-Cách miêu tả sinh động ,hấp dẫn ,giàu chất thơ và đậm sắc thái Tây nguyên .vì đây là của tác giả đương đại mang màu sắc nhân sinh của thời đại có giá trị vĩnh viễn muôn đời III / Hướng
Trang 1
Ngày soạn :28-4-2011 TUầN 37
Ngày dạy : 4→15-5-2011
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh
- Kiến thức :củng cố, rèn luyện kiến thức, kĩ năng của môn ngữ văn theo tinh thần tích hợp
-Kỹ năng : Luyện tập một số kiểu bài kiểm tra kiến thức tổng hợp
- Thái độ :Tích cực xem lại các bài đã học
B Chuẩn bị của GV- HS:
Giáo viên: Đọc SGK, SGV, Sách tham khảo, soan bài, bảng phụ…
Học sinh: Đọc trớc bài
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
1 ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ :
3 Bài mới :
Hoạt động của gv – hs Nội dung cần đạt
HS đọc phần I SGK / 162
HS làm vào vở ghi
(ghi các thông tin đúng)
I Những nội dung cơ bản cần chú ý:
1 Phần đọc, hiểu văn bản
2 Phần Tiếng Việt
3 Phần Tập làm văn
II Luyện tập:
Làm đề kiểm tra chất lợng cuối năm lớp 6 _ SGK trang 164
Đáp án:
Phần I
1 B Miêu tả
2 D Đoàn Giỏi
3 C Mênh mông và hùng vĩ
4 D Bốn lần
5 C Bất tận
6 A Thiếu CN
7 C Sừng sững
8 C Gợi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật bằng những từ ngữ vốn đợc dùng để tả hoặc nói về con ngời
9 B Đơn gủi ai, ai gửi đơn và gửi để làm gì
Trang 2- Mở bài: HS có thể mở bài bằng nhiều
cách khác nhau, miễn là giới thiệu đợc
khung cảnh bữa cơm gia đình vào buổi
chiều
- Thân bài: Đi sâu vào kể và tả sự việc
ấy
+ Tả quang cảnh bữa cơm chiều
+ Kể việc xảy ra: Việc gi? Bắt đầu ra
sao, xảy ra nh thế nào? nguyên nhân?
+ Kể và tả lại hình ảnh bố, mẹ, khuôn
mặt, giọng nói, thái độ…
- Kết bài: nêu cảm nghĩ,
Phần II
Viết bài tự luận
- Yêu cầu:
+ Nội dung: biết kể lại câu chuyện một cách sinh động, thể hiện ở việc lựa chọn đợc tình huống và sự việc xảy ra Biết sử dụng đúng ngôikể và trình bày diễn biến theo thứ tự với quan sát chính xác, hợp lý
- Hình thức: đủ bố cục 3 phần Văn phong sáng sủa, câu đúng ngữ pháp, không mắc lỗi về từ, dấu câu
* Rút kinh nghiệm :
Ngày soạn : 28-4-2011 Ngày dạy : 4-→15-5-2011 Tuần 37 Tiết 138
BÀI : NGỮ VĂN ĐỊA PHƯƠNG
CỔ TÍCH VÀ VÚ SỬA
I / MỤC TIấU-KIẾN THỨC CHUẨN :
-Kiến thức : Cú khả năng hiểu và biết về tỡnh mẫu tử ơn sõu nặng qua thế giới thực vật -Thỏi độ : Biết trõn trọng và tự hào về mẹ của mỡnh "Cụng Nghĩa mẹ đạo con " -Kỹ năng : Yờu thương người mẹ nhiều hơn bằng cỏch phải cố gắng học thật tốt ,làm nhiều việc khỏc thật tốt để thể hiện cụng sinh thành dưỡng dục –thương yờu tụn trọng phụ
nữ nhiều hơn nữa
Trang 3II /Chuẩn bị của Thầy và trò :
Thầy : Sách Giaó khoa ,sách tham khảo Phương án tổ chức lớp ; Thảo luận
Trò : Sách học sinh soạn bài trước ở nhà ,tìm hiểu truyện tương tự trên sách báo để kể
III /Phương pháp : Gợi tìm –Vấn đáp
IV /Tiến trình tiết dạy :
1 / Ôn định tổ chức : (1')
Kiểm tra vở soạn
2/Kiểm tra bài cũ ( 5')
-Nhắc nhở học tốt bài này
3 / Bài mới :
a) Giới thiệu bài mới : (1')
Để biết và trân trọng về người mẹ nhiều hơn ,thương mẹ bằng nhiều hành động thiết thực ở xã hội và trong lớp ,nhất là nâng cao sự hiểu biết cho mình hơn nữa Chúng ta tìm hiểu bài "Cây vú sửa " sẽ có sự yêu thương và trân trọng hơn nữa về phụ nữ
TL Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Kiến thức
4'
10'
24'
♣Hoạt động 1: Giới thiệu
Tác giả ,tác phẩm
Tác giả ?
Yêu cầu Học sinh đọc chú
thích ( *)
GV:
-Mơ ô là gì ?
- Hồng hoang : là gì?
? Vài nét về Tác giả Chữ
Anh Đào ? Về Văn bản
"Cây vú sửa ?
♣Hoạt động 2 : Đọc Tìm
hiểu chung Kể tóm tắt
GV : Đọc diễn cảm ,giọng
đọc thể hiện rõ lúc người
mẹ đang tìm nước, thức ăn
cho con
? Cây vú sửa thuộc kiểu
văn bản nào ?
? Văn bản chia làm mấy
đoạn ?Nội dung của văn
bản này ?
Chữ Anh Đào là Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng sư phạm Gia Lai
-Là tên một loại tre ,mọc
ở vùng Tây nguyên ,thân
to vỏ rất dày và cứng -Thưở xa xưa khi trời đất còn hổn mang
+HS Đọc văn bản
- Loại truyện cổ tích -Chia làm 3 phần Phần 1-Từ đầu →còn
đỏ hỏn
I /Đọc –Tìm hiểu chung :
1 /Tác giả tác phẩm Chữ Anh Đào là Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng
sư phạm Gia Lai hiện nay
2 / Giaỉ thích từ khó :-Như chú thích sgk tr/18
3./ Đại ý : Người Phụ nữ là cao cả người mẹ là nguồn nước mát cho con người
4 / Bố cục : Chia làm 3 phần
Trang 4♣Hoạt động 3 :Vì sao
người Mẹ bị đuổi ngoài
rừng ?
- Vì sao nam nữ yêu nhau
rồi lấy nhau nhưng bị làng
đuổi ra ở ngoài rừng ?
- Theo quan niệm hôn
nhân lạc hậu thời xưa : yêu
nhau và cưới hỏi phải theo
nguyên tắc " môn đăng hộ
đối ",tức là hai gia đình
phải tương xứng nhau
Về mặt địa vị xã hội và tài
sản ,phải giàu có và quyền
quý như nhau Ở
đây ,"nàng là con chủ
,chàng là đày tớ " nhưng
đã dám yêu nhau và có con
nên cả hai đều bị " phạt vạ
";chàng phải chết và nàng
( người mẹ ) bị đuổi vào
rừng sâu
♣Hoat động 4;
Người mẹ phải chịu đựng
những khó khăn gian khổ
nào ?
→ Tìm những chi tiết nói
lên những gian khổ mà hai
mẹ con phải chịu đựng khi
bị đuổi vào rừng sâu ?
Phần 2-Tiếptheo→ngất
đi -Phần 3 –Còn lại
►Vì yêu nhau nhưng không môn đăng hổ đối theo chế độ phong kiến lạc hậu cổ xưa
►Có thể do họ yêu nhau không trình làng không đám cưới, lại có con ?
►Đi mãi vào rừng sâu : Đến nơi " không còn dấu chân người ,dày đặc dấu chân muông thú ,giữa đêm đen đầy chật tiếng thú dữ gầm thét "
-Mẹ phải hái lượn đào bới kiếm trái chua ,cây rừng chát đắng để ăn ,để sống ,có sửa nuôi con
- Mẹ phải chịu đựng thời tiết cực kì khắc nghiệt khiến mọi vật không thể tồn tại được nữa
→nắng vỡ ống tre mơ ô
→núi đá hừng hực thở ra khói
→Các khe lạch trơ cuội trắng
→muôn loài chỉ chực bốc cháy
II / Đọc –Hiểu văn bản :
☻ Phân tích :
1 / Vì sao người Mẹ bị đuổi vào rừng :
-Nam nữ yêu nhau ,lấy nhau còn giai cấp ,còn phân biệt giàu nghèo ,địa
vị xã hội
2 / Những khó khăn gian khổ ,chịu đựng của người
Mẹ -Cô độc đầy những mối đe dọa sợ hãi
-Mẹ kiệt sức ngất đi
Trang 5♣Hoạt động 5:Mẹ đã hĩa
thân thành cây gì ? Ươc
mong của mẹ ?
♣Hoạt động 6 : Tìm
những yếu tố tưởng tượng
kì ảo của truyện ?
-Hãy tìm các chi tiết nghệ
thuật ?
-Hãy cho biết về ý nghĩa
giáo dục của truyện ?
♣Hoạt động 7 :
-Bài tập 1:So sánh truyện
"cổ tích về vú sữa" và câu
→Mẹ đi khắp bị gai cài tĩe máu tươi ,chân mẹ phồng rộp
►Mẹ đã hĩa thân thành cây vú sửa
→thân cây gầy guộc, xù xì
→cành lá bám đầy bụi
đỏ
→vơ vàn những bơng hoa năm cánh phơn phớt vàng ,nhỏ li ti
→Những trái cây như ngực mẹ
→Trái vú sữa : Hịa trong lớp cùi dày trong suốt là ngọt lành dịng sửa trắng
- :Cĩ nhiều chi tiết tưởng tượng kỳ ảo ( núi cao cĩ
hổ dẫn đường ,suối sâu vực thẳm cĩ thuồng luồng cõng mẹ qua -Mẹ chết hĩa thành cây
vú sữa ,với những trái vú sữa đã nuơi đứa bé thành
"một chàng trai cĩ sức ngăn sơng dời núi "
- Ca ngợi người mẹ Việt Nam giành lấy sự sống nuơi con trưởng thành cho ngày mai tươi sáng
3 / Kết quả về Người mẹ :
►Mẹ đã hĩa thân thành Cây vú sữa
→Ước mong của mẹ : "
Mẹ khơng chết trên thế gian này
4 / Tổng kết :
a- Nghệ thuật :Cĩ nhiều chi tiết tưởng tượng kỳ ảo ( núi cao cĩ hổ dẫn đường ,suối sâu vực thẳm
cĩ thuồng luồng cõng mẹ qua
-Mẹ chết hĩa thành cây vú sữa ,với những trái vú sữa
đã nuơi đứa bé thành "một chàng trai cĩ sức ngăn sơng dời núi "
-Từ láy ,âm điệu câu văn :Giá chất thơ ,sử dụng hài hịa thanh điệu bằng –trắc trong câu b- Nội dung : Ca ngợi người mẹ vượt qua bao trở ngại của chế độ phong kiến ,xã hội đã ruồng bỏ người phụ nữ Phụ nữ đã đứng lên giành quyền sống dựng lên thế hệ trẻ tương lai đầy sức sống và ước
mơ hồi bão
5 / Luyện tập : -Làm tại lớp ( nếu cĩ thời gian )
Trang 6chuyện cổ tích trong "Sự
tích cây vú sữa" đã học ở
lớp 2 ?
-Bài tập 2-3 HS làm ở
nhà
-Yếu tố tưởng tượng kì ảo phong phú hơn so với bài cây vú sửa đã học ở lớp 2 -Cách miêu tả sinh động ,hấp dẫn ,giàu chất thơ và đậm sắc thái Tây
nguyên vì đây là của tác giả đương đại mang màu sắc nhân sinh của thời đại
có giá trị vĩnh viễn muôn đời
III / Hướng dẫn tự học và ở nhà chuẩn bị :
-Tập làm văn –Đoạn văn miêu tả tiết 139 tuần 37
IV / Rút kinh nghiệm : .
Ngày soạn : 30-4-2011 Ngày dạy : 4→15-5-2011 TUẦN : 37-Tiết 139
BÀI :
ĐOẠN VĂN MIÊU TẢ
I / Mục tiêu –Kiến thức chuẩn :
-Kiến thức : Học sinh có khả năng hệ thống hóa lại văn Miêu tả ,cách nhìn ,xác định
hình thức miêu tả của từng đoạn văn sao cho nội dung của bài nắm được ,toát lên được
Thái độ : Có ý thức về quê hương Việt Nam ,để có tình yêu thiên nhiên ,yêu quê hương
đất nước ,ý thức bảo vệ môi trường đặc biệt là nơi trường của mình đang tiếp thu các vấn đề để nuôi dưỡng tâm hồn và vỏ vật chất ,kể cả nơi địa bàn mình đang cư trú ,gia đình và mọi người làng xóm hiểu và thực hiện về môi trường thiên nhiên ,sự sóng con người làm cho xã hội môi trường càng mỗi ngày thêm tươi mát và giảm ô nhiễm
Trang 7Kỹ năng sống : Ap dụng cho mình cho lớp cho địa phương của mình về môi trường , tạo
ra những đoạn văn hay có cách nhìn tỏa rộng đưa đến mọi khán giả tuổi thơ và mọi người mến phục và ngưỡng mộ về đoạn văn hay, nói về môi trường thiên nhiên là tổ ấm ,hạnh phúc cho mọi nhà ,mọi ngừơi không riêng gì Việt Nam mà cho cả toàn nhân loại
II / Chuẩn bị của Thầy và trò :
1- Thầy : ĐDDH : Tài liệu –Phiếu học tập – các sách văn nghệ,văn học Gia Lai – các tỉnh (nếu có )
2- Trò : Nội dung kiến thức ôn tập ,chuẩn bị bài soạn ở nhà ,các tài liệu có liên quan
III / Phương pháp : gợi mở -quy nạp
IV / Tiến trình tiết dạy :
1 / Ôn định tổ chức : ( 1')
Kiểm tra vệ sinh sĩ số
-Chuẩn bị kiểm tra bài cũ
2 /Kiểm tra bài cũ : (3')
-Kiểm tra sách vở môn Ngữ văn –tài liệu địa phương
-Nhắc nhở học sinh cần học tốt đoạn văn này để nói cho gia đình và mọi người nghe ,hiểu
3 / Bài mới :
a –Giới thiệu bài ( 1'): Chúng ta đã học văn miêu tả ở cấp I và cả năm học lớp 6 ,nay cuối năm ta ôn qua đoạn văn mới ,nhìn thấy rõ tác giả của Gia Lai nói về môi trường Đó
là bài : Đoạn văn miêu tả -(Trích Truyện ngắn Làng Mô – Thu Loan )
b – Vào bài mới :
TL Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Kiến thức
20' Hoạt động 1 :
Hướng dẫn học sinh ôn
tập :
-Giơí thiệu Tác giả tác
phẩm
Hoạt động 2 : Đọc ,tìm
hiểu chung :
GV đọc diễn cảm thể
hiện dòng hồi tưởng ,tái
hiện hình ảnh và bộc lộ
cảm xúc
-Đoạn văn miêu tả
thuộc kiểu văn bản
nào ?
-Văn bản có thể chia
làm mấy đoạn ?
-Nôi dung của văn bản
này ?
-Đoạn văn trên miêu tả
Học sinh đọc
►HS trả lời theo sách giáo khoa
Học sinh đọc
►Miêu tả -Tự sự và biểu cảm Miêu tả là phương thức chủ yếu
-2 đoạn
►Đ1: Từ đầu đến " nào không hay " Tư thế theo dõi cánh rừng
Đ2 : "Đinh Lung ngồi "
đến " hết bài Cuộc sống sinh động ,hùng vĩ của rừng già
►Đoạn văn miêu tả cảnh
I / Đọc- tìm hiểu văn bản
:
1-Tác giả tác phẩm :
-Thu Loan Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai
- Trích truyện ngắn Làng
Mô
2 –Đọc :
3-Phương thức biểu đạt :
♣Miêu tả -Tự sự và biểu cảm Miêu tả là phương thức chủ yếu
4-Bố cục : 2 đoạn 5- Đại ý : Cuộc sống sinh
động vào ban đêm với rừng cùng với các loài động vật ,thực vật
Trang 8cảnh gì ? Cảnh ấy được
miêu tả theo cách nào ?
.-Nét đặc sắc của cảnh
thiên nhiên và nghệ
thuật miêu tả ?
-Những từ ngữ nào nêu
được ý chính của đoạn
văn trên ?
-Em có nhận xét gì về
tình cảm của nhân vật
Đinh Lung đối với rừng
?
-Vậy chúng ta phải có
bổn phận ,trách nhiệm
như thế nào với Rừng ?
đẹp của rừng Cảnh ấy được miêu tả theo thứ tự thời gian ( tháng ba,tháng
tư ,tháng bảy ,mùa khô )
►Nét đặc sắc của cảnh : -Cuộc sống sinh động ,phong phú ,tràn đầy nhựa sống của rừng già ( hình ảnh ,âm thanh , hương vị ) trong nhiều thời điểm nhưng chủ yếu vào ban đêm
►" một cuộc sống sinh động khác âm thầm mà dữ dội diễn ra ngay lúc con người đang say sưa giấc nồng "
►Rất yêu thương và trân trọng ,đứt từng khúc ruột, nếu như có ai đó chặt ngã cây cối xuống ,và giết các hoang dã,chim muông
trên rừng ,lấp từng con sông dòng suối đi thì thiên nhiên có còn
chăng ?" những âm thanh
róc rách nhẹ
nhàng ,những chiếc lá thì thầm xao động ,những chú khỉ những bước chân nai
bước nhẹ trên nền lá ẩm
mốc và đêm đêm những
mùi hương bắt đầu phả ra lan tỏa dịu dàng ,đặc quánh lại ở tháng tư và dai dẳng mãi đến tháng bảy ?"
☻Tóm lại là rất yêu thương trân trọng ,phải bảo
vệ thiên nhiên và bồi bổ sao cho thiên nhiên càng thêm đẹp , để con người ta
II / Đọc –Hiểu văn bản : 1- Cuộc sống của Rừng :
-Đoạn văn miêu tả cảnh đẹp của rừng Cảnh ấy được miêu tả theo thứ tự thời gian ( tháng ba,tháng
tư ,tháng bảy ,mùa khô ) -Nét đặc sắc của cảnh : -Cuộc sống sinh động ,phong phú ,tràn đầy nhựa sống của rừng già ( hình ảnh ,âm thanh , hương vị ) trong nhiều thời điểm nhưng chủ yếu vào ban đêm
-một cuộc sống sinh động khác âm thầm mà dữ dội diễn ra ngay lúc con người đang say sưa giấc nồng " -Rất yêu thương và trân trọng Rừng
2-Chân trời yêu quý :
Ta phải bảo vệ và chăm sóc thiên nhiên ngày thêm
Trang 9-Nêu đặc sắc của Nghệ
thuật :
-Em có nhận xét gì về
tình cảm thiên nhiên
đối với rừng ?
Hoạt động 3 : Hướng
dẫn Luyện tập
1- Hs Đọc đoạn
văn sgk trang
24 và trả lời ?
A) -Đoạn văn trên tái
hiện cảnh gì ?
-Tìm những hình ảnh miêu
tả tiêu biểu ?
càng thêm hạnh phúc và sống những tháng ngày tiếp theo sao cho đáng những gì thượng đế ,tạo hóa đã ban cho Ta phải bảo vệ và chăm sóc ngày thêm đẹp và trong lành Cương quyết với những kẻ phá rừng ,xem rừng là của riêng chiếm đoạt cho cá nhân Quan sát tinh tế ,so sánh ,tưởng tượng đôc đáo ,hình ảnh tiêu biểu
►Qua đó gợi cho ta tình cảm yêu thiên nhiên ,yêu quê hương đất nước hơn ,từ
đó có ý thức bảo vệ môi trường Không thể để có hiện tượng như vừa qua ở các nước đã xảy ra lũ lụt ,hạn hán ,sóng thần ,động đất trong đó có nước ta là
lũ lụt như Thủy Tinh giành đòi lấy Mỵ Nương đánh Sơn Tinh ,hạn hán xảy ra
► Cánh rừng bị tàn phá hủy diệt
►Những hình ảnh tiêu biểu :
1-." không một tiếng động của rừng ,nhịp sinh sôi của muông thú ,mùi hương của
cỏ cây ;"
2-" Người ta ngã cây Cây
đổ đằng đông ,đằng tây ,cây đổ đằng nam ,dằng bắc ,cây to cây nhỏ ,cây
đẹp và trong lành
2- Tổng kết :
a- Nghệ thuật : Quan sát tinh tế ,so sánh ,tưởng tượng đôc đáo ,hình ảnh tiêu biểu b- Nội dung : Yêu quê hương đất nước hơn qua phải gìn giữ và bảo vệ chăm sóc thiên nhiên Ý thức bảo vệ môi trường
III / Luyện tập :
► Cánh rừng bị tàn phá hủy diệt
►Những hình ảnh tiêu biểu :
1- " không một tiếng động của rừng cỏ cây "
2" Người ta ngã cây
Đổ tuốt " nghe rừng cháy chết rụi "
Trang 10-Mối quan hệ về nội
dung giữa hai đoạn văn
trên ?
B ) HS Thảo luận chia
ra tổ nhóm về vấn đề
nạn phá rừng ,về vấn
đề bảo vệ môi trường ?
2 /Viết một đoạn văn
miêu tả ( khoảng 70
chữ ) miêu tả một
người thân của em hoặc
một cảnh đẹp của quê
hương em ?-( nếu còn
thời gian hoặc cho về
nhà viết tiết sau sẽ
kiểm tra )
3 /Về nhà sưu tầm một
số đoạn văn miêu tả
của các nhà văn Gia
Lai viết về thiên
nhiên ,con người ,cuộc
sống sinh hoạt trên quê
hương em Nêu những
đặc sắc của đoạn văn
mà em thích ?
lớn cây bé chặt tuốt ,đổ tuốt "
- " nghe rừng cháy ,thú rừng đang chết thui chết rụi kia kìa "
►Nội dung đối lập nhau Đoạn 1 : rừng sinh động ,phong phú đầy sức sống – tình cảm yêu mến tự hào Đoạn 2: rừng bị tàn phá ,hủy diệt –tình cảm đau đớn ,giận dữ
►HS phát biểu cử đại diện
tổ nhóm
So sánh giữa các tổ nhóm ,hoan nghênh tổ nhóm phát biểu hay
►HS Phát biểu
►Nội dung đối lập nhau
Đoạn 1 : rừng sinh
động ,phong phú đầy sức sống – tình cảm yêu mến
tự hào
Đoạn 2: rừng bị tàn phá
,hủy diệt –tình cảm đau đớn ,giận dữ
♥Một bài thơ ca ngợi Chư-sê của PHẠM ĐỨC LONG Năm 2007của Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai sáng tác trong đợt đi thực tế tại huyện Chư-sê
MÙA XUÂN TRÊN NGÃ BA CHEO REO
Ngã ba Cheo Reo Địa danh năm xưa heo hút Nơi từng xảy ra những trận chiến khốc liệt Đất chứa chất căm hờn Chết chóc
Đạn bom ♠♠
♠ Bây giờ Mùa xuân Ngã ba Cheo Reo Hoa càphê nở thơm ngào ngạt
Ngọn gió qua đây hóa nồng nàn rạo rực Trên những vườn tiêu bội thu
Người nông dân một nắng