng
Bài 3/29 Quan sát và ghi chép những đặc điểm ngôi
nhà hoạc căn phòng em ở? Trong những đặc điểm đó đặc điểm nào nổi bật nhất?
(GV lưu ý HS chỉ nêu những khả năng tiêu biểu đặc sắc nhất?)
Bài 4/29 Nếu tả lại quang cảnh 1 buổi sáng trên quê
hương em, em sẽ liên tưởng và so sánh những hình ảnh sự vật sau đây với những gì?
Mặt trời: (mâm lửa, mâm vàng, quả đen… như chiếc mâm lửa, như chiếc quả cầu lửa, như một hòn than đỏ rực…)
Bầu trời (lòng bàn khổng lồ, nửa quả cầu xanh)Những hành cây (hành quân, tường thànhNúi (bát úp)
Những ngôi nhà (viên gạch, bao diên, trạm gác)
Bài 5/29 Tả con suối, dòng sông, ngọn thác, biển cả,
mà em từng quan sát bằng 1 đoạn văn ngắn từ 8 12 câu?
Tả bao quát về hình dáng: con sống như dải lụa mềm mại vắt ngang qua quê em…
Tả cụ thể: nước sông như thế nào? cảnh thuyền bè ra sao? Mặt trời?Bầu trời?Hàng cây?Núi?Những ngôi nhà
4 Củng cố(2ph) : Nhắc lại nội dung bài học : Vai trò và tác dụng của quan sát,
tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
3 Bài mới:
Trang 205 Hướng dẫn học bài(1ph): Học thuộc ghi nhớ Xem lại các BT
Chuẩn bị bài : “Tập nói quan sát, tưởng tượng”
- Tình cảm của người em có tài năng đối với người anh.
- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật và nghệ thuật kể chuyện.
- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của chuyện: khô khan, giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính
2 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm, giọng đọc phù hợp với tâm lý nhân vật.
- Đọc – hiểu nội dung văn bản hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với miêu tả tâm lí nhân vật.
- Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn
3.Thái độ: Giáo dục HS ý thức và cách ứng xử đúng đắn, biết thắng được sự ghen tị
trước tài năng hay thành công của người khác
B/ Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Soạn bài Tìm đọc tài liệu liên quan Sưu tầm tranh ảnh của tác giả
2 Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà Soạn bài theo câu hỏi SGK
C/ Hoạt động dạy học:
1 Ổn định tổ chức lớp.
2 Kiểm tra bài cũ (4ph).
- Qua đoạn trích Sông nước Cà Mau, em cảm nhận được gì về vùng đất này?
- Qua văn bản này, em học tập được tác giả điều gì khi viết văn miêu tả?
3 Bài mới
a ĐVĐ (1ph):Cuộc đời ai cũng có những lỗi lầm khiến ta ân hận Song sự ân hận và hối lỗi đó lại làm tâm hồn ta trong trẻo hơn, lắng dịu hơn truyện Bức tranh của em gái tôi, viết về anh em Kiều Phương rất thành công trong việc thể hiện chủ đề tế nhị đó
b Giảng bài mới
Trang 21- Tạ Duy Anh sinh 9/9/1959 quê Hà Tây
là cây bút trẻ nổi lên trong thời kì đổi
mới văn học những năm 1980
- Là cây bút trẻ xuất hiện trong thời kỳ
VH đổi mới đã có những truyện ngắn
hay gây chú ý bạn đọc
- Truyện ngắn Bức tranh của em gái tôi
đạt giải nhì trong cuộc thi viết cho thiếu
nhi năm 1998
* GV: Bổ sung: Tạ Duy Anh là hội viên
hội nhà văn VN; hiện công tác tại nhà
xuất bản Hội Nhà văn Ông đã từng nhận
giải thưởng truyện ngắn nông thôn do
báo Văn nghệ, báo Nông nghiệp và Đài
tiếng nói VN tổ chức; giải thưởng truyện
ngắn của tạp chí Văn nghệ quân đội
- GV cho HS thảo luận theo nhóm 2 câu
hỏi
- Nhóm 1,2
? Trong số các nhân vật trong truyện , ai
là nhân vật trung tâm? Vì sao em cho
nhân vật đó là trung tâm của tác phẩm
- Nhóm 3,4
? Ai là người giữ vai trò kể chuyện? Tại
sao tác giả để nhân vật ấy kể chuyện chứ
không phải là nhân vật khác? Tác dụng
của nó?
- Một học sinh kể tóm tắt truyện
Câu chuyện kể về hai an hem Kiều
phương (còn gọi là Mèo )qua người kể
của người anh
Mèo là cô bé hay nghịch ngợm nhưng lại
có năng khiếu vè đặc biệt Sau một thời
gian theo dõi, nhất là sau khi nghe chú
Tiến Lê khen tranh của em gái., người
anh rơi vào trạng thái mặc cảm Trạng
thái này khiến người anh thường gắt
gỏng với Mèo mặc dù cô bé chẳng có tội
tình gì Nhưng thật bất ngờ, bức tranh
đạt giải nhì trong cuộc thi viết “Tương lai vẩy gọi” của báo TNTP
- Phương thức biểu cảm : tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
- Nhân vật trung tâm là người anh( Nhân vật chính là người em) Vì nhân vật này thể hiện chủ đề của truyện: Sự thức tỉnh,
ăn năn, hối hận để khắc phục tính ghen ghét, đố kị của tình anh em của người anh
- Kể theo ngôi thứ nhất, lời kể của nhân
vật người anh xưng tôi => miêu tả tâm
trạng của nhân vật một tính cách tự nhiên bằng lời của chính nhân vật đó Mặt khác nhân vật của cô em gái cũng được thể hiện qua cách nhìn và sự biến đổi trong thái độ của người anh để đến cuối truyện mới bộc lộ ra đầy đủ vẻ đẹp tâm hồn, lòng nhân hậu và tình cảm trong sáng
Trang 22đoạt giải của Kiều Phương lại là bức
tranh vẽ về người anh trai thân yêu của
mình Trước bức tranh, người anh nhận
ra tấm long nhân hậu của em gái và hối
hận có lúc mình đối xử không đúng với
em
? - GV nêu yêu cầu đọc, đọc mẫu 1 đoạn
Yêu cầu đọc: Phân biệt rõ giữa lời kể,
các đối thoại diễn biến tâm lí của nhân
? Nhân vật người anh được miêu tả chủ
yếu ở đời sống tâm trạng Vậy em thấy
tâm trạng của người anh diễn biến qua
các thời điểm nào?
- diễn biến trong các thời điểm nào?
- HS: Diễn biến qua các thời điểm:
+ Thái độ thường ngày đối với em
+ Khi mọi người thấy em có tài vẽ và
được giải
+ Khi nhận ra hình ảnh của mình trong
bức tranh của cô em gái
- Chi tiết này phù hợp với phần đầu giới
thiệu về Mèo : mặt luôn bôi bẩn, lục
lọi…
? Nhận xét về cách kể ở đoạn này
? Thái độ ấy biểu hiện tâm trạng nào của
người anh lúc này?
? Như vậy dưới con mắt của người anh,
những hành động của Mèo con là gì
? Khi mọi người phát hiện ra tài vẽ của
Kiều Phương như “Một thiên tài hội
họa”, người anh đã có ý nghĩ và hành
động gì?
-Gv gọi HS trả lời, các hs khác bổ sung
- Gv nhận xét
II Tìm hiểu văn bản
1 Nhân vật người anh.(25ph)
a Thái độ thường ngày đối với em
* Thoạt đầu, nhìn thấy em gái vẽ và tự chế tạo thuốc vẽ: Ngạc nhiên, xem
thường: Trời ạ, thì ra nó chế thuốc vẽ
- Cách kể và giọng kể: vẻ kẻ cả của người anh : “tôi bắt gặp nó ; trời ạ, thì ra; thảo nào ; tôi quyết định…”
- > Vui vẻ-> Những trò nghịch ngơm của trẻ con, chỉ gây phiền cho người khác
b.Thái độ khi mọi người thấy em có tài
vẽ và được giải
* - Ai cũng vui mừng trừ tôi
- Cảm thấy mình bất tài.Thấy mình trở thành người thừa, bị đẩy ra ngoà
Trang 23? Tìm các từ ngữ miêu tả trạng thái tâm
lý của người anh
? Tại sao người anh lại “Lén trút ra 1
tiếng thở dài” sau khi xem tranh của em
gái?
? Khi em gái bộc lộ tình cảm chia vui
với người anh vì được giải thưởng người
anh có cử chỉ gì?
? Tại sao người anh lại có cử chỉ không
thân thiện đó?
? Đằng sau cử chỉ và thái độ không bình
thường ấy là tâm trạng gì của người anh
? Nếu cần có lời khuyên em sẽ nói gì với
người anh lúc này
- Ghen tị là tính xấu làm người nhỏ bé đi,
ghen tị sẽ chia rẽ tình cảm tốt đẹp của
con người, ghen tị với em sẽ không có tư
cách làm anh)
? Khi xem tranh của em, người anh có
những bất ngờ liên tiếp em hãy chỉ ra sự
bất ngờ đó
? Vì thế, khi mẹ hỏi thì người anh như
Thay đổi thái độ: Không thể thân với mèo như trước kia được nữa -> Lý do người anh đối xử thiếu công bằng với người em
- Là 1 cậu bé nên người anh cũng không nén khỏ tò mò: xem trộm bức tranh của Mèo -> Nhận ra em mình có tài nên khi gấp tranh của Mèo, cậu lén trút ra một tiếng thở dài…-> tiếng thở dài buộc phải thừa nhận tài năng của em và vì thương
cho cả mình nữa (thừa nhận tôi chẳng
tìm thấy ở tôi một năng khiếu gì
- Đẩy em ra xa-> Vì không chịu được sự thành đạt của em, thấy mình thua kém em
- >Tức tối, ghen tị với người hơn mình
c Khi nhận ra mình trong bức tranh
em gái.
- Bất ngờ:
+ Người trong bức tranh là một cậu bé
đẹp đẽ đang ngồi nhìn ra ngoài cửa sổ,
nơi bầu trời trong xanh Mặt cậu bé như tỏa ra một thứ ánh sáng rất lạ Toát lên
từ cặp mắt, tư thế ngồi của chú không chỉ suy tư mà còn rất mơ mộng nữa
+ Cậu bé chẳng là ai khác mà chính là
“tôi”
- Khi mẹ hỏi, cậu bé giật sững người
Trang 24thế nào
? Sau phút giật sững người ấy, tâm lí câu
bé diễn ra như thế nào
GV: Đây cũng là lý do giúp ta hiểu, mặc
dù cậu bé không trả lời mẹ nhưng thực ra
dòng suy nghĩ của cậu đã trả lời cho tất
cả
Tiết 2
? Hãy chỉ ra sự độc đáo trong kết thúc
chuyện
?Nhân xét của em về câu hỏi của người
mẹ cới cậu con trai
? Tâm trạng của người anh trước câu hỏi
câu mẹ
? Cuối truyện người anh muốn nói với
mẹ “không phải con đâu, đấy là tâm hồn
và lòng nhân hậu của em con đấy” Câu
nói ấy gợi cho em những suy nghĩ gì về
nhân vật người anh?
? Tại sao bức tranh chứ không phải là
nhân vật nào khác lại có sức cảm hóa
người anh đến thế?
? Nhân vật người em gái hiện lên với
những nét đáng yêu, đáng quý nào về
tính tình và tài năng?
- Cậu ngỡ ngàng (vì không tin nhân vật chính của bức tranh giải nhất kia là mình)-> Cậu hãnh diện (vì người trong bức tranh kia hình ảnh của cậu đẹp thế)-
> Thấy xấu hổ:
+ Chẳng nhẽ cậu lại hoàn hảo vậy ư? + Hình ảnh của cậu đẹp đẽ vì tấm lòng người em quá đỗi nhân hậu và trong sáng
- Người anh xấu hổ, muốn khóc Suy
nghĩ “không phải con đâu, đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy
-> Câu nói mang ý nghĩ thức tỉnh Người anh đã nhận ra thói xấu của mình nhận ra tình cảm trong sáng nhân hậu của em gái, biết xấu hổ, người anh có thể trở thành người tốt như bức tranh của cô em gái
- Bức tranh là NT, sức mạnh của NT là tìm hiểu cái đẹp, làm cho con người đẹp hơn, nâng con người lên bậc thang cao nhất của cái đẹp, đó là: chân, thiện, mĩ
2 Nhân vật người em.(20ph)
* Một cô bé đẹp đẽ, nhân hậu và gần gũi
- Là cô bé nghịch ngơm, vô tư, hồn nhiên Biệt danh là mèo con
- Có năng khiếu và say mệ với công việc mình thích
- Phẩm chất: tấm long nhân hậu, trong sang: Mặc dù bị anh đối xử nghiêm khắc
Trang 25? Theo em tài năng hay tấm lòng của cô
em gái đã cảm hóa được người anh?
? Ở nhân vật này, điều gì khiến em cảm
mến nhất?
- Tấm lòng trong sáng đẹp đẽ dành cho
người thân và NT
? Tại sao tác giả lại để cho người em vẽ
bức tranh người anh “hoàn thiện” đến
hiểu gì về ý nghĩa này?
22 Văn bản này cho em hiểu gì về NT
kể chuyện và miêu tả trong truyện hiện
đại?
một cách thái quá với cô bé, “anh trai tôi
”vẫn là người thân nhất, đẹp dẽ nhất.-> Cả tài năng và tấm lòng nhận nhiều hơn ở tấm lòng trong sáng, hồn nhiên, độ lượng, dành cho anh trai
- Bức tranh là tình cảm tốt đẹp của em giành cho anh Em muốn anh mình thật tốt đẹp
- Nhân vật kiều phương:
+ Say mê hội họa
+ Hồn nhiên, trong sang, nhân hậu
- Nhân vật người anh+ Quan sát những biểu hiện của long say
mê hội họa của kKieeuf Phương
+ Xúc động khi cảm nhận được tâm hồn, lòng nhân hậu của Kiều phương qua bức tranh “Anh trai tôi”
3 Ý nghĩa: Tình cảm trong sáng, nhân
hậu bao giờ cũng lớn hơn, cao đẹp hơn long ghen ghét, đố kị
- Ghi nhớ: ( SGK)
IV Luyện tập (3ph)
-Truyện đề cao sức mạnh của nghệ thuật
là góp phần hoàn thiện con người, nâng con người lên tâm cao của chân, thiện ,mĩ
4/ Củng cố(3ph)
Trang 26? Em thử liên hệ với bản thân xem đã có lúc nào mình đối xử sai hoặc nghĩ sai về bạn mình hay không Nếu có em sẽ ứng xử như thế nào cho hợp lí dặn dò:
- GV chốt: Câu nói của Hồ Chí Minh
Mỗi người tốt là một bông hoa đẹp
- Soạn bài: Vượt Thác
- Tiết sau học: Luyện nói…
Tuần: 21
Ngày soạn: 21/01/2015
Ngày dạy: /1/2015
TIẾT 83, 84: LUYỆN NÓI QUAN SÁT,TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ
NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ
I.Mục tiêu:Giúp HS
1.Kiến thức:
- Những yêu cầu cần đạt so với việc luyện nói
- Những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
- Những bước cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay, đặ sắc khi miêu tả một đối tượng
cụ thể
2.Kĩ năng:
- Sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lí
- Đưa các hình ảnh có phép tu từ so sánh vào bài nói
- Nói trước tập thể lớp thật rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nói đúng nội dung, tác
2 Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ : không kiểm tra
3 Bài mới: * Giới thiệu bài: Các em vừa học xong tiết “Quan sát, tưởng tượng, so
sánh và nhận xét trong văn miêu tả” Để giúp các em củng cố chắc hơn những kiến thức về quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận xét trong văn miêu tả và đặc biệt là kĩ năng nói trước tập thể, chúng ta học tiết tập nói
Hoạt động của GV & HS Nội dung kiến thức
Trang 27GV nói rõ vai trò quan trọng của việc
luyện nói để thực hiện, thành công
tiết học yêu cầu HS phải chuẩn bị dàn
bài ở nhà đến lớp nói thành văn
- Yêu cầu của giờ học chỉ lập dàn
bài, không viết thành văn, cần nói rõ,
Gọi HS đọc y/c bài tập 1/SGK/35
Cử đại diện trình bày nhận xét của em
về nhân vật Kiều Phương trong đó
miêu tả người em Kiều Phương theo
tưởng tượng của em (không gò bó)
Nhận xét về nhân vật Kiều Phương
2 Thân bài:
a/ Nhân vật Kiều Phương:
- là cô bé khoảng 10 tuổi -Kiều phương :là một cô bé nhanh nhẹn, giàu tình cảm, có óc quan sát và trí tưởng tượng phong phú , một cô bé đáng yêu
+ Hình dáng: Vóc người nhỏ nhắn, gầy, thanh mảnh, cân đối
+ Khuôn mặt bầu bĩnh, mái tóc dài, thắt hai bím , đôi mắt tròn to,sáng, mặt lọ lem, miệng rộng, răng khểnh; quần áo luôn lấm lem
+Hành động :nhanh nhẹn , hiếu động, tự chế màu vẽ, ham học vẽ Gặp bạn thì thường mừng quýnh lên
+ Tính cách: hoạt bát, vui vẻ, chăm chỉ với công việc sáng tác ;
+Tình cảm :hồn nhiên trong sáng tài năng, độ lượng và nhân hậu., xem mọi vật trong nhà đều thân thiết , nhất là anh trai b/ Nhân vật người anh:
- Người anh khoảng 15 tuổi
Trang 28Chuyển tiết 2(40ph)
Yêu cầu HS nói về những người thân
của mình (nói về anh, chị hoặc em
của mình)
Lưu ý: Cần làm nổi bật đặc điểm
bẳng các hình ảnh, so sánh và nhận
xét
Chú ý: Phải trung thực, không tô vẽ
làm dàn ý, không viết thành văn, nói
-Cử chỉ, hành động: Tò mò xem người em chế màu vẽ, xem lén tranh của em, buồn cảm thấy mình bất tài Hay gắt gỏng với
em Khi đi xem tranh của em vẽ thì ngạc nhiên, hãnh diện, xấu hổ
+ Tính cách: Lúc đầu coi thường em, khi phát hiện tài năng của em thì cảm thấy mình thành kẻ ngoài rìa, bị bỏ rơi, xa lánh em; khi xem tranh của em thì ngỡ ngàng, hãnh diện, xấu hổ Ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm, nhưng cũng rất trung thực, biết ăn năn, hối lỗi
Hình ảnh người anh thực và người anh trong bức tranh xem kỹ thì không khác nhau Hình ảnh người anh trong bức tranh do người em gái vẽ thể hiện bản chất tính cách người anh quan cái nhìn trong sáng, nhân hậu của cô em gái
3 Kết bài: Nhận xét, cảm nghĩ về hai anh
- Dáng điệu: đoan trang, thanh lịch…
- Cách ăn mặc: tà áo dài thướt tha duyên dáng
Trang 29Gợi ý: HS làm dàn ý theo các câu hỏi
- Môi trái tim đỏ như thoa son, mỗi khi cười lộ ra hai hàm răng trắng và đều như hạt bắp…
- Đôi bàn tay nhỏ nhắn, xinh xắn…
- * Tính tình:Hiền dịu( thể hiện qua lời nói: giọng
- nói nhỏ nhẹ, trìu mến như dỗ dành….không bao giờ lớn tiếng…
- Hành động: đi làm để kiếm tiền giúp
đỡ ba mẹ, nuôi em ăn học… thể hiện lòng hiếu thảo…
- Đi học thêm vào buổi tối để nâng cao trình độ…
Bầu trời đêm: Trong, cao…
- Vầng trăng: Treo lơ lửng như một chiếc
mâm bằng vàng giữa trời
- Nhà cửa: Nhuốm một sắc vàng, bóng
thì in xuống đất như mảnh vải hoa…
- Nhà cửa: Nhấp nhô, núi thì từng mảng
sáng tối do ánh trăng soi vào
- Đường làng: Chạy quanh co như một
dải lụa mềm
- Trăng: Tròn, sáng, in rõ hình gốc đa và
chú Cuội
- Gió: Từng cơn mát rượi, mang không
khí dễ chịu của mùa thu, lùa vào tóc, vào mắt
c Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về đêm
trăng quê hương
Trang 30bình minh trên biển, cần tập trung vào
so sánh, liên tưởng
HS nói về hình ảnh người dũng sĩ
trong thế giới những câu chuyện cổ
tích bẳng tư tưởng của ình
Nói theo dàn ý, không viết thành văn
Ở mỗi bài tập, khi GV nói xong
HS các nhóm có thể nhận xét, bổ
sung và ghi điểm
GV nhận xét toàn tiết học
Bài 4/SGK /36 a Mở bài : giới thiệu cảnh
được tả : cảnh biển buổi sáng, thật đẹp
b Thân bài:
+ Bầu trời: Như vỏ trứng, như cái bát úp,
như một chiếc áo xanh khổng lồ những đám mây như những bông hoa tuyết điểm tô cho chiếc áo
+ Mặt biển: Phẳng lì như tờ giấy
+ Bãi cát: Mịn, chạy dọc theo bờ biển như
một thảm vàng
+ Những con thuyền: Nhấp nhô theo sóng,
thấp thoáng phía xa
c Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về cảnh
* Tả, kể việc làm, hành động của nhân vật làm nổi bật phẩm chất của người dũng sĩ.(kể những lần: bị Lý Thông lừa canh miếu đánh nhau với chằn tinh; xuống hang cứu công chúa diệt đại bàng….)
c Kết bài: Cảm nghĩ của em về người dũng sĩ ấy
4 Củng cố (4ph): Nhận xét giờ luyện nói
5.Hướng dẫn học bài(1ph) Viết bài tập số 3, 5
Chuẩn bị bài “Phương pháp tả cảnh “
Trang 311.Kiến thức:
- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương, với người lao đông
- Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con người
2.Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm: Giọng đọc phải phù hợp với sự thay đổi cảnh sắc thiên nhiên
- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người và thiên nhiên trong đoạn trích
3.Thái độ: Tình cảm yêu quí thiên nhiên, con người lao động, yêu quê hương đất
nước
II.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Soạn bài Tìm đọc tài liệu liên quan Sưu tầm tranh ảnh của tác giả
2 Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà Soạn bài theo câu hỏi SGK
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài: Ở bài học 19, chúng ta đã hiểu vể thiên nhiên hoang dã, phong
phú, độc đáo và cuộc sống con người ở vùng đất cực Nam tổ quốc Bài “Vượt thác”
sẽ cung cấp cho chúng ta cảnh quan của 1 khúc sông thu bồn của miền trung với vẻ đẹp hùng vĩ, dữ dội của thiên nhiên và nhữn con người lao động dũng cả
3 Bài mới.
Trang 32- Học sinh đọc phần chú thích SGK
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả,
tác phẩm?
Võ Quảng: sinh 1920 quê ở tỉnh Quảng
Nam, là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi
- Tác phẩm: Quê Nội sáng tác vào năm
1974, đoạn trích Vượt thác ở chương XI
của tác phẩm
? Nêu nội dung chính của tác phẩm?
- Truyện viết về cuộc sống làng quê ở ven
sông Thu Bồn…
- GV giới thiệu cách đọc: đọc đúng tâm
trạng hồi hộp khi vượt thác
+ Đoạn 1: đọc giọng chậm, êm
+ Đoan 2:đọc nhanh hơn, giọng hồi hộp,
- Thành ngữ: Chảy đứt đuôi rắn: nhanh,
mạnh, từ trên cao xuống, dòng nước như
bị ngắt ra
Nhanh như cắt: Rất nhanh và dứt khoát
- Hiệp sĩ: người có sức mạnh và lòng hào
hiệp, hay bênh vực và giúp người bị nạn
- Thể loại: đoạn trích là sự phối hợp giữa
tả cảnh thiên nhiên và hoạt động của con
- tự sự kết hợp với miêu tả,biểu cảm
?Dựa vào nội dung em hãy chia bố cục của
truyện?
+ Từ đầu dến "Vượt nhiều thác nước
⇒ Cảnh dòng sông và hai bên bờ trước khi
I.Giới thiệu chung (10ph)
1 Tác giả :
Võ Quảng: sinh 1920 quê ở tỉnh Quảng Nam, là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi
2 Tác phẩm:
- Quê Nội sáng tác vào năm 1974, đoạn trích Vượt thác ở chương XI của tác phẩm
- Tác phẩm viết về cuộc sống ở một làng quê ven song Thi Bồn trong những ngày sau Cách mạng tháng Tám 1945 và những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
- Thể loại: tự sự
- Phương thức biểu đạt: tự sự kết hợp với miêu tả,biểu cảm
- Bố cục: 3 phần
- Ngôi thứ 3 (tác giả)
Trang 33thuyền vượt thác.
+ Đoạn 2: tiếp đến" Thác cổ cò"⇒Cuộc
vượt thác của Dượng Hương Thư
+ Đoạn 3: Còn lại⇒ cảnh dòng sông và
hai bên bờ sau khi thuyền vượt thác
Truyện được kể theo ngôi thứ mấy
? Tác giả miêu tả cảnh vượt thác theo
trình tự nào?
? Vị trí quan sát của người miêu tả? Vị trí
ấy thích hợp không? Vì sao
? Theo em văn bản trên đề cập đến những
nội dung nào?
? Có mấy phạm vi cảnh thiên nhiên được
miêu tả trong văn bản?
- Hai phạm vi: Cảnh dòng sông và cảnh
hai bên bờ
? Cảnh dòng sông được miêu tả bằng chi
tiết nổi bật nào?
- Hình ảnh con thuyền: Cánh buồm nhỏ
căng phòng, rẽ sóng vượt bon bon chở
đầy sản vật, chầm chậm xuôi
? Tại sao tác giả miêu tả sông chỉ bằng
hoạt động của con thuyền?
-> Con thuyền là sự sống của sông, miêu
tả thuyền cũng là miêu tả sông
? Cảnh bờ bãi ven sông được miêu tả như
thế nào?
+ Bãi dâu trãi dài bạt ngàn.
+ Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt
đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước.
+ Những dãy núi cao sừng sững.
+ Những cây to mọc giữa những bụi lúp
- Trình tự miêu tả: theo hành trình của con thuyền do Dương Hương Thư chỉ huy.(không gian)
+ Đoạn đầu tiên nằm ở vùng đòng bằng
+ Đoạn thứ hai toàn thác dữ
+ Đoạn thứ ba sau cảnh vượt thác
- Người quan sát từ trên thuyền đang
di động và vượt thác Đây là vị trí t Người miêu tả có thể vừa quan sát cảnh trên sông, vừa nhìn thấy cảnh tượng đang thay đổi trên hai bờ sông Qua đôi mắt người kể, cảnh trí hiện lên như những thước phim quay chậm nói về một thiên nhiên hùng vĩ những cũng đầy chất thơ
II/ Tìm hiểu văn bản(25ph)
1 Bức tranh thiên nhiên trên sông
Thu bồn được miêu tả qua hành trình vượt thác
Trang 34xúp, nom xa
? Nêu nhận xét của em về NT miêu tả cảnh
trên của tác giả ở các phương diện dùng
từ, dùng biện pháp tu từ?
? Qua cách miêu tả của tác giả em thấy
cảnh thiên nhiên ở đây như thế nào?
? Theo em có được cảnh tượng thiên
nhiện như vậy thế trong văn bản là do:
Cảnh vốn như thế hay người ta tả ra như
thế?
- Phần do cảnh
- Phần do người tả có khả năng quan sát,
tưởng tượng có sự am hiểu và có sự tình
cảm yêu mến cảnh vật thiên nhiên
? Người lao động được miêu tả trong văn
bản là Dượng Hương Thư lao động của
Dượng Hương Thư diễn ra trong hoàn
cảnh như thế nào?
- Là thuyền vượt thác giữa mùa nước to
Nước từ trên cao phóng giữa 2 vách đá
dựng đứng Thuyền vùng vằng cứ chực
tụt xuống, quay ngược
? Em nghĩ gì về hoàn cảnh lao động của
Dượng Hương Thư
? Dượng Hương Thư được miêu tả như thế
nào qua ngoại hình và hành động?
- Ngoại hình: như một pho tượng đồng
* NT:
- Dùng nhiều từ láy gợi hình (trầm ngâm, sừng sững, lúp xúp )
- Phép nhân hóa (những chòm cổ thụ ).-> Nó cho thấy sắp có sự thay đổi bất thường trước mặt, dòng song
sẽ không còn hiền hòa mà sắp đễn đoạn thác dữ Đây là sự mách bảo của thiên nhiên Hơn nữa, trong cái dáng
vẻ dối lập mãnh liệt và trầm ngâm kia, cây như muốn nói với người: Hãy chuẩn bị sức mạnh để chiến thắng thác dữ
- Hình ảnh so sánh (những cây to phía trước)-> hình ảnh này được xây dựng bằng phép nhân hóa (cây được ví như những cụ già)-> Diễn tả niềm hân hoan chào đón con người đã vượt qua nguy hiểm chế ngự được sức mạnh hung dữ của thiên nhiên
=> Đa dạng, trù phú, êm đềm hiền hòa và thơ mộng Vừa tươi đẹp, êm
đề vừa nên thơ ở vùng đồng bằng, nguyên sơ cổ kính, uy nghiêm của vùng núi rừng
2 Hình ảnh quả cảm của dượng hương thư trong cuộc vượt thác
- Là thuyền vượt thác giữa mùa nước to
-> Đầy khó khăn nguy hiểm, cần tới
sự dũng cảm của con người
- Ngoại hình: Nhân vật đẹp vẻ đẹp gân guốc, rắn chắc
Trang 35đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng
cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy
lửa-> Nhân vật đẹp vẻ đẹp gân guốc, rắn
chắc
- Hành động: Co người phóng chiếc sào
xuống lòng sông nghe một tiếng “soạc”,
ghì chặt trên đầu sào, lấy thế trụ lại,
những động tác thả sào, rút sào rập rang
nhanh như cắt….-> Hành động mạnh mẽ,
dứt khoát, dung cảm
? Ngoài việc tả ngoại hình, hành động, tác
giả còn sử dụng thủ pháp nghệ thuật nào?
Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?
- Thủ pháp so sánh bằng thành ngữ dân
gian: thả sào, rút sào nhanh như cát Như
một pho tượng đồng đúc.
- So sánh với vẻ đẹp mang tính huyền
thoại : giống như một hiệp sĩ của Trường
sơn oai linh hùng vĩ
?Em có suy nghĩ gì về nhân vật được miêu
- Thủ pháp so sánh bằng thành ngữ dân gian
- So sánh với vẻ đẹp mang tính huyền thoại
-> Khiến cho DHT vừa sống động như trong đời thường vừa tạo lên tương quan mới nhằm kì vĩ hõa nhân vật
=> Hiện lên hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiê nhiên rộng lớn, hùng vĩ
- Đề cao sức mạnh của người lao động trên sông nước Biểu hiện tình cảm quý trọng đối với người lao động trên quê hương
III Tổng kết(5ph) 1.Nghệ thuật:
- Phối hợp miêu tả thiên nhiên và miêu tả ngoại hình, hành động của con người
- Sử dụng phép nhân hóa, so sánh phong phú và có hiệu quả
- Lựa chọn các chi tiết miêu tả đặc sắc, chọn lọc
- Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm và gợi nhiều liên tưởng
2 Nội dung
- Bức tranh thiên nhiên trên sông Thu bồn được miêu tả qua hành trình vượt thác
- Hình ảnh quả cảm của dượng hương thư trong cuộc vượt thác
Trang 36GV: Bài văn tả cảnh, tả người toát lên tình
cảm yêu quí của tác giả đối với cảnh vật quê
hương, nhất là tình cảm trân trọng dành cho
người LĐ Bài văn là bài ca LĐ cảu con
người Từ đó đã kín đáo biểu hiện tình yêu
đát nước, tình yêu dân tộc của nhà văn
? Đọc phần ghi nhớ?
3 Ý nghĩa: Vượt thác là một bài ca
về thiên nhiên, đất nước quê hương,
về lao động; từ đó kín đáo nói lên tình yêu đất nước, dân tộc của mình
*Ghi nhớ: SGK
4 Củng cố (4ph):
- Em nêu nét đặc sắc cảnh thiên nhiên trong 2 vb đã học?
Hs: - ở văn bản sông nước Cà mau : cảnh thiên nhiên hoang sơ, huyền bí, cảnh vật mang nét đặc sắc tên gọi riêng của từng vùng
- Bài vượt thác cảnh thiên nhiên hùng vĩ , rộng lớn
?Em học tập được gì về nghệ thuật miêu tả của tác giả?
- Phát hiện sự giống nhau giữa các ự vật để tạo ra những so sánh đúng, so sánh hay
- Đặt câu có sử dụng phép tu từ so sánh theo hai kiểu cơ bản
3.Thái độ: Ý thức, tình cảm và thích thú khi học phép so sánh
II.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Soạn và lấy nhiều ví dụ, tìm tài liệu liên quan Tích hợp phần Văn ở
bài “Sông nước Cà Mau” Bảng nhóm
2 Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
Trang 372.Kiểm tra 15 phút:
Tìm phó từ trong đoạn trích sau và xác định ý nghĩa của phó từ đó
“ Thưa anh, em cũng muốn khôn nhưng không khôn được Đụng đến việc là em thở
rồi không còn hơi sức đâu mà đào bới nữa Lắm khi em cũng nghĩ nỗi nhà cửa như thế này là nguy hiểm, nhưng em nghèo sức quá, em đã nghĩ ròng rã hàng mấy tháng cũng không biết làm thế nào Hay là bây giờ em nghĩ thế này…”
- Đặt câu với một phó từ vừa tìm được
Đáp án và biểu điểm
* Tìm đúng và xác định được ý nghĩa của phó từ 7 điểm
- cũng: chỉ sự tiếp diễn tương tự
- không: chỉ ý phủ định
- được : chỉ kết quả
- không( còn đâu): chỉ ý phủ định
- cũng : chỉ sự tiếp diễn tương tự
- đã: chỉ quan hệ thời gian
- không( biết): chỉ ý phủ định
* Đặt câu có nội dung và hình thức, phó từ (3đ)
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài:
- Ví dụ: Gió thổi là chổi trời
Nước mưa là cưa trời
Quê hương là chùm khế ngọt
Quê hương là đường đi học
Thà rằng ăn bát cơm rau
I/ Các kiểu so sánh(5ph):
1 Ví dụ.
2 Nhận xét
- Phép so sánh 1: Từ so sánh: chẳng bằng => Vế A không ngang bằng vế B
- Phép so sánh 2: Từ so sánh là: Vế A ngang bằng vế B
Trang 38Còn hơn cá thịt nói nhau nặng lời.
? Qua tìm hiểu các ví dụ trên em thấy
có mấy kiểu so sánh đó là những kiểu
nào
- Gọi HS đọc nghi nhớ SGK
- Học sinh đọc đoạn văn ở SGK
?Đoạn văn trên có nội dung gì?
? Tìm phép so sánh có trong đoạn
văn?
+ Có chiếc (lá rụng) tựa mũi tên nhọn
+ Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo
+ Có chiếc lá như thầm bảo rằng
+ Có chiếc lá như sợ hãi rồi (gần)
1.* Ví dụ: đoạn văn SGK
- Tả những chiếc lá rụng
2 Nhận xét
- Sự vật được đem ra so sánh là những chiếc lá (sự vật vô tri, vô giác)
- Chiếc lá được so sánh trong hoàn cảnh đã rụng (đã lìa cành, đã hết nhựa,
đã kết thúc một kiếp sống theo quy luật
tự nhiên)
- Đoạn văn hay giàu hình ảnh gợi cảm
và xúc động Trân trọng ngòi bút tài hoa tinh tế của tác giả
- Tác giả sử dụng phép so sánh linh hoạt, tài tình Chỉ một chiếc lá vô tri vô giác mà có đủ các cung bậc tình cảm vui buồn của con người được gửi gắm vào trong đó
=> Sử dụng phép so sánh có tác dụng: Vừa có tác dụng gợi hình giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể , sinh động; vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc
b) Con đi chưa bằng muôn nỗi
Trang 39- Học sinh đọc lại bài: Vượt thác =>
Tìm các phép so sánh trong vă bản
- GV gọi HS làm bài tập 2
a Những câu văn có sử dụng phép so
sánh trong đoạn trích Vượt thác:
- Thuyền rẽ sóng như đng nhớ núi
rừng
- Núi cao như đột ngột hiện ra
- Những động tác nhanh như cắt
- Dượng Hương Thư như một pho
tượng đồng đúc giống như một hiệp
sĩ của Trường Sơn oai linh
- những cây to như những cụ già
b Em thích hình ảnh: Dượng Hương
Thư như một pho tượng đồng đúc
giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn
oai linh
Vì: Qua hình ảnh ta thấy được trí
tưởng tượng phong phú của tác giả
- Hình ảnh nhân vật hiện lên khoẻ, đẹp,
c) Bóng Bác ấm hơn
- T: Hơn: => Không ngang bằng
Anh đội viên như
- T: Như: So sánh ngang bằng
* Tác dụng:
a) Tâm hồn tôi là một tâm hồn nhạy cảm phong phú, rung động trước vẽ đẹp thiên nhiên
b) Cảm thông nổi vất vã của những người mẹ
c) Ca ngợi tình cảm, công lao của Bác
Bài 2:
a Những câu văn có sử dụng phép so sánh trong đoạn trích Vượt thác:
- Thuyền rẽ sóng như đng nhớ núi rừng
- Núi cao như đột ngột hiện ra
- Những động tác nhanh như cắt
- Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc giống như một hiệp
sĩ của Trường Sơn oai linh
- những cây to như những cụ già
b Em thích hình ảnh: Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh
Vì: Qua hình ảnh ta thấy được trí tưởng tượng phong phú của tác giả
- Hình ảnh nhân vật hiện lên khoẻ, đẹp, hào hùng
- Thể hiện sức mạnh và khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người
4 Củng cố(2ph): Tác dụng của phép so sánh khi nói và viết là gì
5 Hướng dẫn học tập: (1’)
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Hoàn thiện bài tập
Bài 3: Viết đoạn văn theo yêu cầu sau:
- Nội dung: tả cảnh DHT đưa thuyền vượt qua thác dữ
- Độ dài: 3 - 5 câu
Trang 40- Kĩ năng: sử dụng hai kiểu so sánh ngang bằng và không ngang bằng.
- Soạn bài: Chương trình địa phương phần tiếng Việt
- Đọc và viết đúng các cặp phụ âm thường mắc lỗi
- Nắm vững những lỗi chính tả về phụ âm đầu mà bản thân và người ở địa phương
Hà Nam thường mắc; giải thíc được nguyên nhân mắc lỗi
2.Kĩ năng:
- Thực hiện thành thạo các bài viết chính tả bằng hình thức nghe viết , nhớ - viết có
ý thức viết đúng chính tả trong khi viết và phát âm chuẩn khi nói
3.Thái độ: Ý thức, tình cảm và thích thú khi học Tiếng Việt
II.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Soạn bài
2 Học sinh: Soạn và chuẩn bị bài ở nhà
III.Tiến trình bài dạy:
1.Ổn định lớp: Kiểm diện sĩ số
2.Kiểm tra bài cũ(4’)
Viết đoạn văn theo yêu cầu sau (học sinh viết ở nhà)
- Nội dung: tả cảnh DHT đưa thuyền vượt qua thác dữ
b Giảng bài mới: