Tác gi Đinhă Côngă Thuy n [21] vƠă cácă đ ng nghi pă đƣă so n th o tài li u ắHướng dẫn chuẩn bị và giảng dạy theo mô đun”.ăTácăgi đƣăkháiăquátăv tình hình... Bước 3: Phán xét Bằng ch ng
Trang 1M C L C
TRANG
LÝ L CH KHOA H C i
L IăCAMăĐOAN ii
L IăCÁMă N iii
TÓM T T iv
ABSTRACT vi
M C L C viii
DANH SÁCH CÁC CH VI T T T xiii
DANHăSÁCHăCÁCăHỊNHăVẨăS ăĐ xiv
DANH SÁCH CÁC B NG xv
M Đ U 1
1 Lý do ch năđ tài 1
2 M c tiêu nghiên c u 2
3 Nhi m v nghiên c u 2
4.ăĐ iăt ng và khách th nghiên c u 3
5 Gi thuy t nghiên c u 3
6 Gi i h năđ tài 3
7.ăPh ngăphápănghiênăc u 3
8 C u trúc lu năvĕn 5
Ch ngă1 C ăS LÝ LU N V T CH C D Y H C THEO TI P C NăNĔNGă L C 8
1.1 L CH S NGHIÊN C U V NăĐ 8
1.1.1 Trên th gi i 8
1.1.2 Vi t Nam 10
1.2ăC ăS PHÁP LÝ 12
1.3 CÁC KHÁI NI M LIÊN QUAN 14
1.3.1ăNĕngăl căvƠănĕngăl c th c hi n 14
1.3.2 Ti p c n nĕngăl c 17
Trang 21.3.3 T ch c d y h c 18
1.3.4ăMôăđun 20
1.4ăĐẨOăT O THEOăNĔNGăL C 20
1.4.1 Tri tălỦăđƠoăt oătheoănĕngăl c 20
1.4.2ăĐặcăđi măđƠoăt oătheoănĕngăl c 21
1.4.2.1ăĐ nhăh ngăđ u ra 21
1.4.2.2 D y và h căcácănĕngăl c 22
1.4.2.3ăĐánhăgiáăvƠăxácănh nănĕng l c 23
1.4.2.4ăPh ngăth căđƠoăt oănĕngăl c 23
1.4.3ăĐánhăgiáăk t qu h c t p c aăng i h c 24
1.4.3.1 Các lo iăđánhăgiáătrongăđƠoăt oătheoănĕngăl c 24
1.4.3.2 Quyătrìnhăđánhăgiáăng i h cătheoănĕngăl c 25
1.4.4 So sánh gi aăđƠoăt oătheoănĕngăl căvƠăđƠoăt o truy n th ng 27
1.4.5ă uăđi m và h n ch c a h th ngăđƠoăt oătheoănĕngăl c 27
1.4.6 Yêu c uăđ i v iăGVătrongăđƠoăt oătheoănĕngăl c 28
1.5 T CH C D Y H CăMỌăĐUNăTHEOăTI P C NăNĔNGăL C 28
1.5.1 Các nguyên t c t ch c d y h c theo ti p c nănĕngăl c 28
1.5.1.1ăĐ m b o m cătiêuăđƠoăt o 28
1.5.1.2ăĐ m b o phù h p v i nhu c u, h ngăthúăvƠănĕngăl c c a HS 29
1.5.1.3ăĐ m b o kh nĕngă ng d ng 29
1.5.1.4ăĐ m b oăđápă ng yêu c u k t qu đ u ra 30
1.5.2 Ti n trình t ch c d y h cămôăđun 30
1.5.3 Các hình th c t ch c d y h c 31
1.5.3.1 D y h c toàn l p 31
1.5.3.2 D y h c theo nhóm 32
1.5.3.3 D y h c theo cá nhân 33
1.5.3.4 V n d ng các hình th c t ch c d y h c 34
1.5.4 D y h c theo ti p c nănĕngăl c và d y h c tích h p 35
Trang 31.5.4.1 M i quan h gi a d y h c theo ti p c nănĕngăl c và d y h c tích h p
35
1.5.4.2 Tích h p 35
1.5.4.3ăĐặcăđi m d y h c tích h p 36
1.5.4.4 Thi t k bài d y tích h p 38
1.5.5 M t s ph ngăphápăt ch c d y h c tích h p 41
1.5.5.1ăPh ngăphápăd y h căđ nhăh ng gi i quy t v năđ 41
1.5.5.2ăPh ngăphápăd y h căđ nhăh ng ho tăđ ng 43
1.5.5.3ăPh ngăphápăd y h c theo d án 45
K t lu năch ngă1 48
Ch ngă2 TH C TR NG D Y H CăMỌăĐUNăQU N TR M NG T I TR NG TRUNG C P NGH TH I LAI 49
2.1 KHÁI QUÁT CHUNG V TR NG TRUNG C P NGH TH I LAI 49
2.1.1 T ng quan v l ch s hình thành và phát tri n 49
2.1.2ăC ăc u b máy t ch c 50
2.1.3 Các ngành ngh vƠăquiămôăđƠoăt o 50
2.1.4ăĐ iăngũăgiáoăviên 51
2.1.5ăC ăs v t ch t 51
2.2 KHÁI QUÁT V CH NGăTRỊNHăĐẨOăT OăMỌăĐUNăQTM 51
2.2.1 V trí c aămôăđunăQTM 51
2.2.2ăCh ngătrìnhămôăđunăQu n tr m ng 52
2.2.2.1 M cătiêuămôăđun 52
2.2.2.2 N iădungămôăđun 53
2.3 TH C TR NG D Y H CăMỌăĐUNăQTMăT IăTR NG TCNTL 53
2.3.1 M c tiêu kh o sát 53
2.3.2ăĐ iăt ng kh o sát 54
2.3.3 K t qu kh o sát th c tr ng t iătr ng TCNTL 54
2.3.3.1 Ho tăđ ng d y h cămôăđunăQTM 54
2.3.3.2ăCh ngătrình,ăn i dung bài gi ngămôăđunăQTM 62
Trang 42.3.3.3ăC ăs v t ch t ph c v d y h cămôăđunăQTM 64
2.3.3.4 S hài lòng c a HS khi h cămôăđunăQTM 65
K t lu năch ngă2 73
Ch ngă3 T CH C D Y H C THEO TI P C NăNĔNGăL C MỌăĐUNă QU N TR M NG T IăTR NG TRUNG C P NGH TH I LAI 74
3.1 NGHIÊN C UăCH NGăTRỊNHăĐẨOăT O C AăMỌăĐUNăQTM 74
3.1.1ăXácăđ nh h th ngăcácănĕngăl cătrongămôăđunăQTM 74
3.1.2 Mô t cácănĕngăl căd i d ng ki n th c, kỹ nĕngăvƠătháiăđ 74
3.2 D Y H C BÀI QU NăLụăĐƾA 76
3.2.1 Chu n b 76
3.2.1.1 Xác đ nh các ti u kỹ nĕng 76
3.2.1.2ăXácăđ nh các bài h c 76
3.2.1.3ăXácăđ nh m c tiêu các bài h c 77
3.2.1.4 Biên t p n i dung các bài h c 79
3.2.1.5 So n giáo án 79
3.2.1.6 Thi t k các phi uăđánh giá 79
3.2.1.7 Chu n b cácăph ngăti n d y h c 80
3.2.2 Th c hi n d y h c bài Qu nălỦăđƿa 84
3.2.2.1 Bài 5.1 Thi t l p h th ngăl uătr trênăđƿaăDynamic 84
3.2.2.2 Bài 5.2 X lý x c , thi t l p h n ng ch, nén và mã hóa d li u trên h th ngăl uătr 93
3.3 KI M NGHI MăĐÁNHăGIÁ 94
3.3.1 M căđích 94
3.3.2 N i dung 94
3.3.3ăĐ iăt ng 94
3.3.4 Th iăgian,ăđ aăđi m th c nghi m 95
3.3.5 Cách ti n hành 96
3.3.6 K t qu th c nghi m 96
3.3.6.1 K t qu đ nh tính 96
Trang 53.3.6.2 K t qu đ nhăl ng 100
K tălu năch ngă3 106
K T LU N VÀ KI N NGH 107
1 K t lu n 107
2 T nh n xét nh ngăđóngăgópăc aăđ tài 108
3.ăH ng phát tri năđ tài 108
4 Ki n ngh 108
TÀI LI U THAM KH O 111
PH L C 114
Trang 7DANHăSỄCHăCỄCăHỊNHăVẨăS ăĐ
Hình 1.1 Thành ph n c u trúc c aănĕngăl c 16
Hình 1.2 Thành ph n c aătiêuăchíăđánhăgiá 25
Hìnhă2.1ăC ăc u b máy t ch căTr ng trung c p ngh Th i Lai 50
Hìnhă2.2ăPh ngăth c so n giáo án mà giáo viên áp d ng 56
Hìnhă2.3ăCácăph ngăti n d y h căđ c GV s d ng d y h cămôăđunăQTM 57
Hình 2.4 Hình th c d y h c các GVăđƣăápăd ng 58
Hình 2.5 S hài lòng c a GV v vi c ki mătraăđánhăgiáăHS 62
Hình 2.6 Ý ki n c a GV v n i dung bài gi ng 64
Hình 2.7 Nh n xét c a HS v s phù h p c a thi t b , công ngh t iătr ng 66
Hình 2.8 M căđ h ng thú c a HS khi h cămôăđunăQTM 67
Hình 2.9 M căđ đápă ng c a kỹ nĕngăth căhƠnhăđ i v i công vi c c a HS 70
Hình 2.10 S phù h p gi a n iădungămôăđunăQTMăđƣăh c v iămôăđunăk ti p/công vi c th c t HSăđangălƠm 71
Hình 3.1 H th ng máy o SEVER01 82
Hình 3.2 Tr ng thái màn hình các máy khi GV trình chi uăđ u gi ng nhau 82
Hình 3.3 K t qu h c l c c a HS l p QTMK4A13 95
Hìnhă3.4ăĐi m đánhăgiáăbƠiăgi ng c a GV d gi 99
Hình 3.5 T n su tăđi m ki m tra 101
Hình 3.6 T n su t h i t ti năđi m ki m tra c aănhómăĐC và nhóm TN 102
Hìnhă3.7ăSoăsánhăđi m trung bình ki m tra gi a các nhóm 104
S ăĐ TRANG S ăđ 1.1ăQuyătrìnhăđƠoăt o ngh theoănĕngăl c 20
S ăđ 1.2 Tri tălỦăđƠoăt oătheoănĕngăl c 21
Trang 8DANH SÁCH CÁC B NG
B ngă1.1ăSoăsánhăđƠoăt o truy n th ngăvƠăđƠoăt oătheoănĕngăl c 27
B ngă2.1ăCh ngătrìnhăkhungăngh Qu n tr m ngămáyătínhătrìnhăđ trung c p ngh 52
B ngă2.2ăCh ngătrìnhăđƠoăt oămôăđunăQTM 53
B ngă2.3ăTrìnhăđ c a GV 54
B ngă2.4ăĐ tu i c a GV 55
B ng 2.5 Yêu c u c a GV v m c tiêu d y h c c năđ tăđ c 55
B ngă2.6ăPh ngăth c so n giáoăánămƠăGVăđƣăápăd ng 56
B ng 2.7 M căđ s d ng các tài li uăđ d y h c c a GV 56
B ngă2.8ăCácăph ngăti n d y h căđ c GV s d ng 57
B ng 2.9 Hình th c d y h căcácăGVăđƣăápăd ng 58
B ng 2.10 Ý ki n c aăGVăđ i v i vi c gi ng d y lý thuy t và th c hành 59
B ngă2.11ăPh ngăpháp,ăkỹ thu t d y h c mà GV s d ng khi gi ng d y 59
B ngă2.12ăPh ngăphápăki mătraăđánhăgiáămƠăGVăđƣăápăd ng 60
B ng 2.13 Nh ngăcĕnăc đ c GV dùng trong ki mătraăđánhăgiá 61
B ng 2.14 N iădungăđánhăgiáăđ c GV s d ng 61
B ng 2.15 S hài lòng c a GV v k t qu ki mătraăđánhăgiáăh c sinh 62
B ng 2.16 Nh n xét c a GV v ch ngătrìnhămôăđunăQTM 63
B ng 2.17 Nh n xét c a GV v n i dung bài gi ng 63
B ng 2.18 Nh n xét c a GV v vaiătròăquanătro ̣ngăcủaămôăđunăQTMăđongăgopăchoă cácămôăđun chuyênănganhăcoăliênăquanăsauăđo 64
B ng 2.19 Nh n xét c a GV v ph ngăti n h tr gi ng d y 65
B ng 2.20 Nh n xét c a HS v s phù h p c a thi t b , công ngh t iătr ng TCNTLăđ i v i n iădungămôăđun 66
B ng 2.21 M căđ h ng thú c a HS khi h cămôăđunăQTM 67
B ng 2.22 Nh n xét c a HS v ph ngăphápăgi ng d y c a GV 68
Trang 9B ng 2.23 Tâm tr ng c a HS khi nh n công vi c m i 69
B ng 2.24 M căđ t tin c aăHSăđ i v i kh nĕngăchuyênămôn 69
B ng 2.25 M căđ đápă ng c a kỹ nĕngăth căhƠnhăđ i v i công vi c 70
B ng 2.26 S phù h p gi a n iădungămôăđunăQTMăđƣăh c v i môăđunăk ti p/công vi c th c t đangălƠm 71
B ng 2.27 Nh ng y u t nhăh ngăđ nănĕngăl c hoàn thành công vi c c a HS sau khi h căxongămôăđunăQTM 71
B ng 3.1 Danh m c h th ngăcácănĕngăl cătrongămôăđunăQTM 74
B ng 3.2 Danh m c các ti u kỹ nĕngătrongăbƠiăQu nălỦăđƿa 76
B ng 3.3 Các bài h c trong bài Quản lý đĩa 77
B ng 3.4 M c tiêu Bài 5.1 Thi t l p h th ngăl uătr trênăđƿaăDynamicăvƠăBƠiă5.2ă X lý x c , thi t l p h n ng ch, nén và mã hóa d li u trên h th ngăl uătr 78
B ng 3.5 S l ng HS các nhóm th c nghi m 94
B ng 3.6 K t qu t ng k t h c l cănĕmăh c 2013-2014 c a HS l p QTMK4A13 95
B ng 3.7 Tính phù h p c a ti n tình d y h c 96
B ng 3.8 S c n thi t c a h th ng máy o và các ph n m m h tr 97
B ng 3.9 Tính h p lý c a c u trúc m t bài d y 97
B ng 3.10 Tính thi t th c c a n i dung bài d y 97
B ng 3.11 S phù h p và tính kh thi c aăcácăph ngăánăđánhăgiá 98
B ngă3.12ăĐi măđánhăgiáăbƠiăgi ng c a GV d gi 98
B ng 3.13 B ng phân ph i t n s đi m ki m tra 100
B ng 3.14 B ng phân ph i t n su t 101
B ng 3.15 B ng phân ph i t n su t h i t ti n 101
B ng 3.16 Mô t nh ng tham s đặcătr ngăc a m u 103
B ng 3.17 K t qu Independent-Samples T-Test 104
Trang 10t ASEAN (AEC) chính th căđ c thành l p, các qu căgiaăASEANăđangăr t tích
c c chu n b v nhi u mặtă đ đápă ng yêu c u h i nh p, trongă đóă có phát tri n ngu n nhân l c ch tăl ng cao Theoăđó,ăđƠoăt o ngh ch tăl ngăcaoătheoăđ nh
h ng nhu c u là v n đ đ i m iă uătiênăăxuyênăsu t khu v c ASEAN
Không nằm ngoài s phát tri n chung c aăcácăn c ASEAN, Vi t Nam đangă
đ i mặt v i nh ng thách th c mang tính khu v c trong b i c nh h i nh p ASEAN
Vi t Nam xácăđ nh đ i m i đào t o ngh , phát tri n và nâng cao ch tăl ng ngu n nhân l călƠăắđ t phá chi năl c”ănhằm cung c păđ iăngũălaoăđ ng lành ngh , là y u
t then ch t đ c nêu trong Chi năl c phát tri n kinh t - xã h i 2011 - 2020ăđ
đ aăVi t Nam tr thƠnhăn c công nghi p hóa và h i nh p th tr ngălaoăđ ng t
do ASEAN Phù h p v i chi năl c này, Chi năl c phát tri n d y ngh Vi t Nam
th i kỳ 2011-2020 nhằm c i thi n ch tăl ng và m r ng quy mô d y ngh ắđápă
ng nhu c u các ngành và ngh có nhu c u cao v nhân l cătrongăn c và cho xu t
kh uălaoăđ ng” [1] Trong Phê duy t quy ho ch phát tri n nhân l c Vi t Nam th i
kỳ 2011 - 2020 c a Th t ng Chính ph đƣănêuărõă m c tiêu c th ắtỷ l nhân
l căquaăđƠoăt o trong n n kinh t d i các hình th c,ătrìnhăđ khác nhau t m c 40,0%ănĕmă2010ălênăm că70,0%ănĕmă2020” [2].ăĐi uăđóăchoăth y ch tr ngăc a
Đ ngăvƠăNhƠăn c ngày càng coi tr ng vi c phát tri n ngu n nhân l c ch tăl ng cao,ăđặc bi t chú tr ngăđ n nhân l căđƣăquaăđƠoăt o
Đ nă nĕmă 2020,ă d y ngh c nă đápă ng nhu c u th tr ngă laoă đ ng v s
l ng, ch t l ng,ăc ăc u ngành ngh vƠătrìnhăđ đƠoăt o, trong đóăắđ nănĕmă2015,ă
t ng s nhân l c ngành CNTT kho ngă556ă nghìnăng i,ănĕmă2020ălƠă758ănghìnă
Trang 11ng i và h u h tăđ uăquaăđƠoăt o”ă[3].ăTuyănhiênătrênăth c t di n ra không ít b t
c păvƠăkhóăkhĕn,ăs l ng không nh sinh viên t t nghi p ngành ngh CNTT b th t nghi p, khó tìm vi c làm và th m chí khó thích ng ngh nghi p, còn nhi u lúng túng khi va ch m nh ng v năđ nan gi i c a ngh trong th c t khi tham gia th
tr ngălaoăđ ng,ăch aăphátăhuyăđ cănĕngăl c c a b n thân S sinhăviênăraătr ng làm vi că đ c ngay ch chi m kho ng 30%, còn l i ph iă đƠoă t o b sung Theo
Th ng kê c a Vi n Chi năl căCNTTă(NLĐO)ăchoăth y hi n nay, 72% sinh viên ngành CNTT không có kinh nghi m th c hành, 42% thi u kỹ nĕngălƠmăvi c nhóm, 100% không bi tălƿnhăv c hành ngh ăĐặc bi t,ăđ i v i các sinh viên m i t t nghi p,
ch kho ng 15% s l ngăsinhăviênăraătr ngăđápă ng yêu c u doanh nghi păvƠăh nă80% l p trình viên ph iăđƠoăt o l i [38]
Qua các phân tích trên, tác gi nh n th y Đào t o theo ti p c nă nĕngă l c
nhằm t oăđi u ki năhìnhăthƠnhăcácănĕngăl c hành ngh choăng iălaoăđ ng là r t c n thi t Ngành d y ngh đƣăchúătr ngăđ uăt ,ăphátătri năch ngătrìnhăđƠoăt o ngh theo ti p c nănĕngăl cănh ngăth c t tri năkhaiăđƠoăt oăch aăđ t yêu c uămongăđ i
Xu t phát t nhi u lý do và mong mu năhìnhăthƠnhănĕngăl căchoăng i h c, tác gi
th c hi năđ tài “Tổ chức dạy học theo tiếp cận năng lực môn Quản trị mạng tại trường Trung cấp nghề Thới Lai” nhằm góp t ngăb c c i thi n và nâng cao ch t
l ngăđƠoăt o cho ngh Qu n tr m ngămáyătínhănóiăriêngăvƠăchoăcôngătácăđƠoăt o ngh nói chung
2 M c tiêu nghiên c u
T ch c d y h c Qu n tr m ng t iă tr ng Trung c p ngh Th i Lai (TCNTL) theo t p c nănĕngăl c nhằm nâng cao ch tăl ng d y h c, góp ph n nâng cao ch tăl ngăđƠoăt o ngh c aătr ng TCNTL
3 Nhi m v nghiên c u
- Nghiên c uăc ăs lý lu n v t ch c d y h c theo ti p c nănĕngăl c trong đƠoăt o ngh
- Kh o sát th c tr ng d y h c môn Qu n tr m ng (QTM) t iătr ng TCNTL
Trang 12- Thi t k ti n trình t ch c d y h c môn QTM t iătr ng TCNTL theo ti p
c nănĕngăl c
- Ti n hành d y h c môn QTM t i TCNTL nhằm ki m nghi măđánhăgiáăk t
qu tácăđ ng c a vi c t ch c d y h c môn QTM theo ti nătrìnhăđƣăthi t k đ n s hìnhăthƠnhănĕngăl c c a h c sinh (HS)
4.ăĐ iăt ng và khách th nghiên c u
- Đ iăt ng nghiên c u: D y h c môn QTM t iătr ng TCNTL theo ti p c n nĕngăl c
- Khách th nghiên c u: Ho tăđ ng d y - h c môn QTM c a giáo viên (GV)
và HS t iătr ng TCNTL
5 Gi thuy t nghiên c u
Ch ngătrìnhămôn QTMăđƣăđ c xây d ngătheoămôăđunăti p c nănĕngăl c
nh ngătri n khai d y h c t iătr ng TCNTL còn nhi u h n ch
N ếu t ch c d y h c QTM theo ti p c nănĕngăl cănh ăđ xu t c a tác gi sẽ
giúpăHSăhìnhăthƠnhăđ cănĕngăl c th c s , góp ph n nâng cao ch tăl ngăđƠoăt o ngh c aănhƠătr ng
6 Gi i h năđ tài
Doă ch ngă trìnhă mônă QTMă đƣă đ c thi t k thƠnhă môă đună QTMă (theoă
ch ngă trìnhă khungă ngh Qu n tr m ng máy tính c B LĐ-TB&XH ban hành nĕmă2011)ăđ aăvƠoăgi ng d y t iătr ng TCNTL t nĕmă2012ăvƠăth i gian nghiên
Đ th c hi năđ tài này, tác gi s d ngăph ngăphápănghiênăc u sau:
+ Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Trang 13S d ngăcácăph ngăphápăphơnătích,ăsoăsánh,ăh th ng hóa, khái quát hóa lý thuy t t các tài li uăcóăliênăquanăđ xây d ngăc ăs lý lu năchoăđ tài nghiên c u Ngu n tài li u bao g m:
- Cácăvĕnăb n pháp quy v công tác d y ngh ,ăđ nhăh ngăph ngăphápăd y ngh theoăh ng ti p c nănĕngăl c
- Các công trình nghiên c uătrongăvƠăngoƠiăn c, các t p chí, báo cáo khoa
h c, lu năvĕnăt t nghi p th căsƿăcácăkhóa,ầăv các d y h c theo ti p c nănĕngăl c
- Ch ngătrìnhăđƠoăt o ngh Qu n tr m ng máy tính trìnhăđ trung c păđƣă
đ c xây d ng theo c uătrúcămôăđunăvƠăđ c ban hành
+ Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Ph ngăphápăquanăsát:ăQuanăsát,ăghiăchép,ănh năxét,ăđánhăgiáăth c tr ng t
ch c d y h c môăđun QTM t iătr ng TCNTL
- Ph ngă phápă nghiênăc u s n ph m ho tăđ ng: Nghiên c uă ch ngătrìnhă
d y môăđun Qu n tr m ng, h s ălênăl p c a giáo viên (GV), bài ki m tra c a HS
- Ph ngă phápă đƠmă tho i:ă Thĕmă dò,ă traoă đ i ý ki n v i GV d y môă đun QTM và HS đ tìm hi u nh n th c,ă tháiă đ c a GV và HS v v nă đ s d ng
ph ngăphápăd y h c hi n nay t iătr ng TCNTL
- Ph ngăphápăđi u tra bằng b ng h i: S d ng b ng h iăđ i v i GV và HS
đ kh o sát quá trình d y h c môăđun QTM hi n nay c aănhƠătr ng
- Ph ngăphápăth c nghi măs ăph m cóăđ i ch ng: Ti n hành th c nghi m
gi ng d y cho m t s bài gi ng c a môăđun QTM d a trên k ho chăđƣătri n khai t
ch c d y h cătheoăh ng ti p c n nĕngăl c
- Ph ngăphápăl y ý ki n t phi uăđánhăgiáăbƠiăgi ng tích h p: Thu th p ý
ki n c a HS, GV d gi v tính hi u qu , tính kh thi c a vi c t ch c d y th c nghi m môăđun QTMătheoăh ng ti p c n nĕngăl c t iătr ng TCNTL
+ Phương pháp thống kê toán học
S d ng m t s ph n m m tin h căđ x lý và trình bày s li u nhằm phân tíchăđ nhăl ng,ăđ nh tính và ki m ch ngăđ tin c y c a các s li u
Trang 148 C u trúc lu năvĕn
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, lu năvĕnăg mă3ăch ng:
- Ch ngă1:ăC ăs lý lu n v t ch c d y h c theo ti p c n nĕngăl c
- Ch ngă2:ăTh c tr ng d y h c môăđun Qu n tr m ng t iătr ng Trung c p ngh Th i Lai
- Ch ngă3:ăT ch c d y h c theo ti p c n nĕngăl c môăđun Qu n tr m ng
t iătr ng Trung c p ngh Th i Lai
Trang 15Canađa,ăs phát tri n kinh t - xã h iăđƣăgơyăs c ép ph iăthayăđ iăph ngă
th căđƠoăt o,ăđặc bi tălƠătrongălƿnhăv căđƠoăt o ngh Nh ng c iăcáchătrongălƿnhăv c đƠoăt o ngh đƣăch ra nh ngăph ngăth c linh ho tăh nătrong đƠoăt o, ch ra m i quan h đ n s th c hi năh nălƠăth iăgianăđƠoăt o,ăđóăchínhălƠăđƠoăt o d a trên nĕngă
l c.ăBanăđ u ch có các t ch căđƠoăt o nh n ra l i th c aăph ngăth c này trong đƠoăt o ngh Trong nh ngănĕmăg năđơy,ăcácănhƠăs n xu t, kinh doanh, d ch v đơyăđƣăcùngăngƠnhăgiáoăd c có s quanătơmăh n,ăđ uăt ănhi uăh năchoăph ngă
th căđƠoăt o d a trên nĕngăl c song song v i vi c xây d ng các chu n qu c gia v đƠoăt o ngh nghi p
nhi uă n că chơuă Áă nh ă Singapore,ă nă Đ , Philippin, Brunei, Malaixia, Hàn Qu c, Nh t B n, ăph ngăth căđƠoăt o ngh d a trên nĕngăl c cũngăđƣăvƠăđangăđ c v n d ng các m căđ khác nhau Các b ch ngătrìnhăk ho chăđƠoă
t o ngh d a trên nĕngăl c choăcácătr ng chuyên nghi p, nh tălƠăcácătr ng kỹ thu t,ăđƣăđ c so n th o và s d ng có k t qu trong m tăvƠiănĕmătr l iăđơy.ăNhìnă
m t cách khái quát có th nh n th yăđi m n i b t c aăcácăch ngătrìnhănƠyălƠăđƠoă
t o nhằm hình thành các ki n th c và kỹ nĕngăđ ng i h c có th th c hi năđ c, cóănĕngăl c v n d ng ngay vào th c ti n
Trang 16William E B (Mỹ)ă đƣă choă raă đ i quy nă sáchă ắHandbookă foră developingăcompetency-basedătrainingăprograms”[36] (t m d ch là: S tay cho vi c phát tri n cácăch ngătrìnhăđƠoăt o d a trên nĕngăl c) v i m căđíchăgiúpăphátătri n có hi u
qu cácă ch ng trình giáo d că vƠă đƠoă t o thông qua vi c t ch c d y h c theo
h ng ti p c n c a nĕngăl c.ăĐ iăt ng mà quy năsáchă h ng t i là GV, gi ng viên, nh ngăng iălƠmăcôngătácăđƠoăt o, các nhà nghiên c u và nh ngăng i tham gia vào vi căđƠoăt o ngh Cu n sách nƠyăđ aăraănh ng g i ý làm th nƠoăđ phát tri năcácăch ngătrìnhăd aătrênănĕngăl c, bao g m: Mô t rõ chu năđ u ra, s p x p chúng m t cách c n th n theo m t trình t ăXácăđ nh m c tiêu c aăch ngătrìnhălƠă
h ng vào vi c h c c aăng i h c ch khôngăh ng vào ho tăđ ng d y, t đóăl p
k ho ch cho vi c t ch c d y h cătheoănĕngăl c Vi c t ch c d y h c này s đ m
b o rằngăng i h c có th hoàn thành t t nhi m v (công vi c) sau khi t t nghi p
và tham gia vào ho tă đ ng ngh nghi p D y h că theoă h ng ti p c n nĕngă l c
đ căcáănhơnăhoáăđ m iăng i có th t hoàn thành công vi c bằng cách tìm hi u
nh n th c v năđ vƠăđ xu t cách gi i quy t m t v năđ , phát huy t iăđaăth m nh
c a b n thân Và cu i cùng thông qua vi c t ch c d y h cătheoănĕngăl c, có th đánhăgiáăđ c hi u qu đƠoăt o v i t ngăcáănhơnăng i h c,ăng i h căcũngăcóăth
t đánhăgiáăđ c m căđ nĕngăl căđ tăđ c c a b n thân so v i yêu c u c a m c tiêuăđƠoăt o
Thángă11ănĕmă1991,ătrungătơmăQu c gia v đƠoăt o d aătrênănĕngăl c c a Australiaăđƣăt ch c h i th o v đƠoăt o d aătrênănĕngăl c M căđíchăc a h i th o lƠăđ cung c p m t di năđƠnăchoăcácănhƠănghiênăc uătrongălƿnhăv căđƠoăt o d a trên nĕngăl c có th traoăđ i nh ng ý ki n,ăquanăđi m v v năđ này Các bài tham lu n bao g m: Các báo cáo v cách gi i quy t v năđ đƠoăt o ngh d a trên nĕngăl c; Các báo cáo v nh ng d án nghiên c u c a cá nhân H i th oăcũngăđƣăth o lu n v các v năđ n y sinh trong quá trình nghiên c u,ătraoăđ i v h th ng lý lu năđƠoăt o theoănĕngăl căđangăcó.ăCh ngătrìnhăh i th oăđ c t ch c thành nhi u phiên h p
v i các ch đ là: 1- Phát tri n và cung c păcácăch ngătrìnhăđƠoăt o d aătrênănĕngă
l c, 2 - Phát tri n h th ng các tiêu chu nănĕngăl c 3 - Cácăch ngătrìnhăđƠoăt o
Trang 17trongăđƠoăt oătheoănĕngăl c; 4 - ĐánhăgiáăvƠăcông nh năcácăch ngătrìnhăđƠoăt o theoă nĕngă l c Qua h i th o này, m t s v ng m c trong t ch că đƠoă t o theo nĕngăl c đ c gi i quy t và m ra nh ngăh ngăđiăm iătrongăđƠoăt o ngu n nhân
l căđápă ng v i s phát tri n c a xã h i
Tác gi Leesa Wheelahan (Úc)ăđƣăphátătri n và m ra m t góc nhìn th c t khác v đƠoăt o theo nĕngăl c Lu n c quan tr ng mà tác gi đ aăraălƠăs hi u bi t (ki n th c) c aăng i h c ph iăđ căđặt vào v trí trung tâm c aăch ngătrìnhăđƠoă
t oănh ngăđƠoăt o theo ti p c n nĕngăl c l iăkhôngălƠmăđ căđi uăđó.ăBằng vi c mô
t l i nh ng yêu c u c a xã h iăđ i v i m t ho tăđ ng ngh nghi p, cách ti p c n nƠyăđặt s th c hi n công vi c ngh nghi p c aăng i sinh viên vào v trí trung tâm thay cho vi c ph i b tăđ u t vi c ti p nh n h th ng tri th c khoa h c chuyên sâu
Đi m qua nh ng nghiên c u trên có th nh n th y:ăch ngătrìnhăđƠoăt o và
t ch c d y h c theo ti p c n nĕngăl c là m tăxuăh ngăđ c nhi u qu c gia, nhi u nhà khoa h c quan tâm nghiên c u nhi uăgócăđ khác nhau và ng d ng vào quá trình d y h c cácătr ng chuyên nghi p và d y ngh ăTùyătheoăđặcăđi m c a m i
qu c gia mà lý thuy tănƠyăđ căthayăđ i cho phù h p
1.1.2 Việt Nam
Vi t Nam trong nh ngănĕmăg năđơyăđƣăcóăm t s công trình nghiên c u theoăh ng ti p c nănĕngăl cănh ăsau:
Đ tài c p B B93-52-24: “Tiếp cận đào tạo nghề dựa trên năng lực thực
hi ện và việc xây dựng tiêu chuẩn nghề”, tác gi Nguy năĐ c Trí [22] đƣănêuălênă
nh ngăquanăđi m v đƠoăt o theo ti p c n nĕngăl c th c hi n (NLTH) Theo nghiên
c u này, m t s khái ni m,ăquanăđi m v NLTH cũngănh ăđƠoăt o theo NLTH đƣă
đ călƠmărõ.ăĐơyălƠăc ăs lý lu n cho vi c phát tri năph ngăth căđƠoăt o này
Vi t Nam Tuy nhiên, nh ng nghiên c u này ch t p trung ph c v cho vi c phát tri nă cácă ch ngă trìnhă d y ngh theo NLTH hi n mƠă ch aă m r ng cho vi c t
ch c d y h cătheoăh ng ti p c n NLTH
Tác gi Đinhă Côngă Thuy n [21] vƠă cácă đ ng nghi pă đƣă so n th o tài li u
ắHướng dẫn chuẩn bị và giảng dạy theo mô đun”.ăTácăgi đƣăkháiăquátăv tình hình
Trang 18đƠoă t o ngh theo môă đun v NLTH trên th gi i và Vi t Nam, ch d n các
ph ngăphápăd y h c tích h păđ phù h p v iăch ngătrìnhăđ c xây d ng theo môăđunăv NLTH Ngoài ra, tác gi cũngătrìnhăbƠyărõăti n trình t ch c d y h c,
ph ngăphápăki mătraăvƠăđánhăgiáătheoăNLTH
Tác gi Nguy n H u Lam [17] đƣăphơnătíchănh ng h n ch trong h th ng giáo d c hi n nay là v a thi u l i v a y u.ăCh ngătrìnhănặng v ki n th c, nhẹ v
kỹ nĕng,ăkhôngăg n v i th c ti n phát tri n c a xã h i V iăcáchăđặt v năđ nh ă
v y, tác gi đƣăch ra c n ph i tìm m t mô hình m i trong giáo d căvƠăđƠoăt o nh n
m nhăđ năắch tăl ng và hi u qu th c hi n công vi c”.ăĐặc bi t, Nguy n H u
Lamăđƣăphơnătích,ăt ng k tăcácămôăhìnhăđƠoăt o c a th gi i và nh năđ nh mô hình
d ựa trên năng lực (competency based model) s là m t cách ti p c n trong phát
tri n giáo d căvƠăđƠoăt o ngh nghi p Vi t Nam Tuy nhiên tác gi cũngăch ra
m t s l uăỦămƠăcácănhƠănghiênăc u, các nhà qu n lý giáo d c c n quan tâm
Tác gi Nguy n Ng c Hùng [14]:ăắCácăgi iăphápăđ i m i qu n lý d y h c
th c hành theo ti p c n NLTH choăSVăs ăph m kỹ thu t”ăđƣălƠmărõăcácăkháiăni m, phân tích nh ngăđặcăđi m c aăph ngăth căđƠoăt o ti p c n NLTH, s khác bi t so
v iăđƠoăt o truy n th ng, ch ra nh ng yêu c u khách quan ph iăđ i m i trong qu n
lý t ch c d y h c, t đóăđƣăti năhƠnhăđánhăgiáăth c tr ng n iădung,ăxácăđ nh nh ng
y uăkém,ăđ aăraănh ngăđ xu t và th c nghi m 3 gi iăphápăđ i m i qu n lý t ch c
d y h c theo ti p c năăchoăsinhăviênăs ăph m kỹ thu t
Tác gi VũăTr ng Ngh [18] đƣălƠmărõăc ăs lý lu n và th c ti n c a vi c đánhăgiáăk t qu h c t p môn Tin h căvĕnăphòngăchoăsinhăviênăCaoăđẳng kỹ thu t công nghi p d a trên NLTH, t đóăxácăđ nh NLTH cho tin h că vĕnăphòng,ăxơyă
d ng h th ng tiêu chu n NLTH c a tin h căvĕnăphòngăvƠăđánhăgiáăk t qu h c t p
c a sinh viên
Tác gi VũăXuơnăHùng [15] đƣăkháiăquátăđ c m t s v năđ lý lu n và th c
ti n v nĕngăl c d y h c c a GV d y ngh và m c tiêu, n iădung,ăquyătrìnhăđánhăgiáănĕngăl c d y h c cho sinh viên kỹ thu t trong th c t păs ăph m theo ti p c n NLTH
Trang 19Các công trình công b c a các tác gi k trên m i ch đ aă raă khungă lỦăthuy t v đƠoăt o, d y h c, t ch c d y h c theo nĕngăl c
Tóm l i, vi c v n d ng lý thuy t v t ch c d y h c theo ti p c n nĕngăl c
v năch aăcóăcôngătrìnhănghiênăc u nào chuyên sâu vào các v năđ c n thi tăđ t
ch c d y h c theo ti p c n nĕngăl c đ t hi u qu Trong quá trình th c hi n lu n vĕnănƠy,ătácăgi s nghiên c u, k th a,ăđ i chi u các lu năđi m t cácăcôngătrìnhăđƣă
đ c nghiên c u,ăđ ng th i phát tri n m r ng vi c ng d ng lý thuy t v t ch c
d y h c theo ti p c n năng lực (competency) vào vi c t ch c d y h c cho môn h c
hoặc môăđun nói chung và c th là môăđun QTM t iătr ng TCNTL
1.2ăC ăS PHÁP LÝ
Trong nh ngănĕmăg năđơy,ăđ i m iăđƠoăt o ngh ,ătrongăđóă uătiênăđ t phá
ch tăl ngăđƠoăt o ngh nhằm cung c p l căl ngălaoăđ ng có tay ngh c n thi tăđ
tr thƠnhăn c công nghi păhóaăvƠoănĕmă2020ăđangăđ căĐ ngăvƠăNhƠăn c quan tơm.ăĐi uănƠyăđ c th hi năquaăcácăvĕnăb n quan tr ng c aăĐ ngăvƠăNhƠăn c Ngh quy t H i ngh Trungă ngă8ăkhóaăXIăv đ i m iăcĕnăb n, toàn di n giáo d c vƠăđƠoăt oăđ ra m c tiêu:
Đ i v i giáo d c ngh nghi p, t pătrungăđƠoăt o nhân l c có ki n th c,
kỹ nĕngăvƠătráchănhi m ngh nghi p Hình thành h th ng giáo d c ngh nghi p v i nhi uăph ngăth c vƠătrìnhăđ đƠoăt o kỹ nĕngăngh nghi p theoăh ng ng d ng, th c hành, b oăđ măđápă ng nhu c u nhân l c kỹ thu t công ngh c a th tr ngălaoăđ ngătrongăn c và qu c t [4]
Bênăcáchăđó,ăNgh quy t còn ch ra các gi i pháp ch y uăđ nâng cao ch t
l ngăđào t o ngh :
- ĐƠoăt oătheoăh ng coi tr ng phát tri n ph m ch t, năng lực c aăng i h c
- Đ i m iăch ngătrìnhănhằm phát tri nănĕngăl c và ph m ch tăng i h c
N i dung giáo d c ngh nghi p xây d ngătheoăh ng tích h p ki n th c, kỹ nĕng,ătác phong làm vi c chuyên nghi păđ hìnhăthƠnhănĕngăl c ngh nghi păchoăng i
h c
Trang 20- Đ i m i m nh m ph ngăphápăd y và h cătheoăh ng hi năđ i; phát huy tính tích c c, ch đ ng, sáng t o và v n d ng ki n th c, kỹ nĕngăc aăng i h c;
kh c ph c l i truy n th ápăđặt m t chi u, ghi nh máy móc
- Đaăd ng hóa n i dung, tài li u h c t p,ăđápă ng yêu c u c a các b c h c, cácăch ngătrìnhăgiáoăd c,ăđƠoăt o và nhu c u h c t p su tăđ i c a m iăng i
- Đ i m iăcĕnăb n hình th căvƠăph ngăphápăthi,ăki mătraăvƠăđánhăgiáăk t
qu giáo d c,ăđƠoăt o, b oăđ m trung th c, khách quan Vi c thi, ki mătraăvƠăđánhăgiá k t qu giáo d c,ăđƠoăt o c n t ngăb c theo các tiêu chí tiên ti năđ c xã h i
và c ngăđ ng giáo d c th gi i tin c y và công nh n.ăĐ i m iăph ngăth căđánhăgiáă
và công nh n t t nghi p giáo d c ngh nghi pătrênăc ăs ki n th c,ănĕngăl c th c hành, ý th c kỷ lu tăvƠăđ oăđ c ngh nghi p
Chi năl c phát tri n kinh t - xã h i 2011 ậ 2020 th hi n vai trò c a vi c phát tri n và nâng cao ch tă l ng ngu n nhân l c:ă ắPhátă tri n và nâng cao ch t
l ng ngu n nhân l c, nh t là ngu n nhân l c ch tăl ng cao là m tăđ t phá chi n
l c, là y u t quy tăđ nhăđ y m nh phát tri n và ng d ng khoa h c, công ngh ,ăc ă
c u l i n n kinh t , chuy năđ iămôăhìnhătĕngătr ng và là l i th c nh tranh quan
tr ng nh t, b oăđ m cho phát tri n nhanh, hi u qu và b n v ng”.ă[1]
Chi năl c phát tri n nhân l c Vi t Nam th i kỳ 2011 ậ 2020 ch ra m t s
gi iăphápăđ phát tri n nhân l c:ăắS d ng,ăđánhăgiáăvƠăđƣiăng nhân l c ph i d a vƠoănĕngăl c th c s và k t qu , hi u su t công vi c.ăĐƠoăt o nhân l c ph i g n v i nhu c u xã h i, nhu c u c a th tr ngălaoăđ ng”.ă[2]
Chi năl c phát tri n D y ngh th i kỳ 2011 ậ 2020ăđƣăth hi năđ i m iăđƠoă
t o ngh là then ch tăđ nâng cao ch tăl ng ngu n nhân l c, góp ph n nâng cao nĕngăl c c nh tranh qu c gia:
Đ nănĕmă2020,ăd y ngh đápă ngăđ c nhu c u c a th tr ngălaoăđ ng
c v s l ng, ch tăl ng,ăc ăc u ngh vƠătrìnhăđ đƠoăt o; ch tăl ng đƠoăt o c a m t s ngh đ tătrìnhăđ cácăn c phát tri n trong khu v c ASEAN và trên th gi i;ă hìnhă thƠnhă đ iă ngũă laoă đ ng lành ngh , góp
ph nănơngăcaoănĕngăl c c nh tranh qu c gia; ph c p ngh choăng i lao
Trang 21đ ng, góp ph n th c hi n chuy n d chă c ă c uă laoă đ ng, nâng cao thu nhơ ̣p, gi mănghèoăv ngăch c,ăđ m b o an sinh xã h i [3]
Lu t giáo d c ngh nghi păđ căthôngăquaăngƠyă27ăthángă11ănĕmă2014ăcũngăđƣănêuărõătrongăm c tiêu c th :
ĐƠoăt oătrìnhăđ s ăc p đ ng i h c có nĕngăl c th c hi n đ c các công vi c đ năgi n c a m t ngh ĐƠoăt oătrìnhăđ trung c păđ ng i
h c có nĕngă l c đ c các công vi c c aă trìnhă đ s ă c p và th c hi n
đ c m t s công vi c có tính ph c t p c a chuyên ngành hoặc ngh ; có
kh nĕngă ng d ng kỹ thu t, công ngh vào công vi c, làm vi căđ c l p, làm vi c theo nhóm [5]
Tóm l i,ăquaăcácăvĕnăb năđƣăth hi n c aăĐ ngăvƠănhƠăn căquanătơmăđ n
đ i m i giáo d c - đƠoăt o, chú tr ng hìnhăthƠnhănĕngăl căchoăng i h c nhằm nâng cao ch tăl ng ngu n nhân l c đƣăquaăđƠoăt o
1.3 CÁC KHÁI NI M LIÊN QUAN
Theo LêăVĕnăGi ng [12]: Năng lực lƠătrìnhăđ thành th o nhi u hay ít trong
vi c v n d ng các hi u bi tăđ gi i quy t nh ng v năđ th c t
Theo ĐặngăThƠnhăH ngă[16]: Năng lực là t h p nh ngăhƠnhăđ ng v t ch t
và tinh th năt ngă ng v i d ng ho tăđ ng nh tăđ nh d a vào nh ng thu c tính cá nhân (sinh h c, tâm lý và giá tr xã h i)ăđ c th c hi n t giác và d năđ n k t qu phù h p v iătrìnhăđ th c t c a ho tăđ ng Nĕngăl c có c u trúc ph c t p, song
nh ng thành t c ăb n t oănênăc ăs c u trúc c a nó g m tri th c, kỹ nĕngăvƠăhƠnhă
vi bi u c mă(tháiăđ )
Trang 22Bùi Hi n và c ng tác viên [13]ăcũngăđ aăraănhi u quan ni m khác nhau v nĕngăl c:
+ Năng lực là kh nĕngăđ c hình thành hoặc phát tri n, cho phép m tăng i
đ t thành công trong m t ho tăđ ng th l c, trí l c hoặc ngh nghi p
+ Năng lực đ c th hi n vào kh nĕngăthiăhƠnhăm t ho tăđ ng, th c hi n
m t nhi m v ăNĕngăl c ch có hi u qu khiănóăđ c ch ngăminh,ătrongătr ng h p
ng c l i, nó ch là gi đ nh hoặc không có th c.ăNĕngăl c có th b m sinh hoặc do rèn luy n mà chi mălƿnhăđ c Nó phát tri n b i kinh nghi m hoặc b i vi c h c t p phù h p v i tính riêng bi t c a cá nhân
+ Năng lực đ căcoiănh ăkh nĕngăc aăconăng iăkhiăđ i mặt v i nh ng v n
đ m i và nh ng tình hu ng m i; g i tìm l iăđ c tin t c và nh ngăkƿăthu tăđƣăđ c
s d ng trong nh ng th c nghi mătr căđơy
+ Năng lực đ c coi là kh nĕngăc a m tăconăng iăhoƠnăthƠnhăđ c nh ng nhi m v ph c t p, vi căhoƠnăthƠnhănƠyăđòiăh i ph i thi hành m t s l ng l n thao tácăđ i v i nh ng nhi m v mƠăng iătaăth ng gặp trong khi th c hành m t ngh
Năng lực thực hiện
Theoăquanăđi m c a các nhà s ăph m ngh Đ c [26], các thành ph n c u trúc c aănĕngăl c (Hình 1.1) g m có:
+ăNĕngăl c chuyên môn (Professional competency): Là kh nĕngăth c hi n
các nhi m v chuyên môn cũngănh ăkh nĕngăđánhăgiáăk t qu chuyên môn m t cáchăđ c l p,ăcóăph ngăphápăvƠ chính xác v mặtăchuyênămôn.ăTrongăđóăbaoăg m
c kh nĕngăt ăduyălogic,ăphơnătích,ăt ng h p, tr uăt ng hoá, kh nĕngănh n bi t các m i quan h h th ng và quá trình.ăNĕngăl c chuyên môn hi uătheoănghƿaăhẹp là nĕngăl c ắn i dung chuyên môn”,ătheoănghƿaăr ng bao g m c nĕngăl căph ng pháp chuyên môn
+ă Nĕngă l că ph ngă phápă (Methodical competency): Là kh nĕngă đ i v i
nh ngă hƠnhă đ ng có k ho ch,ă đ nhă h ng m că đíchă trongă vi c gi i quy t các nhi m v và v năđ ăNĕngăl căph ngăphápăbaoăg mănĕngăl căph ngăpháp chung
Trang 23vƠăph ngăphápăchuyênămôn.ăTrungătơmăc aăph ngăphápănh n th c là nh ng kh nĕngăti p nh n, x lỦ,ăđánhăgiá,ătruy n th và trình bày tri th c
+ă Nĕngă l c xã h i (Social competency): Là kh nĕngă đ tă đ c m că đíchă
trong nh ng tình hu ng xã h iăcũng nh ătrongănh ng nhi m v khác nhau trong s
ph i h p s ph i h p chặt ch v i nh ng thành viên khác
+ăNĕngăl c cá th (Individual competency): Là kh nĕngăxácăđ nh,ăđánhăgiáă
đ c nh ngăc ăh i phát tri năcũngănh ănh ng gi i h n c a cá nhân, phát tri nănĕng khi u cá nhân, xây d ng nh ngăquanăđi m, chu n giá tr đ oăđ căvƠăđ ngăc ăchiă
ph i các ng x và hành vi
Hình 1.1 Thành ph n c u trúc c aănĕngăl c
Nh ăv y, s k t h p c aă4ănĕngăl c thành ph n (nĕngăl căchuyênămôn,ănĕngă
l căph ngăpháp,ănĕngăl c xã h iăvƠănĕngăl c cá th )ăđ c hi u là NLTH Nói cách khác, NLTH là m t lo iănĕngăl c, khi nói phát tri nănĕngăl căng iătaăcũngăhi u
đ ng th i là phát tri n NLTH Chính vì v yătrongălƿnhăv căs ăph m ngh ,ănĕngăl c cùngăđ c hi uălƠ:ăắkh nĕngăth c hi n có trách nhi m và hi u qu cácăhƠnhăđ ng,
gi i quy t các nhi m v , v năđ trong nh ng tình hu ng khác nhau thu căcácălƿnhă
v c ngh nghi p, xã h i hay d aă trênă c ă s hi u bi t, kỹ nĕng,ă kỹ x o và kinh nghi măcũngănh ăs sẵnăsƠngăhƠnhăđ ng”.ă[26]
Khái ni m NLTH còn đ c hi u theo nhi u cách khác nhau, tùy theo quan
ni m c a t ng tác gi :
Nĕngăl c th c hi n
Nĕngăl c chuyên môn
Nĕngăl căph ngăpháp Nĕngăl c cá th
Nĕngăl c xã h i
Trang 24Theo tác gi Nguy năMinhăĐ ng: NLTH (kh nĕngăhƠnhăngh ) là kh nĕngă
c a m tăng iălaoăđ ng có th th c hi n nh ng công vi c c a m t ngh theo nh ng chu năđ căquyăđ nh Kh nĕngăhƠnhăngh bao g m 3 y u t có liên quan chặt ch
v i nhau là: ki n th c, kỹ nĕngăvƠătháiăđ [11]
Tác gi ĐinhăCôngăThuy n cho rằng: NLTH là kh nĕngăth c hi năđ c các
ho tă đ ng (nhi m v , công vi c) trong ngh theo tiêu chu nă đặtă raă đ i v i t ng nhi m v , công vi căđó.ăNLTHălƠăcácăkỹ nĕng,ăki n th c,ătháiăđ đòiăh iăđ i v i
m tăng iăđ th c hi n ho tăđ ng có k t qu m t công vi c hay m t ngh c th [21]
TheoăTƠiăli uăb iăd ỡngăkỹănĕngăd yăh căc aăT ngăc căd yăngh , NLTH là
s ̣ăth căhi năcacăc h cănĕngăc aăv ătríăvi călƠmăm tăcáchăanătoƠnăvƠăhi uăqu ăt iăn iălƠmăvi c.ă[31]
Tóm l i, tác gi quan ni m rằng: Trongă lƿnhă v c ngh nghi p, nĕngă l c - cũngăhi uăđ ng th i là NLTH - là kh nĕngăth c hi năđ c các ho tăđ ng (nhi m
v , công vi c) trong ngh theo tiêu chu năđặtăraăđ i v i t ng nhi m v , công vi c đó.ă Nĕngă l c là các ki n th c, kỹ nĕng,ă tháiă đ c n thi t,ă đ c k t h p nhu n nhuy n, không tách r iăđ th c hi năđ c các nhi m v / công vi c c th c a m t ngh theo tiêu chu năđặtăraătrongăđi u ki n nh tăđ nh
1.3.2 Ti p c nănĕngăl c
Ti p c nănĕngăl căđ c hình thành và phát tri n r ng kh p t i Mỹ vào nh ng nĕmă1970ătrongăphongătrƠoăgiáoăd căvƠăđƠoăt o, các nhà giáo d căvƠăđƠoăt o ngh
d a trên vi c th c hi n nhi m v , các ti p c n v nĕngăl căđƣăphát tri n m t cách
m nh m trên m t n c thang m i trong nh ngănĕmă1990ăv i hàng lo t các t ch c
có t m cỡ qu c gia Mỹ, Anh, Úc, New Zealand, x Wales, v.v
Khi t ng k t các lý thuy t v các ti p c năđƠoăt o d aătrênănĕngăl c trong giáo d c,ăđƠoăt o và phát tri n,ăPaprockă(1996)ăđƣăch raănĕmăđặcătínhăc ăb n c a
ti p c n này [26]:
1 Ti p c nănĕngăl c d a trên tri tălỦăng i h c là trung tâm
2 Ti p c nănĕngăl căđápă ngăcácăđòiăh i c a ho tăđ ng ngh nghi p
Trang 253 Ti p c nănĕngăl călƠăđ nhăh ng cu c s ng th t, ho tăđ ng ngh nghi p
th t
4 Ti p c nănĕngăl c là r t linh ho t,ănĕngăđ ng
5.ăNĕngăl căđ c hình thành ng i h c m tăcáchărõărƠng.ăCácănĕngăl c là
n i dung c a tiêu chu n ngh
V i nh ngăđặc tính trên, ti p c pănĕngăl c là m tăquanăđi m d y h c theo
ti p c n k t qu đ u ra, k t qu đ u ra là m t b n mô t nĕngăl c bao g m các m c
đ đ tăđ c ki n th c, kỹ nĕng,ătháiăđ đ gi i quy t nh ng nhi m v , công vi c
th c ti n ngh nghi p
Nh ăvơy,ăti p c nănĕngăl c ch tr ngăgiúpăng i h c không ch bi t h c thu c, ghi nh mà còn ph i bi t làm thông qua các ho tăđ ng c th , s d ng nh ng tri th c h căđ căđ gi i quy t các tình hu ng do cu c s ngăđặt ra Ti p c nănĕngă
l c trong giáo d c t p trung vào k t qu h c t p, nh m t i nh ngăgìăng i h c d
ki n ph iălƠmăđ căh nălƠănh m t i nh ng gì h c n ph i h căđ c Ph ngăphápă
ti p c nănĕngăl călƠăph ngăphápăchúătr ngăvƠoăđƠoăt oăng i h căcácănĕngăl c c n thi tăđ nhanh chóng thích nghi và làm vi c có hi u qu trongămôiătr ng làm vi c
th c t c a m t ngành ngh nh tăđ nh
1.3.3 T ch c d y h c
Theo các t đi năthôngăth ng, t đi n Vi t ậ Vi t, Tổ chức là s p x p, b trí
thành các b ph nă đ cùng th c hi n m t nhi m v hoặc cùng m t ch că nĕngăchung
D y h c là ho tăđ ngăđặcătr ngănh t, ch y u nh t c aănhƠătr ng di n ra theo m t quá trình nh tăđ nh t t0 đ n tn g i là quá trình d y h c.ăĐóălƠăm t quá trình xã h i bao g m và g n li n v i ho tăđ ng d y và ho tăđ ng h c,ătrongăđóăh c sinh tích c c, t giác, ch đ ng, t t ch c, t đi u khi năvƠăđi u ch nh ho tăđ ng
nh n th c c aămình,ăd i s đi u khi n ch đ o, t ch c,ăh ng d n c a giáo viên
nhằm th c hi n m c tiêu, nhi m v d y h c [25]
Tác gi Thái Duy Tuyên [28] cho rằng tổ chức dạy học là hình thái tồn tại
c a quá trình d y h c
Trang 26Tác gi John Amos Comenius [20] quan ni m t ổ chức dạy học là cách th c
t ch c d y và h c h p lý, thu n theo t nhiên và s phát tri n c aăconăng i Theo ông c n ph iăxétăđ năcácăph ngăti n giúp nhà giáo d c có th đ t m c tiêu d y h c
m t cách ch c ch n Làm th nàoăđ cácăph ngăti n có th thích h p v i trí tu c a
HS, nh đóăs d ng chúng d dàng và thú v vào quá trình t ch c d y h c
Tác gi Nguy năĐ c Trí [23] cho rằng trong l ch s giáo d căvƠănhƠătr ng, đƣăcóănhi u hình th c t ch c d y h c khác nhau Chúng đ c hình thành và phát tri năd i s nhăh ng c a nh ng bi năđ i v mặt chính tr - xã h i và khoa h c
công ngh Vì v y, theo tác gi t ổ chức dạy học là hình th c ho tăđ ng d y h c
trongănhƠătr ng, nó di n ra theo m tăquáătrìnhătácăđ ng qua l i chặt ch gi a ho t
đ ng d y và ho tăđ ng h c.ăĐơyălƠăm t b ph n c aăquáătrìnhăs ăph m t ng th , trongăđóăHSăt giác, tích c c, t t ch c, t đi u khi n ho tăđ ng nh n th c c a mìnhăd i s t ch c, ch đ o,ăđi u khi n c aăGVăđ th c hi n m c tiêu nhi m v
d y - h căđƣăđ ra
Tác gi Nguy năVĕnă Tu n [25] quan ni mă ắHìnhăth c t ch c d y h c là cách th c t ch c, s p x p và ti n hành các bu i d y h c”
Tóm l i, t các quan ni m c a các tác gi nêu trên, tác gi nh năđ nh tổ chức
d ạy học là s s p x p, b c c các thành t c a quá trình d y h c thông qua ho t
đ ng d y ậ h c nhằmă đ t m că tiêuă đ ra Trong lu nă vĕnă nƠy,ă tácă gi ch y u nghiên c u, phân tích t ch c d y h c theo ti p c nănĕngăl c
T ch c d y h c theo ti p c nănĕngăl călƠăxácăđ nhăđ c m t h th ng nĕngă
l c theo sát yêu c u t th c ti năđ làm k t qu đ u ra c a quá trình d y h c và làm
c ăs đ nhăh ng cho t t c các ho tăđ ng ti p theo c a GV bao g m: thi t k và tri n khai ho tăđ ng d y h c, thi t k và t ch c ki mătraăđánhăgiáăk t qu ; là l a
ch n nh ng n i dung sao cho v aăđ , không th a, không thi u, th hi n s tích h p cao gi a lý thuy t và th c hành; là l a ch năph ngăpháp,ăph ngăti n d y h c phát huy tính tính c căđ iăđaăc aăng i h c,ăgiúpăng i h c th c hi năđ c nhi m v , công vi c c a ngh
Trang 271.3.4ăMôăđun
MôăđunălƠăm tăđ năv h c t p,ăng i h c c nălƿnhăh i,ăt ngă ng v i m t nhi m v /lƿnhă v că xácă đ nh c a m t ngh ă Trongă đóă baoă g m các ki n th c lý thuy t, kỹ nĕngăth c hành và các ph m ch tăđ oăđ c trong công vi c c n ph i có
MôăđunălƠăđ năv h c t p tích h p gi a ki n th c chuyên môn, kỹ nĕngăth c hƠnhăvƠătháiăđ ngh nghi p m t cách hoàn ch nh nhằmăgiúpăchoăng i h căcóănĕngă
l c th c hi n tr n vẹn m t hoặc m t s công vi c c a m t ngh [5]
1.4ăĐẨOăT OăTHEOăNĔNGăL C
1.4.1 Tri tălỦăđào t oătheoănĕngăl c
ĐƠoăt o ngh theoănĕngăl c ch aăđ ng trong nó nh ng y u t c i cách, th
hi n ch nó g n r t chặt ch v i yêu c u c a ch làm vi c, c aăng i s d ng lao
đ ng, c a các ngành kinh t (g i chung là công nghi p).ăS ăđ 1.1 d iăđơyăchoă
th yăđi uăđóăthôngăquaăm i quan h gi a các thành ph n c a h th ng giáo d c kỹ thu t và d y ngh theoănĕngăl c mà nhi uăn c trong khu v c và trên th gi iăđƣăvƠăđangăt ch c th c hi n [21]
S ăđ 1.1ăQuyătrìnhăđƠoăt o ngh theoănĕngăl c ĐƠoăt o g n v i vi c làm là tri t lý ch đ o c a vi căđƠoăt o ngh theoănĕngă
l c Theo tri tălỦănƠy,ăđƠoăt o ngh chính là mô ph ng l i toàn b ho tăđ ng t th c
ti n ngh nghi p
Nói chung tri t lý đƠoăt o g n v i vi c làm c aăđƠoăt oătheoănĕngăl c có th tóm
t t theo S ăđ 1.2ăd iăđơy.ă[21]
Trang 28S ăđ 1.2 Tri tălỦăđƠoăt oătheoănĕngăl c
1.4.2ăĐặcăđi măđƠoăt oătheoănĕngăl c
1.4.2.1 Định hướng đầu ra
Đặcăđi măc ăb n nh tăcóăỦănghƿaătrungătơmăc aăđƠoăt o ngh theoănĕngăl c là
đ nhăh ng và chú tr ng vào k t qu ,ăvƠoăđ u ra c aăquáătrìnhăđƠoăt o,ăđi uăđóăcóănghƿaălƠ:ăt ngăng i h c có th lƠmăđ c cái gì trong m t tình hu ngălaoăđ ng nh t
đ nh theo tiêu chu năđ ra
TrongăđƠoăt o ngh theoănĕngăl c, m tăng iăcóănĕngăl călƠăng i:
- Có kh nĕngă lƠmă đ că cáiă gìă đó.ă (Đi u này có liên quan t i n i dung
ch ngătrìnhăđƠoăt o)
Trang 29- Có th lƠmăđ c nh ngăcáiăđóăt tănh ămongăđ i.ă(Đi u này có liên quan
t i vi căđánhăgiáăk t qu h c t p c aăng i h c d a vào tiêu chu n ngh )
M iăng i h călƠmăđ c thông th oăcáiăgìăđóăsauăm t th i gian h c t p dài,
ng n khác nhau tuỳ thu c ch y u vào kh nĕng,ănh păđ h c c aăng iăđó.ăNg i
h c th c s đ căcoiălƠătrungătơmăvƠăcóăc ăh i phát huy tính tích c c, ch đ ng c a mình.ă Theoă quană đi m c a thuy tă ắH c thông th o”ă - (ắMasteryă Learning”)ă thìă
trongăph ngăth căđƠoăt oătheoătheoănĕngăl c,ăng iătaăkhôngăquyăđ nh c ng nh c
v th i gian h c ph ngăth căđƠoăt oătheoănĕngăl c,ăng i h căđ c phép tích lũyătínăch v nh ngăgìăđƣăh cătr căđó,ăkhôngăph i h c l i nh ngăđi uăđƣăh c m t khiă đƣă đ c công nh nă lƠă đƣă thôngă th o, có kh nĕngă th c hi n chúng theo tiêu chu năquyăđ nh
- Chúngăđ c công b choăng i h c bi tătr c khi vào h c
Vi c d y và h căcácănĕngăl c ph iăđ c thi t k và th c hi n sao cho:
- Ki n th c lý thuy tăđ c h c m căđ c n thi tăđ đ h tr cho vi c hình thành và phát tri n các nĕngăl c Lý thuy t và th căhƠnhăđ c d y và h c tích h p
v i nhau Các h c li uăđ c so n th o và chu n b thích h p v i các nĕngăl c
- M iăng i h c ph i liên t căcóăđ c các thông tin ph n h i c th v s hình thành và phát tri nănĕngăl c c a mình
- Ng i h c ph iăcóăđ đi u ki n h c t p c n thi t,ăđặc bi tălƠăđi u ki n th c hành ngh
Trang 30- Ng i h c có th h c h tăch ngătrìnhăđƠoăt o c a mình các m căđ k t
qu khác nhau
1.4.2.3 Đánh giá và xác nhận năng lực
Trong giáo d căvƠăđƠoăt oănóiăchung,ăđặc bi tălƠătrongăđƠoăt oătheoănĕngăl c nóiăriêng,ăđánhăgiáăvƠăxácănh nănĕngăl c (k t qu h c t p) là thành ph n c c kỳ quan tr ng, là m t trong nh ngăkhơuăcóăỦănghƿaăquy tăđ nhăđ n ch tăl ng và hi u
th công nh n cácăkƿănĕngăhoặc các ki n th căđƣăđ c thông th oătr căđó
- Các tiêu chí và ch s dùngăchoăđánhăgiáăđ c công b choăng i h c bi t
tr c khi ki mătraăđánhăgiá
1.4.2.4 Phương thức đào tạo năng lực
Đào tạo tại nơi làm việc (work place on the job training)
- ĐƠoăt o theo nhi m v /công vi cămƠăng i hành ngh th c hi n trong th c
t
- Môiătr ngăđƠoăt o: T iăn iălƠmăvi c
Trang 31- Tiêuăchíănĕngăl c s d ngătrongăđƠoăt o: Tho thu n gi aăbênăđƠoăt o và bên s d ng hoặc theo yêu c u bên s d ng
- Ph ngăphápăđƠo t o:ăNg i h c quan sát và tr c ti p th c hi n nhi m v / công vi cătrongăđi u ki n th că(môiătr ng th c,ăđ iăt ng th c,ăph ngăti n và công c th c ).ăCácăph ngăphápăth ngăđ c s d ngătrongăđƠoăt o t iăn iălƠmă
vi c là: S m vai (role play), gi i quy t v năđ (problem solving), mô ph ng, bài t p
th c hành, làm vi c theo nhóm, nh t ký h c t p và s ghi chép, trình di n, và th c
t p t i th căđ a
- Đánhăgiáăk t qu h c t p c aăng i h c:ăĐánhăgiáăs th c hi n c aăng i
h cătheoătiêuăchíăđƣăxácăđ nh t i n iălƠmăvi c
Đào tạo dựa trên công việc (work-based on the job training)
- ĐƠoăt o theo nhi m v / công vi căng i h c th c t ph i th c hi n
- Môiătr ngăđƠoăt o: T iăcácăc ăs đƠoăt o
- Tiêuăchíănĕngăl c s d ngătrongăđƠoăt o: Tho thu n gi aăbênăđƠo t o và bên s d ng hoặc theo yêu c u bên s d ng
- Ph ngăphápăđƠoăt o: Mô ph ng tình công vi c,ăđóngăvaiăng i hành ngh , nghiên c u tình hu ng th c, gi i quy t v năđ th c t , mô ph ng, th o lu n nhóm,
nh n ký h c t p, th c t p
- Đánhăgiáăk t qu h c t p c aăng i h c:ăĐánhăgiáăs th c hi n c aăng i
h cătheoătiêuăchíăđƣăxácăđ nh t iăc ăs đƠoăt o
1.4.3ăĐánhăgiáăk t qu h c t p c aăng i h c
1.4.3.1 Các loại đánh giá trong đào tạo theo năng lực
- Đánhăgiáăđ u vào giúp GV ghi nh năđ c nh ngănĕngăl căng i h căđƣăcóănên không ph i d y l i
- Đánhăgiáăquáătrìnhăậ mang tính xây dựng:ăđ ghi nh năđ c v s ti n b c a
ng i h cậ cácănĕngăl cămƠăng i h căđ tăđ c, ph n h i cho GV v nh ng gì c n
đ c c i thi n
Trang 32- Đánhăgiáăk t thúc ậ mang tính tổng hợp:ăđ aăraănh ng phán quy t v ng i
h căđƣăcó/ăch aăcóănĕngăl c,ălƠăcĕnăc đ quy tăđ nh vi căđ tăhayăkhôngăđ t s th c
hi n, t đóăquy tăđ nh v vi c c păvĕnăbằng, ch ng ch
1.4.3.2 Quy trình đánh giá ngư i học theo năng lực
Bước 1: Xây dựng tiêu chí đánh giá
- Tiêuăchíăđánhăgiáăch đ nh các k t qu c a s th c hi năđ căxácăđ nh t iăn iălƠmă
vi c
- Tiêuăchíăđánhăgiáăđ căxácăđ nh bằng các câu h i: Các k t qu chính là gì?
Ch tăl ng c a các k t qu đóănh ăth nƠo?ăMongăđ i c a vi c t ch c th c hi n, s
an toàn t iăn iălƠmăvi căđ th c hi nănĕngăl c là gì?
- Các tiêu chí b t bu c s d ngătrongăđánhăgiáălƠ:ă(1)ăth i gian, (2) hi u qu
và (3) an toàn
- Tiêu chí s d ngăđ đánhăgiáănĕngăl c th c hi n c aăng i h c trong quá trìnhăđƠoăt o là tiêu chí t i thi u trong công nghi p
- Ch ỉ số: Vì không th quan sát tr c ti păđ cănĕngăl c nên c n ph i có m t s
ch d u hay ch s gián ti p có th hàm ý hay bi u hi năđ cănĕngăl căđó.ăCh d u và
ch s là nh ng d u hi u hay s li u c th ph n ánh ch tăl ng c a k t qu th c hi n
Mu n s d ngăđ cătiêuăchíăđánhăgiáăthìătiêuăchíăph i kèm theo các ch d u hoặc ch s
- B ằng chứng tốt nhất th hi n các d u hi u, ch s hoặc tài li u,ăvĕnăb n th hi n
kh nĕngăđ tăđ c các tiêu chí th c hi n c a m t thành t nĕngăl c
- Tiêu chí b tăđ u bằng danh t (k t qu ) + ch tăl ng c a k t qu th c hi n + d u
hi u ph n ánh ch tăl ng c a k t qu
- Tiêuăchíăđ c vi tăd i th b đ ng
Hình 1.2 Thành ph n c aătiêuăchíăđánhăgiá
Trang 33- Thu th p các ch ng c ph tr bao g m nh ng thông tin v ng i h c t h
s ,ăs sách giáo v ,ăcácăbáoăcáo,ăv.vầăvƠăt nh ngăng iăcóăliênăquanăđ n s h c
t p c a ng i h c
Bước 3: Phán xét
Bằng ch ngăđ c thu th păđ căl uătr và s d ngăđ minh ch ng cho nh ng tiêuăchíăđánhăgiáălƠăcĕnăc đ ra quy tăđ nhăđánhăgiá.ăK t lu năđánhăgiáăng i h c
khẳngăđ nh Có năng lực hoặc Chưa có năng lực Ch khi nào ng i h c đƣăắđ t”ăt t
c cácătiêuăchíăđặt ra thì m iăđ c công nh năắCó năng lực”.ăK t qu đánhăgiáăđ c
thông báo cho ng i h c ph i cung c păđ c nh ng bằng ch ng v ba y u t sau:
- Chi ti t v các ki n th c, kỹ nĕngăvƠătháiăđ th ng ngày c n thi tăđ th c
hi n nhằmăđ tăđ c m t k t qu c th và các chi ti t v ki n th c, kỹ nĕngăvƠătháiă
đ c n thi tăđ đ i phó v i nh ng s ki n b tăth ng x y ra
- Các tiêu chí c a vi c th c hi nănh ătỷ l s n xu t,ăđúng/saiăvƠătiêuăchíăch t
l ng
- Đi u ki năđ th c hi n bao g m c th i gian, ngu n l c và nh ng h n ch
v trang thi t b
Ng iăđ căđánhăgiáăcóăquy n traoăđ i, ph n ánh v iăng iăđánhăgiáăv s
đ ngătìnhăhayăkhôngăđ ng tình c a h v k t qu đánhăgiáămƠăh nh năđ c
N uă ng iă đ că đánhă giáă đ ng tình v i k t qu đánhă giáă thìă nóă s đ c chính th c công nh n
Trang 34N uăkhôngăđ ngătìnhăthìăng iăđ căđánhăgiáăph i cung c p bằng ch ngăđ minh ch ngăvƠăng iăđánhăgiáăc n ch ng minh v tính tin c y, tính giá tr , tính công bằng c aăđánhăgiá
1.4.4 So sánh gi aăđƠoăt oătheoănĕngăl căvƠăđƠoăt o truy n th ng
Đ hi u rõ thêm v ph ngăth căđƠoăt oătheoănĕngăl c, có th so sánh v i
ph ngăth căđƠoăt o theo truy n th ng
B ngă1.1ăSoăsánhăđƠoăt o truy n th ngăvƠăđƠoăt oătheoănĕngăl c
Đặcătr ng ĐƠoăt o truy n th ng ĐƠoăt oătheoănĕngăl c
Tri tălỦăđƠoăt o Nhân cách - Toàn ngh Có vi c làm - Ki m s ng
M c tiêu C ăb n - Toàn di n - Phát
- Môăđun Cách th căđánhăgiá Soăsánhăđi m s gi a các
ng i h c v i nhau
Theo tiêu chí , ch ăs
K t qu cu i cùng Đi m x p h ng cu i cùng Nĕngăl c c aăng i h c
1.4.5ă uăđi m và h n ch c a h th ngăđƠoăt o theo nĕngăl c
uă đi m n i b t c a h th ngă đƠoă t oă theoă nĕngă l c, bên c nh nh ngă uă
đi m khác th hi n nh ngăđặcăđi m c a nó, là h th ngăđƠoăt oătheoănĕngăl căđápăngăđ c nhu c u c a c ng i h c l năng i s d ngălaoăđ ngăquaăđƠoăt o:ăng i
t t nghi p ch ngătrìnhăđƠoăt oătheoănĕngăl călƠăng i m t mặtăđ tăđ c s thành
Trang 35th o công vi c theo các tiêu chu năquyăđ nh, t călƠăđápă ng yêu c u s d ng,ăđ ng
th i, mặt khác l i có th d dƠngăthamăgiaăcácăkhoáăđƠoăt o nâng cao hoặc c p nh t cácănĕngăl c m iăđ di chuy n v trí làm vi c
Mặt h n ch c ăb n c a h th ngăđƠoăt oătheoănĕngăl c là n iădungăch ngătrìnhăđ c c uătrúcăthƠnhăcácămôăđunătíchăh pălƠmăchoăng i h căkhôngăđ c trang
b m tăcáchăc ăb n, toàn di n và có h th ng các ki n th c theo lôgíc khoa h c, khôngăcóăđ c ăh i hi u sâu s c b n ch t lý thuy t c a các s v t, hi năt ngănh truy n th ng lâu nay khi h c theo các môn h c lý thuy t Vì v y, s có th h n ch
ph nănƠoănĕngăl c sáng t o trong hành ngh th c t ng i h c
1.4.6 Yêu c uăđ i v i GVătrongăđƠoăt oătheoănĕngăl c
ĐƠoă t o ngh theoă nĕngă l c v i d y h c tích h pă đòiă h iă GVă cóă trìnhă đ chuyên môn sâu r ng, có kỹ nĕngăth căhƠnh,ănĕngăl căs ăph m: m t mặtăđóălƠăs
n m v ngă ph ngă phápă khoaă h c c a môn h c, mặt khác là kh nĕngă s d ng
ph ng pháp d y h c thích ng v i m c tiêu và n i dung có s g n k t gi a lý thuy t v i th c hành Bên c nhăđóăcònăđòiăh i GV có kh nĕngăt ch căđ t ch c quá trình d y h c, t ch c các ho tăđ ng h c t p theo logic c a nh n th c ki n
th c, kỹ nĕngăvƠătheoăc u trúc c a ho tăđ ng Không nh ng th GV d y ngh c n
có các tri th c và kỹ nĕngăđ t ch căquáătrìnhăđƠoăt o và quá trình d y h c theo
ph ngăth c này Do d y h căđ nhăh ngăhƠnhăđ ng,ătrongăđƠoăt o ngh theoănĕngă
l căđòiăh i GV có kh nĕngămôăt ngh , phơnătíchăch ngătrình,ăn m b tăđ c các môăđun,ăcácăbƠiăxơyăd ngăcácăđi u ki năđ th c hi nămôăđunăcũngănh ănh ng v n
đ ki mătraăvƠăđánhăgiáăcácănĕngăl c
1.5 T CH C D Y H CăMỌăĐUNăTHEOăTI P C NăNĔNGăL C
1.5.1 Các nguyên t c t ch c d y h c theo ti p c n nĕngăl c
1.5.1.1 Đảm bảo mục tiêu đào tạo
Khi t ch c d y h c theo ti p c nănĕngăl c cho h c sinh ph iăđ m b o th c
hi năđ c các m c tiêu trong giáo d c ngh nghi păcũngănh ăm c tiêu c aămôăđunătrongăch ngătrìnhăđƠoăt o
Trang 36Theo Lu t Giáo d c ngh nghi p nĕmă2014ănêuărõ:ăĐƠoăt oătrìnhăđ trung
c păđ ng i h căcóănĕngăl căđ c các công vi căđ năgi n c a m t ngh và th c
hi năđ c m t s công vi c có tính ph c t p c a chuyên ngành hoặc ngh ; có kh nĕngă ng d ng kỹ thu t, công ngh vào công vi c, làm vi căđ c l p, làm vi c theo nhóm
D a trên nh ng yêu c u m cătiêuăđó,ăm i ngh , m iămôăđunăcũngăcóănh ng
m c tiêu riêng Chính vì th , khi t ch c d y h c theo ti p c nănĕngăl c, c n chú ý
đ m b o m t s yêu c u theo các m cătiêuăđƠoăt o chung và m c tiêu c th đ hình thƠnhăcácănĕngăl c cho h c sinh phù h p v iătrìnhăđ
1.5.1.2 Đảm bảo phù hợp với nhu cầu, hứng thú và năng lực của HS
Đ t ch c d y h căđ t hi u qu caoăđòiăh i c GVăvƠăHSăđ u ph i phát huy
t t nh t kh nĕngăc a mình, nhằm th c hi n vai trò trung tâm c a quá trình d y h c
HS ngày nay r t chú tr ng nh ng v năđ có liên quan tr c ti păđ n b n thân,
nh ng v năđ mang tính th c ti n Vì v y, khi xây d ng các ho tăđ ng h c t p trong quá trình d y h c c năchúăỦăđápă ng nhu c u, h ng thú và phù h p nĕngăl c HS; t p trung vào nh ng v năđ có kh nĕngă ng d ng trong th c ti n cu c s ng và ngh nghi p c a HS sau khi t t nghi p
1.5.1.3 Đảm bảo khả năng ứng dụng
Các ho tăđ ng h c t p trong t ch c d y h c theo ti p c nănĕngăl c c n ph i
đ m b o kh nĕngăth c hành, ng d ngăđ c trong quá trình d y phù h p v iăđi u
ki n,ăc ăs v t ch t, hoàn c nhăđặc thù c aănhƠătr ng.ăDoăđó,ăkhiăt ch c d y h c theo ti p c nănĕngăl c ph i nghiên c u nh ngăđi u ki n v ph ngăti n,ăc ăs v t
ch t và kh nĕngăgi ng d y, t ch c d y h c c a GV nhằm t o nên kh nĕngă ng
d ngăth ng xuyên các ho tăđ ng trong quá trình d y h c,ănơngăcaoănĕngăl c c a
HS trong quá trình h c t păđ tăđ n thông th o.ăH năn a,ăđơyălƠăcácăho tăđ ng t
ch c d y h c nên nó ph iăluônăđ m b oătínhăs ăph m, thông qua các ho tăđ ng h c
t păđóăgiúpăchoăHSăcóătháiăđ h c t p tích c căh n,ăcóăđi u ki n rèn luy nănĕngăl c ngh nghi p và nâng cao hi u qu c a gi h cătheoăh ng ti p c nănĕngăl c
Trang 371.5.1.4 Đảm bảo đáp ứng yêu cầu kết quả đầu ra
K t qu đ uăraăđ c coi là m tăc ăs quan tr ngăđ đánhăgiáăch tăl ngăđƠoă
t o c a t ng ngành/ngh Khi t ch c d y h cămôăđunătheoăti p c nănĕngăl c c n cĕnăc trên k t qu đ u ra c a ngành/ngh , c aămôăđun
Vì v y, các ho tăđ ng h c t p ph iăh ng t i vi c rèn luy n, phát tri nănĕngă
l căđápă ng yêu c u c a k t qu đ u ra nhằm trang b cho HS m t s nĕngăl căc ă
b n c a ngh nghi p
1.5.2 Ti n trình t ch c d y h cămôăđun
Ch ngătrìnhăđƠoăt o ngh theoămôăđun,ăđƣăđ c nghiên c u tri n khai và
th c hi n v i các n iădungăđƠoăt o đƣăt ngăđ iărõărƠng.ăTuyănhiên,ăđ v n hành d y
và h cămôăđunăđ t hi u qu thì c n ph i quan tâm t i ti n trình
D aătrênăc ăs lý lu năđƣănghiênăc u, tác gi cho rằng ti n trình t ch c d y
h cămôăđunăbaoăg mă4ăb c sau:
Bước 1 Nghiên cứu chương trình đào tạo mô đun
- Xácăđ nh h th ngăcácănĕngăl cătrongămôăđun
- Mô t cácănĕngăl căd i d ng ki n th c, kỹ nĕngăvƠătháiăđ
S ản phẩm: B ng h th ngăcácănĕngăl c; mô t m căđ ki n th c, kỹ nĕng,ă
tháiăđ
Bước 2 Thiết kế dạy học
- Xácăđ nh các ti u kỹ nĕngătrong công vi c
- Xácăđ nh các bài h c
- Xácăđ nh m c tiêu các bài h c
- Biên t p n i dung các bài h c
- Thi t k các phi uăđánhăgiá
- So n giáo án
- Chu n b cácăph ngăti n d y h c
S ản phẩm: B ng h th ng các bài h c,ă đ c ngă bƠiă gi ng, giáo án, các
ph ng ti n d y h c, phi uăđánhăgiá
Bước 3 Thực hiện dạy học và hiệu chỉnh
Trang 38+ Th c hi n d y các bài h căvƠăđánhăgiá
- D y các ti u kỹ nĕng
- Đánhăgiáăk t qu th c hi n ti u kỹ nĕng + Ki mătraăđánhăgiáăđ nh kỳ
- Chu n b b ng k ho chăđánhăgiá
- So năđ ki mătraăđ nh kỳ và phi uăđánhăgiáăbƠiăki mătraăđ nh kỳ
- Chu n b cácăđi u ki năđ ki mătraăđánhăgiá
- Ti n hành ki mătraăđánhăgiáăđ nh kỳ
S ản phẩm: H s ăbƠiăgi ngăđƣăhi u ch nh, b ng mô t k ho chăđánhăgiáăđ nh
kỳ,ăđ ki mătraăđ nh kỳ, phi uăđánhăgiáăbƠiăki mătraăđ nh kỳ,ăcácăđi u ki năđ ki m traăđánhăgiá
Bước 4 Kiểm tra đánh giá kết thúc và đánh giá tổng kết
- Chu n b b ng k ho chăđánhăgiá
- So năđ ki m tra k t thúc và phi uăđánhăgiáăbƠiăki m tra k t thúc
- Chu n b cácăđi u ki năđ đánhăgiá
- Ti n hành ki mătraăđánhăgiáăk t thúc
- Đánhăgiáăt ng k tămôăđună
S ản phẩm: B ng mô t k ho chă đánhă giáă k tă thúc,ă đ ki m tra k t thúc,
phi uăđánhăgiáăbƠiăki m tra k t thúc, các d li u máy o và phòng máy c n thi t, phi u t ng h p k t qu môăđun
Trong th c t , khi áp d ng ti n trình t ch c d y h c, chúng ta có th xen k , thâm nh p l n nhau cácăb c tùy theo hoàn c nh Vì v y, vi căphơnăchiaăcácăb c trong ti n trình ch mangătínhăt ngăđ i
1.5.3 Các hình th c t ch c d y h c
1.5.3.1 Dạy học toàn lớp
Hình th că nƠyă cóă đặcă đi m là HS đ c biên ch theo l p M i HS cùng chung m tăđi u ki n v GV, n iădung,ăph ngăphápăvƠăđi u ki n v c ăs v t ch t
Hình th c h c t pănƠyăcóă uăđi m là: ch tăl ng h c t păt ngăđ iăđ ngăđ u,
và mang tính kinh t Vì m t GV có th lên l p v i s l ng HS đông.ă
Trang 39Tuy nhiên, hình th c này cóănh căđi m là: Không có s t ngătácătíchăc c
gi a GV và HS vì HS ch y uăđóngăvaiătròăghiănh và tái hi n, h n ch s giúpăđỡ
cá bi t c a GV, h n ch kh nĕngăgiaoăti p, kh nĕngăđi u ph i, kh nĕngăđ i di n
và kh nĕngăs d ng ngôn ng c a HS
1.5.3.2 D ạy học theo nhóm
D y h c nhóm là m t hình th c t ch c d y h c,ătrongăđóăHSăc a m t l p
h căđ c chia thành các nhóm nh trong kho ng th i gian gi i h n, m i nhóm t
l c hoàn thành các nhi m v h c t pătrênăc ăs phân công và h p tác làm vi c K t
qu làm vi c c aănhómăsauăđóăđ cătrìnhăbƠyăvƠăđánhăgiáătr c toàn l p
Nhi m v c a các nhóm có th gi ng nhau hoặc m i nhóm nh n m t nhi m
v khác nhau, là các ph n trong m t ch đ chung K t qu h c t păđ c làm sâu
s c t ng nhóm và truy n t iăđ n các nhóm t o ra k t qu h c t p c a c l p
Ti n trình d y h c theo nhóm có th đ căchiaăthƠnhă3ăgiaiăđo năc ăb n:
Giai đoạn 1: Nhập đề và giao nhiệm vụ
Giaiă đo nă nƠyă đ c th c hi n trong toàn l p, bao g m nh ng ho tă đ ng chính sau:
- Gi i thi u ch đ chung c a gi h c:ăthôngăth ng GV th c hi n vi c gi i thi u ch đ , nhi m v chungăcũngănh ănh ng ch d n c n thi t, thông qua thuy t trình,ăđƠmătho i hay làm m u.ăĐôiăkhiăvi cănƠyăcũngăđ c giao cho HS trình bày
v iăđi u ki nălƠăđƣăcóăs th ng nh t và chu n b t tr c cùng GV
- Xácăđ nh nhi m v c a các nhóm: GV giao cho m i nhóm nh ng phi u
h ng d n hoặc là phi u thông tin có kèm theo l i gi iăthích,ăHSăcĕnăc vào các phi uăh ng d nănƠyăđ th c nhi m v mà không c n ph i b sung thêm thông tin
hoặc cách th c th c hi n t GV n a
- Thành l p các nhóm làm vi c: có r t nhi uăph ngăánăthƠnhăl p nhóm khác nhau Tuỳ theo m c tiêu d y h căđ quy tăđ nh cách thành l p nhóm
Giai đoạn 2: Làm việc nhóm
Trong giaiăđo n này các nhóm t l c th c hi n nhi m v đ căgiao,ătrongăđóă
có nh ng ho tăđ ng chính là:
Trang 40- Chu n b ch làm vi c nhóm: c n s p x p bàn gh phù h p v i công vi c nhóm, sao cho các thành viên có th đ i di nănhauăđ th o lu n C nălƠmănhanhăđ không t n th i gian và gi tr t t
- L p k ho ch làm vi c: Chu n b tài li u h c t p;ăđ căs ăquaătƠiăli u; làm rõ xem t t c m iăng i có hi u các yêu c u c a nhi m v hay không; phân công công
vi c trong nhóm; l p k ho ch th i gian
- Th a thu n v quy t c làm vi c: M iăthƠnhăviênăđ u có ph n nhi m v c a mình; t ngăng i ghi l i k t qu làm vi c; m iăng iăng i l ng nghe nh ngăng i khác;ăkhôngăaiăđ c ng t l iăng i khác
- Ti n hành gi i quy t nhi m v :ăĐ c kỹ tài li u; cá nhân th c hi n công vi c đƣăphơn công; th o lu n trong nhóm v vi c gi i quy t nhi m v ; s p x p k t qu công vi c
- Chu n b báo cáo k t qu tr c l p:ăXácăđ nh n i dung, cách trình bày k t
qu ; phân công các nhi m v trình bày trong nhóm; làm các hình nh minh h a; quyăđ nh ti n trình bài trình bày c a nhóm
Giai đoạn ̀: Trình bày và đánh giá kết quả
- Đ i di n các nhóm trình bày k t qu tr c toàn l p:ăthôngăth ng có th trình bày mi ng hoặc trình bày mi ng v i báo cáo vi t kèm theo Có th trình bày có minh ho thông qua bi u di n hoặc trình bày m u k t qu làm vi c nhóm
- K t qu trình bày c aăcácănhómăđ căđánhăgiáăvƠărútăraănh ng k t lu n cho
vi c h c t p ti p theo
D y h c theo nhóm, vai trò trung tâm c aăgiáoăviênăđ c gi măđi.ăThôngăquaă
c ng tác làm vi c trong m t nhi m v h c t p có th phát huy tính tích c c, t l c
và tính trách nhi m c aăHS;ăđ ng th i hình thành HSănĕngăl c xã h i,ănĕngăl c
ph ngăphápăvƠănĕngăl c chuyên môn
1.5.3.3 Dạy học theo cá nhân
D y h c theo cá nhân là hình th căđƠoăt o trong các doanh nghi p hi n nay
M iăng i h c có th v a h c v a làm, h ph i t rèn luy n nh ng kỹ nĕngăhƠnhă
đ ng theo ngh nghi p c a h Theo quană đi m c a Gloeckel cho rằng, d y h c