I.Bài học *Khái niệm: Hoán dụ là gọi tên sự vật,hiện tượng, kháI niệm bằng tên của 1 sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó... Hoàng Trung Thông c Ngày Huế đổ má
Trang 1Chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù
giê
Trang 2KiÓm tra bµi cò
1 Ẩn dụ là gì ? Điểm giống và khác nhau giữa
ẩn dụ và so sánh?
2 Câu thơ “ Một tiếng chim kêu sáng cả rừng” thuộc kiểu ẩn dụ gì?
Trang 31 Hoán dụ là gì?
1/ Ngữ liệu 1:(SGK-82) Xét các từ ngữ in đậm:
Tiết 101: Hoán dụ
Áo nâu liền với áo xanh
Nông thôn cùng với thị thành đứng lên
( Tố Hữ u )
I Bài học
* Ngữ liệu và phân tích ngữ liệu
Trang 4Tiết 101: Hoỏn dụ Chỉ người
- Nụng thụn Những người sống ở nụng
Nơi sụ́ng và
người sụ́ng có
quan hệ gần gũi.
I.Bài học
*Khái niệm: Hoán
dụ là gọi tên sự vật,hiện tượng, kháI niệm bằng tên của 1 sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó.
1.Hoán dụ là gi?
Trang 5CÁCH DIỄN ĐẠT CỦA TÁC GIẢ TỐ HỮU
CÁCH DIỄN ĐẠT BÌNH THƯỜNG
Áo nâu liền với áo xanh
Nông thôn cùng với thị thành
Trang 6hình ,gợi cảm cho
sự diễn đạt.
•Ghi nhớ 1: (sgk – T82)
Trang 7Có sức người sỏi đá cũng thành cơm
( Hoàng Trung Thông)
b Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
Trang 8Lấy cái cụ thể để chỉ cái trìu tượng
c Đổ máu Chiến tranh
Lấy dấu hiệu của hiện tượng để gọi hiện
tượng.
Lấy bộ phận để chỉ toàn thể
2/ Ngữ liệu 2:(SGK-83) Xét các từ ngữ in đậm:
Trang 9b) Một cây làm chẳng nên non.
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
( Ca dao )
d) Áo nâu liền với áo xanh
Nông dân cùng với thị thành đứng lên.
( Tố Hữu )
a) Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
( Hoàng Trung Thông )
c) Ngày Huế đổ máu
Chú Hà Nội về ( Tố Hữu )
Lấy vật chứa đựng để gọi vật
bị chứa đựng
Lấy dấu hiệu của hiện tượng
để gọi hiện tượng
Trang 10-Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.
-Lấy dấu hiệu của sự vật
để gọi sự vật.
-Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.
* Ghi nhớ 2( sgk- tr 83)
Trang 111 Bài 1 (sgk/84)
Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau vàchobiết
mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì?
a Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn quanh năm đói rách
Làng xóm ta ngày nay bón mùa nhộ nhịp cảnh làm ăn tập thể
(Hồ Chí Minh)
b Vì lợi ích mười năm phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm phải trồng người
(Hồ chí Minh)
c Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay
(Tố Hữu)
d Vì sao? Trái đất nặng ân tình
Nhắc mãi tên người: Hồ chí Minh
(Tố Hữu)
II - LUYỆN TẬP
Trang 121 Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau
và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì
a) Làng xóm ta xưa kia lam lũ quanh năm mà vẫn
quanh năm đói rách Làng xóm ta ngày nay bốn mùa
Quan
hệ
II - LUYỆN TẬP
Trang 131 Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau
và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép
hoán dụ là gì
b) Vì lợi ích mười năm phải trồng cây ,
Vì lợi ích trăm năm phải trồng người.
( Hồ Chí Minh )
II - LUYỆN TẬP
mười năm : trăm năm
Mười năm Trăm năm
thời gian trước mắt thời gian lâu dài.
Quan hệ: cái cụ thể cái trừu tượng
Trang 141 Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau
và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì
c) Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.
( Tố Hữu)
sự vật.
Áo chàm
Áo chàm người dân Việt Bắc.
Quan hệ : dấu hiệu của sự vật
II - LUYỆN TẬP
II - LUYỆN TẬP
Trang 151 Chỉ ra phép hoán dụ trong những câu thơ, câu văn sau
và cho biết mối quan hệ giữa các sự vật trong mỗi phép hoán dụ là gì
d) Vì sao? Trái đất nặng ân tình
Nhắc mãi tên người: Hồ Chí Minh
Trang 16- Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng sự vật, hiện tượng khác.
- Gọi tên sự vật, hiện tượng bằng tên sự vật, hiện tượng khác;
- Có tác dụng tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diến đạt Dựa vào quan hệ tương đồng
- Dấu hiệu của sự vật - sự vật
- Cụ thể - trừu tượng “ Đầu xanh có tội tình gì ?
Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi”.
Trang 17Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ sau và cho biết nó thuộc kiểu hoán dụ nào ?
Quan hệ giữa vật chứa đựng với vật bị chứa đựng
Tiết 101: Hoán dụ
Trang 18Chỉ ra phép hoán dụ trong câu thơ sau và cho biết nó thuộc kiểu hoán dụ nào ?
Tiết 101: Hoán dụ
Trang 19Tiết 101: Hoỏn dụ
Rất nhiều người muốn đến xứ sở hoa anh đào.
Đặt cõu cú sử dụng biện pháp hoán dụ để gọi tên sự vật, hiện tượng trong các bức ảnh sau:
Ai nhanh h n? ơ
Trang 20Tiết 101: Hoán dụ
Trang 2114
Điền từ còn thiếu vào dấu …để hoàn chỉnh đoạn khái niệm Hoán dụ sau đây ?
Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiên tượng, khái niệm
bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác
có quan hệ … với nó nhằm tăng sức gợi hình,
gợi cảm cho sự diễn đạt
gần gũi
Trang 23Tiết 44: Cụm danh từ
Bài tập 4: Viết một đoạn văn tả cảnh mặt trời mọc trên quê hương
có sử dụng các phép tu từ mà em đã được học
II.LuyÖn tËp
Trang 24- Lµm thªm bµi tËp trong s¸ch bµi tËp
- äc vµ so¹n bµi: “ Đ Cô tô ” theo c¸c c©u hái trong
SGK.
Trang 25Giê häc kÕt thóc Chóc c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c em
m¹nh khoÎ!