TIẾT 95 ẩn dụ

này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng Tiết 95: ẨN DỤ Ngữ liệu 1 Càng nhìn lại càng thương Người cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm Nhận xét: Cụm từ “Người cha” chỉ Bác

Chào mừng thầy cô

về dự giờ

KIỂM TRA BÀI CŨ :

3

Quan sát và đặt câu có sử dụng phép nhân hóa để miêu tả các bức tranh sau:

TIẾT 95: ẨN DỤ

*Ngữ liệu và PT ngữ liệu I BÀI HỌC

1.Ẩn dụ là gì? Tiết 95: ẨN DỤ

*Ngữ liệu và PT ngữ liệu I BÀI HỌC:

1.Ẩn dụ là gì?

này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng

Tiết 95: ẨN DỤ

Ngữ liệu 1

Càng nhìn lại càng thương

Người cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

Nhận xét:

Cụm từ “Người cha” chỉ Bác Hồ

Vì Bác với người cha có

những phẩm chất giống nhau:

tuổi tác, tình yêu thương, sự

chăm sóc chu đáo…

Phân biệt giữa Ẩn dụ và So sánh:

Giống nhau:

- Dựa trên cơ sở nét tương đồng giữa hai sự vật, sự việc, hiện tượng.

- Tác dụng: làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt…

Khác nhau:

- Có cấu trúc đầy đủ hai vế A và B.

- Làm nổi bật đặc điểm của sự vật,

sự việc, tăng sức gợi hình.

-Cấu trúc chỉ có 1vế B(sự vật dùng

để so sánh ngầm), ẩn đi vế A

- Làm cho câu văn, câu thơ có tính hàm súc, có giá tri biểu cảm cao

*Ngữ liệu và PT ngữ liệu.

Ngữ liệu 2:

a.Về thăm nhà Bác làng Sen

b Người cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

c Chao ôi, trông con sông , vui

mưa dầm, vui như nối lại

chiêm bao ngắt quãng

I BÀI HỌC:

1.Ẩn dụ là gì?

2 Tác dụng của Ẩn dụ:

tính hàm súc, tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

Tiết 95: ẨN DỤ

3 Các kiểu Ẩn dụ:

a.Về thăm nhà Bác làng Sen

Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng

Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về hình thức giữa các sự vật, hiện tượng (ẩn dụ hình thức).

Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về cách thức thực hiện hành động (ẩn dụ cách thức).

Lửa hồng chỉ “màu đỏ”

Thắp chỉ sự “nở hoa”

b Người cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về phẩm chất giữa các sự vật, hiện tượng (ẩn dụ phẩm chất).

Người cha chỉ Bác Hồ

c Chao ôi, trông con sông , vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao ngắt quãng

Ẩn dụ dựa vào sự chuyển đổi về cảm giác (ẩn dụ chuyển đổi cảm giác).

(nắng) giòn tan chỉ (nắng) “to, rực rỡ”.

- Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về hình thức giữa các sự vật, hiện tượng (ẩn dụ hình thức).

- Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về cách thức thực hiện hành động (ẩn dụ cách thức).

- Ẩn dụ dựa vào sự tương đồng về phẩm chất giữa các sự vật, hiện tượng (ẩn dụ phẩm chất).

Lửa hồng chỉ “màu đỏ”

Thắp chỉ sự “nở hoa”

Người Cha chỉ Bác Hồ

(nắng) giòn tan chỉ (nắng) “to, rực rỡ”.

*Ngữ liệu và PT ngữ liệu.

Ngữ liệu 2:

a.Về thăm nhà Bác làng Sen

b Người cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

c Chao ôi, trông con sông , vui

mưa dầm, vui như nối lại

chiêm bao ngắt quãng

I BÀI HỌC:

1.Ẩn dụ là gì?

2 Tác dụng của Ẩn dụ:

Tiết 95: ẨN DỤ

3 Các kiểu Ẩn dụ:

Có bốn kiểu ẩn dụ thường gặp:

Ẩn dụ hình thức ;

Ẩn dụ cách thức ;

Ẩn dụ phẩm chất ;

Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác

Ghi nhớ: SGK tr 69

Cách 1:

Bác Hồ mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm

Cách 2:

Bác Hồ như Người Cha Đốt lửa cho anh nằm

Cách 3:

Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm

II LUYỆN TẬP:

Bài 1: So sánh đặc điểm và tác dụng của ba cách diễn đạt sau đây:

2

3

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

Thuyền về có nhớ bến chăng Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền

Bài 3 Tìm những ẩn dụ chuyển đổi cảm giác và nêu

tác dụng?

a) Cha lại dắt con đi trên cát mịn

Ánh nắng chảy đầy vai (Hoàng Trung Thông)

b) Ngoài thềm rơi chiếc lá đa

Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng

(Trần Đăng Khoa)

c) Em thấy cả trời sao

Xuyên qua từng kẽ lá

Em thấy cơn mưa rào

Ướt tiếng cười của bố

chảy mỏng

Ướt

THẢO LUẬN NHÓM:

Tìm các so sánh, nhân hóa và ẩn dụ được sử dụng trong các

ví dụ sau:

a Quê hương tôi có con sông xanh biếc

Nước gương trong soi tóc những hàng tre

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng

b Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lý chói qua tim

Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim

c Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

Hoạt động tiếp nối

1 Lµm tiếp bµi tËp (SGK trang 70)

2 HiÓu vµ nhí ® îc:

- Ẩn dụ lµ gì? Tác dụng?

- Các kiểu ẩn dụ?

3.ChuÈn bÞ bµi:Luyện nói văn miêu tả