Tiết 10Tuần: 3 Văn bản NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI I.. Tư tưởng Lòng tự hào đối với con người và quê hương đất nước.. Đằng sau những câu hỏi đối đáp là cả 1
Trang 1Tiết 10
Tuần: 3 Văn bản NHỮNG CÂU HÁT VỀ
TÌNH YÊU QUÊ HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp học sinh hiểu rõ
1 Kiến thức
- Nắm vững hơn về khái niệm ca dao – dân ca
- Nắm được nội dung, ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao – dân ca
- Thuộc được những bài ca dao – dân ca đã học và biết thêm được một số bài cùng chủ đề
2 Tư tưởng
Lòng tự hào đối với con người và quê hương đất nước
3 Kĩ năng
Rèn luyện kỹ năng đọc, tìm hiểu về ca dao – dân ca, tập làm thơ lục bát
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: SGK; SGV; soạn giáo án, TLTK, tranh ảnh
2 Học sinh: SGK,vở ghi, sưu tầm ca dao – dân ca
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp(1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (5’) Mỗi lớp 2 em
? Thế nào là ca dao – dân ca?
? Phân tích bài ca dao: “Công cha như núi Thái Sơn …”?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài (1’)
Nhà văn Ilia-Erenbua có viết “ Lòng yêu nước ban đầu là lòng yêu những vật tầm thường nhất: yêu cái cây trồng trước nhà, yêu cái phố nhỏ đổ ra bờ sông … ai cũng có lòng yêu qêu hương đất nước Đằng sau những câu hỏi đối đáp là cả 1 tình yêu chân chất niềm tự hào đối với quê hương Chúng ta hãy tìm hiểu tình cảm ấy
b Ti n trình ho t đ ng ến trình hoạt động ạt động ộng
Hoạt động 1(7’)
Hướng dẫn học sinh cách
đọc
Giáo viên đọc mẫu Gọi
HS đọc
Gv gọi học sinh đọc chú
thích ( SGK 38,39)
- Học sinh đọc
- Đọc chú thích
I Đọc, chú thích
1 Đọc
2 Chú thích
Trang 2Hoạt động 2(22’)
? Cho học sinh đọc câu
hỏi 1 và trả lời?
? Vì sao chàng trai và cô
gái lại dùng những đặc
điểm của từng địa danh
để hỏi đáp?
? Qua lời hỏi – đáp em
có nhận xét gì về chàng
trai và cô gái này?
? Giữa người rủ và người
được rủ có quan hệ gì?
Khi nào thì người ta rủ
nhau?
? Tìm một số bài ca dao
có cụm từ “rủ nhau”?
? Em có nhận xét gì về
cảnh trí được nêu trong
bài?
? Địa danh và cảnh trí đó
gợi cho em suy nghĩ gì?
? Nhận xét về cảnh đẹp
của những địa danh?
? Ở câu cuối bài tác giả
dân gian muốn nhắc nhở
điều gì?
? Nêu cách miêu tả cảnh
xứ Huế ở bài 3? Tác giả
- Ý kiến b, c là đúng
+ Chia 2 vế hỏi – đáp rõ ràng
+ Dùng rất phổ biến trong
ca dao – dân ca
- Trong đối đáp thường thử kiến thức địa lý, lịch
sử của nhau
thể hiện sự cùng chung hiểu biết có cơ sở bày
tỏ tình cảm
- Đều là những người có
sự hiểu biết về địa lý, lịch
sử Câu hỏi đáp rõ ràng, lịch sự, tế nhị và trôi chảy
tình yêu quê hương đất nước
- Quan hệ gần gũi, thân thiết, có chung 1 mối quan tâm và cùng muốn làm một việc nào đó
“Rủ nhau xuống biển …”
“Rủ nhau đi cấy đi …”
- Đây là những địa danh cảnh trí tiêu biểu của Hồ Hoàn Kiếm
- Vua Lê, Rùa vàng lịch
sử thời quá khứ gợi niềm tin yêu, tự hào
- Vẻ đẹp phong phú đa dạng: có hồ; cầu; đền đài
và tháp
- Nhắc nhở con cháu phải tiếp tục giữ gìn, xây dựng non nước của cha ông để lại
- Phác họa cảnh đường vào xứ Huế Đây là cảnh đẹp có non và nước với
II Tìm hiểu văn bản
1 Bài 1
- Lời đối đáp của chàng trai và cô gái để thử tài nhau về kiến thức địa lý, lịch sử
- Chàng trai và cô gái là những người tài giỏi, lịch lãm và tế nhị
2 Bài 2
- Cảnh đẹp mang nét văn hóa lịch sử
- Nhắc nhở con cháu phải giữ gìn và xây dựng non nước đẹp hơn
3 Bài 3:
- Cảnh đẹp tươi mát, sống động của xứ Huế
Trang 3tả những cảnh nào? Hãy
ơphân tích để thấy được
nét đẹp về cảnh đó?
? Để nói về cảnh đẹp của
xứ Huế như một bức
tranh tác giả đã dùng
phương pháp gì?
? Em hiểu gì về lời mời,
lời nhắn gửi trong bài?
? Số lượng từ ngữ ở 2
dòng đầu trong bài 4 có
gì đặc biệt so với những
bài ca dao khác?
? Nếu 2 câu đầu tác giả tả
cảnh cánh đồng rộng lớn
thì hai câu sau tác giả
viết về vấn đề gì?
? Trong bài ca dao số 4 là
lời của ai? Người ấy
muốn biểu hiện tình cảm
gì? Nêu cách hiểu của
em?
Gọi HS đọc Ghi nhớ
Hoạt động 3(5’)
? Nêu thể loại thơ trong 4
bài ca dao?
? Tình cảm được thể hiện
trong 4 bài ca dao là tình
cảm gì?
HD HS đọc thêm
màu sắc nên thơ, tươi mát, sống động
- Dùng phép so sánh
- Có thể là lời nhắn gửi trực tiếp tới cả người chưa quen thể hiện tình yêu, lòng tự hào về cảnh đẹp đó
- Hai dòng thơ đầu kéo dài
12 tiếng gợi sự dài rộng,
to lớn của cánh đồng
- Sử dụng các điệp ngữ, đảo ngữ, phép đối xứng
- Nói lên sự nhỏ bé, mảnh mai, trẻ trung đầy sức sống của cô gái
- Có thể là lời chàng trai đứng trước cánh đồng mênh mông thấy cô gái với vẻ đẹp đầy sức sống bày tỏ tình cảm
- Đọc ghi nhớ
- Chủ yếu dùng thể thơ lục bát
+ Bài 1: Lục bát biến thể + Bài 2: lục bt
+ Bài 3: kết thúc dòng lục ( 6 )
+ Bài4: Hai dòng đầu dùng thể tự do
- Tình yêu quê hương, đất nước, con người
- Đọc thêm
- Lòng tự hào về cảnh đẹp của đất nước
4 Bài 4
- Vẻ đẹp rộng lớn mênh mông của cánh đồng lúa cùng với nét đẹp duyên dáng, trẻ trung đầy sức sống của cô gái
5 Ghi nhớ: SGK tr 40
III Luyện tập
1 BT1 Dùng thể thơ lục bát, lục bát biến thể, thể thơ tự do kết hợp thể lục bát
2 BT2 SGK
Cả 4 bài thể hiện nội dung về tình yêu quê hương, đất nước, con người
Trang 44 Củng cố: (3’)
Củng cố về chủ đề của hai tiết, nghệ thuật chung của ca dao – dân ca
5 Dặn dò: (1’)
- Sưu tầm một số bài ca dao nói về cảnh đẹp quê hương, đất nước
- Học thuộc 4 bài ca dao, phân tích được nội dung và nghệ thuật của từng bài, thuộc phần ghi nhớ
- Chuẩn bị trước bài: Từ láy ( tiết sau học)
V RÚT KINH NGHIỆM