Tiết 28 – Tập làm văn: LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM I.. - Mỗi bài văn biểu cảm tập chung biểu đạt một tình cảm chủ yếu.. - Để biểu đạt tình cảm ấy, người viết cĩ thể chọn một hình
Trang 2* Văn biểu cảm còn gọi là văn trữ tình; bao gồm các thể loại văn học như
thơ trữ tình, ca dao trữ tình, tùy bút
Trang 3Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
I Ơn tập lý thuyết: ? Đặc điểm của văn biểu cảm?
- Mỗi bài văn biểu cảm tập chung biểu đạt một tình cảm chủ yếu.
- Để biểu đạt tình cảm ấy, người viết cĩ thể chọn một hình ảnh cĩ ý nghĩa ẩn dụ, tượng trưng (là
đồ vật, lồi cây hay một hiện tượng nào đĩ) để gửi gắm tình cảm, tư tưởng, hoặc biểu đạt bằng cách thổ lộ trực tiếp những nỗi niềm, cảm xúc trong lịng.
- Tình cảm trong bài phải rõ ràng, trong sáng, chân thực thì bài văn mới cĩ giá trị.
- Biểu cảm gián tiếp: Là thông qua một phong cảnh, một câu chuyện, một sự vật, hay một suy nghĩ nào đó để biểu hiện, gửi gắm tư tưởng, tình cảm, cảm xúc.
- Biểu cảm trực tiếp: Bộc lộ tình cảm, cảm xúc, ý nghĩ thầm kín bằng những từ ngữ trực tiếp gợi ra tình cảm ấy.
Trang 4? Các bước làm bài văn biểu cảm?
1 nh h Định hướng chính xác: ướng chính xác: ng chính xác: Hiểu ý nghĩa từ các từ trong đề để xác định nội
dung, những yêu cầu của đề bài.
2 Xây dựng bố cục (Lập dàn bài):
3 Diễn đạt thành văn:
4 Đọc và sửa chữa:
Trang 5Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
I Ôn tập lý thuyết:
Trang 6- Thể loại: văn biểu cảm.
Thể loại của văn bản em chuẩn bị làm?
Đối tượng biểu cảm?
Em thể hiện tình cảm như thế nào đối với cây?
- Đối tượng: Cây nào đó em
thích (cây tre Việt Nam,
phượng, mai, đào…)
- Định hướng tình cảm: tình
cảm yêu thích loài cây đó.
? Đề yêu cầu viết cho ai?
? Viết về cái gì?
? Viết để làm gì?
? Viết như thế nào?
? Giải thích yêu cầu của đề qua các từ ngữ sau: loài cây, em, yêu
Trang 7DÀN BÀI THAM KHẢO
Trang 10ta cần trình bày?
Trang 11Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
1 Định hướng chính xác:
2 Lập dàn ý:
* Thân bài:
- Cây tre trong đời sống con người Việt Nam.
+ Trên đất nước Việt Nam đâu đâu cũng có tre.
+ Tre gắn bó, gần gũi với người Việt Nam bao đời
nay.
+ Tre làm đồ dùng, vật dụng trong nhà
+ Trong chiến đấu: Tre làm vũ khí, tre tạo ra nơi che
dấu bộ đội, vây hãm quân thù.
- Tre có những đặc điểm, phẩm chất giống con người
Việt Nam.
+ Cần cù, chăm chỉ, vươn lên trong đất cằn.
+ Đoàn kết, bất khuất, kiên cường tạo nên thành
lũy bao bọc làng quê Việt Nam trước quân thù, bão
táp mưa sa.
Thảo luận:
Mở bài: Giới lồi cây và lý do mà em yêu thích.
Thân bài:
- Các đặc điểm gợi cảm của cây mà em yêu thích.
- Lồi cây em thích trong cuộc sống của con
người.
- Lồi cây em thích trong cuộc sống của em.
Kết bài: Khẳng định lại tình cảm của em đối với
lồi cây đĩ.
Tre xanh Xanh tự bao giờ Chuyện ngày xưa đã cĩ bờ tre xanh?
(Nguyễn Duy)
Thân gày guộc, lá mong manh
Mà sao nên lũy nên thành tre ơi?
Ở đâu tre cũng xanh tươi Cho dù đất sỏi đất vơi bạc màu?
(Nguyễn Duy)
…Gậy tre, chơng tre kiên cường chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng đại bác, tre cịn làm hầm ngụy trang và giữ
bí mật Tre bao bọc, che chở cho nguời con Việt trong những đêm dài hành quân ra trận
(Thép Mới)
Trang 12Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
Trang 13Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
II Luyện tập: Đề bài: Lồi cây em yêu.
1 Định hướng chính xác:
2 Lập dàn ý:
*) Kết bài: Khẳng định lại tình cảm của em với cây tre Việt Nam.
*) Mở bài: Giới thiệu và nêu lí do em yêu thích cây tre Việt Nam.
* Thân bài:
- Cây tre trong đời sống con người Việt Nam.
+Trên đất nước Việt Nam đâu đâu cũng có tre.
+ Tre gắn bó, gần gũi với người Việt Nam bao đời nay.
+ Tre làm đồ dùng, vật dụng trong nhà
+ Trong chiến đấu: Tre làm vũ khí, tre tạo ra nơi che dấu bộ đội, vây hãm quân thù.
- Tre có những đặc điểm, phẩm chất giống con người Việt Nam.
+ Cần cù, chăm chỉ, vươn lên trong đất cằn.
+ Đoàn kết, bất khuất, kiên cường, tạo nên thành lũy bao bọc làng quê Việt Nam trước quân thù, bão táp mưa sa.
Trang 14Tre xanh
Xanh tự bao giờ
Chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh?
Thân gày guộc, lá mong manh
Mà sao nên lũy nên thành tre ơi?
Ở đâu tre cũng xanh tươi
Cho dù đất sỏi đất vôi bạc màu?
Có gì đâu, có gì đâu
Mỡ màu ít chắt dồn lâu hóa nhiều
Rễ siêng không ngại đất nghèo
Tre bao nhiêu rễ bấy nhiêu cần cù
Vươn mình trong gió tre đu
Cây kham khổ vẫn hát ru lá cành
Bão bùng thân bọc lấy thân Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm Thương nhau tre không ở riêng Lũy thành từ đó mà nên hỡi người Chẳng may thân gãy cành rơi
Vẫn nguyên cái gốc truyền đời cho măng Nòi tre đâu chịu mọc cong
Chưa lên đã nhọn như chông lạ thường
Lưng trần phơi nắng phơi sương
Có manh áo cộc tre nhường cho con Măng non là búp măng non
Đã mang dáng thẳng thân tròn của tre Năm qua đi tháng qua đi
Tre già măng mọc có gì lạ đâu Mai sau,
TRE VIỆT NAM
(Nguyễn Duy)
Trang 15Tiết 28 – Tập làm văn:
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
II Luyện tập: Đề bài: Lồi cây em yêu.
3 Viết thành văn:
*) Kết bài: Khẳng định lại tình cảm của em với cây tre Việt Nam.
*) Mở bài:
- Giới thiệu và nêu lí do em yêu thích cây tre Việt Nam.
*) Thân bài:
- Cây tre trong đời sống con người Việt Nam.
+ Trên đất nước Việt Nam đâu đâu cũng có tre.
+ Tre gắn bó, gần gũi với người Việt Nam bao đời nay.
+ Tre làm đồ dùng, vật dụng trong nhà
+ Trong chiến đấu: Tre làm vũ khí, tre tạo ra nơi che dấu bộ đội, vây hãm quân thù
- Tre có những đặc điểm, phẩm chất giống con người Việt Nam.
+ Cần cù, chăm chỉ, vươn lên trong đất cằn.
+ Đoàn kết, bất khuất, kiên cường, tạo nêm thành lũy bao bọc làng quê Việt Nam trước quân thù, bão táp mưa sa.
Em hãy viết mở bài và
kết bài theo dàn ý trên?
Trang 18Mở bài:
Trong đầm gì đẹp bằng sen,
Lá xanh, bông trắng lại chen nhị vàng.
Nhị vàng, bông trắng, lá xanh, Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
Đúng như lời ca dao xưa đã nói, cây hoa sen có một vẻ đẹp bình dị và
thanh cao không dễ dàng tìm thấy ở các loài cây, loài hoa khác Có lẽ vì thế, chẳng biết tự bao giờ, cây hoa sen đã là loài cây mà em thích nhất.
Trang 19BÀI TẬP NHANH
Thảo thương nhớ ơi! Mới ngày nào Thảo còn ngồi chung một bàn với Hồng, Minh, Ngọc, thế mà nay Thảo đã theo cha mẹ vào Thành phố Hồ Chí Minh, để bọn mình xiết bao mong nhớ Thảo có nhớ những lần chúng mình dạo Hồ Tây, cùng chơi Thủ Lệ, cùng tham quan Ao Vua? Thảo có nhớ một lần mình ốm dài, Thảo chép bài cho mình?
( Bài tham khảo của học sinh)
? Đoạn văn trên muốn biểu đạt tình cảm gì?
Tình cảm đó được bộc lộ
? Qua việc miêu tả hình
dáng của bánh trôi, tác
giả muốn ngầm biểu đạt
tình c m nào khác ảm nào khác ? Tình
cảm đó được bộc lộ gián
tiếp hay trực tiếp?
BÁNH TRÔI NƯỚC
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
(Hồ Xuân Hương)
Thảo luận:
Trang 20BÀI TẬP NHANH
Thảo thương nhớ ơi! Mới ngày nào Thảo còn ngồi chung một bàn với Hồng, Minh, Ngọc, thế mà nay Thảo đã theo cha mẹ vào Thành phố Hồ Chí Minh, để bọn mình xiết bao mong nhớ Thảo có nhớ những lần chúng mình dạo Hồ Tây, cùng chơi Thủ Lệ, cùng tham quan Ao Vua? Thảo có nhớ một lần mình ốm dài, Thảo chép bài cho mình?
( Bài tham khảo của học sinh)
BÁNH TRÔI NƯỚC Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
(Hồ Xuân Hương)
Tình cảm bạn bè thắm thiết giữa Thảo, Hồng, Minh, Ngọc, khi Thảo Trân trọng vẻ đẹp, phẩm chất
trong trắng, son sắt của người phụ
Trang 21Các bước làm bài văn biểu cảm?
4 Đọc và sửa chữa:
3 Viết thành văn:
2 Lập dàn ý:
1 Định hướng chính xác:
2 Viết về cái
gì?
Trang 22DẶN DÒ:
- Hoàn thành bài văn theo đề trên (loài cây em yêu.)
- Xây dựng dàn ý của bài “cây sấu Hà Nội”
- Học bài cũ, xem lại những kiến thức đã học về văn
biểu cảm và chuẩn bị giấy để làm bài viết số 2.
rơi trong hương sấu dìu dịu, thơm thơm.
Thân bài:
- Hương vị màu sắc của cây sấu; hương lá dịu dàng, hoa hình sao màu trắng sữa, quả sấu xanh…
- Tình cảm: gợi nhớ gợi thương, đậm đà chất Hà Nội…
Dàn bài tham khảo: