7.2.ăCácăph ngăphápănghiênăc u th c ti n Trang 12 - Ph ngă phápă quană sát tr că ti pă vƠă ph ngă phápă ph ngă v nă 03 tr ngă d yăngh ătrongăt nhăAnăGiang v ăth cătr ngăs ăd ngăPTDH ch
Trang 1M C L C
Lý l ch khoa h c i
L iăcamăđoană ii L i c m n iii Tóm t t iv M c l c vi Danh sách các ch vi t t t x Danh m c các hình xi Danh m c các bi uăđ xii
Danh m c các b ng xiii A PH N M Đ U 1 LÝ DO CH NăĐ TÀI 1
2 M C TIÊU NGHIÊN C U 2
3 NHI M V NGHIÊN C U 2
4.ăĐ IăT NG VÀ KHÁCH TH NGHIÊN C U 2
4.1.ăĐ iăt ng nghiên c u 2
4.2 Khách th nghiên c u 2
5 GI THUY T NGHIÊN C U 3
6 GI I H N PH M VI NGHIÊN C U 3
7.ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 3
7.1.ăCácăph ngăphápănghiênăc u lý lu n 3
7.2.ăCácăph ngăphápănghiênăc u th c ti n 3
7.3.ăCácăph ngăphápătoánăh c 4
B PH N N I DUNG Ch ngă1 C ăS LÝ LU N V V N D NG CÔNG NGH MÔ PH NG VÀO D Y H C 5
1.1 T NG QUAN L CH S V NăĐ NGHIÊN C U 5
1.1.1 Trên th gi i 5
1.1.2 Trong n c 7
1.2 CÁC KHÁI NI M 8
1.2.1 Công ngh 8
Trang 21.2.2 Mô ph ng 9
1.2.3 Công ngh mô ph ng 9
1.3 T NG QUAN V CÔNG NGH MÔ PH NG 9
1.3.1 Phân lo i mô hình 9
1.3.2 Nh ngătácăđ ng c a công ngh mô ph ng 11
1.3.3.ăĐ cătr ngăc a công ngh mô ph ng 12
1.3.4 Nh ngă uăđi m và h n ch c a công ngh mô ph ng 13
1.3.5 D y h c v i mô ph ng 14
1.4.ăPH NGăTI N D Y H C 19
1.4.1 Khái ni m 19
1.4.2 Phân lo iăph ngăti n d y h c 19
1.4.3 Ch cănĕngăc a ph ngăti n d y h c 21
1.4.4 Vai trò c aăph ngăti n d y h c 21
1.4.5 Các m căđ tr c quan c aăph ngăti n d y h c 22
1.4.6 Các yêu c uăđ i v iăph ngăti n d y h c 23
1.4.7 Thi t k ph ngăti n d y h c 24
1.4.8 Nguyên t c s d ngăph ngăti n d y h c 26
1.5 D Y H C TÍCH H P 27
1.5.1 Các khái ni m 27
1.5.2 M c đíchăc a d y h c tích h p 27
1.5.3.ăĐ căđi m c a d y h c tích h p 28
1.5.4 T ch c d y h c tích h p 29
1.6 NG D NG CÔNG NGH THÔNG TIN TRONG D Y H C 31
1.6.1 Các hình th c ng d ng công ngh thông tin trong d y h c 31
1.6.2 Bài gi ngăđi n t 32
1.6.3.ăGiáoăánăđi n t 34
1.6.4 Ph n m m d y h c 34
1.7 THI T K K CH B N D Y H C 35
1.7.1 K ch b năs ăph m 35
1.7.2 K ch b n hình nh 36
1.7.3 K ch b n kỹ thu t 37
K T LU NăCH NGă1 39
Trang 3Ch ngă2 TH C TR NG D Y H Că MỌăĐUNă L P RÁP VÀ CĨIăĐ T
TRÚ AN GIANG 40
2.1 GI I THI U V TR NG TRUNG C P NGH DÂN T C N I TRÚ AN GIANG 40
2.1.1 L ch s hình thành 40
2.1.2 Ch cănĕngănhi m v 41
2.1.3 T ch c b máy qu n lý 41
2.1.4.ăC ăs h t ng 41
2.1.5 Ngành ngh vƠăquiămôăđƠoăt o 42
2.2 TH C TR NG S D NGăPH NGăTI N D Y H CăMỌăĐUNăL P RÁP VÀăCÀIăĐ T MÁY TÍNH 43
2.2.1 Gi i thi uăCh ngătrìnhăđƠoăt oămôăđunăL părápăvƠăcƠiăđ t máy tính 43
2.2.2 Th c tr ng s d ngăph ngăti n d y h c 44
2.3 KH Oă SỄTă ĐI U KI N D Y H Că MỌă ĐUNă L Pă RỄPă VÀă CÀIă Đ T MÁY TÍNH T Iă TR NG TRUNG C P NGH DÂN T C N I TRÚ AN GIANG 48
2.3.1 N i dung kh o sát 48
2.3.2.ăPh ngăphápăkh o sát 49
2.3.3 K t qu kh o sát t iătr ng Trung c p ngh Dân t c n i trú An Giang 49
K T LU NăCH NGă2 65
Ch ngă 3 V N D NG CÔNG NGH MÔ PH NG VÀO D Y H C MÔ ĐUNă L Pă RÁPă VĨă CĨIă Đ T MÁY TÍNH T Iă TR NG TRUNG C P NGH DÂN T C N I TRÚ AN GIANG 66
3.1 NH NGăĐ NHăH NG CÓ TÍNH NGUYÊN T C KHI V N D NG CÔNG NGH MÔ PH NG VÀO D Y H C 66
3.1.1 Tính khoa h c 66
3.1.2.ăTínhăs ăph m 66
3.1.3 Tính phát tri n toàn di năng i h c 67
3.2 V N D NG CÔNG NGH MÔ PH NG VÀO THI T K BÀI GI NG CHO MỌăĐUNăL PăRỄPăVÀăCÀIăĐ T MÁY TÍNH 67
3.2.1 Gi i thi u ph n m m Macromedia Flash 67
3.2.2 Gi i thi u ph n m m Microsoft PowerPoint 68
Trang 43.2.3 Yêu c u c u hình t i thi u cho máy tính 69
3.2.4 Xây d ng qui trình thi t bài gi ng có ng d ng công ngh mô ph ng cho môăđunăL părápăvƠăcƠiăđ t máy tính 69
3.2.5 Thi t k bài gi ng có v n d ng công ngh mô ph ngăchoămôăđunăăL p ráp vƠăcƠiăđ t máy tính 72
3.2.6 Gi i thi u s n phẩmăvƠăh ng d n s d ng 82
3.3 Ý KI N CHUYÊN GIA 86
3.4 TH C NGHI MăS ăPH MăVÀăĐỄNHăGIỄăK T QU 91
3.4.1 M căđíchăth c nghi măs ăph m 91
3.4.2.ăĐ iăt ng th c nghi măs ăph m 92
3.4.3 N i dung và cách th c t ch c th c nghi măs ăph m 92
3.4.4.ăPhơnătích,ăđánhăgiáăk t qu th c nghi măs ăph m 93
K T LU NăCH NGă3 97
C PH N K T LU N VÀ KI N NGH 1 K T LU N 98
2.ăH NG PHÁT TRI NăĐ TÀI 99
3 KI N NGH 99
TÀI LI U THAM KH O 101
PH L C 1 103
PH L C 2 110
PH L C 3a 114
PH L C 3b 116
PH L C 3c 118
PH L C 4 121
PH L C 5a 123
PH L C 5b 131
PH L C 6 137
PH L C 7 138
PH L C 8a 139
PH L C 8b 140
PH L C 9 141
PH L C 10 142
PH L C 11 144
Trang 6DANH M C CÁC HÌNH
Hình 1.1: S ăđ phân lo i mô hình 10
Hình 1.2: S ăđ qui trình thi t k mô ph ng 16
Hình 1.3: M i quan h c ăb n c a quá trình d y h c 21
Hình 1.4: Tháp kinh nghi m c a Dale 22
Hình 1.5: C u trúc cho m t trang k ch b n hình nh 36
Hình 1.6: K ch b n kỹ thu t cho qui trình l p CPU 37
Hình 2.1: Tr ng Trung c p ngh Dân t c n i trú An Giang 40
Hình 3.1: S ăđ qui trình thi t k bài gi ng 71
Hình 3.2: K ch b n hình nh trang gi i thi u 73
Hình 3.3: K ch b n hình nh trang m c tiêu bài h c 74
Hình 3.4: K ch b n hình nh trang hi n th n i dung ki n th c 75
Hình 3.5: K ch b n hình nh trang hi n th mô ph ng 76
Hình 3.6: K ch b n hình nh mô ph ng l p CPU 77
Hình 3.7: Hi n th Tab Developer 80
Hình 3.8: Chènăđ iăt ng Flash vào slide 81
Hình 3.9: Thi t l p thu cătínhăchoăđ iăt ng Flash 81
Hình 3.10: Thi t l p c u hình cho PowerPoint 82
Hình 3.11: Xácăđ nh th căthiăđ iăt ng nhúng (flash) trong PowerPoint 83
Hình 3.12: Trang gi i thi u 83
Hình 3.13: Trang hi n th n i dung ki n th c cho qui trình l p b ngu n 84
Hình 3.14: Trang hi n th mô ph ng cho qui trình l p b ngu n 84
Hình 3.15: Mô ph ngăđ y n p và khóa ch t CPU 85
Hình 3.16: Mô ph ngăđ t kem d n nhi t cho CPU 86
Trang 7DANH M C CÁC BI UăĐ
Bi uăđ 2.1: Nhu c u ng d ng CNTT 50
Bi uăđ 2.2: M căđ ng d ng CNTT 50
Bi uăđ 2.3: Tháiăđ c a h c sinh khi tham gia gi h c có ng d ng CNTT 51
Bi uăđ 2.4: M căđ ng d ng CNMP c a GV 52
Bi uăđ 2.5: Đi u ki năđ m b o v n d ng CNMP vào d y h c 52
Bi uăđ 2.6: Tác d ng c a vi c v n d ng CNMP vào d y h c 53
Bi uăđ 2.7: Ph ngăti n d y h c GV th ng s d ng 54
Bi uăđ 2.8: Lo i công ngh mô ph ng đ c bi t 54
Bi uăđ 2.9: M căđ c n thi t v n d ng CNMP vào gi ng d yămôăđunăL p ráp vƠăcƠiăđ t máy tính 55
Bi uăđ 2.10: Hi u qu v n d ng CNMP vào d y h c 56
Bi uăđ 2.11: M căđ tham gia gi h c có ng d ng CNTT 57
Bi uăđ 2.12: Mong mu n v vi c ng d ng CNTT vào d y h c 58
Bi uăđ 2.13: Nh n xét c a HS khi tham gia gi h c có ng d ng CNTT 59
Bi uăđ 2.14: Ph ngăti n d y h c Th y/Cô th ng s d ng 60
Bi uăđ 2.15: M căđ ng d ng CNMP c a Th y/Cô 60
Bi uăđ 2.16: Môn h c giúp h c sinh đ c bi t v CNMP 61
Bi uăđ 2.17: Tác d ng c a vi c v n d ng CNMP vào d y h c 62
Bi uăđ 2.18: M căđ c n thi t ph i v n d ng CNMP vào d y h c 62
Bi uăđ 2.19: Hi u qu c a vi c v n d ng CNMP vào d y h c 63
Bi uăđ 3.1: Đi u ki n v c ăs v t ch t 87
Bi uăđ 3.2: Tính d s d ng, d c p nh t và d phát tri n 87
Bi uăđ 3.3: Th hi n n i dung tr ng tâm c a bài h c 88
Bi uăđ 3.4: M căđ sinhăđ ng và tính tr c quan c a bài gi n 89
Bi uăđ 3.5: M căđ ti p thu bài c a h c sinh 89
Bi uăđ 3.6: Hi u qu so v i bài gi ngăthôngăth ng 90
Bi uăđ 3.7: S c n thi t s d ng bài gi ng 91
Bi uăđ 3.8: Phân ph i t n s đi m ki m tra th c nghi m 94
Trang 8DANH M C CÁC B NG
B ng 2.1: Nhu c u ng d ng CNTT 49
B ng 2.2: M căđ ng d ng CNTT 50
B ng 2.3: Tháiăđ c a h c sinh khi tham gia gi h c có ng d ng CNTT 51
B ng 2.4: M căđ ng d ng CNMP c a GV 51
B ng 2.5: Đi u ki năđ m b o v n d ng CNMP vào d y h c 52
B ng 2.6: Tác d ng c a vi c v n d ng CNMP vào d y h c 53
B ng 2.7: P h ngăti n d y h c GV th ng s d ng 53
B ng 2.8: Lo i công ngh mô ph ng đ c bi t 54
B ng 2.9: M căđ c n thi t v n d ng CNMP vào gi ng d yămôăđunăL p ráp và cài đ t máy tính 55
B ng 2.10: Hi u qu v n d ng CNMP vào d y h c 55
B ng 2.11: M căđ tham gia gi h c có ng d ng CNTT 57
B ng 2.12: Mong mu n v vi c ng d ng CNTT vào d y h c 58
B ng 2.13: Nh n xét c a h c sinh khi tham gia gi h c có ng d ng CNTT 58
B ng 2.14: P h ngăti n d y h c Th y/Cô th ng s d ng 59
B ng 2.15: M căđ ng d ng CNMP c a Th y/Cô 60
B ng 2.16: Môn h c giúp h c sinh đ c bi t v CNMP 61
B ng 2.17: Tác d ng c a vi c v n d ng CNMP vào d y h c 61
B ng 2.18: M căđ c n thi t ph i v n d ng CNMP vào d y h c 62
B ng 2.19: Hi u qu c a vi c v n d ng CNMP vào d y h c 63
B ng 3.1: Đi u ki n v c ăs v t ch t 86
B ng 3.2: Tính d s d ng, d c p nh t và d phát tri n 87
B ng 3.3: Th hi n n i dung tr ng tâm c a bài h c 88
B ng 3.4: M căđ sinhăđ ng và tính tr c quan c a bài gi ng 88
B ng 3.5: M căđ ti p thu bài c a h c sinh 89
B ng 3.6: Hi u qu so v i bài gi ngăthôngăth ng 90
B ng 3.7: S c n thi t s d ng bài gi ng 90
B ng 3.8: T ng h p phân ph iăđi m, t n s và th ng kê th c nghi m 93
Trang 9A PH N M Đ U
Trongă giaiă đo n hi nă nay,ă đ i m iă ph ngă phápă gi ng d y là m t trong
nh ng yêu c u c p thi tăđ i v i ngành giáo d c nhằm nâng cao ch tăl ng giáo d c vƠăđƠoăt o, là s s ng còn c a m iăc ăs đƠoăt o
V năđ đ i m iăph ngăphápăd y h c (PPDH) r tăđ căd ălu n quan tâm BáoăchíăvƠăcácăc ăquanătruy năthôngăđưăm nhi u cu cătraoăđ i xoay quanh v năđ nƠy.ăCǜngălƠănh ng tín hi uăđángăm ng, nó ph n ánh ch tr ngăm nh d n xã h i hóa giáo d c và quy tătơmăđ i m i giáo d c n c ta
Ngh quy t H i ngh l n th 8, Ban ch pă hƠnhă Trungă ngă khóaă XIă v
đ i m iăcĕnăb n, toàn di n giáo d căvƠăđƠoăt o,ăđápă ng yêu c u công nghi p hóa,
hi nă đ iă hóaă trongă đi u ki n kinh t th tr ngă đ nhă h ng xã h i ch nghĩaă vƠă
h i nh p qu c t đưă đ ra nhi m v , gi i pháp: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ
phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, ch động, sáng t ạo và vận dụng kiến th c, kỹ năng c a người học; khắc phục lối truyền thụ
áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc … Đẩy mạnh ng dụng công nghệ thông tin và truy ền thông trong dạy và học”
Trong nh ngă nĕmă g nă đơy,ă Đ ngă vƠă NhƠă n că taă đ c bi tă quană tơmă đ n lĩnhăv căđƠoăt o ngh , nhi uăvĕnăb n v chính sách và phát tri n d y ngh đ c ban hành C th nh :ăăChi năl c phát tri n D y ngh th i kǶ 2011 ậ 2020; Đ án ắĐƠoăt o ngh choălaoăđ ngănôngăthôn”;ăD ánă"Đ i m i và phát tri n d y ngh " thu că Ch ngă trìnhă m c tiêu qu c gia Vi c làm và D y ngh giaiă đo n 2012 ậ 2015;ă ầă Tuyă nhiênă đ n nay, nhi uă c ă s d y ngh trongă n c nói chung và
tr ng Trung c p ngh Dân t c n i trú An Giang nói riêng v nă ch aă th t s
đ m b o nhu c u v trang thi t b ph c v gi ng d y
Songăsongăđó,ăcùngăv i s phát tri n m nh m và r ng kh p c a công ngh thông tin (CNTT),ă đưă t oă đi u ki n thu n l iă choă cácă c s giáo d că vƠă đƠoă t o
ng d ng CNTT vào vi căđ i m i PPDH
Trang 10Xu t phát t nh ngă đ că đi mă tìnhă hìnhă nênă trên,ă ng i nghiên c u ch n
đ tài ắVận dụng công nghệ mô phỏng vào dạy học mô đun Lắp ráp và cài đặt
máy tính t ại trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú An Giang” lƠmă đ tài
nghiên c u nhằm góp ph n nâng cao ch tăl ng d y h c
2 M C TIÊU NGHIÊN C U
V n d ng công ngh mô ph ng (CNMP) vào d y h c môăđunăL p ráp và cƠiăđ t máy tính c a ngh Kỹ thu t s a ch a, l p ráp máy tính t i tr ng Trung c p ngh Dân t c n i trú An Giang góp ph n nâng cao ch tăl ng d y h c choămôăđun
3 NHI M V NGHIÊN C U
- Nghiên c uăc ăs lý lu n v v n d ng CNMP trong d y h c,ăxemăđơyălƠăc ă
s khoa h căđ tri n khai nghiên c uăđ tài
- Kh oă sátă vƠă đánhă giá th c tr ng: gi ng d yă môă đună L pă rápă vƠă cƠiă đ t máy tính; ng d ng CNTT vào d y h c t iătr ng Trung c p ngh Dân t c n i trú
An Giang và 03 tr ng d y ngh khác trong t nh An Giang
- So n giáo án và s d ng ph n m m PowerPoint, Macromedia Flash đ thi t k bài gi ng có ng d ng CNMP
- D y th c nghi m vƠătr ngăc u ý ki n chuyên gia đ ki m nghi m hi u qu , tính khoa h c và tính kh thi c aăđ tài
4 1.ăĐ iăt ng nghiên c u
Bài gi ng có ng d ng CNMP choă môă đună L pă rápă vƠă cƠiă đ t máy tính
đ i v i h c sinh khi tham gia h c t iă tr ng Trung c p ngh Dân t c n i trú
Trang 115 GI THUY T NGHIÊN C U
N u v n d ng t t CNMP vào d y h cămôăđunăL părápăvƠăcƠiăđ t máy tính
t iă tr ng Trung c p ngh Dân t c n i trú An Giang thì s nơngă caoă đ c
ch t l ng d y h c cho môăđun
6 GI I H N PH M VI NGHIÊN C U
Môă đună ắL pă rápă vƠă cƠiă đ tă máyă tính”ă có t ng th iă l ng là 120 gi Trongă đóă n iă dungă ắQuiă trìnhă l pă rápă máyă viă tính”ă lƠă n i dung tr ng tâm c a môăđun Doăđi u ki n và th i gian th c hi năđ tƠi,ăng i nghiên c u ch t p trung
nghiên c u: V ận dụng công nghệ mô phỏng vào dạy học ở nội dung “Qui trình
l ắp ráp máy vi tính” choămôăđunăL părápăvƠăcƠiăđ t máy tính c a ngh Kỹ thu t
s a ch a, l p ráp máy tính t iătr ng Trung c p ngh Dân t c n i trú An Giang
Đ ă hoƠnă thƠnhă t tă m că tiêu vƠă nhi mă v ă c aă đ ă tƠi,ă ng iă nghiênă c uă
s ăd ngăcácăph ngăphápănghiênăc uăsau:
7 1.ăCácăph ngăphápănghiênăc u lý lu n
- Phơnă tích,ă t ngă h p,ă h ă th ngă hóaă nh ngă tƠiă li uă liênă quană đ nă đ ă tƠiănghiênăc u nh :ăt ngăquanăv ăCNMP vƠăcácăkháiăni m có liênăquan,ăkháiăquátăv ă
ph ngăti năd yăh c (PTDH) và d yăh cătíchăh p;ă ngăd ngăCNTT trongăd yăh că
và PPDH v iă môă ph ngă đ lƠmă n nă t ngă choă vi că thi tă k ă bƠiă gi ng; cácă đ ă tƠiănghiênăc uăcóăliênăquanăđưăđ căxu tăb nătrênăcácă năphẩmătrongăvƠăngoƠiăn căđ ălƠmăc ăs ălỦălu năchoăđ ătƠi
- Phơnă tíchă m tă s ă ph nă m mă môă ph ngă vƠă cácă côngă trìnhă nghiênă c uă
có liên quan trongăvƠăngoƠiăn c đ ătìmăraătínhăm iăc aăđ ătƠi
7 2.ăCácăph ngăphápănghiênăc u th c ti n
- Ph ngăphápăđi uătraăbằngăphi uăh iăđ ăkh oăsátăvƠăđánhăgiáăth cătr ngă
gi ngăd yămôăđunăL părápăvƠăcƠiăđ tămáyătính t iătr ngăTrungăc păngh ăDơnăt că
n iătrúăAnăGiang
Trang 12- Ph ngă phápă quană sát tr că ti pă vƠă ph ngă phápă ph ngă v nă 03 tr ngă
d yăngh ătrongăt nhăAnăGiang v ăth cătr ngăs ăd ngăPTDH cho môăđunăL părápăvƠăcƠiăđ tămáyătính
- Ph ngă phápă th că nghi mă s ă ph mă vƠă tr ngă c uă Ủă ki nă chuyênă giaă đ ă
ki măch ngătínhăkh ăthiăc aăđ ătƠi
7 3.ăCácăph ngăphápătoánăh c
- Ph ngă phápă th ngă kêă toánă h că đ ă x ă lỦ k tă qu ă kh oă sát,ă k tă qu ă
th cănghi măs ăph măvƠăk tăqu ătr ngăc uăỦăki năchuyênăgia
- Ph ngă phápă ki mă nghi m gi ă thuy tă th ngă kêă đ ă ki mă ch ngă tínhă đúngăđ năc aăgi ăthuy tănghiênăc u
Trang 13Đ n th kỷ XVII và XVIII đưăxu t hi n các tròăch iămôăph ng chi n tranh n c
Ph Th kỷ 19, nh ngătròăch iămôăph ng đ c c i ti n d a trên mô hình hóa các
ho tă đ ng quân s Mô ph ngă đ c quơnă đ iă Đ c s d ngă đ d y chi n thu t,
hu n luy n và l p k ho ch th nghi m cho các ho tăđ ng quân s T th p niên
1980, v i s phát tri n m nh m c a CNTT cácăn c phát tri n b tăđ u ng d ng
mô ph ng vƠoă cácă lĩnhă v c công nghi p gi i trí, giáo d că vƠă đƠoă t o trong c quân s và dân s
Ngày nay trongă quơnă đ i, mô ph ngă đ c s d ng nhi uă h nă choă vi c đƠoăt oăđ thay th thi t b th c Ngoài ra, mô ph ng còn đ c s d ngăđ d báo, phân tích và l p k ho ch cho các cu căxungăđ t ti mănĕngăv iăđ chính xác mà công ngh th h tr c không th đ tăđ c
Trongă lĩnhă v c giáo d c, mô ph ng hi nă nayă đ c ng d ng ph bi n
mô ph ng h u h t các d ng m chăđi n t
Trang 14- Ph n m m mô ph ng Solidworksăđ c phát tri n b i Công ty Dassault Systèmes SolidWorks thu c T pă đoƠnă Dassault Systèmes c a Pháp Solidworks chuyên v thi t k 3D,ă đápă ng h u h t các nhu c u thi t k c ă khíă hi n nay,
đ c bi t r t hi u qu trong vi c tính toán mô ph ng v t lý các h th ng th c
- Ph n m m mô ph ng Working Model là s n phẩm c a công ty Design Simulation Technologiesă (USA).ă Đơyă lƠă ph n m m chuyên d ng th a mãn các tínhănĕngăc n thi t c a b ph n m m mô ph ng,ănóăđ cădùngăđ mô ph ng các
h th ngăc ăh c,ăđ ng h c,ăđ ng l c h c trên không gian 2D và có th trên c 3D
- Ph n m m mô ph ng Packet Tracer đ c hãng Cisco (nhà cung c p thi t b và gi i pháp m ng l n nh t th gi i) cung c p mi năphíăchoăcácătr ng l p, dùngă đ gi ng d y choă sinhă viênă đang theo h că ch ngă trìnhă m ng c a Cisco Packet Tracer là m t ph n m m gi l p m ng máy tính dùng trong h c t p s d ng các thi t b m ng (router/switch) c a Cisco
- Ph n m m mô ph ng IT EssenTials Virtual Desktop là s n phẩm c a công ty danh ti ng Cisco, đ c xây d ng d a trên ph n m m Macromedia Flash, dùngă đ mô ph ng vi c l p ráp m t chi c máy tính v i giao di n thân thi n, d
s d ng
Qua nghiên c u các ph n m m mô ph ng đ c nêu trên,ăng i nghiên c u
nh n th y rằng ph n m m mô ph ng IT EssenTials Virtual Desktop thu călĩnhăv c
l p ráp máy tính mà ng i nghiên c u có th v n d ng và phát tri nă vƠoă đ tài nghiên c u c aămình.ăTuyănhiênăng i nghiên c u có vài nh n xét v ph n m m nƠyănh ăsau:
- ĐơyălƠă m t ph n m m mô ph ng chuyên nghi p,ăcóătínhăđ c l p cao,
h th ng các thao tác trong qui trình l p ráp có tính liên t c, g n k t và không tách r i nhau
- M t s n iădungăvƠăquiătrìnhăthaoătácăch aăphùăh p v i th c t gi ng d y môăđunăL părápăvƠăcƠiăđ t máy tính hi n nay
- Không có kh nĕngăv n d ng tr c ti p vào bài gi ngăđi n t m t cách
h pălỦ,ăđ c bi t là trong d y h c tích h p
Trang 15- Ch mô ph ng trên m t lo i linh ki n, không có ch cănĕngăc p nh t các linh ki n m i
T nh n xét trên cho th y ph n m m mô ph ng IT EssenTials Virtual Desktop không th s d ng vào d y h cămôăđunăL părápăvƠăcƠiăđ t máy tính m t cách hi u qu theo các PPDH m i hi n nay
1.1.2 Trongăn c
CNMP ngƠyă nayă đưă đ c ng d ng vào nhi uă lĩnhă v că nh ă trongă nghiên c u khoa h c,ătrongăquơnăđ i, trong giáo d c - đƠoăt o và m t s lĩnhăv c khácătrongăđ i s ng xã h i Sauăđơyăxinăgi i thi u m t vài công trình nghiên c u có liên quan
- Đ tài c p B Qu c phòng: "Nghiên c u, thi t k , ch t o thi t b
hu n luy n th căhƠnhăđƠoăt o kỹ s ăhƠngăkhôngătrênăm t s h th ng c a máy bay Su-27", do Thi uă t ng Tr nă Vĕnă Thanh,ă Giámă đ c H c vi n Phòng không ậ Không quân làm ch nhi măđ tài ĐơyălƠăthi t b mô ph ng đ c ph c v trong
hu n luy n, giúpătĕngăc ng luy n t păchoăng i h c sát th c t , khí tài, trang b ; nơngăcaoătrìnhăđ , kh nĕngălƠmăch và nghiên c u khoa h c c a cán b h c vi n
- Lu năvĕnăTh căsĩ,ăBùiăTh Cẩm Loan, Nghiên c u xây d ng ngân hàng
mô ph ng h tr gi ng d y môn công ngh may t iătr ngăĐ i h c công nghi p TP.HCMătheoăh ng tích c căhóaăng i h c, 2006 Đ tài t p trung nghiên c u các
ph n m m ng d ngă đ thi t k ch ngă trìnhă môă ph ng h tr gi ng d y môn công ngh may
- Lu năvĕnăTh căsĩ,ăBùiăNg c D nh, ng d ngăđaăph ngăti n Multimedia
đ xây d ng các bài mô ph ngăđ ng h tr cho d y h c môn T đ ng kh ng ch
tr ng Trung h c kỹ thu t công nghi p Tuy Hòa, 2005 Đ tài t p trung nghiên c u các ph n m m ng d ngăđ thi t k các bài mô ph ngăđ ng h tr cho d y h c môn
Trang 16ng d ng c a ph n m m Working Model đ thi t k mô ph ng trong d y h c V t lí
ph n bài t păđ ng l c h c ch tăđi m
- Ths Nguy nă T ngă Dǜng,ă Môă ph ng ậ M tă ph ngă phápă d y h c
hi nă đ i và hi u qu , Khoa Kỹ thu t - Công ngh tr ngă Caoă đẳng KT-KT Bìnhă D ng Bài vi tă đưă trìnhă bƠyă m t s v nă đ quan tr ng v vi c ng d ng
mô ph ngăvƠăcácăđ tƠiăđưănghiênăc u đ phát tri năvƠoăđ tài nghiên c u c a mình,
v i mong mu n nâng cao ch tăl ng d y h cămôăđunăL părápăvƠăcƠiăđ t máy tính
Đóngăgópăbanăđ u c aăđ tài s làm ti năđ cho vi c nghiên c u ng d ng CNMP trong gi ng d y t i tr ng Trung c p ngh Dân t c N iătrúăAnăGiang,ăđơyăchính là giá tr th c ti n c aăđ tài nghiên c u
1.2 CÁC KHÁI NI M
1.2.1 Công ngh
TheoăBáchăkhoaătoƠnăth ăm Wikipedia: Công ngh là s t o ra, s
bi năđ i, vi c s d ng, và ki n th c v các công c , máy móc, kỹ thu t,
kỹ nĕngă ngh nghi p, h th ng,ă vƠă ph ngă phápă t ch c, nhằm
gi i quy t m t v năđ , c i ti n m t gi iăphápăđưăt n t i,ăđ t m t m căđích,ăhay th c hi n m t ch cănĕngăc th Công ngh cǜngăcóăth ch đ n m t
t p h p nh ng công c nh ăv y, bao g m máy móc, nh ng s s p x p, hay nh ng qui trình Công ngh nhă h ngă đángă k lên kh nĕngă
ki m soát và thích nghi c aă conă ng iă cǜngă nh ă c a nh ngă đ ng v t khác vào môiă tr ng t nhiên c a mình Thu t ng có th đ c dùng theoănghĩaăchungăhayăchoănh ngălĩnhăv c c th , ví d nh ă"côngăngh xây d ng", "công ngh thông tin" [24]
Trang 17Lu t khoa h c và công ngh (nĕmă 2013)ă đ nhă nghĩa:ă ắCông ngh là
gi i pháp, qui trình, bí quy t kỹ thu t có kèm theo ho c không kèm theo công c ,
ph ngăti nădùngăđ bi năđ i ngu n l c thành s n phẩm” [7, tr.1]
Mô ph ngă liênă quană đ n nhi u ngành khoa h că nh :ă toánă h c, tin h c,ă môă hìnhă hoá,ă đi u khi n h c,ă đi n t Mô ph ng ngày càng
đ c s d ng r ng rãi trong m iălĩnhăv c ho tăđ ng c aăconăng i
Nh ăv y mô ph ng là s b tăch c ho tăđ ng theo th i gian c a
m t quá trình ho c m t h th ng trong th gi i th c Mu n th c hi n
mô ph ng m tăcáiăgìăđóătr c h t c n ph i t o ra m t mô hình, mô hình nƠyăđ i di năchoăcácăđ căđi m ho c hành vi chính c a các h th ng ho c quáătrìnhăđ c l a ch n
Mô hình th hi n cho b n thân h th ng, còn mô ph ng th hi n cho ho tăđ ng c a h th ng theo th i gian.[25]
1.2.3 Công ngh mô ph ng
ắCông ngh mô ph ng là công ngh t o ra nh ng mô hình, thi t b
mô ph ng ho tăđ ng gi ng ho c g n gi ngănh ănh ng s v t, hi năt ng, quá trình
x y ra trong th c t Vi c nghiên c u, thao tác trên thi t b mô ph ng cho phép rút
ra nh ng k t lu n và hình thành kỹ nĕngăph c v cho l iăíchăconăng i”.[25]
1.3 T NG QUAN V CÔNG NGH MÔ PH NG
1.3.1 Phân lo i mô hình
Trong nghiên c u th c nghi mă cóă haiă ph ngă phápă nghiênă c uă c ă b n: Nghiên c u trên h th c và nghiên c u trên mô hình Nghiên c u th c nghi m trên
Trang 18h th c cho ta s li u khách quan, trung th c Tuy nhiên, vi c nghiên c u trên
h th c trong nhi uătr ng h p r tăkhóăkhĕn,ăkhiăđóănghiênăc u trên mô hình là
ph ngăphápăcóănhi u tri n v ng
Mô ph ngălƠăph ngăphápămôăhìnhăhoáăd a trên vi c xây d ng mô hình s vƠă dùngă ph ngă phápă s đ tìm các l i gi i Chính vì v y, máy tính là công c duy nh t và h u hi uăđ th c hi n vi c mô ph ng h th ng
Môă hìnhă đ c chia ra làm hai nhóm chính: Mô hình v t lý và mô hình toán h c hay còn g i là mô hình tr uăt ng T haiănhómăđóăl i có th chia ra thành các lo i mô hình c th h n đ c th hi năquaăs ăđ sau:
Hình 1.1: S ăđ phân lo i mô hình.[5, tr.7]
- Mô hình toán h c thu c lo i mô hình tr uăt ng Các thu cătínhăđ c
ph n ánh bằng các bi u th c,ăph ngătrìnhătoánăh c Mô hình toán h căđ c chia thành mô hình gi i tích và mô hình s
+ Mô hình gi iătíchăđ c xây d ng b i các bi u th c gi iătích.ă uăđi m
c a lo i mô hình là cho ta k t qu rõ ràng, t ngăquát.ăNh căđi m c a mô hình
gi iătíchălƠăth ng ph i ch p nh n m t s gi thi tăđ năgi năhóaăđ có th bi u di n
đ iăt ng th c bằng các bi u th c gi i tích, vì v y lo i mô hình này ch y uăđ c dùng cho các h ti năđ nh và tuy n tính
+ Mô hình s đ c xây d ngă theoă ph ngă phápă s t c là bằng các
ch ngă trìnhă ch y trên máy tính s Ngày nay, nh s phát tri n c a kỹ thu t máy tính và công ngh thôngătin,ăng iătaăđưăxơyăd ngăđ c các mô hình s có th
mô ph ngăđ c quá trình ho tăđ ng c aăđ iăt ng th c Nh ng mô hình lo i này
Trang 19đ c g i là mô hình mô ph ng.ă uăđi m c a mô hình mô ph ng là có th mô t các
y u t ng u nhiên và tính phi tuy n c aăđ iăt ng th c,ădoăđóămôăhìnhăcƠngăg n v i
đ iăt ng th c
- Mô hình v tălỦălƠămôăhìnhăđ c c u t o b i các ph n t v t lý Các thu c tính
c aăđ iăt ng ph năánhăcácăđ nh lu t v t lý x y ra trong mô hình Nhóm mô hình
v tălỦăđ c chia thành mô hình thu nh vƠămôăhìnhăt ngăt
+ Mô hình thu nh có c u t o gi ngăđ iăt ng th cănh ngăcóăkíchăth c
nh h năchoăphùăh p v iăđi u ki n c a phòng thí nghi m uăđi m c a lo i mô hình này là các quá trình v t lý x y ra trong mô hình gi ngănh ătrongăđ iăt ng th c, có th đoă l ng quan sátă cácă đ iă l ng v t lý m t cách tr c quan v iă đ chính xác cao
Nh căđi m c a mô hình v t lý thu nh lƠăgiáăthƠnhăđ t, vì v y ch s d ng khi th c s
c n thi t
+ Mô hình v tă lỦă t ngă t đ c c u t o bằng các ph n t v t lý không
gi ng v iăđ iăt ng th cănh ngăcácăquáătrìnhăx yăraătrongămôăhìnhăt ngăđ ngăv i quá trình x yăraătrongăđ iăt ng th c.ă uăđi m c a lo i mô hình này là giá thành rẻ, cho phép chúng ta nghiên c u m t s đ c tính ch y u c aăđ iăt ng th c
1.3.2 Nh ngătácăđ ng c a công ngh mô ph ng
Ngày nay, v i s phát tri n c a khoa h c kỹ thu t (KHKT), nh t là khoa h c máy tính và CNTT ngày m t phát tri n, t căđ c a các máy vi tính ngày càng nhanh,
kh nĕngăl uătr d li u c a máy vi tính ngày m t l n, nhi u công c l p trình m i
và thu n ti năraăđ i Các công c nƠyăđưănhanhăchóngăđ căđ aăvƠoăs d ngăđ
mô ph ng các thi t b , h th ngă đi u khi n, ph c v cho các công tác nghiên c u khoa h c
Chính vì v y, nhu c u ng d ng CNMP vƠoă cácă lĩnhă v că nh :ă KHKT, khoa h c xã h i, kinh t , y t , giáo d c,ầ hi n nay là r t c n thi t
Cùng v i vi cămáyătínhăngƠyănayăđ c s d ng r ng rãi và ph bi năcǜngă
t oăđi u ki n thu n l i cho vi c nghiên c u và ng d ng CNMP vào nhi uălĩnhăv c nhi u m căđ khác nhau
Trang 20- Trongălĩnhăv c KHKT, mô ph ng là m tăph ngăphápănghiênăc u khoa
h c mà t t c nh ngăng i làm khoa h c,ăđ c bi t là các kỹ s ăđ u ph i nghiên c u
và ng d ng vào th c ti n ho tăđ ng c a mình
- Trong s n xu t, vi c ng d ng CNMP s góp ph n nâng cao ch tăl ng
s n phẩm, ti t ki m th i gian, gi m chi phí, t đóăs lƠmătĕngăs c c nh tranh trên
th tr ng
- Trongălĩnhăv c giáo d c, các bài gi ng có ng d ng mô ph ng k t h p
ph ngăti n nghe nhìn hi năđ i s t oăchoăng i h c nhi u kỹ nĕngănh :ăkh nĕngă
ho tăđ ng quan sát (các hình nhătĩnhăho căđ ng), kh nĕngăthaoătácătrênăđ i t ng,
kh nĕngăt do phát tri năt ăduy,ăl a ch năconăđ ng t iă uăđ nh n th c T đóăgóp ph n nâng cao ch tă l ngă đƠoă t o,ă đápă ngă đ c nhu c u ngu n nhân l c
ch tăl ng cao ph c v cho s nghi p công nghi p hóa, hi năđ iăhóaăđ tăn c
Tóm l i, s phát tri n c a KHKT nhi uălĩnhăv c khác nhau s kéo theo nhu c u ng d ng CNMP ngƠyă cƠngă cao,ă vƠă ng c l i ng d ng CNMP vào nghiên c u KHKT s giúp cho nhi uă lĩnhă v c nghiên c u ngày càng phát tri n nhanh và hi u qu h n
1.3.3 ăĐ cătr ngăc a công ngh mô ph ng
B n ch t c a mô ph ng là xây d ng m t mô hình s , t că môă hìnhă đ c
th hi n bằngăcácăch ngătrìnhă máyă tính,ăsauăđóăti n hành các th c nghi m trên môă hìnhă đ tìmă raă cácă đ c tính c a h th ngă đ c mô ph ng.ă Ph ngă phápă
mô ph ngăcóăcácăđ cătr ngăsau:
- Ph i có mô hình toán h c t t, t că môă hìnhă cóă tínhă đ ng nh t cao v i
h th c, đ ng th iămôăhìnhăđ c mô t rõ ràng thu n ti năchoăng i s d ng
- Ph i có kh nĕngă lƠmă th c nghi m trên mô hình t c là có kh nĕngă
th c hi năcácăch ngătrìnhătrênămáyătính đ xácăđ nh các thông tin v h th c
- Có kh nĕngăd đoánăhƠnhăviăc a h th c, t c có th mô t s phát tri n
c a h th c theo th i gian
Trang 21- S b c mô ph ng là h u h nă nh ngă ph iă đ l n và ph thu c vào yêu c u c aăđ chính xác
- K t qu mô ph ng có tính tr uăt ng c a toán h c nên ph i thông qua
x lý k t qu mô ph ng chúng ta m iăthuăđ c các thông tin, k t lu n v h th c
1.3.4 Nh ngă uăđi m và h n ch c a công ngh mô ph ng
1.3.4 1.ă uăđi m
NgƠyă nayă ph ngă phápă môă ph ngă đ c xem là m t công c t iă uă công ngh ph bi n, h u hi uă vƠă đ că uă tiênă phátă tri n trong thi t k ph c v
s n xu tăcǜngănh ătrongănghiênăc u lý thuy t vì nó có nh ngă uăđi m sau:
- Cho chi phí ti t ki m nhi u so v i nghiên c u trên h th ng th c
- Ti t ki măđ c th i gian
- Không gây nhăh ngăđ n s n xu t ho c nguy hi m cho ng i và thi t b
- Đ c áp d ng trong m t s tr ng h p không cho phép làm th c nghi m trên h th ng th c
- Cho phép nghiên c u h th ng ngay c khi ch aăcóăh th ng th c
- Gi mătácăđ ng x uăđ nămôiătr ng
- Thu n ti n trong vi căthayăđ i m uămư,ăhìnhădángăđ iăt ng
- Trong d y h c, s c m nhă s ă ph m c a mô ph ng th hi n ch nó huyăđ ng t t c kh nĕngăx lý thông tin c aăng i h c, có kh nĕngăcungăc p m t
ki n th c t ng h p và sâu s căh năsoăv i PPDH truy n th ng
Ngoài nh ngă uă đi m trên, CNMP còn cho ta nhi u k t qu mà bằng
th nghi m khó bi tăđ c,ăcǜngănh ăcóăth d đoánă đ c các d ng h ng có th
x yăraăđ t đóăcóănh ngăthayăđ i h p lý nhằm th c hi n t iă uăhóaăquáătrình
Trang 22- Mô ph ng không cho đ c l i gi i chính xác và khó xácăđ nhăđ c sai s
- Mô ph ng ch s d ngăkhiămôiătr ng có tính b t năđ nh
- Mô ph ng ch t oă raă cácă ph ngă ánă đánhă giáă ch khôngă đ aă raă đ c kĩăthu t tìm l i gi i t iă u.ă
- Các bi uă t ng v m t s v tă thuă đ c t quan sát v t th c và t các hình nh c a nó có s khác nhau v ch t
- Mô ph ngăđôiăkhiăr tăđ t ti n
Ngoài ra, vi c nghiên c u mô ph ng trên máy tính đòiăh iăng i nghiên c u
c n có m t s ki n th c tin h c nh tăđ nh, kỹ nĕngăs d ng máy tính và các thi t b
k t n i v i máy tính
1.3.5 D y h c v i mô ph ng
1.3.5.1.ăPh ngăphápăd y h c v i mô ph ng
PPDH v i mô ph ng có tính tr căquanăcao,ăgiúpăng i h c có th quan sát
nh ng hình nh tr uă t ng không th tr c ti pă triă giácă đ c Thông qua các
mô ph ng, có th rèn luy nă choă ng i h că cácă thaoă tácă t ă duy:ă cáchă quană sát,ă
kh nĕngă môă t và di nă đ tă t ă duy, t oă đi u ki n cho h hìnhă thƠnhă nĕngă l c phân tích, so sánh, t ng h p, khái quát hóa và tr uăt ng hóa
So v i PPDH truy n th ng, s c m nhăs ăph m c a PPDH v i mô ph ng
th hi n ch nóăhuyăđ ng t t c kh nĕngăx lý thông tin c aăng i h c T t c các c ăquanăc m giác c aăconăng i (tay, m t,ătaiăầ)ăcùngăv i b não h p thành
m t h th ng có kh nĕngăvôă cùngătoăl năđ bi n nh ng d li uă vôănghĩaăthƠnhăthông tin Doăđóăhi u qu bài gi ng và ch tăl ngălĩnhăh i ki n th c c a ng i h c
đ c nâng cao
Mô ph ngăcònăđ c s d ngăđ hu n luy n, cung c p nh ng kinh nghi m gián ti pătr căkhiăng i h c th c hành th c t ăĐi uănƠyăđ c th c hi năđ i v i
nh ng công vi c có th gây nhi u nguy hi măchoăconăng i Nh v y,ăkhiăb c vào
th c t ng i h căđưăthu n th c các qui trình, qui t c c nălƠmăđ gi m thi u t iăđaă
r i ro có th gơyăraăchoăconăng i và thi t b
Trang 23Bài gi ng s d ng mô ph ngă th ngă đ c ph i h p v i các ph n m m trình chi uă khácă nh ă Powerpoint hay gi ng d y trên web Do v y, ng i d y và
ng i h c c n có m t s ki n th c tin h c nh tăđ nh, kỹ nĕngăs d ng máy tính và các thi t b k t n i v i máy tính
Thông qua bài gi ng bằng mô ph ngăđ rèn luy n cho ng i h c kỹ nĕngă
th c hành C th ng i h c có th t mình ti n hành mô ph ng v i các ph n m m
đ năgi n, k t h p v i các ki n th c tin h căc ăs đ đi u ch nh t i ch quá trình
mô ph ng theo ý mu n.ăH năn aăng i h căcònăđ c rèn luy n kỹ nĕngăt ăduyăthu t toán, kỹ nĕngăl pătrìnhầăt o kh nĕngăthíchă ng v i xã h i thông tin trong
t ngălai
Tuy nhiên, PPDH v i mô ph ng không ph iălƠăph ngăphápăt iă uătrong
d y h c Thông qua bài gi ng có mô ph ng,ăng i h c quan sát các hình nhăđ c môăhìnhăhóaămƠăkhôngăquanăsátăđ c các hi năt ng và quá trình th c v m t tâm
lý, các bi uăt ng v m t s v tămƠăng i h căthuăđ c t quan sát v t th c và t các hình nh c a nó có s khác nhau v ch t Vì v y, khi s d ng PPDH v i
mô ph ng c n k t h p v iăcácăph ngăti n và PPDH khác
1.3.5.2 Qui trình thi t k mô ph ng
Khi ti n hành thi t k mô ph ng thôngăth ng ph i th c hi năquaăcácăb c
đ c mô t b iăs ăđ sau:
Trang 24Hình 1.2: S ăđ qui trình thi t k mô ph ng
Bước 1: Xác định mục tiêu và nội dung mô phỏng
Đi u quan tr ngătr c tiên là ph iăxácăđ nh rõ m c tiêu và n i dung c n
mô ph ng M cătiêuăđóăđ c th hi n bằng các ch tiêuăđánhăgiá,ăbằng h th ng câu h i c năđ c tr l i
Trang 25Bước 2: Thu thập dữ liệu và xác định mô hình nguyên lý
TuǶ theo m c tiêu mô ph ngă mƠă ng i thi t k thu th p các thông tin, các d li uăt ngă ng c aăcácăđ iăt ng nghiên c uăvƠămôiătr ng bên ngoài có tácăđ ngăđ năcácăđ iăt ng.ăTrênăc ăs đóăxơyăd ng mô hình nguyên lý là mô hình toán h c ph n ánh b n ch t c aăcácăđ iăt ng nghiên c u
Bước 3: Hợp th c mô hình nguyên lý
H p th c mô hình nguyên lý là ki mătraătínhăđúngăđ n h p lý c a mô hình
Mô hình nguyên lý ph i ph năánhăđúngăb n ch t c aăcácăđ iăt ng nghiên c u và môiătr ngăbênăngoƠiăcóătácăđ ngăđ năcácăđ iăt ngănh ngăđ ng th i ph i ti n d ng không quá ph c t p, c ng k nh N uămôăhìnhănguyênălỦăkhôngăđ t yêu c u ph i thu th p thêm thông tin và d li uăđ ti n hành xây d ng l i mô hình
Bước 4: Xây dựng mô hình mô phỏng trên máy tính
Mô hình mô ph ng là nh ngăch ngătrìnhăch yătrênămáyătínhăcònăđ c g i
là mô hình s hay mô hình mô ph ng.ăCácăch ngătrìnhănƠyăđ c vi t bằng các ngôn ng l p trình thông d ng ho c các ph n m n chuyên d ngă đ thi t k
mô ph ng
Bước 5: Chạy thử
Sauă khiă cƠiă đ tă ch ngă trình,ă ng i thi t k ti n hành ch y th xem
mô hình mô ph ng có ph năánhăđúngăcácăđ c tính c aăcácăđ iăt ng nghiên c u và môiătr ngăbênăngoƠiăcóătácăđ ngăđ năcácăđ iăt ng hay không giaiăđo n này cǜngăti n hành s a ch a các l i v l p trình ho c l i thi t k
Bước 6: Kiểm ch ng mô hình mô phỏng
Sau khi ch y th ng i thi t k có th ki m ch ngăvƠăđánhăgiáă môăhìnhă
mô ph ngă cóă đ t yêu c u hay không, n u không ph i quay l i t b c 2
Ki m ch ng và h p th c hoá mô hình là hai th t c quan tr ngăđ xác nh n mô hình đưăxơyăd ng có th dùngăđ c hay không Ki m ch ng là ki m tra xem l p trình có đúngăkhông,ăch ngătrìnhăcóăth ch yăđ c không, d li u vào ra có thu n l i và chính xác hay không H p th c hoá mô hình lƠăđánhăgiáăxemămôăhìnhăcóăph n ánh
b n ch t c a h th c hay không, k t qu mô ph ngăcóăđápă ng yêu c u nghiên c u hay không
Trang 26Bước 7: Lập kế hoạch và thực nghiệm mô phỏng
b cănƠyăng i thi t k ph iăxácăđ nh m t s đi u ki n cho mô ph ng
nh :ăXácăđ nhăđi u ki năđ u,ăđi u ki n cu i hay còn g i là chi u dài mô ph ng;
s l n th nghi m hay còn g i là s l n ch y mô ph ngăđ c l p;ăxácăđ nh th i gian
mô ph ng c a t ng b ph n ho c toàn b mô hình Cu iăcùngăchoăch ngătrìnhă
ch y th c nghi m theo k ho ch,ăđơyălƠăb c th c hi n vi c mô ph ng Các k t qu
l y ra t b c này chính là d li uăđ u ra c a mô ph ng
Bước 8: Xử lý kết quả mô phỏng
Th c nghi m mô ph ngăth ng cho nhi u d li u có tính th ng kê xác su t
Vì v yăđ cóăđ c k t qu cu i cùng v iăđ chính xác cao ph iădùngăph ngăphápăxác su t th ngăkêăđ x lý các d li uăđ uăra.ăCĕnăc vào k t qu này mà hi u ch nh
k ho ch th c nghi m đ đ tă đ c k t qu theo yêu c u K t qu ph iă đ c
bi u di năd i d ngăt ngăminhăđ thu n l i cho vi căl uătr và s d ng
Bước 9: Sử dụng và lưu trữ kết quả
S d ng k t qu mô ph ng vào m căđíchăđưăđ nhăvƠăl uătr d i d ng các tài li uăđ có th s d ng nhi u l n
Quaăs ăđ qui trình thi t k mô ph ng (Hình 1.2)ăvƠăcácăb c mô t cho th y qui trình thi t k mô ph ng đ c th c hi n l năl tăquaă9ăb c, c n chú ý nh t là
b că3ăvƠăb c 6 có s ki mătraătínhăđúngăđ n c a mô hình nguyên lý và mô hình
mô ph ng, n uăch aăđ t yêu c u thì b t bu c ph i quay l iăb c 2
- Đ i v iă b c 3 là h p th c mô hình nguyên lý N u mô hình nguyên lý khôngăđ t yêu c u thì ph i quay l iăb că2ăđ thu th p thêm thông tin và d li u, sauăđó ti n hành xây d ng l i mô hình Ng c l i, n uăđ t yêu c u thì chuy n sang
th c hi năb că4ăvƠăcácăb c ti p theo
- Đ i v iăb c 6 là ki m ch ngăvƠăđánhăgiáămôăhình mô ph ng N u mô hình
mô ph ng khôngăđ t yêu c u thì ph i quay l i th c hi n t b c 2 Ng c l i, n u
đ t yêu c u thì chuy n sang th c hi nă b că 7ă vƠă cácă b c ti pă theo,ă sauă đóă hoàn thành qui trình thi t k mô ph ng
Trang 271.4 ăPH NGăTI N D Y H C
1.4.1 Khái ni m
Do nh ngă quană đi m khác nhau nên nhi u nhà lý lu n d y h că đưă đ aă raă
nh ng khái ni m khác nhau v ph ngă ti n d y h c.ă Trênă c ă s đó,ă theoă ng i nghiên c u thì: ắPh ngăti n d y h c là t p h p nh ngăđ iăt ng v t ch t (v t li u, công c , máy móc, nguyên v t li u, ), nh ng ki n th c, kỹ nĕngăs n có c a GV và
HS mang n i dung d y h căđ c s d ng tr c ti p vào trong quá trình d y h căđ chuy n bi n n i dung d y h c nhằmăđ tăđ c m c tiêu d y h c”
1.4.2 Phân lo iăph ngăti n d y h c
Phân lo i theo tính ch t t ng quát thì các nhà giáo d c chia PTDH thành hai ph n: Ph n c ng (hardware) và ph n m m (software)
- Ph n c ngă (hardware):ă LƠă c ă s đ th c hi n các nguyên lý thi t k , phát tri n các lo i thi t b c ,ă đi n t , theo các yêu c u
bi u di n n i dung bài gi ng.ăCácăph ngăti n thu c ph n c ng bao g m cácă ph ngă ti n chi u, radio cassette, máy thu hình, máy d y h c, máy tính, camera,
- Ph n m m (software): Là s d ngăcácănguyênălỦăs ăph m, tâm lý, KHKT đ cung c p cho HS m t kh iăl ng ki n th c hay c i thi n cách
ng x cho HS Ph n m m bao g mă ch ngă trìnhă mônă h c, báo chí, sách v , t p chí, tài li u, giáo khoa
N uăđiăsơuăvƠoăcácălo i PTDH c th thì có th chia ra nhi u lo i tùy theo tính ch t, c u t o, m căđ ph c t p ch t o
* Phân lo i theo tính ch t g m có hai nhóm:
- Nhóm truy n tin: cung c p cho các giác quan c a HS ngu n thôngătinăd i d ng ti ngăhayăd i d ng hình nh ho c c hai Nh ng
ph ngă ti n truy nă tină đóă lƠ:ă Máyă chi u, máy ghi âm, máy thu hình, computer,
Trang 28- Nhómămangătin:ăNghĩaălƠăm iăph ngăti n t nóăđ u ch aăđ ng
m t kh iă l ng thông tin nh tă đ nh Nh ngă ph ngă ti n mang tin bao
g m các tài li uăin,ăcácăph ngăti n mang tin thính giác
* Phân lo i theo c u t o thì có hai nhóm PTDH đóălƠ:
- Nhóm các PTDH truy n th ng là nh ngă ph ngă ti nă đưă đ c
s d ng t lơuăđ iăvƠăchoăđ n nay m t s lo iăph ngăti n này v n còn
c a PTDH Vai trò ch y u c a h c li u là mang tin
- Mô hình: ắlà m tăs ăđ ph năánhăđ iăt ng,ăconăng iădùngăs ăđ đóăđ nghiên c u, th c nghi m nhằm tìm ra quy lu t ho tă đ ng c aă đ iă t ng hay nói cáchă khácă môă hìnhă lƠă đ iă t ng thay th c aă đ iă t ng g că đ nghiên c u v
đ iă t ng mà trong th c t không th ho c khó có th th c hi nă đ că nh :ă
đ iăt ng quá to, quá nh ,ăquáăxa,ăđi u ki n nguy hi m, quá trình di n ra quá nhanh,
Trang 29quá ch m, V i nh ng uă đi m trên, ngày nay mô ph ngă đ c s d ng r t
hi u qu trong d y h c và nghiên c u
1.4.3 Ch cănĕngăc aăph ngăti n d y h c
Xét theo m i quan h c ăb n c a quá trình d y h c, ch cănĕngăc a PTDH
đ c th hi năquaăs ăđ sau:
Hình 1.3: M i quan h c ăb n c a quá trình d y h c [15, tr.37]
Theoă s ă đ trên cho th y m i quan h gi a GV và HS thì PTDH có
ch că nĕngă trìnhă bƠyă tr c quan; gi a HS và n i dung d y h c thì PTDH có
ch cănĕngătrìnhăbƠyătr căquan,ăđi u khi n và luy n t p
- Ch cănĕngătr c quan c a PTDH là trình bày n i dung d y h c bao g m:
c u t o, ch că nĕng,ă quiă trìnhă nƠoă đóă c a v t th t, quá trình t nhiên ho c các tranh nh, phim, mô hình, mô ph ng, video, dùngăchoăcácăđ iăt ng không th
đ aăvƠoăl p h c
- Ch cănĕngăđi u khi n c a PTDH: Ngoài ch cănĕngătrìnhăbƠyăn i dung, PTDH còn có ch cănĕngăđi u khi n ho tăđ ng h c t p c a HS nhằmăkh iăd y tính tính c c, gây s chú ý và t ch c h c t păđ c t tăh n
Trang 30- Làm cho vi c gi ng d y tr nên c th h nă t đóă lƠmă tĕngă
kh nĕngăti p thu nh ng s v t, hi năt ng và các quá trình ph c t p mà bìnhăth ng HS khó n m v ngăđ c
- Th i gian gi ng d yă đ c rút ng nă đ ng th i vi că lĩnhă h i
1.4.5 Các m căđ tr c quan c aăph ngăti n d y h c
Các m căđ tr c quan c a PTDH đ c mô t bằngăs ăđ hình thápăsauăđơy:
Hình 1.4: Tháp kinh nghi m c a Dale [15, tr.45]
Ch vi t,
ti ng nói,
ký hi u,ăs ăđ nhătĩnh nhăđ ng Phim k t h p v i âm thanh
Mô ph ng Đóngăvai Thí nghi m
Quá trình hình thành kinh nghi m
- Khái quát tr uăt ng
- Hình thành bi u
t ng tr c quan
- Ho tăđ ng gián ti p
- Ho tăđ ng
tr c ti p
Hi u qu s d ngăph ngăti n d y h c
Trang 31Hìnhăthápătrênăđ c g i là tháp các m căđ tr c quan c a Dale Tr căđ ng
mô t quá trình hình thành kinh nghi m c a vi c h căđiăt các ho tăđ ng tr c ti p
đ n khái quát tr uăt ng Tr c ngang mô t s lĩnhăh i c aăng i h c sau khi h c bằng các PTDH t ngă ng
Theo nh n xét t tháp này cho th y, khi trình bày m t v năđ nên s d ng
v t th t là hi u qu cao nh t và k đ n là mô ph ng,ăđóngăvai.ăCònătrìnhăbƠyăbằng
ch vi t, ti ng nói, ký hi uăhayăs ăđ thì m căđ thu nh n ng i h c là th p nh t
Nh ă v y, trong quá trình d y h c, đi u ki n không th s d ngă đ c
v t th t thì mô ph ng,ăđóngăvaiălƠăs ch n l a t t nh tăđ mang l i hi u qu s d ng PTDH cao nh t
1.4.6 Các yêu c uăđ i v iăph ngăti n d y h c
1.4.6.1 Tính khoa h căs ăăph m
PTDH s d ng trong quá trình d y h c ph iă đápă ngă đ c m c tiêu,
n i dung c a bài h c, phù h p v i ph ngă phápăgi ng d y và đi u ki n th c t ,
đ m b oăchoăng i d y truy năđ t nh ng ki n th c, kỹ nĕngăkỹ x o đ năng i h c
m t cách thu n l i,ăquaăđóăgiúpăng i h căphátăhuyăđ c t iăđaăcácăgiácăquanăvƠă
Cácătínhănĕngă kỹ thu t c a PTDH ph i th hi năđ c các thành t u m i
nh t c a khoa h c chuyên ngành vƠăđápă ngăđ c yêu c u trong t ch c s n xu t
PTDH ph iăđ m b oăđ c các y u t nh : d l păđ t, d s d ng, thu n l i trong vi c chuyên ch và b o qu n
Trang 321.4.6.3 Tính nhân tr c h c
Kíchăth c c a PTDH ph iăđ l n, không chi m nhi u ch khi mang vào
l pănh ng đ m b o t t c v trí c aăng i h c trong l păđ u có th quanăsátăđ c
C u t o và hình th c c a PTDH ph i phù h p v i tâm sinh lý c aăng i d y vƠăng i h c Màu s c c a PTDH ph i hài hòa, d quan sát, t t nh t là có màu s c
PTDH có th s d ng k t h păđ c nhi u ch cănĕng,ăchiăphíăv n hành và
b o qu n th p, d dàng nâng c p và c i ti n sau này
Xét theo các yêu c uă đ i v i PTDH đưă trìnhă bƠyă trên cho th y PTDH
mô ph ng trên máy tính hoàn toàn có th đ m b oăđ c các yêu c u trên m t cách
t iă uănh t
1.4.7 Thi t k ph ngăti n d y h c
1.4 7.1.ăC ăs thi t k ph ngăti n d y h c
C ă s đ thi t k PTDH d a trên các lý thuy t h c t p và các mô hình
d y h c V i s phát tri n c a khoa h c công ngh và máy tính thì lý thuy t h c t p cǜngă đ aă raă nh ng mô hình d y h c có ng d ng CNTT, khiă đóă vaiă tròă c a
ng i d yăvƠăng i h căcǜngăcóăs thayăđ i Vì v y, vi c thi t k PTDH d a trên
c ă s các lý thuy t h c t pă lƠă đi u r t c n thi t Lý thuy t h c t p có ba thuy t
ch y u là: Thuy t hành vi, thuy t nh n th c và thuy t ki n t o
- Thuy t hành vi:
Theo thuy t hành vi, các mô hình d y h c v i công ngh g m có:
d y h c cá nhân hóa, d y h cătheoăch ngătrìnhăhóa,ăd y h c bằng tr c nghi m,
d y h c thông th o, Mô hình d y h c cá nhân hóa và d y h cătheoăch ngătrìnhăhóa là nh ng mô hình d y h c t oăchoăng i h c có kh nĕngăt h c, t nghiên c u,
Trang 33t chi mălĩnhăn i dung m t cách có t ch c theo nh păđ riêng c a mình.ăĐơyălƠă
nh ng PPDH h ng v n i dung h c t p c th
V i s phát tri n c aăcácăph ngăti n kỹ thu t hi năđ iănh ăhi n nay,
đ c bi t là máy tính, PPDH theoăch ngătrìnhăhóaăd a trên lý thuy t hành vi t o tác đưăđ c các nhà giáo d căquanătơm.ăPh ngăphápănƠyăch y u t p trung vào n i dung h c t păvƠăt ngătác
- Thuy t nh n th c:
Các nhà tâm lí h c nh n th c quan ni m, h c là m t quá trình mà
ng i h c t xây d ng ki n th c choămình,ăkhôngăápăđ t hay c ng nh c thông qua
t ngătácăv iămôiătr ng bên ngoài (giáo viên, công ngh , )
Các mô hình d y h c v i công ngh theo thuy t nh n th c g m có:
h c t p khám phá, h c t p khám phá qua mô ph ng Các mô hình này do nhà tâm lí
h căng i Mỹ Jerome Bruner nghiên c uăvƠăđ xu t
H c t păkhámăpháă đòiăh iăng i h c ph i t l c, tích c cătìmătòi,ăđ t câu h i và tìm câu tr l iăđ t đóăhìnhăthƠnhăchoămìnhăcácăquyăt c,ăcácăỦăt ng chung t n i dung h c t p c th ăPh ngăphápăh c t p này r t thích h p và hi u
qu v i s tr giúp c a máy tính và m ngăinternet.ăĐ i v i h c t p khám phá qua
mô ph ng, hi n nay có r t nhi u ph n m m cho phép GV t o ra các bài h c theo
ki u h c t p khám phá v i mô ph ngăđ d y trên l p ho căng i h c t h c nhà
- Thuy t ki n t o:
Theo thuy t ki n t o thì h c t p là thông qua kinh nghi m cá nhân, t tìm
ki m thông tin bằng nhi u cách c aăng i h căđ t hình thành ki n th c và các
nh n th c th gi i cho mình Chính vì v y, PPDH theo thuy t này ch u nhăh ng nhi u y u t nh :ă kinhă nghi m c a m iă cáă nhơn,ă nĕngă l c,ă môiă tr ng, ki u
d y h c,
Mô hình d y h c v i công ngh theo thuy t ki n t o là t o ra m t môiă tr ng h c t p m i, nh ng ki n th că đưă cóă đ u là n n t ngă đ ng i h c
nh n th c cái m i, các công c nh ă tƠiă li u h c t p, máy tính, m ng internet,
ph ng v n,ă ăgiúpăng i h c ti p c n và gi i quy t v năđ
Trang 341.4.7.2 Thi t k ph ngăti n d y h c
PTDH là m t thành t c a quá trình d y h c, vì v y vi c thi t k PTDH cĕnăc vào các mô hình thi t k gi ng d yăđ làm n n t ng Cóăr tănhi uămôăhìnhăthi tăk ăgi ngăd y,ătrongăđóămôăhìnhăADDIE (Analysis ậ Design ậ Development ậ Implementation - Evaluation) th ngăđ c s d ng
Cĕnăc mô hình ADDIE đ thi t k PTDH theoă5ăb c sau:
- Phân tích (Analyze): Phân tích t tăc ăcácănhi măv ăcóăliênăquanăđ năt ng
ho tăđ ngăc ăth ăc aăquáătrìnhăd yăh c nh :ă môiătr ngăh căt p,ăđ iăt ngăh c,ă
m cătiêuăh căt p,ầă
- Thi tăk ă(Design): Trên c ăs ăđưăphơnătíchă ăb cătrên đ ăxơyăd ngăcácătiêuăchuẩnăkỹăthu tăc aăPTDH, sauăđóăti năhƠnhăthi tăk
- Phátă tri n (Develop): PTDH ph iă đ că thi tă k ă bằngă cácă kỹă thu t,ă côngăngh ăphùăh p,ăcóăkh ănĕngăphátătri năv iăkỹăthu tăcaoăh n
- Th că hi nă (Implement): Xơyă d ngă k ă ho chă th că hi nă d yă h c và
ti năhƠnhăd yăh c
- Đánhăgiáă(Evaluete): Vi căxemăxét,ăđánhăgiáătínhăhi uăqu ăc aă PTDH
ph iăđ măb oăcácăyêuăc uăđ iăv iăPTDH nh :ătínhăkhoaăh căs ăph m;ătínhăKHKT; tínhănhơnătr căh c;ătínhăthẩmămỹăvƠătính kinhăt
1.4.8 Nguyên t c s d ngăph ngăti n d y h c
Đ s d ng PTDH có hi u qu c n ph iăchúăỦăđ n các nguyên t c sau:
1.4.8.1 Nguyên t c s d ngăph ngăti n d y h căđúngălúc
S d ngă PTDHă đúngă lúcă lƠă GV đ aă raă PTDHă đ trìnhă bƠyă tr c l p đúngă vƠoă lúc n iă dungă đangă d y h c c nă đ nă đ làm rõ v nă đ ,ă giúpă ng i h c thu n l i trong quá trình tri giác, g i nh và kh căsơu.ăNg c l i n u s d ng PTDH khôngăđúngălúcăs lƠmăchoăng i h c khó n m b tăđ c n i dung và có th hi u sai l ch v năđ
1.4.8.2 Nguyên t c s d ngăph ngăti n d y h căđúngăch
S d ngă PTDHă đúngă ch là GV xácă đ nh v trí đ gi i thi u, trình bày PTDH m t cách h p lý nh t,ă saoă choă đ m b oă đ c t t c ng i h c trong l p
s d ng t iăđaăcácăgiácăquanăc aămìnhăđ ti p xúc v i PTDH m t cách thu n l i và
rõ ràng
Trang 35NgoƠiăraăcǜngăc năchúăỦăđ n các yêu c u v ánhăsáng,ăđ thông thoáng,
ti ng n và các yêu c u kỹ thu t khác
1.4.8.3 Nguyên t c s d ngăph ngăti n d y h căđúngăc ngăđ
Tùy theo tính ch t ph c t p c a n i dung d y h c mà th i gian trình di n PTDH s khácănhau.ăĐ i v i n i dung d y h c có tính ch t ph c t p cao thì GV c n thao tác trên PTDH v i t căđ ch m,ărõărƠng.ăĐ i v i n i dung d y h c có tính ch t
đ nă gi n thì GV có th thaoă tácă nhanhă h nă nh ngă ph iă đ m b oă đ c m că đ quan sát c aăng i h c, có v y s lƠmăchoăng i h c không nhàm chán và ti t ki m
Theoă t ă đi nă Ti ngă Vi t:ă ắTíchă h pă lƠă s ă k tă h pă nh ngă ho tă đ ng,ă
ch ngătrìnhăho căcácăthƠnhăph năkhácănhauăthƠnhăm tăkh iăch cănĕng.ăTíchăh păcóănghĩaălƠăs ăth ng nh t,ăs ăhòaăh p,ăs ăk tăh p”
Theoăt ăđi năGiáoăd căh c:ăắTíchăh pălƠăhƠnhăđ ngăliênăk tăcácăđ iăt ngănghiênăc u,ăgi ngăd y,ăh căt păc aăcùngăm tălĩnhăv căho căvƠiălĩnhăv căkhácănhauătrongăcùngăm tăk ăho chăd yăh c”
1.5.1.2 D y h c tích h p
D y h c tích h p có th hi u là m t hình th c d y h c k t h p gi a d y h c
lý thuy t và d y h c th c hành di n ra trong cùng m t th iă đi mă đ d y cho
ng i h c hình thành m tănĕngăl cănƠoăđóănhằmăđápă ngăđ c m c tiêu d y h c
1.5.2 M căđíchăc a d y h c tích h p
T ănh ngăh năch ăc aăch ngătrìnhăd yăngh ătruy năth ngănh :ălỦăthuy tăvƠă th că hƠnhă táchă r iă nhau;ă n ngă phơnă tíchă v ă lỦă thuy tă vƠă nhẹă v ă đ nhă h ngă
ho tă đ ngă th că ti n;ă n iă dungă trùngă l p;ă khôngă phùă h pă v iă xuă th ă h că t pă
su tăđ i;ă ăCùngăv iăxuăth ăđ iăm iătoƠnădi năv ăgiáoăd c,ăngƠyănayăch ngătrìnhă
d yăngh ăđ căthi tăk ătheoăquanăđi măk tăh pămônăh căvƠămôăđunăkỹănĕngăngh ă
Trang 36MôăđunălƠăm tăđ năv ăh căt păcóătínhătr năvẹn,ătíchăh păgi aălỦăthuy tăvƠăth căhƠnh
đ ăng iăh căsauăkhiăh căxongăcóănĕngăl căth căhi năđ căcôngăvi căc ăth ăc aăm tăngh Nh ăv y,ăd yăh cămôăđunălƠăd yăh cătíchăh pănhằmăh ngăđ năm căđích:
- G năk tăđƠoăt oăv iălaoăđ ngăth căti n
- LỦăthuy tăđiăđôiăv iăth căhƠnhăvƠăchúătr ngăđ nănĕngăl căho tăđ ng
- HìnhăthƠnhăchoăng iăh căcácănĕngăl căngh ănghi p
- N iădungăd yăh căkhôngătrùngăl păvƠăcóătínhăđ ngăh n
- Ng iăh cătíchăc c,ăch ăđ ngăvƠăđ căl păh n
1.5 3.ăĐ căđi m c a d y h c tích h p
1.5.3.1 L yăng i h c làm trung tâm
D yă h că l yăng iăh călƠmătrungătơmălƠă PPDH cóăkh ănĕngăđ nhăh ngă
vi că t ă ch că quáă trìnhă d yă h că thƠnhă quáă trìnhă t ă h c,ă quáă trìnhă cáă nhơnă hóaă
ng iăh c.ăV iăPPDH này thì ng iăh călƠăch ăth ăc aăho tăđ ngăh c,ăh ăph iăbi tă
t ăh c,ăt ănghiênăc u đ ătìmăraăki năth c.ăCònăng iăd yăch ălƠăng iăt ăch căvƠă
h ngă d nă quáă trìnhă h că t p,ă đ oă di nă choă ng iă h că t ă tìmă ki mă ki nă th că vƠă
ph ngăth cătìmăki măki năth căbằngăhƠnhăđ ngăc aăchínhămình
1.5 3.2.ăĐ nhăh ngăđ u ra
Đi m quan tr ngătrongăđƠoăt o ngh theoănĕngăl căth căhi nălƠăchúăỦăđ n
k tăqu ăđ uăraăc aăquáătrìnhăđƠoăt o (ng iăh călƠmăđ căcáiăgìăvƠoănh ngăcôngă
vi căth căti n),ăđi uănƠyăcóăliênăquanăđ năch ngătrìnhăđƠoăt o.ăCònăđ ăng iăh călƠmăt tăcáiăgìăvƠoănh ngăcôngăvi căth căti n thìăliênăquanăđ năch tăl ngăd yăvƠăh c
Trong d y h c tích h p chúăỦăđ năk tăqu ăh căt păc aăng iăh c,ăđòiăh iăquáătrìnhăh căt păph iăđ măb oăch tăl ngăvƠăhi uăqu ăđ ăng iăh căv năd ngăt tăvƠoăcôngăvi căt ngălaiăngh ănghi păsauănƠy Chínhăvìăv yăđòiăh iăng iăd yăph iăcóăđ ăkh ănĕngăd yăđ căc ălỦăthuy tăvƠăth căhƠnh,ăngoƠiăraăcònăph iăph ăbi năđ că
nh ngăkinhănghi m trongălĩnhăv căchuyênămônăngh ănghi p
Trang 37xây d ngătheoăcácămôăđunănĕngăl căth căhi n, nghĩaălà n iădungăgi ngăd yătrongă môăđunăph iăđ căxơyăd ngătheoăh ngăắti păc nătheoăkỹănĕng”
M că tiêuă c aă cácă môă đună lƠă sauă khiă h c, hìnhă thƠnhă choă ng iă h că m tănĕngăl cănƠoăđóăhayăkỹănĕngăhƠnhăngh ăDoăđó,ătrongăquáătrìnhăd yăh căc năph iă
g nălỦăthuy tăv iăth căhƠnh,ăvi căd yăki năth călỦăthuy tăch ă ăm căđ ăc năthi tănhằmă h ă tr ă choă s ă phátă tri nă cácă nĕngă l că th că hƠnh,ă cònă th că hƠnhă nhằmă đ ă luy nă t p,ă trauă d iă kỹă nĕng,ă kỹă x oă ho tă đ ngă giúpă choă ng iă h că hi uă rõă vƠă
n măv ngăki năth călỦăthuy tă.ăNh ăv y,ăvaiătròăc aăng iăd yălƠăph iăđ nhăh ng,ăgiúpăđ ,ăt ăch căvƠăđi uăch nhăho tăđ ngăc aăng iăh c,ăcònăng iăh căph iăbi tă
đ tă mìnhă vƠoă nh ngă tìnhă hu ngă c aă đ iă s ngă th că t ,ă ph iă tr că ti pă quană sát,ă
th oălu n,ălƠmăbƠiăt p,ăgi iăquy tăcácănhi măv ăđ tăraătheoăcáchănghĩăc aămình,ăt ăđóă
v aăn măđ căki năth căv aăn măđ căph ngăphápăth căhƠnh
Vi că đánhă giáă vƠă xácă đ nhă cácă nĕngă l c c aă ng iă h că ph iă d aă trênă tiêuăchuẩnăngh ăvƠătheoăquanăđi măng iăh căph iăth căhƠnhăđ căcácăcôngăvi că
gi ngănh ăng iăcôngănhơnăth căhi nătrongăth c t
1.5.4 T ch c d y h c tích h p
1.5.4.1 Bài d y h c tích h p
Bài d y tích h p
BƠiă d yă tíchă h pă lƠă m tă đ nă v ă h că t pă cóă kh ă nĕngă hìnhă thƠnhă choă
ng iăh cănh ngăki năth c,ăkỹănĕng,ătháiăđ ăc năthi tăđ ăgi iăquy tăm tăcôngăvi căchuyênămônăc ăth ,ăgópăph năgiúpăchoăh ăhìnhăthƠnhănĕngăl căth căhi năho tăđ ngăngh ănghi p
Khi thi tăk bƠiăd yătíchăh p,ăgiáo viên khôngăch ăchúătr ngăđ năn iădungă
ki năth cătheoăh ngătíchăh pămƠăcònăph iăxơyăd ngăm tăh ăth ngăcác ho tăđ ng,ăthaoă tácă t ngă ngă nhằmă t ă ch c,ă đi uă khi nă vƠă d nă d tă ng iă h că t ngă b că
th căhi năđ ăhìnhăthƠnhănĕngăl c.ă
Bài d yătíchăh păph iăth ăhi năđ călƠăm tăgi ăh căho tăđ ngăph căh p,
có s ă tíchă h pă cácă ki nă th c,ă kỹă nĕngă chuyênă mônă đ ă gi iă quy tă tìnhă hu ngă ngh ănghi p BƠiăd yătíchăh păliênăquanăđ năcácăthƠnhăph nănh :
Trang 38- Cácămôăph ng,ăb năv ,ăbi uăm u,
Trongăđó,ăgiáoăánătíchăh pălƠăthƠnhăph năquanătr ngănh t.ăVìăv y,ăvi căbiênă so nă giáoă ánă tíchă h pă ph iă phùă h pă v iă trìnhă đ ă c aă ng iă h c,ă đi uă ki nă
th căti n,ănh ngăv năđ măb oăđ căth iăgianăvƠăn iădungătheoăquyăđ nh
Giáo án tích h p
Giáoă ánă tíchă h pă lƠă m tă b nă thi tă k ă cácă ho tă đ ng c aă ng iă d yă vƠă
ng iă h c, các tìnhă hu ngă trongă gi ă lênă l pă theoă ph ngă phápă d yă tíchă h pă đ
t ă ch că choă ng iă h că th că hi nă nhằm gi iă quy tă cácă nhi mă v ă h că t p.ă Vi că xơyăd ng các ho tăđ ngăc aăng iăd yăvƠăng iăh c đòiăh iăph iăcóăs ăsángăt oă linhă ho tă đ ă ng iă h că cóă th t ă chi mă lĩnhă triă th c,ă kỹă nĕngă vƠă tháiă đ ă đ iă v iă laoăđ ngăngh ănghi p Vi căthi tăk giáoăánătíchăh păph iăđ măb oăv ăm tăc uătrúcă
đ căquiăđ nhătrongăcácăvĕnăb năhi năhƠnh
M uă giáoă ánă tíchă h pă dùngă trongă d yă ngh ă đ că B ă Laoă đ ngă ậ
Th ngăbinhăvƠăXưăh iăvƠăT ngăc căd yăngh ăquiăđ nhănh ăsau: (xem Ph ăl că2)
1.5.4.2 Qui trình t ch c d y h c tích h p
Qui trình t ch c d y h c tích h p đ c th c hi năquaă4ăb c sau:
B că1.ăXácăđ nhăbƠiăd yătíchăh p
Xácăđ nhăbƠiăd yătíchăh păthôngăquaăho tăđ ngă phơnătíchăngh ,ănh ngă bƠiăd yăt pătrungăh ngăđ năhìnhăthƠnhăcácănĕngăl c,ăph nălỦăthuy tălƠăki năth că
m i,ăph căv ăchoăvi căth căhƠnhăkỹănĕng
B că2.ăBiênăso năgiáoăánătíchăh p
Vi c biên so n giáo án tích h păđ c th c hi năquaăcácăb c sau:
- Xácăđ nh m c tiêu c a bài h c
- Xácăđ nh n i dung c a bài h c
Trang 39- Xácăđ nhăcácăho tăđ ngăc aăng iăd yăvƠăng iăh c
- Xácăđ nhăcácăph ngăti n d y h c c n s d ng
- Xácăđ nh th i gian cho m i n i dung
- Rút kinh nghi m sau khi th c hi n giáo án
B că3 Th căhi năbƠiăd yătíchăh p
Bài d y tích h păt ngă ng v i m t kỹ nĕng,ătrong kỹ nĕngănƠyăth ng
có nhi u ti u kỹ nĕng.ăVìăv y, khi th c hi n bài d y tích h p, ng i d y c n d y
l năl t t ng ti u kỹ nĕng
B că4 Ki mătraăđánhăgiá
H c sinh s th c hi n bài ki m tra v các m t ki n th c, kỹ nĕng,ătháiăđ theo m c tiêu bài h c,ăquaăđóăng i d y s đi u ch nh n iădung,ăthayăđ i PPDH c a mìnhăđ ngày càng t tăh n
1.6 NG D NG CÔNG NGH THÔNG TIN TRONG D Y H C
1.6.1 Các hình th c ng d ng công ngh thông tin trong d y h c
Hi n nay, có hai hình th c ng d ng CNTT trong d y h c ph bi n đóălà Computer Base Training (d y d a vào máy tính), và E-learning (h c d a vào máy tính)
1.6.1.1 Computer Base Training
Là hình th c GV s d ng máy tính d y trên l p, kèm theo các trang thi t b nh ămáyăchi u (projector) ho c tivi màn hình l n và các thi t b h tr khác
k t h p v i bài gi ngăđi n t , các ph n m m máy tính, hình nh, âm thanh, video,
mô ph ng, đ truy n t i ki n th căđ n ng i h c
Computer Base Training k t h pă đ c c nh ng th m nh c a PPDH truy n th ng (d a trên giao ti p th y-trò) và khai thác đ c nh ngă uă th c a công ngh hi năđ i (ví d nh ăbƠiăgi ngăđi n t )
1.6.1.2 E-learning
Là hình th c ng i h c t h c các bài gi ng mà GV đã so n s n, các
ph n m m h c t p thông qua máy tính, ho c tham gia vào l p h c tr c tuy n thông qua m ngăInternet.ăĐi m khác bi t c a hình th c E-learning là l yăng i h c
Trang 40làm trung tâm, ng i h c t làm ch quá trình h c t p c a mình, GV ch đóngă vai trò h tr
V i E-learning, ng i h c có th h c riêng r , h c nhà, n iălƠm vi c
ho c nh ngăn iăcóăk t n i m ng Internet
1.6.2 Bài gi ngăđi n t
1.6.2.1 Khái ni m
Trong nh ngă nĕmă g nă đơy,ă máyă tínhă đưă đ c s d ng r ng rãi trong nhƠătr ng v iăt ăcáchălƠăm t PTDH cùng nhi u lo i ph n m măđ c thi t k theo cácăquanăđi m khác nhau Vì v y, hình th c s d ng máy tính vào d y h căcǜngăr t đaăd ngăvƠăphongăphú.ăTrongăđó,ăbƠiăgi ngăđi n t là m t hình th căđ c s d ng
ph bi n nh t
ắBài gi ngăđi n t là m t hình th c t ch c bài lên l p mà đóătoƠnăb
k ho ch ho tăđ ng d y-h c (c a th yăvƠătrò)ăđ căch ngătrìnhăhóaă(nh m t ph n
m m)ădoăgiáoăviênăđi u khi năthôngăquaămôiătr ng multimedia do h th ng máy
vi tính t o ra” [12, tr.103]
Bài gi ngăđi n t cóăcácăđ cătr ngăc ăb n sau:
- Toàn b ki n th c c a bài h că đ c s hóaă d i nhi u d ng d li u khác nhau
- K ch b n c a quá trình d y h că đ că cƠiă đ t vào quá trình trình di n thông qua ph n m m máy tính
Nh cácă đ că tr ngă trênă mƠă ki n th c c a bài h că đ c chuy n t i t i
ng i h c theo các kênh và cách th c khác nhau
1.6.2.2 Qui trình thi t k
Bài gi ng có ng d ng CNTT (hay Bài gi ngă đi n t ) có th đ c xây d ng theo qui trình g mă6ăb c sau:
B c 1 Xácăđ nh m c tiêu bài h c
M c tiêu đơyă lƠă m c tiêu h c t p, ch không ph i là m c tiêu
gi ng d y, m c tiêu ph i ch rõ h căxongăbƠi,ăng i h căđ tăđ c cái gì, t c là ch ra
s n phẩmămƠăng i h căcóăđ c sau bài h c