ÔN TẬP VĂN BẢN BIỂU CẢM Văn biểu cảm là văn được viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc cò
Trang 2Bài 16 -Tiết 63
Trang 3ÔN TẬP VĂN BẢN BIỂU CẢM
Văn biểu cảm là văn được viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc (còn gọi là văn trữ tình ).
Trang 4Đọc lại đoạn văn về hoa hải đường(Bài 5), về An Giang (Bài
6), bài Hoa học trò(Bài 6), bài Cây sấu Hà Nội (Bài 7), các đoạn văn biểu cảm (Bài 9), bài Cảm nghĩ về một bài ca dao
(Bài 12) và các văn bản trữ tình khác , hãy cho biết văn miêu
tả và văn biểu cảm khác nhau như thế nào ?
Trang 5VĂN MIÊU TẢ VĂN BIỂU CẢM
Tái hiện đối tượng
(người, vật, cảnh vật)
làm cho người đọc
có thể hình dung và
cảm nhận được nó
Miêu tả đối tượng nhằm mượn những đặc điểm, phẩm chất của nó để bộc lộ suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc.
Trang 6Kẹo mầm
Mỗi sáng mẹ tôi gỡ tóc bằng cái l ợc th a gỗ vàng vàng, thế nào rồi cũng có ít tóc rối Mẹ vo vo giắt nó lên dòn tay chỗ mái hiên nhà Rồi chị tôi cũng làm thế, bắt ch ớc mẹ cũng gỡ tóc, vo vo giắt mái tóc rối lên chỗ ấy.
Thỉnh thoảng trên đ ờng làng có bà cụ rao to: Ai tóc rối đổi kẹo không? Một bên thúng là mảnh chai vỡ đồng nát, lông
vịt, tóc rối,…còn bên kia chỉ có cái niêu đất, đúng hơn là một cái ang, cái liễn đựng một thứ kẹo mà bất cứ một đứa trẻ nào cũng phải mê.
Bà cụ lấy kẹo lên bằng chiếc đũa cả, quấn vào đầu que, thật khéo, kẹo cứ lồng khồng, trông rất nhiều, nh ng cho vào miệng nó xẹp lại chỉ còn tí tẹo Bà cụ đ a kẹo cho chúng tôi,
đổi lại nắm tóc rối của bà, của mẹ hay của chị
Trang 7
Tóc rối bán bà cụ không mua, mua kẹo bà cụ không bán, chỉ đổi thôi Thế là mỗi lần bà cụ qua ngõ, tôi lại kiễng chân, với tay lên chỗ mái hiên…Mẹ bảo đó là kẹo mầm làm bằng mầm cây mạ, mầm thóc, hoàn toàn
không có đ ờng mật gỡ cả Nh ng sao nó ngọt thế, hơn cả kẹo bột, kẹo bi Mẹ tôi đã mất, chị tôi đi lấy chồng xa…
Cứ mỗi lần có ai đi qua rao lên: Ai đổi kẹo, tôi lại t
ởng nh thấy mẹ tôi ngồi đầu hè gỡ tóc bằng cái l ợc màu
vàng vàng, đầu mẹ nghiêng nghiêng, sóng tóc đổ dài một
bên vai, và rồi mẹ vuốt cài l ợc, vo vo nắm tóc, giắt nó lên
mái hiên nhà… Que kẹo mầm tuổi thơ…Mẹ ơi…Còn có bao giờ con đ
ợc thấy mẹ ngồi gỡ tóc nh thế n a.
( Theo Bang Sơn)
Trang 8VĂN TỰ SỰ VĂN BIỂU CẢM
Kể lại một câu chuyện (sự việc)
có đầu, có đuôi, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả
Yếu tố tự sự chỉ để
làm nền nhằm nói
lên cảm xúc qua sự
việc.
Trang 9Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm đóng vai trò gì ? Chúng thực hiện nhiệm vụ biểu cảm như thế nào ?
Trang 10Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm đóng vai trò làm giá đỡ cho tình cảm, cảm xúc được bộc lộ
Thiếu tự sự, miêu tả thì tình cảm mơ hồ, không cụ thể bởi vì tình cảm, cảm xúc của con người chỉ nảy sinh từ sự việc, cảnh vật cụ thể.
Trang 11Tự sự và miêu tả dùng để gợi ra đối tượng biểu cảm
và gửi gắm cảm xúc.
Tự sự và miêu tả ở đây nhằm khêu gợi cảm xúc , do cảm xúc chi phối chứ không nhằm mục đích kể chuyện , miêu tả đầy đủ sự việc , phong cảnh
Trang 12iểm khác nhau Gi a Đ Ư vAn biểu cảm với vAn tự sự và vAn miêu tả
Miêu tả là yếu tố
chính
Tự sự là yếu tố
chính
Vai trò
của yếu tố
tự sự miêu
tả
Bộc lộ tình cảm, cảm
xúc, đánh giá
Tái hiện sự vật, sự việc cụ thể → hình dung ra sự vật, sự
việc đó
Kể một câu chuyện (sự việc) có đầu, có cuối → ý nghĩa
Mục đích
biểu đạt
Văn biểu cảm Văn miêu tả
Văn tự sự
Ph ơng
diện
Tự sự, miêu tả là những yếu tố phụ làm nền để bộc lộ
cảm xúc
Trang 13Cho một đề bài biểu cảm , chẳng hạn : Cảm nghĩ về mùa xuân , em sẽ thực hiện bài làm qua những bước nào ? Hãy thực hiện bước tìm hiểu đề và tìm ý
Trang 14Đ ề: Cảm nghĩ mùa xuân
-B ớc 1: + Định h ớng (tỡm hiểu đề, tỡm ý)
+ Xác định bài văn cần biểu hiện nhưng tỡnh cảm gỡ đối với ng ời hay cảnh gỡ?
-B ớc 2: Lập dàn ý
-B ớc 3: Viết bài
-B ớc 4: Đọc lại và sửa chưa
*Dàn ý
Mở bài: Giới thiệu mùa xuân và lí do yêu thích.
Nêu khái quát giá trị của mùa xuân
Thân bài:
-Mùa xuân đem lại cho mỗi ng ời 1 tuổi đời (với thiếu niên mùa xuân đánh dấu sự tr ởng thành)
-Mùa xuân là mùa đâm chồi nẩy lộc của thực vật, là mùa sinh sôi của
muôn loài.
-Mùa xuân là mùa khởi đầu cho 1 nam, mở đầu cho một kế hoạch, dự định Kết bài: Tỡnh yêu của em đối với mùa xuân
Lập dàn ý
Trang 15H íng dÉn vÒ nhµ
1- Hoµn thµnh c¸c bµi tËp
2- chuÈn bÞ bµi: Mïa xu©n cña t«i