Giáo án ngữ văn 7 tuần 9

CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1) Về kiến thức: Giúp HS: Nhận biết các loại lỗi thường gặp về QHT và cách sửa lỗi. 2) Kỹ năng: Sử dụng quan hệ từ phù hợp với ngữ cảnh Phát hiện và chữa được một số lỗi thông thường về quan hệ từ. B. PHƯƠNG PHÁP Sử dụng phương pháp quy nạp, phân tích mẫu, thảo luận C. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Chuẩn bị của giáo viên Giáo án, Bảng phụ 2. Chuẩn bị của học sinh Soạn bài, D. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY 1. Ổn định tổ chức (1p): GV gọi cán bộ lớp báo các sĩ số và việc chuẩn bị bài 2. Kiểm tra bài cũ (3p): HS1:Thế nào là quan hệ từ ? Nêu cách sử dụng QH? Đặt một câu có sử dụng quan hệ từ? HS2: làm bài tập 4 (sgk) HS Trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung GV nhận xét, cho điểm

Trang 1

Bài 8 - Tuần 9

Tiết 33 CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1) Về kiến thức: Giúp HS:

- Nhận biết các loại lỗi thường gặp về QHT và cách sửa lỗi

2) Kỹ năng:

- Sử dụng quan hệ từ phù hợp với ngữ cảnh

- Phát hiện và chữa được một số lỗi thông thường về quan hệ từ

B PHƯƠNG PHÁP

- Sử dụng phương pháp quy nạp, phân tích mẫu, thảo luận

C CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Giáo án, Bảng phụ

2 Chuẩn bị của học sinh

- Soạn bài,

D TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

1 Ổn định tổ chức (1p): GV gọi cán bộ lớp báo các sĩ số và việc chuẩn bị bài

2 Kiểm tra bài cũ (3p): HS1:Thế nào là quan hệ từ ? Nêu cách sử dụng QH? Đặt một

câu có sử dụng quan hệ từ?

HS2: làm bài tập 4 (sgk)

HS Trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung

GV nhận xét, cho điểm

3 Bài mới:

HS

Kiến thức cần đạt

Trang 2

Hoạt động 1 (15p): Hướng dẫn

học sinh tìm hiểu các lỗi về

quan hệ từ

Gọi HS đọc VD - Sgk 106

GV: Hai câu đó thiếu QHT ở

chỗ nào, hãy sửa lại cho đúng?

Các quan hệ từ " và", " để"

trong hai VD có diễn đạt đúng

quan hệ ý nghĩa giữa các bộ

phận trong câu không?vì sao?

Nên thay thế "và", để" ở đây

bằng quan hệ từ gì?

- câu 1: 2 vê câu có quan hệ đối

lập

- Câu 2 chỉ quan hệ nguyên nhân

Đọc ví dụ 3: Các câu trên mắc

lỗi gì? Vì sao? (sử dụng từ qua

khiến chủ ngữ thành trạng ngữ

chỉ cách thức)

Hãy chữa lại các câu văn trên?

Hs đọc ví dụ 4:

Các câu in đậm dưới đây sai ở

đâu? Hãy chữa lại cho đúng?

GV:Từ việc phân tích các VD

1 HS đọc

- HS trả lời

- Nxét, bổ sung

HS đọc

- HS trả lời nxét, bổ sung

HS đọc

I.Bài tập:

1 Thiếu quan hệ từ:

- Câu 1 thiếu từ "mà"

- Câu 2 thiếu từ " với"

2.dùng quan hệ từ:

“và, để” không đúng ý nghĩa

- Thay và bằng nhưng

- Thay để bằng vì

II Bài học

3.Dùng thừa quan hệ từ

C1:+Cách1:bỏ “qua”

+ Cách 2: Thêm CN

- Câu 2: bỏ “về”

4.Dùng quan hệ từ mà không có tác dụng liên kết:

- " Không những giỏi

về môn văn" là không phù hợp

- Thêm" mà"

- Cần tránh những lỗi sau:

- thiếu quan hệ từ:

- dùng quan hệ từ:

Trang 3

trên, em hãy cho biết khi sử

dụng QHT ta nên tránh những

lỗi nào?

BT khắc sâu Kthức:

HS làm nhanh:

Xay bột trẻ em

Nghe, ghi đọcghi nhớ

không thích hợp

về nghĩa

- Dùng thừa quan

hệ từ

- Dùng QHT mà không có tác dụng liên kết

Hoạt động 2 (25p): Hướng dẫn

học sinh Luyện tập

- Bài tập 1: HS làm miệng

- Bài tập 2: 1HS lên bảng làm

- Bài tập 3: HS lên làm miệng

- Bài tập 4: HS lên làm miệng

Cho biết các quan hệ từ được

dùng đúng hay sai?

HS làm bài

cá nhân -Nhận xét,

bổ sung

- HS đọc câu văn và thay quan

hệ từ thích hợp

III Luyện tập 1.Bài tập 1(sgk- 107) thêm QHT

- Nó chăm chú nghe kể chuyện từ đầu đến

cuối

- Con xin báo một tin vui cho cha mẹ mừng.

2.Bài tập 2(sgk- 107) thay thế QHT

- Thay " với" bằng" như"

- Thay " tuy" bằng" dù"

- Thay " bằng" bằng" qua"

3.Bài tập 3(sgk- 108) viết lại câu

- Bản thân em còn nhiều thiếu sót, em hứa sẽ tích cực sửa chữa

- Câu tục ngữ" Lá lành đùm lá rách" cho em hiểu đạo lí làm người là phải giúp đỡ người khác

- Bài thơ này đã nói lên tình cảm của của Bác

Hồ đối với thiếu nhi

4.Bài tập 4(sgk- 108) xác định câu

Các câu dùng đúng: a, b, d, h

Các câu dùng sai: c, e, g, i

4 Dặn dò (1p):

1 Học thuộc ghi nhớ- làm BTVN

2 Chuẩn bị bài: Xa ngắm thác núi Lư

Trang 4

TiÕt 34: HDĐT: Xa ng¾m th¸c Nói L

LUYỆN TẬP VIẾT VĂN BIỂU CẢM

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức :

- Vẻ đẹp độc đáo, hùng vĩ, tráng lệ của thác núi Lư qua cảm nhận đầy hứng khởi của thiên tài

Lý Bạch, qua đó phần nào hiểu được tâm hồn phóng khoáng, lãng mạn của nhà thơ

- Đặc điểm nghệ thuật độc đáo trong bài thơ

- Củng cố kiến thức về văn biểu cảm

2 Kĩ năng :

- Đọc - hiểu văn bản thơ Đường qua bản dịch tiếng Việt

- Sử dụng phần dịch nghĩa trong việc phân tích tác phẩm và phần nào biết tích lũy vốn từ Hán Việt

- Rèn kĩ năng viết văn biểu cảm

3 Thái độ: Giáo dục tình yêu thiên nhiên

II Chuẩn bị:

GV: Giáo án; Tranh minh hoạ

HS: Soạn bài theo hướng dẫn

III Tiến trình bài dạy:

1 Ổn định lớp (1p)

2 Kiểm tra bài cũ (3p)

? Đọc thuộc lòng và diễn cảm bài thơ "Bạn đến chơi nhà"? Cho biết giá trị về nội dung

và nghệ thuật của bài thơ?

3 Bài mới (40p)

Hoạt động 1: Hướng dẫn đọc thêm (15 phút)

? Nêu tác giả của văn bản?

?Xác định thể thơ của từng

văn bản?

Suy nghĩ, trả lời Phát hiện, trả lời

A.HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM I/ Đọc, tìm hiểu chung

1/ Tác giả: Lí Bạch

2/ Tác phẩm

- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt

?Nội dung chính của văn

bản là gì?

?Em có cảm nhận như thế

Suy nghĩ kết hợp với phần soạn bài ở nhà để trả lời

II/ Đọc, hiểu văn bản

1/ Nội dung

-Vẻ đẹp nên thơ, mĩ lệ, huyền ảo nhưng cũng không kém phần hùng

vĩ của Hương Lô khi nhìn từ xa

Trang 5

nào về vẻ đẹp của Hương

Lô hiện lên qua câu thơ thứ

hai? Tại sao nói tác giả đã

“lấy động tả tĩnh”?

? Qua đó, ta hiểu thêm điều

gì về tác giả?

?Nêu những nghệ thuật đặc

sắc của văn bản?

Theo dõi văn bản, suy nghĩ, cảm nhận, trả lời

Trả lời

Suy nghĩ kết hợp với phần soạn bài ở nhà để trả lời

-Tình yêu thiên nhiên đằm thắm, phần nào bộc lộ tính cách mạnh mẽ, hào phóng của tác giả

2/ Nghệ thuật

-Hình ảnh thơ tráng lệ, huyền ảo

-Lấy động tả tĩnh

-Ngôn từ cô đọng, súc tích, gợi cảm

Nêu vấn đề

Hướng dẫn cách làm

Nghe

III/ Hướng dẫn tự học

1/ Chỉ ra cái hay trong cách so sánh

ở câu thơ thứ hai

2/ Tìm đọc một số bài thơ viết về đề tài thiên nhiên của Lí Bạch

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập viết văn biểu cảm

(25 phút)

Nêu câu hỏi

Yêu cầu học sinh xác

định đề bài

Hướng dẫn cách làm

Yêu cầu viết mở bài và ý

1 thân bài

Nghe, chép đề Xác định đề bài

Nghe Làm bài

B LUYỆN TẬP VIẾT VĂN BIỂU CẢM

Đề bài : Loài cây em yêu

Mở bài : Nêu loài cây và lí do em

yêu thích loài cây

Thân bài :

- Các đặc điểm gợi cảm của cây

(hoa, lá, thân, màu sắc…) (quan sát,

liên tưởng, suy ngẫm)

Trang 6

Gọi học sinh trỡnh bày

Nhận xột, chữa bài

Trỡnh bày bài Chữa, ghi chộp

- Loài cõy trong cuộc sống của con người : cõy cho búng mỏt, hương thơm, hoa đẹp, gần gũi với cuộc sống con người Nếu thiếu cõy đú thỡ

sao ? nhớ, thiếu vắng,… (tưởng

tượng tỡnh huống)

- Loài cõy trong cuộc sống của em : cõy như người bạn tõm tỡnh, gắn với những kỉ niệm, khiến em nhớ đến

người em yờu quý, (hồi tưởng quỏ

khứ) Kết bài : Tỡnh cảm của em đối với

loài cõy đú

4 Dặn dò (1p): - Học thuộc bài thơ

- Hoàn thành bài văn biểu cảm

- Chuẩn bị bài: Cỏch lập ý của bài văn biểu cảm

Bài 9 - Tuần 9

Tiết 35 cách lập ý trong bài văn biểu cảm

A Mục tiêu cần đạt

Trang 7

- í và cỏch lập ý trong bài văn biểu cảm

- Những cỏch lập ý thường gặp của bài văn biểu cảm

2) Kỹ năng:

Biết cỏch vận dụng cỏc cỏch lập ý đối với cỏc đề văn cụ thể

B Phơng pháp

- Sử dụng phơng pháp gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận

C Chuẩn bị của Giáo viên và Học sinh

- Giáo án, Bảng phụ

- Soạn bài,

D Tiến trình BàI dạy

1 Ổn định tổ chức (1p): GV gọi cán bộ lớp báo các sĩ số và việc chuẩn bị bài

2 Kiểm tra bài cũ (3p): Nhắc lại các bớc tạo lập một văn bản BC Cho biết vì sao cần

lập ý?

HS trả lời, HS nhận xét, bổ sung

GV nhận xét, cho điểm

3 Bài mới: (40p)

Hoạt động 1 (25p): hớng dẫn HS tìm

hiểu những cách lập ý thờng gặp của bài

văn BC:

Hãy đọc đoạn văn 1:

Đoạn văn biểu đạt tình cảm với đối tợng

nào? Tình cảm gì của tác giả?

Tại sao tác giả lại chọn đối tợng biểu

cảm là cây tre?

- Cây tre đã gần gũi, gắn bó với đời sống

của ngời Việt Nam với những công dụng

Để thể hiện sự gắn bó của tre, đoạn văn

đã nhắc đến những gì ở tơng lai?

- Tre còn mãi với dân tộc, cùng chia ngọt

sẻ bùi, cùng vui hạnh phúc, hòa bình

Ngời viết đã liên tởng, tởng tợng cây tre

trong tơng lai nh thế nào?

HS đọc

- HS trả lời

I Những cách lập ý thờng gặp của bài văn BC

1 Liên hệ hiện tại với tơng lai

a đoạn văn

b nhận xét :

- đối tợng: cây tre

- Tình cảm : yêu quý, ngợi ca

Trang 8

+ Tre vẫn gắn bó với con ngời :

- Tre là bóng mát trên con đờng tới trờng

- Tre mang khúc nhạc tâm tình

- Tre làm cổng chào thắng lợi

- Chiếc đu tre, tiếng sáo diều ngân nga

+ Tre vẫn là biểu tợng của con ngời VN

Vậy để thể hiện tình cảm ngợi ca, yêu

quý cây tre, tác giả đã lập ý bằng cách

nào?

Liên hệ hiện tại với tơng lai để từ đó khẳng

định cây tre sẽ còn mãi với dân tộc VN

GVKL : Nh vậy khi muốn bày tỏ tình cảm

với một hiên tợng, sự vật nào, ta có thể liên

hệ hiện tại với tơng lai để khẳng định giá

trị, vai trò quan trọng của vật đó

*GV yêu cầu HS đọc đoạn văn

- Tác giả đã thể hiện sự say mê con gà

đất nh thế nào

- T.g mang con gà đất ra trớc thềm, ấp nó

vào giữa lòng bàn tay, dồn hơi đầy ngực,

ngửa mặt lên trời và gập ngời dần dần lúc

hạ giọng, giống y dáng điệu con gà lúc

gáy

Việc hồi tởng lại quá khứ với những đồ

chơi bị hỏng đã gợi lên cảm xúc gì cho

tác giả?

Đoạn văn lập ý theo cách nào?

nxét, bổ sung

HS đọc

=> tác giả lập ý bằng cách liên hệ hiện tại với tơng lai

2 Hồi tởng quá khứ và suy nghĩ về hiện tại.

- Tình cảm: say mê với con gà

đất

- Cảm xúc:

+ Nỗi vui mừng khi có đợc trong tay

+ Nỗi tiếc nuối bỗng dng bị mất nó

+ Để lại trong tâm hồn một nỗi gì sâu thẳm, giống nh một linh hồn

=> cách lập ý: hồi tởng lại quá khứ để bộc lộ tình cảm với con gà đất

3 Tởng tợng tình huống, hứa hẹn mong ớc.

Trang 9

Đọc đoạn 3:

Đoạn văn thể hiện tình cảm gì?

ngời viết đã lập ý theo cách nào? (Tác

giả đã tởng tợng những gì? )

Đọc đoạn văn của Nguyên Tuân :

Cảnh Lũng Cú gợi cho tác giả những

liên tởng cảm xúc gì ?

Từ Cực Bắc, tác giả nghĩ về cực nam Trên

núi cao tác giả nghĩ về biển cả ậ nơi chim

họa mi nhiều, tác giả nghĩ về nơi tôm cá

múa trong lòng kênh rạch

Từ Cực bắc liên tởng tới mũi Cà Mau,

cục Nam của tổ quốc đã giúp t/g thể

hiện tình cảm gì ?

(Đặt trong hoàn cảnh viết tác phẩm khi đất

nớc bị chia cắt thành 2 miền còn thể hiện

khát vọng thống nhất đất nớc)

Đoạn văn lập ý bằng cách nào ? biểu

cảm trực tiếp hay gián tiếp?

Đọc đoạn văn về ngời mẹ "U tôi"

Đoạn văn đã nhắc đến những hình ảnh

gì về U tôi?

Hình bóng, nét mặt, mái tóc, hàm răng

Qua đoạn văn em cảm nhận đợc tình

cảm gì của tác giả?

tấm lòng thơng cảm, hối hận vì mình đã thờ

ơ, vô tình

Đoạn văn lập ý theo cách nào? biểu cảm

trực tiếp hay gián tiếp?

Khắc hoạ hình ảnh con ngời và nêu nhận

xét là cách bày tỏ tình cảm của mình đối

với ngời đó

HS đọc

- Tình cảm của cậu học trò với cô giáo

- tác giả đã : gợi lại kỷ niệm, tởng tợng tình huống, hứa hẹn, bày tỏ mong ớc

b Đoạn văn 2

- Liên tởng từ cực bắc nghĩ về cực nam

-> tình yêu đất nớc

-> biểu cảm trực tiếp bằng cách vừa tả vừa nói lên ý nghĩ, vừa liên tởng tởng tợng vừa mong muốn

4 Quan sát, suy ngẫm:

- tấm lòng thơng cảm, hối hận

- Gợi lại các chi tiết để bộc lộ

Trang 10

Qua tìm hiểu các đoạn văn trên, theo em

có mấy cách lập ý trong văn biểu cảm?

Hoạt động 2 (15p): Hớng dẫn HS luyện

tập

Ngời thân định viết là ai?

- Em hãy tởng tợng, nhớ lại những kỷ niệm

ấn tợng về ngời đó?

- Sự gắn bó của ngời đó đối với em trong

các hoạt động?

cảm xúc

- Biểu cảm trực tiếp

1 Đề bài: Cảm xúc về vờn

nhà

a Mở bài: Giới thiệu vờn vă tình cảm đối với vờn nhà

b Thân bài:

- Miêu tả vờn, lai lịch vờn

- Vờn và cuộc sống vui buồn của gia đình

- Vờn và lao động của cha mẹ

- Vờn qua bốn mùa

c Kết luận: Cảm xúc về vờn nhà

2 Đề bài: Cảm xúc về ngời

thân

4 Dặn dò (1p):

1 BTVN : Lập ý cho đề bài SGK

2 Chuẩn bị bài sau: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Tiết 36 Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh (Tĩnh dạ tứ) Lý Bạch

A Mục tiêu cần đạt

- Tỡnh quờ hương được thể hiện một cỏch chõn thành, sõu sắc của Lớ Bạch

Trang 11

- Nghệ thuật đối và vai trũ của cõu kết trong bài thơ.

- Hỡnh ảnh ỏnh trăng - vầng trăng tỏc động tới tõm tỡnh của nhà thơ

2) Kỹ năng:

- Đọc - Hiểu bài thơ cổ qua bản dịch tiếng Việt

- Nhận ra nghệ thuật đối trong bài thơ

- Bước đầu tập so sỏnh bản dịch thơ và bản phiờn õm chữ Hỏn, p.tớch tỏc phẩm

B Phơng pháp

- Sử dụng phơng pháp gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận, phân tích …

C Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo án, Bảng phụ, t liệu tham khảo, tranh ảnh liên quan đến bài

- Soạn bài,

D Tiến trình bài dạy

1 Ổn định tổ chức (1p) : GV gọi cán bộ lớp báo các sĩ số và việc chuẩn bị bài

2 Kiểm tra bài cũ (3p) : đọc chính xác bản dịch thơ bài thơ “ Xa ngắm thác núi l”?

- Trình bày giá trị nội dung và nghệ thuật của bài?

3 Bài mới (40p) :

Giới thiệu bài (1p): Với bài "Vọng L sơn bộc bố", chúng ta đã thấy tính cách phóng

khoáng, mạnh mẽ, bay bổng của Lý Bạch - 1 bậc tiên thơ

+ Hình ảnh trăng là đề tài gợi thi hứng cho các thi gia khi có tâm trạng vui - còn ánh trăng trong thơ của Lý Bạch gợi tâm trạng gì cho tác giả?

Hoạt động 1 (8p) : Hớng dẫn học sinh Đọc, tìm

hiểu chung

Dựa vào phần chú thích nêu hoàn cảnh sáng

tác bài thơ?

Gv giới thiệu: “Vọng nguyệt hoài hương “trụng

trăng nhớ quờ" là một chủ đề phổ biến trong thơ

cổ khụng chỉ ở VN mà cả ở Trung Quốc Vầng

trăng trũn tượng trưng cho sự đoàn tụ cho nờn ở

xa quờ, trăng càng sỏng, càng trũn lại càng nhớ

quờ.Tỡnh cảnh trụng trăng của Lý Bạch sẽ được

tỡm hiểu qua bài thơ “Tĩnh dạ tứ"

Bài thơ nên đọc với giọng ntn ?

GV hớng dẫn HS đọc: giọng chậm rãi, tha thiết

Hs nêu

- nghe

- HS trả lời

- Nxét, bổ sung

2 HS đọc

I Đọc, tìm hiểu chung

1 Hoàn cảnh sáng tác:

- Trông trăng nhớ quê là 1 chủ đề phổ biến trong thơ

cổ - Trăng tròn tợng trơng cho sự đoàn tụ  Khi xa quê hơng thấy trăng tròn, trăng sáng càng nhớ quê

- Hình ảnh trăng cô đơn trên bầu trời trong đêm khuya đã gợi nỗi sầu xa xứ

 Bài thơ có sức lôi cuốn mạnh, đợc tuyên truyền rộng rãi

Trang 12

GV đọc mẫu 1 đoạn, gọi 2 HS đọc tiếp

GV nxét, uốn nắn cho HS

GV:Bài thơ đợc viết theo thể thơ nào? nêu đặc

điểm của thể thơ đó ở trong bài?

Cả bài có 4 câu, mỗi câu 5 tiếng, gieo vần ở câu 2

và câu 4

Không tuân thủ những niêm luật chặt chẽ và đối

nh thơ Đờng luật

Nên tìm hiểu bài thơ theo bố cục ntn?

Chuyển ý: tâm trạng của ngời con xa quê đợc gợi

ra trong ko gian, thời gian cụ thể: đêm thanh tĩnh

Tâm trạng ấy ra sao cùng đi tìm hiểu bài thơ

- HS trả lời

- Nxét, bổ sung

- HS trả lời

- Nxét, bổ sung 2 Đọc, chú thích :

3 Thể thơ:

- Thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt

+ Bài thơ có 4 câu, 2 câu gọi là liên đối nhau

+ Mỗi câu 5 chữ

+ Gieo vần, tiếng cuối câu

2, 4 + Nhịp 2/3

4 Bố cục: Chia 2 phần.

- 2 câu đầu: cảnh đêm trăng thanh tĩnh

- 2 câu sau: tâm trạng của tác giả

Hoạt động 3 (23p) : Hớng dẫn học sinh Đọc,

hiểu văn bản

Đọc 2 câu thơ đầu.

Hai câu thơ đầu giúp em hình dung điều gì về

cảnh và tâm trạng của tác giả?

Nếu thay từ "sàng"nghĩa là giờng bằng từ

"đình" (sân) thì sẽ khác nhau nh thế nào?

(Từ "sàng" gợi cho ta nghĩ một cách có căn cứ

rằng nhà thơ nằm trên gờng không ngủ đợc mới

nhìn thấy trăng xuyên qua cửa Nếu thay bằng từ

1 HS đọc

- HS trả lời

- Nxét, bsung

- HS trả lời

- Nxét, bsung

II.Đọc, hiểu văn bản

1) Hai câu thơ đầu

- Cảnh đêm trăng thanh tĩnh,

ánh trăng sáng tràn ngập khắp không gian

- tâm trạng của tác giả: ko ngủ đợc thấy ánh trăng sáng chiếu rọi ngỡ là sơng phủ

đầy mặt đất

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	162,5 KB