Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn bản biểu cảm

[?] Vậy các yếu tố tự sự , miêu tả trong bài thơ nó đóng vai trò gì để tác giả thể hiện cảm xúc?. Trả lời: *Các yếu tố tự sự và miêu tả trong bài thơ nó đã gợi ra đối tượng biểu cảm để t

Trường THCS Trần Phú

Giáo viên dạy: Nguyễn Thị Kiều Oanh

1/ Yếu tố tự sự, miêu tả trong bài th¬

“ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá ”

của Đỗ Phủ.

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

Đoạn 1: Tù sù vµ miªu t¶

-Tự sự ( Hai câu đầu)

Miêu tả (Ba câu sau)

=> Có vai trò tạo ra bối cảnh chung cho bµi th¬

Đoạn 2: - Tự sự kết hợp với biểu cảm

-Tự sự: Trẻ con cướp tranh và tác giả quát tháo

=> Biểu cảm: sự uất ức của tác giả

Đoạn 3: - Tự sự , miêu tả

và hai câu cuối biểu cảm

=> Cam phận

Đoạn 4: Trực tiếp biểu cảm.

=> Tình cảm cao thượng, vị tha

vươn lên sáng ngời.

[?] Vậy các yếu tố tự sự , miêu tả trong bài thơ nó đóng vai trò gì để tác giả thể hiện cảm xúc?

Trả lời:

*Các yếu tố tự sự và miêu tả trong bài thơ nó đã gợi ra đối tượng biểu cảm để tác giả gửi gắm cảm xúc

2/ Các yếu tố tự sự , miêu tả qua đoạn văn trích : “ Tuổi thơ im lặng” của Duy Khán

[?] Em hãy chỉ ra các yếu tố tự sự, miêu tả và cảm nghĩ của tác giả trong đoạn văn?

- Miêu tả: tả bàn chân của bố: Những ngón chân khum khum, gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ cũng khuyết một miếng, không đầy đặn như gan bàn chân người khác, mu bàn chân mốc trắng, bong ra từng bãi, lại có nốt lấm tấm

- Tự sự: kể về cuộc đời của người cha đi làm ăn vất vả bằng đôi bàn chân ấy: Bố đi chân đất……….nó theo bố đi xa lắm

+ Đêm nào bố cũng ngâm nước nóng… tài nào xoa bóp khỏi

-Biểu cảm: tình thương đối với người cha: “Bố ơi! đã thành

bệnh”

* * Yếu tố biểu cảm không thể bộc lộ được vì không có đối tượng để người viết gửi gắm cảm xúc.

*Không nên tả hoặc kể đẩy đủ sự việc phong cảnh

mà phải chọn những chi tiết gợi cảm

*Tự sự và miờu tả ở đõy nhằm khờu gợi cảm

xỳc,do cảm xỳc chi phối chứ khụng nhằm mục đớch

kể chuyện, miờu tả đầy đủ sự việc, phong cảnh

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

II Ghi nhớ:

* Muốn phát biểu suy nghĩ , cảm xúc đối với đời sống xung quanh, hãy dùng phương thức tự sự và miêu

tả để gợi ra đối tượng biểu cảm và gủi gắm cảm xúc.

* Tự sự và miêu tả ở đây nhằm khêu gợi cảm xúc ,

do cảm xúc chi phối chứ không nhằm mục đích kể

chuyện, miêu tả đầy đủ sự việc, phong cảnh.

II Luyện tập:

Bài tâp 1: ( Trang 138 SGK)

Kể lại nội dung : “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” – của Đỗ Phủ bằng bài văn xuôi biểu cảm

Gợi ý:

- Miêu tả: + Cảnh nhà tranh bị gió thu phá + Cảnh trẻ con cướp những tấm

tranh + Cảnh ngôi nhà bị

mưa dột, ước át… - Tự sự: + Gió thu thổi tốc mái nhà

+ Việc trẻ con cướp những tấm tranh

+ Sự rét buốt trong đêm tối… - Biểu cảm: + Vượt lên trên nỗi bất hạnh của cá nhân,

ông đã thể hiện tấm lòng cao thượng, vị tha…

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

* Ghi nhớ: (SGK – 138)

Bài tâp 2: ( Trang 138 SGK)

Dựa vào văn bản: “Kẹo mầm” Của Băng Sơn viết lại thành một bài văn biểu cảm

Gợi ý:

- Tự sự: + Kể lại việc đổi tóc rối để lấy kẹo mần

- Miêu tả: + Cảnh chải tóc của mẹ ngày trước và hình

dáng của mẹ

- Biểu cảm: + Thể hiện nỗi nhớ thương mẹ

II Luyện tập:

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

Bài tập 1: (Trang 138 –SGK)

* Ghi nhớ: (SGK – 138)

II Ghi nhí :

*Muốn phát biểu suy nghĩ cảm xúc đối với đời

sống xung quanh , hãy dùng phương thức tự sự và miêu tả để gợi ra đối tượng biểu cảm và gửi gắm cảm xúc.

Bài tâp 3: Việc đưa các yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn biểu cảm

có tác dụng gì?

Yếu tố tự sự và miêu tả làm cho người đọc quan tâm

Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho đoạn văn kéo dài

Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho bài văn không tẻ nhạt

Yếu tố tự sự và miêu tả giúp cho bài văn sinh động, cụ thể

II Luyện tập:

I Tự sự và miêu tả trong văn bản biểu cảm:

Bài tập 1: (Trang 138 –SGK)

Bài tập 2: (Trang 138 –SGK)

B

A

C

D

* Ghi nhớ: (SGK – 138)

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

a)Bài vừa học:

- Học thuộc ghi nhớ SGK/ 138

- Vận dụng các yếu tố : Tự sự, miêu tả để tạo lập văn bản biểu cảm

- Sưu tầm và chép các đoạn văn, bài văn biểu cảm để làm tư liệu

b)Bài sắp học:

- Soạn bài: “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng” Của Hồ Chí Minh

– Đọc và tìm hiểu chú thích SGK/141

– Trả lời các câu hỏi phần đọc- hiểu văn bản.

– Sưu tầm một số bài thơ, câu thơ của Bác Hồ viết về trăng hoặc cảnh thiên nhiên.