đây là bai thuyết trình nói về các vitamin tan trong chất béo, jjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbb
Trang 1Trường Đại Học Công Nghiệp Thực Phẩm
Thành Phố Hồ Chí Minh
1
Hóa học thực phẩm
Gv: Lê Thị Thúy Hằng
Trang 2VITAMIN
TAN
TRONG CHẤT BÉO
Trang 3I Vitamin A (retinol)
• 1 Tính chất
Vitamin A có tính chất gì vậy bạn
gà ??????????
Trang 4Dễ bị oxy hóa khi có oxi trong không khí, tuy nhiên nó bền với axit, kiềm,khi đun nhẹKhông tan trong nước, tan trong chất béo
Tham gia vào quá trình oxi hóa khử vì có
nhiều liên kết đôi
Tham gia vào quá trình trao đổi protein,
lipit, glucide và muối khoáng
Phản ứng với H2SO4 cho phức chất màu nâu
Tính
chất
Trang 52 C u t o ấ ạ
Gồm 2 dạng quan trọng là vitamin A1
và vitamin A2
Trang 6Vitamin A2
Trang 7Ngoài ra còn có Provitamin ( tiền vitamin) có màu vàng gọi là caroten.
- Có 3 loại caroten là α,β.γ
Trang 9Trong thực phẩm có nguồn gốc động vật, dạng chính của vitamin A là rượu là retinol, nhưng cũng có thể tồn tại dưới dạng andehyt là retinal
Trang 103.Vai trò
• Tham gia vào chức năng của tế bào biểu mô tuyến trên thận
• Giúp hình thành da và màn nhầy và giữ cho chúng khỏe mạnh, tăng sức đề kháng, hạn chế nhiễm trùng, cần thiết cho tầm nhìn vào ban đêm, thúc đẩy xương và răng phát triển
• β-carotene là một chất chống oxy hóa và bảo vệ cơ thể
chống lại bệnh ung thư
• Tham gia quá trình sinh tổng hợp protein, giảm quá trình tích lũy glycogen trong gan, giảm lượng α, β, γ-globulin, albumin trong máu
Trang 11• Nếu thiếu vitamin A:
Nhẹ: Mù đêm, tiêu chảy, nhiễm trùng đường ruột, suy giảm tầm nhìn, buồn nôn, khó chịu,…
Nặng: viêm mắt, mù mắt ở trẻ em, chậm phát triển, rụng tóc, giãm tích lũy glycogen trong gan, ngừng tổng hợp albumin
huyết thanh, tăng tích lũy acid pyruvic ở não và gan dẫn tới sỏi thận,…
• Dư vitamin A: dẫn tới ngộ độc vitamin A như gây buồn nôn, vàng da, dị ứng, chứng biến ăn, nôn mửa,…
Trang 12.4 Nhu cầu:
Nhu cầu hang ngày được khuyến cáo về vitamin A theo nhu cầu tham chiếu ăn uống của Hoa Kỳ
900 microgam (3000 UI) đối với nam giới
700 microgam (2 300 UI) đối với nữ giới
Giới hạn trên 3 000 UI - 10 000 UI
Giới hạn này là dành cho dạng retinoit của vitamin A các dạng carotene từ các nguồn thức ăn thông thường là không đôc hại
Nhu cầu vitamin A của con người vào
khoảng 6γ cho 1 kg thể trọng (1γ=0,001 mg)
Trang 13Các nguồn cung cấp vitamin A
Trang 14II Vitamin D
1 Tính chất
Tính chất
Vitamin D2 và D3 có dạng tinh thể không màu, nóng chảy ở 115 – 116 độ
Tan tốt trong chất béo và các dung môi của chất béo
Vitamin D dễ bị phân hủy khi có mặt các chất oxy hóa và acid vô cơVitamin D2 và D3 có dạng tinh thể không màu, nóng chảy ở 115 – 116 độ
Trang 152 Cấu tạo
- Vitamin D là dẫn xuất của sterol
- Hiện nay, có 6 loại vitamin gọi tên là
D2,D3,D4,D5,D6,D7 Tuy nhiên chỉ có 2 dạng đầu là phổ biến
và có ý nghĩa hơn cả
Trang 164 Vai trò
- Đảm bảo sự phát triển bình thường của bộ xương, duy trì
sự cân bằng canxi nội môi, tham gia kiểm soát nồng độ
canxi trong máu cùng với hormone cận giáp và calcitonin.
- Tham gia vào quá trình biệt hóa tế bào , điều hòa miễn dịch, điều hòa huyết áp, và phòng chống ung thư
- Tăng hấp thu Ca ở thành ruột, tổng hợp protein liên kết
Ca
Trang 174 Nhu cầu
- Nhu cầu Vitamin D hằng ngày là 10ug.
Biểu hiện thiếu Vitamin D
- Thiếu Vitanmin D gây tăng bài tiết calcium và
phosphor làm hỏng quá trình hình thành xương và sụn.
- Các rãng xương sọ lâu phát triển, xương bị biến dạng, teo cơ dẫn đến trẻ em bị suy nhược cơ thể ,còi xương làm trẻ chậm lớn, dễ bị các bệnh về đường ruột , thiếu máu.
- Thiếu vitanmin D ở người lớn gây bệnh loãng xương.
Trang 18
Biểu hiện thừa Vitamin D
- Thừa Vitamin D dẫn đến hiện tượng tăng Ca huyết gây rối loạn hấp thu các muối calcium carbonate và calcium
phosphate trong cơ thể gây nhức đầu, chóng mặt, vôi cột sống Nguồn cung cấp Vitamin D
- Vitamin D có nhiều trong dầu cá, mỡ bò, lòng đỏ trứng, sữa, bơ thực vật, ngoài ra vitamin D còn được tổng hợp bởi
nguồn ánh sáng mặt trời trên da.
Trang 20đến 3.5ᵒC
Đa số thì bền với nhiệt độ, giới hạn nhiệt độ
lên đến 170ᵒC
Nhạy cản với ánh sáng dễ dàng bị phân huỷ
khi bị chiếu sang trực tiếp
Đa số thì bền với nhiệt độ, giới hạn nhiệt độ
lên đến 170ᵒC
Nhạy cản với ánh sáng dễ dàng bị phân huỷ
khi bị chiếu sang trực tiếp
Đa số thì bền với nhiệt độ, giới hạn nhiệt độ
lên đến 170ᵒCNhạy cản với ánh sáng dễ dàng bị phân huỷ
khi bị chiếu sáng trực tiếp
Trang 21Hóa tính
Vitamin tocopherol khác nhau vê các nhóm trên vòng thơm trong đó α-tocopherol có hoạt
tính vitamin E cao nhất
Là dẫn xuất của benzopyran
Tocopherol có khả năng oxy hoá bởi các tác nhân gây oxy hoá như FeCl3, HNO3 tạo thành
α-tocopherol quinon
Không bền trong môi trường kiềm và dưới tác
dụng của tia tử ngoại
Các quá trình tự oxy hoá chất béo xảy ra ở nhiệt độ cao thường làm mất vitamin
Trang 222 C u t o ấ ạ
Trang 24Ảnh hưởng:
Khi thiếu vitamin E :
• Sự tạo phôi sẽ khó khăn
• Thoái hoá cư quan sinh sản
• Teo cơ , thoái hoá tuỷ sống và suy nhược về cơ thể
• Ảnh hưởng tới quá trình trao đổi chất trong cơ thể.
• Ở trẻ em nếu thiếu vitamin E
sẽ dẫn tới hiện tượng thiếu máu ,
tổn thương hệ thần kinh.
Trang 25.
Trang 26Nguồn cung cấp vitamin
E
Trang 27IV Vitamin K
Vitamin K bị phân hủy nhanh dưới tác dụng của tia
tử ngoại và khi đó cấu trúc quinon của nó bị biến đổi Khi đun nóng dung dịch nước thường vitamin
k khá bền nhưng khi đun nóng trong môi trường
kieemfthif bị phá hủy nhanh chóng
Thường có tính oxy hóa-khử :
Bị khử thành các dẫn xuất hydroquinone
Oxy hóa chuyển thành dạng quinon
Trang 282 C u t o ấ ạ
Trang 29Vitamin K1 hay còn gọi là phylloquinone : Vitamin K2 hay còn gọi là menaquinone:
Trang 303 Vai trò
• Cần cho quá trình sinh tổng hợp các yếu tố làm đông máu (prothrombin ), là vitamin chống chảy máu, thiếu vitamin K tốc độ đông máu bị giảm, máu khó đông
• Ảnh hưởng quá trình tích lũy năng lượng ở động vật
• kết hợp với calcium giúp cho xương chắc khỏe
• giúp ngăn ngừa sỏi thận
• dùng để điều trị vết thương ngoài da
• …………
Trang 314 Nhu c u ầ
+ Người lớn cần 1-4mg/ngày, được cung cấp
nhờ chế độ ăn và nhờ tổng hợp từ vi khuẩn
đường ruột là đủ Hiệu suất tổng hợp vitamin K
ở đường ruột là 1-1,5mg/ngày
• + Trẻ em do hệ đường ruột chưa đủ nên phải
bổ sung thêm khoảng 1-1,5mg/ngày
Trang 32Nguồn cung cấp vitamin K
+Có nhiều trong cỏ linh lăng, bắp cải, rau má,
Trang 34Câu hỏi củng cố
Trang 35Câu 1: Nếu dùng quá nhiều thực phẩm có vitamin A thì sẽ như thế nào?
a) Bình thường không sao
b) Buồn nôn, vàng da, dị ứng, chứng biến ăn, nôn mửa,………
Trang 37Câu 3: Trong lipid có thể chưá các vitamin sau :
a) Vitamin C , Vítamin A b) Vitamin B1, B2
c) Vitamin PP, B6, B12 d) Vitamin A , D, E, K
Trang 38Câu 4: khi đun nóng trong không khí , tocopherol
có thể chịu đươc nhiệt độ là bao nhiêu
a) 100ᵒC b) 120ᵒC
c) 150ᵒC d) 170ᵒC
Trang 39Câu 5:Chất nào là tiền chất trực tiếp của Vitamin D2
Ergosterol
Trang 40Câu 6: K hi thiếu vitamin e sẽ gây ra hiện
Suy giảm tính đè kháng và dễ bị khô mắt
Các rãnh xương sọ lâu phát triễn ,xương khác bị biến dạng
Thoái hoá cơ quan sinh sản , sự tạo phôi khó khăn
Tốc độ đông máu bị giảm, máu khó đông
Trang 41Câu 7 Vitamin D cần thiết cho
Trang 42Câu 8 : Caroten nào có hoạt tính sinh học cao nhất:
Cả 3
Trang 43Tài liệu tham khảo
Giáo trình Hóa học thực phẩm – Trần Thị Minh Hà ( chủ biên )
http://tailieu.vn/doc/vitamin-tan-trong-chat-beo-634466.htmlhttp://doc.edu.vn/tai-lieu/bao-cao-vitamin-tan-trong-chat-beo-52792/
http://luanvan.net.vn/luan-van/de-tai-vitamin-tan-trong-chat-beo-47758/
http://www.luanvan.co/luan-van/de-tai-cac-vitamin-tan-trong-chat-beo-cau-tao-hoa-hoc-chuc-nang-sinh-hoc-nhu-cau-nguon-cung-cap-2943
/