MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Thấy được khả năng tưởng tương dồi dào, xây dựng tình huống chuyện bất ngờ, thú vị, cách kể truyện mới mẻ, hấp dẫn, giọng văn châm biếm sắc sảo, hóm hỉnh của tác giả N
Trang 1Tuần 30 Tiết: 109-110 VB: nh÷ng trß lè
hay lµ va ren vµ phan béi ch©u
(NguyÔn AÝ Quèc)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Thấy được khả năng tưởng tương dồi dào, xây dựng tình huống chuyện bất ngờ, thú vị, cách kể truyện mới mẻ, hấp dẫn, giọng văn châm biếm sắc sảo, hóm hỉnh
của tác giả Nguyễn Aí Quốc trong truyện ngắn Những trò lố hay l Va - Ren vµ à Phan Béi Ch©u
- Hiểu được tình cảm yêu nước, mục đích tuyên truyền cách mạng của tác giả Nguyễn Ái Quốc
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Bản chất xấu xa đê hèn của Va-ren
- Phẩm chất khí phách của người chiến sĩ cách mạng vµ Phan Béi Ch©u
- Nghệ thuật tưởng tượng, sáng tạo tình huống truyện độc đáo, cách xây dựng hình tượng nhân vật đối lập, cách kể, giọng kể hóm hỉnh, châm biếm
2 Kỹ năng:
- Đọc kể diễn cảm văn xuôi tự sự (truyện ngắn châm biếm) bằng giọng điệu phù hợp
- Phân tích tính cách nhân vật qua lời nói cử chỉ và hành động
3 Tư tưởng:
Yêu thích những tác phẩm văn học của Nguyễn Ái Quốc
III CHUẨN BỊ
1 GV: Soạn bài, Giáo án, sách tham khảo, tranh ảnh
2 HS: Chuẩn bị bài mới
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp(1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (5’): Mỗi lớp 2 em
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới (1’):
Nguyễn Aí Quốc là tên của Chủ tịch Hồ Chí Minh (từ năm 1919 đến 1945)
bút danh Nguyễn Aí Quốc đã gắn với tờ báo “Người cùng khổ” và nhiều tác phẩm xuất sắc khác trong đó có “Những trò lố hay là Va - Ren và Phan Bội Châu” - viết năm 1925.để nắm được nội dung của tỏc phẩm này chỳng ta sẽ tỡm hiểu bài hụm nay
n¨m 1925.để nắm được nội dung của tác phẩm này chúng ta sẽ tìm hiểu bài hôm nay
Trang 2b Tiến hành hoạt động
Hoạt động 1(7’)
Gọi HS đọc chú thích*sgk
- GV giới thiệu về tác giả:
Nguyễn Aí Quốc là tên
của Chủ tịch Hồ Chí
Minh(1890-1969) người là
tác giả của những bài thơ
như: Cảnh khuya, Những
trò lố hôm nay chúng ta
sẽ học
? Bác viết về nội dung gì?
? Tác phẩm “Những trò lố
hay là Va Ren và Phan
Bội Châu” được sáng tác
trong hoàn cảnh nào?
? Nêu mục đích chính trị
của truyện?
Hoạt động 2(15’)
- GV nêu yêu cầu đọc:
- Đọc chú thích*sgk
- Người sáng tác văn học chủ yếu phục vụ cho con đường cách mạng
- Được viết sau khi nhà
CM PBC bị mật thám pháp bắt cóc (18/6/1925) ở T.Quốc giải về giam ở Hỏa Lò-Hà Nội Chúng bị bí mật thủ tiêu nhưng tin PBC
bị bắt lộ ra ngoài, một PT đấu tranh đũi thả PBC lan rộng khắp nước, sang cả pháp Giữa lúc đó chính phủ Pháp cử Va ren sang
VN nhậm chức Toàn quyền ĐD thay cho Toàn quyền cũ là Méc-lanh bị nhà CM Phạm Hồng Thái giết hụt ở T.Quốc phải về nước
- Mục đích: vạch trần bộ mặt bịp bợm, xảo trá của
Va ren, ca ngợi khí phách
CM của PBC, nhằm cổ động PT đấu tranh đòi thả PBC ở trong nước cũng như ở nước ngoài
I Tác giả - tác phẩm:
1 Tác giả
- Nguyễn Aí Quốc là tên gọi nổi tiếng của Chủ Tịch Hồ Chí Minh được dùng năm 1919-1945
- Người sáng tác văn học chủ yếu phục vụ cho con đường cách mạng
2 Tác phẩm Viết bằng tiếng pháp năm 1925
II Tìm hiểu chung văn bản
1 Đọc , kể
Trang 3to, rõ ràng, lời kể chuyện
bình thản, dí dỏm, hài
hước, chú ý câu cảm thán,
lời độc thoại của Va ren,
lời tái bút của tác giả
-> GV đọc mẫu 1 đoạn
->Gv nhận xét uốn nắn
cách đọc cho Hs
? Kể tóm tắt lại truyện?
? Toàn quyền là gì? Phục
thự là gì?
? Nêu những hiểu biết của
em về Phan Bội Châu, và
Va ren?
? Văn bản trên thuộc thể
loại gì
? Truyện có thể chia làm
mấy đoạn? Nội dung từng
đoạn?
? “Những trò lố hay là Va
– Ren và Phan Bội Châu”
là một tác phẩm có thật
hay hư cấu?
? Vậy sự kiện nào là có
thật?
? Chuyện gì do tưởng
tượng mà có?
- Hs nghe
- HS kể tóm tắt theo các sự kiện
- Hs trả lời
- HS
- Thể loại: Truyện ngắn
3 phần
+ Phần 1: từ đầu - vẫn bị
giam trong tù => Tin Va – Ren sang Việt Nam.
+ Phần 2: tiếp - Thì tôi làm toàn quyền => Trò lố của Va – Ren đối với Phan Bội Châu.
+Phần 3: Còn lại => Thái
độ của Phan Bội Châu.
- Vừa có thật vừa hư cấu
- Nhân vật Va ren Toàn quyền Pháp tại Đông Dương
- PBC nhà CM yêu nước đang bị bắt giam tại HN
- PT đấu tranh đòi thả PBC
- Cuộc trò chuyện giữa PBC và va ren là do tưởng tượng ra.Vì truyện này được viết trước khi va ren
2.Từ khó : SGK
3 Thể loại: Truyện ngắn
4 Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: từ đầu - vẫn bị
giam trong tù => Tin Va – Ren sang Việt Nam + Phần 2: tiếp - Thì tôi làm toàn quyền => Trò
lố của Va – Ren đối với Phan Bội Châu.
+ Phần 3: Còn lại => Thái độ của Phan Bội Châu.
Trang 4Hoạt động 3(46’)
? Va – Ren và Phan Bội
Châu lúc đó là người như
thế nào
GV : Họ đều là những
người có địa vị xã hội
ngang bằng nhau nhưng ở
hai lực lượng xã hội đối
lập nhau giữa 1 bên là
chính nghĩa và 1 bên là
phi nghĩa
? Vậy trước khi sang
nhậm chức Toàn quyền
ĐD, Va Ren đã hứa gì về
vụ Phan Bội Châu?
? Vậy vì sao Va – Ren lại
phải hứa chăm sóc vụ
Phan Bội Châu
? Nhưng thực chất của lời
hứa đó là gì ? Vì sao
? Trước lời hứa của Va
ren, tác giả đã bình luận
( đặt câu hỏi gì) như thế
nào về lời hứa của Va ren?
? Em có nhận xét gì về
thái độ của tác giả qua lời
bình luận này?
? Thái độ nghi ngờ của tác
sang ĐD và thực tế khi sang ĐD cũng không gặp PBC ở Hỏa Lò-Hà Nội
+Va – Ren là toàn quyền Pháp tại Đông Dương từ năm 1925
+ Phan Bội Châu là lãnh tụ
của phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX
- Nửa chính thức hứa sẽ chăm sóc vụ PBC
- Do sức ép của công luận
ở Pháp và ở Đông Dương nên ông đã hứa để trấn an, xoa dịu cuộc đấu tranh đòii thả PBC đang lan rộng khắp nơi trên đất nước VN
và lan sang cả đất Pháp.->
VaRen vừa nhận chức nên muốn lấy lòng dư luận
- Thực chất lời hứa đó chỉ
là 1 trò lố(1 lời núi dối, 1
là lời hứa giả vờ)
- Ông hứa thế, giả sử … và
ra làm sao
- Thái độ của tác giả :ngờ vực không tin vào lời hứa của Va Ren
- Có Bởi vì theo tác giả,
III- Tìm hiểu chi tiết văn bản:
1 Va – Ren sang Việt Nam
- Nửa chính thức hứa sẽ chăm sóc vụ PBC
- Do sức ép của công luận
- Thực chất trấn an, xoa dịu dư luận
- Thực chất lời hứa đó chỉ là 1 trò lố(1 lời núi dối, 1 là lời hứa giả vờ)
->Va ren hứa giả vờ (lời hứa suông)
Trang 5giả có cơ sở không?
? Vậy ý nghĩa của đoạn
truyện này là gì
? Trong đoạn này Va ren
đã tự gây ra trò lố gì? Với
ai?
? Tại sao lại gọi đó là trò
lố?
- Gv ở đoạn 1 chúng ta đó
thấy va ren trong màn trò
lố thứ 1 Vậy va ren trong
màn trò lố thứ 2 là gì ->
(2)
(Tiết 2)
? Đoạn truyện này kể về
việc gì
? Trong đoạn truyện này
xuất hiện những hình thức
một vị toàn quyền Đông Dương thì không bao giờ biết giữ lời hứa Hơn nữa Va- ren chỉ muốn chăm sóc
vụ PBC khi nào đó thật yên vị, và đó xong xuôi ở bên ấy.Tức là Va- ren muốn để chính quyền Pháp
ở ĐD xử tử PBC trước khi
Va ren đến sài gòn và lúc
đó va ren sẽ phủi tay và nói tiếc quá; tôi đến muộn quá
Và sự chậm chễ đến muộn
đó là cố ý kéo dài cuộc hành trình từ Mác sây đến Sài Gòn là 4 tuần lễ và tất nhiên trong thời gian đó thì PBC vẫn bị giam trong tù
- Thông báo Va – Ren sang Việt Nam cùng lời hứa bịp bợm của hắn
- Trò nói dối, với nhân dân Pháp
- Trò lố: tiếng pháp là: Tun lup Ina des - Có nghĩa là những trò hề nhảm nhí, tồi
tệ, kệch cỡm mà người làm trò càng diễn càng bộc lộ
sự lố bịch, tức cười = trò lố lăng
- Kể việc Va Ren đến xà lim tại Hà Nội gặp Phan Bội Châu
- Hai hình thức ngôn ngữ:
+ Ngôn ngữ bình luận của
=>Vạch trần bộ mặt giả dối của va- ren
2 Cuộc gặp gỡ giữa Va Ren và Phan Bội Châu
- Hai hình thức ngôn ngữ:
Trang 6ngôn ngữ nào ? Của ai?
? Hãy chỉ ra những lời văn
bình luận của tác giả?
? Trong lời bình luận của
mình tác giả đã sử dụng
biện pháp nghệ thuật gì ?
.? Qua lời bình luận này
tác giả đã bộc lộ thái độ
ntn đối với 2 nhân vật : Va
ren và PBC?
? Lời văn bình luận của
tác giả có tác dụng gì?
(nhằm mục đích gì? )
? Em có nhận xét gì về
dung lượng lời văn dành
cho việc khắc họa tính
cách hai nhân vật này?
? Em hiểu ngôn ngữ độc
thoại là lọai ngôn ngữ ntn?
tác giả
+ Ngôn ngữ độc thoại của
Va – Ren
+ Va ren: Con người đó phản bội giai cấp vô sản, tên chính khách đó bị đồng bọn đuổi ra khỏi tập đoàn,
kẻ đó ruồng bỏ quá khứ, ruồng bỏ lòng tin, ruồng bỏ giai cấp mình
+ PBC con người đó hi sinh cả gđ và của cải để xa lánh khỏi thấy mặt bọn cướp nước mình .nhà giam, đó là 1 bậc anh hùng, 1 vị thiên sứ, đấng sả thân vì sự nghiệp, được 20 triệu con người tôn sùng
- Nghệ thuật: Tương phản, Đối lập giữa hai tính cách của hai côn người
- Khinh rẻ kẻ phản bội là
Va – Ren - Ca ngợi, tôn kính nhà yêu nước Phan Bội Châu
- Vạch ra sự lố bịch trong nhân cách của Va – Ren
- Khẳng định sự chính nghĩa của Phan Bội Châu
+ PBC tác giả dùng số lượng lời văn ít ( chủ yếu
là miêu tả sự im lặng)
+ Va ren tác giả dùng số lượng lời văn nhiều (chủ yếu là lời văn trần thuật = độc thoại)
- Là tự nói 1 mình (độc thoại đơn phương) Vì PBC không hề nói lại 1 lời nào
+ Ngôn ngữ bình luận của tác giả
+ Ngôn ngữ độc thoại của Va – Ren
- Nghệ thuật: Tương phản, Đối lập giữa hai tính cách của hai côn người
- Khinh rẻ kẻ phản bội là
Va – Ren - Ca ngợi, tôn kính nhà yêu nước Phan Bội Châu
- Ngôn ngữ độc thoại của VaRen
Trang 7? Hãy chỉ ra những ngôn
ngữ độc thoại của Va ren
trong đoạn văn? Cho biết
Va Ren đã tuyên bố và
khuyên Phan Bội Châu
điều gì?
? Đồng nghĩa với việc thả
Phan Bội Châu là điều
kiện gì?
? Bằng những lời lẽ của
mình, Va Ren đã bộc lộ
ra tính cách gì?
? Ngôn ngữ độc thoại của
Va Ren đã bộc lộ rừ thực
chất lời hứa chăm sóc vụ
Phan Bội Châu như thế
nào?
? Theo dõi phần cuối
truyện, cho biết trong khi
Va –Ren nói thì Phan Bội
Châu có những biểu hiện
ntn?
? Các biểu hiện trên cho
thấy Phan Bội Châu đã tỏ
thái độ gì trước lời lẽ của
Va Ren?
? Qua thái độ đó cho thấy
Phan Bội Châu là người
như thế nào?
? Tìm lời bình luận của
tác giả trước sự im lặng
- Tôi đem tự do đến cho ông đây ->
Va-Ren: tuyên bố thả Phan Bội
" Nhưng có đi có lại Phải trung thành với nước Pháp, cộng tác hợp lực với nước Pháp, không xúi giục đồng bào nổi lên chống Pháp nữa."
- Tính cách của kẻ thực dụng đê tiện Sẵn sàng làm mọi thứ chỉ vì quyền lợi cá nhân
- Thực chất không phải giúp đỡ Phan Bội Châu được tự do mà là ép buộc
cụ từ bỏ lí tưởng CM và ý nghĩ trả thù pháp
- Không phải vì tự do của PBC mà Vì quyền lợi của nước Pháp, và danh lợi của Va Ren.
- Nhìn
- Im lặng dửng dưng
- Đôi ngọn râu mép có nhếch lên rồi hạ xuống
( PBC mỉm cười rất kín đáo = cười ruồi)
- Nhổ vào mặt va ren
- Khinh bỉ, coi thường.
- Phan Bội Châu là người
cú bản lĩnh cứng cỏi, kiên cường, không chịu khuất phục trước kẻ thù
- Ừ Những lời nói của Va ren cả người
- Tính cách của kẻ thực dụng đê tiện Sẵn sàng làm mọi thứ chỉ vì quyền lợi cá nhân
3- Thái độ của Phan Bội Châu
- Khinh bỉ, coi thường.
- Phan Bội Châu là người
cú bản lĩnh cứng cỏi, kiên cường, không chịu khuất phục trước kẻ thù
Trang 8dửng dưng của PBC?
? Nhận xét gì về giọng
điệu của tác giả được
dùng trong lời bình này?
? Giọng điệu mỉa mai hài
hước đó có ý nghĩa gì
trong việc xây dựng thái
độ, tính cách nhân vật?
? Vậy theo em truyện này
có thể kết thúc ở câu:
" PBC không hiểu Va ren
cũng như Va ren không
hiểu PBC "có được
không? Vì sao?
? Nhưng ở đây lại có
thêm đoạn kết nói về lời
quả quyết của anh lính gác
ngục và lời tiên đoán của
tác giả thì giá trị của câu
truyện được nâng lên ntn?
? Em hiểu gì về lời tái bút
này?
? Sự phối hợp giữa lời kết
và lời tái bút có gì thú vị ?
Hoạt động 4(5’)
? Tác giả đó xây dựng
truyện bằng những biện
pháp nghệ thuật gì?
- Không phải Nhưng cứ xột PBC
-> giọng điệu mỉa mai hài hước
- Làm rõ thái độ khinh bỉ
và bản lĩnh kiên cường của PBC
- Được vì người đọc đã thấy rõ tính cách của 2 nhân vật trong truyện
- Làm cho giá trị nội dung tác phẩm tăng lên 1 cấp, đồng thời nâng cao tính cách, thái độ của PBC trước kẻ thù Trong truyện ngoài đoạn kết còn có lời tái bút
- Tái bút chỉ có trong viết thư Nhưng ở đây, để tạo
sự đột phá, mới lạ cho người đọc, đoạn tái bút đưa thêm nhân chứng thứ 2 để nâng cấp thái độ của PBC trước Va ren: lúc đầu là im lặng -> nhếch mép cười ruồi -> hành động nhổ vào mặt
- Với kẻ thù có nhiều cách
tỏ thái độ, im lặng chưa đủ
mà còn phải nhổ vào mặt chúng Cách dẫn chuyện thật hóm hỉnh thú vị ->
tăng ý nghĩa của truyện
- Cách viết truyện hư cấu, tưởng tượng dựa trên cơ sở
sự thật
-> giọng điệu mỉa mai hài hước
IV- Tổng kết:
* Nghệ thuật:
Trang 9? Nêu tính cách của hai
nhân vật Va ren và PBC
trong truyện?
Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
Hoạt động 5(5’)
? Theo em ngôn ngữ của
Va Ren trong tác phẩm
thuộc hình thức ngôn ngữ
nào
? Thái độ của tác giả đối
với PBC ntn? Căn cứ vào
đâu để biết điều đó?
? Giải thích nghĩa của
cụm từ
" Những trò lố "
? Vậy tại sao tác giả lại
đặt tên truyện là những trò
lố ?
- Ngôn ngữ sắc sảo,húm hỉnh
- Phép tương phản, đối lập
- HS
- Đọc
- Ngôn ngữ Va – ren: độc thoại
- Kính trọng, khâm phục, ngợi ca
-> căn cứ vào lời văn và giọng điệu thái độ của tác giả
- Những trò lố ở đây là những trò nhố nhăng(lố lăng), nhảm nhí, lố bịch,
vô duyên
- Xuất phát từ ý muốn vạch trần bộ mặt xấu xa, lừa dối của Va ren nên tác giả đã đặt tên truyện như vậy
* Nội dung:
(Ghi nhớ sgk – tr95)
V- Luyện tập :
* Bài 1 (sgk.95)
- Kính trọng, khâm phục, ngợi ca
-> căn cứ vào lời văn và giọng điệu thái độ của tác giả
* Bài 2 (sgk.95)
- Những trò lố ở đây là những trò nhố nhăng(lố lăng), nhảm nhí, lố bịch,
vô duyên
4 Củng cố(4’)
? Viết 1 đoạn văn biểu cảm về 2 nhân vật trong truyện vừa học?
? Trong truyện va- ren là 1 người ntn?
? PBC được tôn vinh bằng những danh hiệu gì?
? Thái độ im lặng của PBC biểu hiện điều gì?
5 Dặn dò(1’)
- Về nhà học ghi nhớ
- Làm bài tập tr 95
- Chuẩn bị bài: Dùng cụm C-V để mở rộng câu : Luyện tập
V RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
……
Trang 10Tiết :111 Tuần: 30 TV: DÙNG CỤM CHỦ – VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU:
LUYỆN TẬP (Tiếp theo)
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nắm được cách dùng cụm C-V để mở rộng câu
- Thấy được tác dụng của việc dùng cụm C-V để mở rộng câu
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
1 Kiến thức:
- Cách dùng cụm C-V để mở rộng câu
- Tác dụng của việc dùng cụm C-V để mở rộng câu
2 Kỹ năng:
- Mở rộng câu bằng cụm chủ - vị
- Phân tích tác dụng của việc dùng cụm C-V để mở rộng câu
3 Tư tưởng:
Yêu thích học môn Tiếng Việt
III CHUẨN BỊ
1 GV: Soạn bài, Giáo án, sách tham khảo, tranh ảnh
2 HS: Chuẩn bị bài mới
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp(1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (5’): Mỗi lớp 2 em
? Thế nào là dùng cụm C-V để mở rộng câu ? Nêu các trường hợp để mở rộng câu “ Lấy ví dụ
+ Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ có hình thức câu đơn bình thường, gọi là cụm C-V làm thành phần của câu hoặc của cụm từ để mở rộng câu + Các thành phần câu như CN, VN và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C-V
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới (1’):
Tiết trước các em đã hiểu thế nào là dùng cụm C-V để mở rộng câu, các trường hợp mở rộng câu Để củng cố cho những kiến thức trên tiết học hôm nay …
b Tiến hành hoạt động
Hoạt động 1(14’)
1 Bài tập 1 (sgk-tr96).
? Trong những trường hợp nào có thể dùng cụm C-V để mở rộng câu.(chú phần ghi nhớ trang 68)
GV: treo bảng phụ
? Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu dưới đây ? Cho biết trong mỗi câu cụm C-V làm thành phần gì