Kỹ Thuật Siêu Âm Chấn Thương Thận

cách siêu âm các chấn thương thận hiệu quả nhất dành cho những người mới học siêu âm.hy vọng các bạn sẽ có được bài học bổ ích cho bản thân.giúp nâng cao nghề nghiệp chuyên môn

Siªu ©m trong chÊn th ¬ng

tiÕt niÖu

BS NguyÔn Kh«i ViÖt Khoa C§HA B¹ch Mai

Cơ chế chấn th ơng

Hai cơ chế :

1) Chấn th ơng kín (70-80%) :

 Tai nạn sinh hoạt

 Tai nạn lao động, thể thao… Tai nạn lao động, thể thao…

2) Vết th ơng xuyên thấu th ờng do súng bắn hoặc dao đâm (20-30%)

Thận bệnh lý (nang, u, ứ n ớc) dễ bị tổn th ơng chấn th ơng hơn

Tæn th ¬ng phèi hîp

 Th êng gÆp : 20-30% tr êng hîp

 Tæn th ¬ng trong æ bông : vì l¸ch, ® êng vì

hoÆc khèi m¸u tô d íi bao gan, tæn th ¬ng l¸ch, chÊn th ¬ng ® êng tiªu ho¸

 Vì x ¬ng (cét sèng, khung chËu)

Ph©n lo¹i chÊn th ¬ng ® êng tiÕt niÖu

1 ChÊn th ¬ng thËn

2 ChÊn th ¬ng niÖu qu¶n

3 ChÊn th ¬ng bµng quang

1 ChÊn th ¬ng thËn

Chấn th ơng thận loại I

 I : đụng dập nhu mô,

tụ máu d ới bao, không tổn th ơng đ ờng bài xuất, +/- khối máu tụ quanh thận (80-85%)

Chấn th ơng thận loại II

 II : đụng dập với tổn

th ơng đ ờng bài xuất (đái máu), +/- khối máu tụ quanh thận (10%)

ChÊn th ¬ng thËn lo¹i III

 lIII : vì thËn nhiÒu m¶nh hoÆc tæn th ¬ng cuèng m¹ch m¸u (5%)

Chấn th ơng thận loại IV

 IV : tổn th ơng đứt lìa khúc nối bể

thận-niệu quản: hiếm gặp

B¶ng ph©n lo¹i chÊn th ¬ng thËn

Lâm sàng

 Đau mạng s ờn, tụ máu vùng thắt l ng

 Đái máu: đại thể hoặc vi thể

 Giảm huyết áp, shock

Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh

 Siêu âm

 Chụp CLVT

 Chụp bụng không chuẩn bị

 Chụp UIV

 Chụp động mạch qui ớc

Giá trị của siêu âm

 CLVT là pp tốt nhất đánh giá CT thận, có thể khảo sát

đ ợc cả các cơ quan khác.

 Siêu âm có thể chẩn đoán CT thận tuy nhiên hạn chế

KT khiến khảo sát không đầy đủ, không thể cung cấp thông tin liên quan tới chức năng thận.

 Tốt nhất để theo dõi các BN đã biết bị tổn th ơng CT thận

 Ưu điểm: sẵn có, rẻ tiền, có thể tiến hành tại gi ờng,

có thể cung cấp thông tin về huyết động

Các dấu hiệu trên siêu âm

 Đụng dập nhu mô thận : tổn th ơng không đồng nhất th ờng tăng

âm với mất phân biệt vỏ-tuỷ

 Rách nhu mô thận: dải tăng âm trong nhu mô (phân biệt với dải xơ từ xoang thận ra ngoài nhu mô trong VTBT mãn, dải xơ

đ ờng bờ th ờng sắc nét hơn)

 Khối máu tụ: âm thay đổi theo thời gian máu mới (tăng

âm)máu cục tổ chức hoá (âm hỗn hợp tăng, giảm âm)giai

đoạn dịch hoá (không có âm vang)

mất tính chất lồi lõm, dẹt

quanh thận, ít xô đẩy nhu mô thận

 Đứt bao thận: gây gián đoạn đ ờng bờ bao thận, th ờng kèm tụ máu lân cận

Các dấu hiệu trên siêu âm

 Th ơng tổn hệ thống ống góp: xác định khi chứng minh n ớc tiểu tràn ra ngoài hệ thống góp ( u thế của CLVT, UIV)

– ĐBT giãn, chứa máu cục tăng âm

– Đ ờng rách hay dập nhu mô lan tới xoang thận

– KMT trong nhu mô lớn lan vào xoang thận gây

thay đổi, biến dạng xoang thận

– Khối u n ớc tiểu (urinoma): vị trí ở khoang quanh

hoặc cạnh thận, là khối dạng dịch trống âm hoặc ít

âm vang từ gd đầu mới hình thành

Các dấu hiệu trên siêu âm

 Vỡ thận:

–mất liên tục từ bao thận,

nhu mô lan đến rốn thận

–Đôi khi thận tách rời hai

hoặc nhiều mảnh

–Th ờng hay gặp "hình

do phối hợp nhiều loại th

ơng tổn vỡ, dập nhu mô,

rách, máu tụ

Các dấu hiệu trên siêu âm

 Th ơng tổn cuống mạch thận và mạch máu thận (sử dụng siêu âm doppler)

–Tắc ĐM thận

–Tắc TM thận

–Nhồi máu thận: tổn th ơng dạng hình chêm với đáy h ớng ra

ngoại vi, tr ớc 24h giảm âm, sau đó tăng âm, trên doppler giảm tín hiệu mạch

–Giả phình ĐM: cấu trúc dạng nang thành dày, trên doppler

có tín hiệu mạch, đặc tính đến-đi của dòng chảy khi đặt cửa

sổ Doppler ngay vị trí cổ túi

–Dò Đ-TM:

§ông dËp nhu m« thËn phèi hîp víi tô m¸u

d íi bao

Khèi m¸u tô khu tró quanh

thËn