kỹ thuật siêu âm thận

Kỹ thuật siêu âm Chuẩn bị bệnh nhân: uống nước nhịn tiểu  Mặt cắt dưới bờ sườn chếch ra trước thấy rõ được cực dưới  Mặt cắt liên sườn thấy rõ cực trên  Thận phải thấy rõ qua gan phả

SIÊU ÂM THẬN và hệ TIẾT NIỆU

Dr Hoàng Minh Lợi

Kỹ thuật siêu âm

 Chuẩn bị bệnh nhân: uống nước nhịn tiểu

 Mặt cắt dưới bờ sườn chếch ra trước thấy rõ được cực dưới

 Mặt cắt liên sườn thấy rõ cực trên

 Thận phải thấy rõ qua gan phải

 Thận trái khó thấy trên mặt cắt dọc vì nắm sau dạ dày và lách

Kỹ thuật siêu âm

 Mặt cắt vành trái thấy được cực trên thận trái qua cửa sổ lách, bệnh nhân nằm nghiêng bên trái cao

 Cực dưới thận trái mặt cắt hơi xuống dưới

 Mặt cắt vành luôn thấy được hệ thống đài bể thận hai bên (pelvicalyceal system - PCS) và tương quan với rốn thận

 Rốn thận gồm mạch máu và niệu quản

Kỹ thuật siêu âm

 Cắt thận qua hai trục dọc và ngang

 Phối hợp các mặt cắt dưới bờ sườn, liên sườn, chếch ra trước ra sau, mặt cắt vành

 Khi bàng quang quá căng có thể làm giãn đài bể thận, đi tiểu  trở lại bình thường

Cầm đầu dò

Lớp cắt ngang qua trục cơ thể (P-T) trái

Cầm đầu dò

trên

Cầm đầu dò

Lớp cắt vành (trán) qua trục cơ thể

Đường kính trước sau: bụng-lưng – sâu/ dày

phải trái: ngang/ rộng trên dưới: dọc/ cao

D mode: Dynamic, Doppler

B mode: siêu âm 2 chiều/ 2 D

Dupplex = 2D+Doppler

A Mặt cắt dọc qua thận phải bình thường, sử dụng gan làm cửa sổ âm Xoang thận tăng âm vì chứa mỡ Các tháp thận giảm âm hình tam giác Vỏ thận có độ hồi âm tương đương gan.

B mặt cắt ngang qua rốn thận, cho thấy tĩnh mạch thận (mũi tên) dẫn lưu vào tĩnh mạch chủ dưới (đầu mũi tên)

C Mặt cắt vành qua thận trái Rốn thận thấy được ở dưới (s = spleen) (so sánh mặt cắt dọc qua thận phải, vỏ thận và các tháp thận thấy

quanh đài bể.)

D Vỏ thận nằm trong bao thận và bờ ngoài của tháp tủy thận (đầu mũi tên).

A Mặt cắt vành qua thận phải, có ngấn thùy thận kỳ bào thai (mũi tên)

Hệ thống đài bể giãn nhẹ do bàng quang căng

B Phổ màu qua bàng quang thấy dòng phun nước tiểu

C Cắt dọc và ngang sau đi tiểu, TLT lớn, thể tích tồn dư khoảng 40 ml.

Kích thước

 Thay đổi tùy theo người, xu hướng giảm theo tuổi

 Công thức tính thể tích bàng quang

V bq (ml) = dài x rộng x sâu (cm) x 0.56

Figure 7.3 (A) Colour Doppler of the RK in coronal section demonstrates

normal global intrarenal perfusion throughout the kidney (B) TS through the LK demonstrates the main renal vein (blue) draining into the IVC The main renal artery can be seen in red alongside

Figure 7.3 (C) The waveform from the main renal artery at the hilum of

the kidney is of low resistance with good end-diastolic flow The spectrum from the adjacent vein can be seen below the baseline.

(D) Coronal section through the aorta (AO) showing the origin of the left renal artery The blue colour in the proximal section of the artery is an aliasing artefact due to the strong Doppler signal from this part of the

vessel, which is parallel to the beam (Compare this with the aorta, which, because of its relatively perpendicular angle with the beam, has a poor Doppler signal, despite its high velocity in reality.)

Biến thể giải phẫu/ dị dạng

Hệ thống đôi Thận móng ngựa NQ sau TM chủ

Hệ thống đôi

NQ sau TM chủ

Sa lồi NQ Hệ thống đôi To niệu quản

HC khúc nối

Thận đôi

Thận đôi

Nang niệu quản

Nang niệu quản

Thận móng ngựa

Nang thận

2 Nang không điển hình

Xuất huyết

Nhi m trùng thành dày, ễ

có vách, ngấm thuốc cản quang

Phân biệt ung th dạng nang: thành dày không

đều, ngấm TCQ

Nang điển hình và không điển hình

Phõn loại Bosniak

Viêm và teo thận

Tắc/ ứ nước đường niệu

Đài bể BT Ứ nước độ 1 (mild degree) Ứ nước độ 2 (moderate degree)

Độ 1 phải Độ 2 trái Độ 3 trái

ứ nước độ 3 (severe degree)

Tắc/ ứ nước đường niệu

Sỏi thận

- Giai đoạn tiến triển: vùng giảm âm hình tam giác đỉnh quay về rốn, trên SA

Doppler màu càng rõ hơn

Nhồi máu thận

Hình ảnh siêu âm:

- Giai đoạn muộn: thấy được

ổ hoại tử dịch hóa, vùng

mô thận bị teo lại Có thể

xơ, vôi hóa nếu kèm xuất huyết

 Di căn từ các tạng khác đến

U thận

U thận

(A) Angiomyolipoma

in the RK

U thận

(B) Multiple, small angiomyolipomas in a patient with tuberose sclerosis.

(A) The RK is almost completely

replaced by a large renal carcinoma (T) The main renal vein contains tumour thrombus which has spread into the IVC The main renal artery is seen alongside (B) Colour Doppler of the

tumour reveals vigorous, multidirectional blood flow within it

(C) Recurrence of carcinoma

(between calipers) in theright renal bed of a patient following right nephrectomy for renal carcinoma

K tế bào chuyển

Transitional cell carcinoma

AVM/ AVF

AVM/ AVF

AVM/ AVF

AVM/ AVF

Junction syndrome

Junction syndrome

Hypertrophied column of Bertin

Hypertrophied column of Bertin

Siêu âm bàng quang

Kỹ thuật siêu âm bàng quang

 Uống nước nhịn tiểu, bàng quang căng vừa

 Đường trên xương mu

 Mặt cắt ngang, dọc, chếch đầu dò

 Tính thể tích nước tiểu tồn dư sau đi tiểu:

TT tồn dư (ml) = cao x rộng x sâu (cm) x 0.5

Kỹ thuật siêu âm bàng quang

Kỹ thuật siêu âm bàng quang

Hình ảnh siêu âm bình thường

Bệnh lý bàng quang

U bàng quang

niệu dục, sau ung thư tiền liệt tuyến Triệu chứng

phát hiện là : đái máu cuối hay đái máu toàn phần

vùng đáy thấp bàng quang Ở vòm bàng quang chỉ

có 10% số ca

mô hệ tiết niệu

Bệnh lý bàng quang

U bàng quang

- U nhú (papillome): là u lành Tuy nhiên có khuynh

hướng tăng sinh và tiềm năng ác tính

- Các dạng thâm nhiễm : có thể tiến tới ung thư nhú (papillaire) hoặc ung thư thâm nhiễm

máu toàn phần, phải làm UIV , chụp bàng quang,

siêu âm, và bổ sung thêm soi niệu đạo - bàng quang

để sinh thiết

Bệnh lý bàng quang

Bàng quang chống chọi và sỏi bàng quang

lutte) phát triển khi có trở ngại ở vùng cổ bàng

quang - niệu đạo, đa số do nguyên nhân tiền liệt tuyến, cơ bàng quang, thành bàng quang dày trên 5mm

hốc, rãnh "tế bào cột" (cellules et colonnes) hình thành các túi thừa, các hõm có thể gây ra sỏi hoặc u

phải luôn nhớ rằng chúng có khả năng kết hợp với bệnh u nhú (papillomatose)

Bệnh lý bàng quang

việc gây ra bàng quang chống chọi còn tạo thuận lợi cho việc hình thành sỏi

Trên siêu âm:

50ml mới coi là bệnh lý

Bệnh lý bàng quang

có hình tăng âm kèm bóng cản sau, di động và

thay đổi theo tư thế, trừ khi chúng mắc vào các túi thừa bàng quang

tương ứng với đường vôi sữa (lait de chaux)

trực tràng sigma, nhất là áp xe sigma và khối u.

lên bàng quang, nhưng ít xâm lấn

Bệnh lý bàng quang

hông, cơ đái chậu một hoặc hai bên, cũng như tràn dịch ổ bụng làm đầy túi cùng Douglas

cạnh

áp xe chậu hông hay hiện tượng chèn ép do u bạch huyết (lymphocèle) sau nạo vét hạch

tìm nguyên nhân bệnh