LÝ LUẬN PP dạy học HIỆN đại

c.Học sinh có thể biết  Chu trình nhân lên của virut HIV trong tế bào chủ.. Các giai đoạn Đặc điểmGai glicoprotein bám đặc hiệu vào bề mặt tế bào chủ... Các giai đoạn Đặc điểmGai glicop

Bài tập nhóm môn

Lý luận dạy học hiện đại

Học viên:Tạ Thị Mai Linh

Lê Thị Huyền Dương Thị Tuyết Phạm Thị Ánh

Bài 30: Sự nhân lên của virut trong

tế bào chủ

Sinh học 10 – ban cơ bản

Thời gian: 1 tiết

Sĩ số: 48

1 Mục tiêu kiến thức

a.Học sinh phải biết:

- Trình bày được đặc điểm của quá trình nhân lên ở virut.

- Nêu được đặc điểm của virut HIV, các con đường lây truyền bệnh và biện pháp phòng ngừa.

b Học sinh nên biết

- Khái niệm và mối quan hệ giữa chu trình tiềm tan và chu trình sinh tan.

- Nêu được khái niệm và triệu chứng của bệnh AIDS

c.Học sinh có thể biết

 Chu trình nhân lên của virut HIV trong tế bào chủ.

Mục tiêu bài học

2 Mục tiêu kỹ năng

 Làm việc độc lập với SGK

 Quan sát hình ảnh, đoạn phim

 Làm việc nhóm

3 Mục tiêu thái độ

 Nâng cao tính tích cực của học sinh trong việc ứng dụng kiến thức đã biết vào thực tế cuộc sống

 Tăng thêm niềm tin và say mê khoa học.

Tiến trình bài giảng

1 Ổn định lớp (2 phút)

2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)

Virut trần Virut có vỏ ngoài

Axit nuclêic

Capsit

Vỏ ngoài

Gai glycôprôtêin

 Nêu đặc điểm và cấu tạo của virut?

KIỂM TRA BÀI CŨ

I Chu trình nhân lên của virut ( 13 phút)

Hãy quan sát 2 đoạn băng sau và cho

biết:

Chu trình nhân lên của Virut gồm mấy

giai đoạn? Đó là những giai đoạn nào?

Chu trình nhân lên của virut động vật

Chu trình nhân lên của phagơ

- Chu trình nhân lên của Virut gồm 5 giai đoạn:

Quan sát đoạn băng và hoàn thành phiếu học tập sau:

virus động vật Phagơ

I Chu trình nhân lên của virut Giai đoạn hấp phụ diễn ra như thế nào?

Giai đoạn 1: Sự hấp phụ

I Chu trình nhân lên của virut

Gai glycôprôtêin

Mỗi loại vi rút chỉ có thể xâm nhập vào một số

loại tế bào nhất định.

Sự bám đặc hiệu của virut trên bề mặt tế bào có ý nghĩa gì?

Giai đoạn 1: Sự hấp phụ

Gai đuôi

Các giai đoạn Đặc điểm

Gai glicoprotein bám đặc hiệu vào bề mặt tế bào chủ

I Chu tr×nh nh©n lªn cña Virut

Giai đoạn 2: Xâm nhập

Các giai đoạn Đặc điểm

Gai glicoprotein bám đặc hiệu vào bề mặt tế bào chủ

- Đối với phagơ: Enzim lizôzim phá vỡ thành TB để

bơm axit nuclêic vào tế bào chất

- Đối với virut động vật: Đưa cả nuclêôcapsit vào,

sau đó cởi vỏ để giải phóng axit nuclêic

I Chu trình nhân lên của virut Các nguyên liệu và enzim mà virut sử dụng có

nguồn gốc từ đâu?

Giai đoạn 3: Sinh tổng hợp

Các giai đoạn Đặc điểm

Gai glicoprotein bám đặc hiệu vào bề mặt tế bào chủ

- Đối với phagơ: Enzim lizôzim phá vỡ thành TB để

bơm axit nuclêic vào tế bào chất

- Đối với virut động vật: Đưa cả nuclêôcapsit vào,

sau đó cởi vỏ để giải phóng axit nuclêic

Sử dụng nguyên liệu và enzim của tế bào chủ để tổng hợp Axit nuclêic và protêin cho virut

Giai đoạn 4: Lắp ráp

I Chu trình nhân lên của virut Giai đoạn lắp ráp diễn ra như thế nào?

Các giai đoạn Đặc điểm

Gai glicoprotein bám đặc hiệu vào bề mặt tế bào chủ

- Đối với phagơ: Enzim lizôzim phá vỡ thành TB để

bơm axit nuclêic vào tế bào chất

- Đối với virut động vật: Đưa cả nuclêôcapsit vào,

sau đó cởi vỏ để giải phóng axit nuclêic

Sử dụng nguyên liệu và enzim của tế bào chủ để tổng hợp Axit nuclêic và protêin cho virut

Lắp lõi axit nucleic vào vỏ protein tạo virut hoàn chỉnh

Giai đoạn 5: Phóng thích (Giải phóng)

I Chu tr×nh nh©n lªn cña Virut Giai đoạn phóng thích diễn ra như thế nào?

Các giai đoạn Đặc điểm

Gai glicoprotein bám đặc hiệu vào bề mặt tế bào chủ

- Đối với phagơ: Enzim lizôzim phá vỡ thành TB để

bơm axit nuclêic vào tế bào chất

- Đối với virut động vật: Đưa cả nuclêôcapsit vào,

sau đó cởi vỏ để giải phóng axit nuclêic

Sử dụng nguyên liệu và enzim của tế bào chủ để tổng hợp Axit nuclêic và protêin cho virut

Lắp lõi axit nucleic vào vỏ protein tạo virut hoàn chỉnh

Phá vỡ tế bào, chui ra ngoài

Chu trình sinh tan Chu trình tiềm tan

Dựa vào hai đoạn phim, hãy cho biết:

Thế nào là chu trình sinh tan?

Thế nào là chu trình tiềm tan?

 Khi virut nhân lên mà làm

tan tế bào thì gọi là chu trình

sinh tan

 Khi ADN của virut gắn xen

vào ADN của tế bào mà tế bào vẫn sinh trưởng bình thường thì gọi là chu trình tiềm tan

Phân biệt chu trình sinh tan và chu trình tiềm tan?

2 MỐI QUAN HỆ GIỮA CHU TRÌNH SINH TAN

VÀ CHU TRÌNH TIỀM TAN

2 Mối quan hệ giữa chu trình sinh tan và

chu trình tiềm tan:

Khi cảm ứng( chiếu tia UV…), virut đang ở trạng thái tiềm tan có thể chuyển thành trạng thái sinh tan.

II HIV/AIDS ( 10 phút)

- Khái niệm HIV và hội chứng AIDS

- Cấu trúc của HIV

-Các giai đoạn phát triển của HIV

- Các con đường lây nhiễm

-Các biện pháp phòng tránh lây nhiễm HIV -Tình hình lây nhiễm HIV ở Việt nam

Hoạt động nhóm

• Lớp chia thành 4 nhóm

• Các nhóm đã chuẩn bị ở nhà

• Hội ý và cử người trình bày

• Mỗi nhóm một nội dung

• Các nhóm khác nhận xét và bổ sung.

Khái niện HIV

• - HIV là virus gây AIDS Deficiency-Virus), là virus làm suy giảm miễn dịch ở người

(Human-Immuno-• - Có 2 loại Virus là HIV1 và HIV2 Cả hai đều gây bệnh cho người

Hội chứng AIDS

• - AIDS (Aquired ImmunoDeficiency Syndrome) hay còn gọi là

SIDA, là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người giai đoạn

cuối của quá trình nhiễm HIV

- Hội chứng là tập hợp các triệu chứng HIV

- AIDS Không phải là hội chứng bẩm sinhhay di truyền mà mắc

phải trong quá trình sống của con người

- AIDS là giai đoạn cuối cùng của quá trình nhiễm HIV

Các triệu chứng điển hình của người nhiễm HIV

– giai đoạn AIDS

Giai đoạn cuối của HIV

Cấu trúc của virut HIV

- Hình dạng: HIV là 1 khối đa giác có 2 lớp vỏ với nhiều tua bề mặt

- Kích thước : HIV vô cùng nhỏ bé, chỉ vào khoảng từ 80 – 120 nm

- Cấu trúc: Bên trong là capsid chứa đôi dây RNA, men sao chép ngược

và Protein p24

Đại thực bào Tế bào Limpho T

Đối tượng mà HIV tấn công

Tấn công hàng rào miễn dịch của cơ thể

Quá trình nhân lên của HIV trong cơ

thể người

• Khởi đầu gp120 gắn vào bề mặt tế bào.

• Kế đến gp41 trung gian hòa màng và virus đi vào

trong tế bào.

• Sau khi cởi bỏ áo ngoài, men sao chép nguợc chuyển

RNA virus thành DNA để gắn vào tế bào ký chủ.

• DNA virus được chuyển mã thành mRNA, tạo ra

protein cấu trúc của virus.

• Virion giải phóng ra khỏi tế bào bằng cách nẩy chồi.

Ba giai đoạn phát triển của

virut HIV

biểu hiện như sốt mệt mỏi, nhức đau tay chân kiểu như bị cảm cúm

Biểu hiện triệu

chứng AIDS

Sau 1 – 10 năm Có triệu chứng điển hình của AIDS viêm niêm mạc thực quản, ung thư

da… VR tấn công các TB thần kinh, cơ… chết

Giai đoạn AIDS

Phương thức lây nhiễm HIV

M¸u

Lây truyền HIV qua đường máu

- Lây truyền từ người này sang người khác qua:

+ Dùng chung bơm tiêm+ Dùng chung các loại kim xăm trổ, châm cứu…

+ Dùng chung các dụng cụ phẫu thuật khi chưa tiệt trùng đúng cách

- Lây truyền qua các dụng cụ dính máu người khác: bàn chải đánh răng, khăn mặt…

- Lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với máu của người nhiễm HIV

- Lây truyền qua máu hoặc các sản phẩm của máu hoặc ghép các mô, tạng …bị nhiễm HIV

Xăm hình trên cơ thể

Tiêm chích ma túy (dùng chung kim tiêm)

Lây truyền HIV qua đường tình dục

-Là một trong 3 con đường lây truyền HIV được coi là quan trọng và phổ biến nhất thế giới

+ Người đồng tính luyến ái

+ Người mua, bán dâm

+ Càng quan hệ tình dục với nhiều người thì xắc suất gặp người nhiễm HIV ngày càng cao

+ Khi mang thai: HIV từ máu của mẹ nhiễm HIVqua nhau thai để vào cơ thể thai nhi

.

+ Khi sinh: HIV từ nước ối, dịch tử cung, dịch âm đạo của mẹ xâm nhập vào trẻ

+ Khi cho con bú: HIV lây truyền qua sữa mẹ

Lây truyền HIV từ mẹ sang con

Các biện pháp phòng tránh lây nhiễm

HIV

- Không dùng chung kim, ống chích, dụng cụ châm chích,

rạch da, nếu chưa được khử trùng đúng cách,

- Chỉ nên truyền máu đã được kiểm tra HIV

- Không quan hệ bừa bãi tình dục với người mãi dâm, đồng

tình luyến ái hoặc quan hệ nhiều bạn tình Nên chung thủy một

Hãy liệt kê những điều có thể làm để giữ cho cơ thể khỏe mạnh khi bị nhiễm HIV?

• Thảo luận nhóm: Các thành viên mỗi nhóm

ghi các ý tưởng của mình và một mẩu giấy

(mỗi người ít nhất có 5 ý tưởng)

-Sống tích cực

- Quan hệ tình dục an toàn, sống lành mạnh

- Vệ sinh và phòng nhiễm khuẩn

- Dinh dưỡng, nghỉ ngơi, luyện tập TDTT

- Điều trị ARV-Tư vấn hỗ trợ tinh thần

- Khám sàng lọc định kì……

Lời kêu gọi của cộng đồng

Thế giới chung tay đẩy lùi đại dịch HIV-

AIDS

Tình hình dịch HIV/AIDS tại Việt Nam

-Từ năm 2000 lại đây, trung bình mỗi năm cả nước có

thêm 10.000 người nhiễm HIV/AIDS được phát hiện

- Trong số người nhiễm HIV/AIDS có gần 70% là từ ma

túy

-Trong tổng số người nhiễm HIV/AIDS phát hiện

được ở Việt Nam, thanh niên từ 20 đến 29 tuổi chiếm

tới 62%

- Nhiều chàng trai nhiễm HIV vẫn “vô tư” cưới vợ, có con Đến khi phát bệnh, đi xét nghiệm mới đau đớn nhận ra cả nhà cùng nhiễm virus quái ác này

- Trên thế giới, mỗi ngày có thêm 2000 người bị nhiễm

HIV.

Củng cố

Trả lời một số câu hỏi sau:

- Hiện nay đã có thuốc chữa được bệnh do virut

HIV gây ra chưa? Vì sao?

- Biện pháp tốt nhất để chống lại các bệnh do

virus hiện nay đang được sử dụng là gì ?

Quá trình xâm nhiễm và nhân lên của virut trong tế bào chủ chia làm mấy giai đoạn?

Virut HIV khi xâm nhập vào cơ thể nó sẽ tấn công vào tế bào nào?

D Limphô T

C Tiểu cầu

A Hồng cầu

B Thần kinh

Hoạt động nào sau đây không lây nhiễm HIV?

A Sử dụng dụng cụ tiêm chích với người nhiễm HIV.

B Bắt tay qua giao tiếp

C Truyền máu đã nhiễm HIV

D Tất cả các hoạt động trên