Mục tiêu cần đạt : Giúp HS : 1.Về kiến thức : Hệ thống hoá các kiến thức và kĩ năng phần Tập làm văn đã học trong năm.. 2.Về kĩ năng : Nắm chắc khái niệm và biết cách viết văn bản thuyế
Trang 1Tiết 129
I Mục tiêu cần đạt :
Giúp HS :
1.Về kiến thức :
Hệ thống hoá các kiến thức và kĩ năng phần Tập làm văn đã học trong năm
2.Về kĩ năng :
Nắm chắc khái niệm và biết cách viết văn bản thuyết minh, biết kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm trong văn nghị luận
II Chuẩn bị :
- GV : Hệ thống hoá các kiến thức cơ bản, bài tập củng cố và nâng cao, …
- HS : Đọc và trả lời các câu hỏi (sgk), …
III Tiến trình dạy và học :
1.Ổn định lớp : (1 phút).
2.Kiểm tra bài cũ : (5 phút).
Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3.Bài mới : (35 phút)
Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung
* Hoạt động 1 : (25 phút)
? Tính thống nhất của văn
bản thể hiện nhiều nhất ở
đâu?
? Chủ đề của văn bản là gì?
? Thế nào là tính thống nhất
về chủ đề của văn bản ?
- GV chốt lại
? Thế nào là văn bản tự sự?
- Thể hiện nhiều nhất trong câu chủ đề
- Là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt
- Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định, không
xa rời hay lạc sang chủ đề khác
- Là văn bản kể chuyện, băng lời người kể tái hiện
I Nội dung :
1 Tính thống nhất về chủ đề của văn bản.
2 Văn bản tự sự (kết hợp
miêu tả và biểu cảm).
TUẦN 35
Tiết 129 : Ôn tập Tập làm văn.
Tiết130 : Tổng kết phần Văn (tiếp) Tiết 131 – 132 : Kiểm tra học kì II
Trang 2? Tóm tắt văn bản tự sự để
làm gì ?
? Làm thế nào để tóm tắt
văn bản tự sự có hiệu quả?
? Khi tóm tắt cần chú ý
những yêu cầu nào ?
? Thế nào là văn bản thuyết
minh?
? Có bao nhiêu kiểu đề bài
thuyết minh? Kể tên?
? Có các phương pháp
thuyết minh nào?
? Có những kiểu đề tài
thuyết minh nào?
? Trong khi thuyết minh có
thể tưởng tượng, sáng tạo
được không?
lại câu chuyện, sự việc, nhân vật cùng suy nghỉ và hành động
- Giúp cho người đọc dễ dàng nắm bắt nội dung chủ yếu của văn bản
- Đọc thật kỉ tác phẩm
- Nắm nội dung chính cần tóm tắt
- Sắp xếp nội dung theo một thứ tự hợp lí
- Viết thành văn bản tóm tắt bằng lời của mình
- Chú ý yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm
- Ngắn gọn
- Lời của người tóm tắt
- Nêu nhân vật chính, sự việc tiêu biểu
- Thuyết minh là giới thiệu, trình bày, giải thích về một đối tượng
- Có hai kiểu đề bài : + Đề bài mở
+ Đề bài giới hạn phạm vi, mức độ đối tương rõ ràng
- Có 6 phương pháp thuyết minh cơ bản
- Thuyết minh về một thứ đồ dùng
- Thuyết minh về một phương pháp
- Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
- Cần sử dụng yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm, tưởng tượng, sáng tạo, …
a) Khái niệm :
b) Tóm tắt văn bản tự sự :
- Mục đích :
- Cách tóm tắt :
- Yêu cầu :
3 Văn bản thuyết minh
a) Khái niệm :
b) Các phương pháp thuyết
minh :
- Định nghĩa, giải thích
- So sánh
- Nêu ví dụ
- phân loại, phân tích
- Nêu số liệu
c) Các kiểu bài thuyết minh :
- Thuyết minh về một thứ đồ dùng
- Thuyết minh về một phương pháp
- Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
4 Văn bản nghị luận.
a) Luận điểm :
Trang 3? Cho học sinh nắm lại các
khái niệm : luận điểm, luận
cứ, luận chứng, lập luận
? Vai trò của luận điểm?
? Trong một bài văn nghị
luận, luận điểm phải đảm
bảo yêu cầu gì?
? Yếu tố biểu cảm, miêu tả,
tự sự có vai trò gì trong văn
nghị luận ?
- Đưa ra cho h/s một số bài
tập để kiểm tra và nâng cao
kiến thức
- Nhận xét, sữa chữa, chốt
lại vấn đề
- Luận điểm : Là ý kiến, quan điểm của người viết để làm rõ, sáng tỏ vấn đềcần nghị luận
- Có vai trò cực kì quan trọng trong bài văn nghị luận
- Luận điểm phải rõ ràng, vững chắc, làm rõ vấn đề
- Luận cứ : bao gồm lí lẽ và dẫn chứng
- Luận chứng : là qua trình lập luận, phân tích,…
- Làm cho bài văn sinh động, giàu sức thuyết phục
1) Sự khác nhau giữa thuyết minh về một thứ đồ dùng với thuyết minh một cách làm, một phương pháp ra sao?
2) Chứng minh vai trò của các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm qua các bài văn
nghị luận : Hịch tướng sĩ,
Thuế máu, …
- Khái niệm : Là ý kiến, quan điểm của người viết để làm rõ, sáng tỏ vấn đềcần nghị luận
- Vai trò : Có vai trò cực kì quan trọng trong bài văn nghị luận
- Yêu cầu : Phải rõ ràng, vững chắc, làm rõ vấn đề
b) Luận cứ : bao gồm lí lẽ
và dẫn chứng
c) Luận chứng : là quá trình
lập luận, phân tích, …
* Vai trò của yếu tố tự sự,
miêu tả, biểu cảm trong văn nghị luận :
Làm cho bài văn sinh động, giàu sức thuyết phục
4 Củng cố : (3 phút)
? Bài học hôm nay giúp em thêm những gì?
5 Dặn dò : (1 phút)
- Hoàn thiện các bài tập
- Học bài
- Soạn bài : “Tổng kết phần Văn (tiếp)”
Trang 4Tiết 130
I Mục tiêu cần đạt :
Giúp HS :
1 Về kiến thức :
Củng cố, hệ thống hoá kiến thức văn học của các văn bản nước ngoài và của cụm văn bản nhật dụng đã học trong sgk lớp 8
2 Về kĩ năng :
Rèn luyện kĩ năng hệ thống, ôn tập
II Chuẩn bị :
- GV : Hệ thống hoá các kiến thức cơ bản, bài tập bổ trợ, …
- HS : Xem lại và hệ thống hoá các kiến thức theo sự HD của thầy (cô), …
III Tiến trình dạy và học :
1.Ổn định lớp : (1 phút).
2.Kiểm tra bài cũ : (5 phút).
Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3.Bài mới : (35 phút)
Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Ghi bảng
* Hoạt động 1 : (25 phút)
? Kể tên các văn bản nước
ngoài đã học
- HD HS lập bảng thống kê
theo các mục : tên văn bản,
tên tác giả, tên nước, thế kỉ,
thể loại văn học, nội dung
chủ yếu, đặc sắc nghệ thuật.
- Cô bé bán diêm
(An-đec-xen)
- Đánh nhau với cối xay gió
(Xec-van-tec)
- Chiếc lá cuối cùng
(OHen-ri)
- Hai cây phong (Ai-ma-tốp).
- Đi bộ ngao du (Ru-xô).
- Ông Giuốc-đanh mặc lễ
phục (Mô-li-e).
- Lập bảng thống kê theo HD
1 Bảng thống kê các văn bản nước ngoài đã học :
Trang 5Tên văn
bản Tác giả Nước
Thế kỉ
Thể loại Giá trị nội dung
Đăc sắc nghệ thuật
Cô bé
bán
diêm
An-đec-xen
(1805 -
1875)
Đan Mạch XIX Truyện cổ tích
Lòng thương cảm sâu sắc đối với một em bé bất hạnh, chết cóng bên lề đường trong đêm giao thừa
Kể chuyện hấp dẫn, đan xen giữa hiện thực và mộng tưởng, với các tình tiết diễn biến hợp lí
Đánh
nhau với
cối xay
gió
Xec-van-tet
(1547 -
1616)
Tây Ban Nha
XVI -XVI I
Tiểu thuyết
Sự tương phản về mọi mặt giữa Đôn Ki-hô-tê và Xan-chô Pan-xa, Xéc-van-tet đã tạo nên một cặp nhân vật bất hủ trong văn học thế giới
- Miêu tả
- Kể chuyện
- Đối lập tương phản
Chiếc lá
cuối
cùng
OHen-ri
(1862-1910)
XIX-XX
Truyện ngắn
Tình yêu thương cao cả của những người hoạ sĩ nghèo
- Tình tiết hấp dẫn
- Sắp xếp chặt chẽ kháo láo
- Kết cấu đảo ngược tình huống
2 lần
Hai cây
phong Ai ma-tốp (1928 -
2008)
Kư rơ- gưx-tan
XX - XXI Truyện ngắn Tình yêu quê hương da diết gắn
với câu chuyện hai cây phong và thầy giáo Đuy-Sen thời thơ ấu của tác giả
- Miêu tả, hồi ức
- Bằng ngòi bút đậm chất hội hoạ
Đi bộ
ngao du
Ru-xô
(1721 - 1778)
XVII I
Pháp Tiểu
thuyết
Thực tiễn trải nghiệm của Ru-xô trong việc đi bộ ngao đem đến nhiều lợi ích
Cách lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục, lại rất sinh động bởi sự kết hợp giữa lí lẽ và thực tiễn Ông
Giuốc-đanh
mặc lễ
phục
Mô-li-e
(1622 -
1673)
XVI Pháp Kịch Khắc hoạ tính cách
lố lăng của tay trưởng giả học làm sang
Gây tiếng cười sảng khoái cho khán giả
Trang 6Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Ghi bảng
* Hoạt động 2 : (25 phút)
? Kể tên các văn bản nhật
dụng đã học
- HD HS lập bảng thống kê
theo các mục : tên văn bản, tên
tác giả, thể loại văn học, nội
dung chủ yếu, đặc sắc nghệ
thuật.
- Lập bảng thống kê theo HD 2 Bảng thống kê các văn bản nhật dụng đã
học :
Tên văn bản Tác giả Chủ đề Đặc điểm thể loại, nghệ thuật
Thông tin về
trái đất năm
2000
Theo tài liệu của sở KH-CN Hà Nội
Tuyên truyền phổ biến một ngày không dùng bao bì ni lông Bài viết cho ta thấy tác hại của việc dùng bao
bì ni lông và lợi ích của việc giảm bớt chất thải ni lông là để cải thiện môi trường sống, để bảo vệ Trái Đất, ngôi nhà chung của chúng ta
Thuyết minh (giới thiệu, giải thích, phân tích, đề nghị.)
Ôn dịch
thuốc lá Nguyễn Khắc Diện Tuyên truyền phổ biến phòng chống thuốc lá : bởi
nó giống như ôn dịch và còn nguy hiểm hơn cả ôn dịch
Giải thích, chứng minh bằng lí lẽ và dẫn chứng cụ thể
Bài toán dân
số
Thái An Hạn chế gia tăng dân số là
đòi hỏi tất yếu của sự phát triển loài người
Từ câu chuyện bài toán cổ hạt thóc, tác giả đưa ra những con số buộc người đọc phải liên tưởng và suy
Trang 74 Củng cố : (3 phút)
? Bài học hôm nay giúp em thêm những gì?
5 Dặn dò : (1 phút)
- Chọn đọc thuộc lòng ở 2 văn bản khác nhau, mỗi đoạn khoảng 10 dòng (văn nghị
luận)
- Học bài
- Chuẩn bị thi học kì II
Tiết 131 – 132
I Mục tiêu cần đạt :
Giúp HS :
1.Về kiến thức :
Củng cố và khắc sâu các kiến thức trọng tâm đã học trong học kì II
2.Về kĩ năng :
Biết tích hợp cả 3 phân môn (Văn, Tiếng Việt, Tập làm văn) để vận dụng tốt vào bài làm
3.Về thái độ :
Có ý thức cao và thái độ đúng đắn khi làm bài
II Chuẩn bị :
- GV : Đề kiểm tra, đáp án và biểu điểm chấm, …
- HS : Học bài, bút mực, …
III Tiến trình dạy và học :
1.Ổn định lớp : (1 phút).
2 Đề kiểm tra :
I Ma trận đề kiểm tra : Mức độ
Nội dung
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao Tổng
Trang 8Văn
học
Thể loại (0,25C 7
Nguồn gốc,
xuất xứ
C 8
(0,25
Nội dung C 1,4
(0,5)
C 2
(0,25
Tiếng
Việt
Các kiểu câu (0,25C 6
)
C 5
(0,25
Hành động
Lựa chọn trật
tự từ trong
câu
C 10
Tập
làm
văn
Văn nghị
luận có sự
kết hợp các
yếu tố tự sự,
miêu tả và
biểu cảm
C 11
(5,0) 01
II Đề kiểm tra :
A Phần trắc nghiệm : (3 điểm)
(Chọn và ghi ra giấy kiểm tra chữ cái in hoa và nội dung câu đúng từ câu 1 đến câu 8)
Câu 1 : Hình ảnh nào xuất hiện 2 lần trong bài thơ “Khi con tu hú” (Tố Hữu) ?
A Lúa chiêm
B Trời xanh
C Con tu hú
D Nắng đào
Câu 2 : Nhận định nào nói đúng nhất về con người của Bác trong bài thơ “Tức cảnh
Pác-Bó” ?
Trang 9A Bình tĩnh và tự chủ trong mọi hoàn cảnh.
B Ung dung, lạc quan trước cuộc sống cách mạng đầy gian khổ
C Quyết đoán, tự tin trước mọi tình thế của cách mạng
D Yêu nước thương dân, sẵn sàng cống hiến cả cuộc đời cho Tổ quốc
Câu 3 : Câu thơ cuối “Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ” (Ngắm trăng – Hồ Chí Minh) sử
dụng biện pháp nghệ thuật gì ?
A So sánh
B Điệp từ
C Ẩn dụ
D Nhân hoá
Câu 4 : Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống cho câu thơ sau :
“Cuộc đời cách mạng thật là ” (Tức cảnh Pác-Bó – Hồ Chí Minh).
A Sang
B Vui
C Khổ cực
D Vinh quang
Câu 5 : Trong các kiểu câu đã học, câu trần thuật là kiểu câu được sử dụng phổ biến nhất
trong giao tiếp hằng ngày Đúng hay sai ?
A Đúng
B Sai
Câu 6 : Chức năng chính của câu trần thuật là gì ?
A Dùng để hỏi
B Dùng để kể, tả, thông báo, nhận định …
C Dùng để bộc lộ tình cảm, cảm xúc
D Dùng để yêu cầu
Câu 7 : “Hịch tướng sĩ” (Trần Quốc Tuấn) được viết bằng thể loại văn học nào ?
A Cáo
B Tấu
C Hịch
D Chiếu
Câu 8 : Đoạn trích “Thuế máu” (Nguyễn Ái Quốc) nằm ở chương thứ mấy của tác phẩm
“Bản án chế độ thực dân pháp” ?
Câu 9 : Nối các câu ở cột A phù hợp với hành động nói tương ứng ở cột B :
1) Cậu Vàng đi đời rồi ông giáo ạ !
2) Cụ bán rồi ?
3) Ôi sức trẻ !
4) Tôi sẽ giúp ông.
a) Hành động hỏi.
b) Hành động trình bày.
c) Hành động điều khiển.
d) Hành động hứa hẹn.
Trang 10e) Hành động bộc lộ tình cảm, cảm xúc.
B Phần tự luận : (7 điểm)
Câu 10 : (2 điểm)
1) Sự sắp xếp trật tự từ trong câu có tác dụng gì ?
2) Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong câu thơ được in đậm dưới đây :
“Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi !
Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt …”
(Tố Hữu, Ta đi tới)
Câu 11 : (5 điểm)
Trang phục và văn hoá
III Đáp án và biểu điểm chấm :
A Phần trắc nghiệm : (3 điểm)
Đáp án C B D A A B C A 1) – b) ; 2) – a) ; 3) – e) ; 4)
– d) Điểm 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,2
B Phần tự luận : (7 điểm)
Câu 10 : (2 điểm)
* Tác dụng của việc sắp xếp các trật tự từ trong câu : (1,0 điểm)
- Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng, hoạt động, đặc điểm
- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tượng
- Liên kết câu với những câu khác trong văn bản
- Đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm của lời nói
* Lí do sắp xếp trật tự từ trong câu thơ được in đậm : (1,0 điểm)
Nhấn mạnh cái đẹp của non sông, đất nước
Câu 11 : (5 điểm)
* Mở bài : (1,0 điểm)
- Giới thiệu khái quát vấn đề cần nghị luận
- “Lớp em có nhiều bạn đua đòi theo những lối ăn mặc không lành mạnh, không phù
hợp.”
* Thân bài : (3,0 điểm).
- Trang phục là một trong những yếu tố quan trọng thể hiện văn hoá của con người nói chung và học sinh trong nhà trường nói riêng
- Gần đây, cách ăn mặc của một số bạn có nhiều thay đổi, không còn giản dị, lành mạnh như trước nữa
Trang 11- Các bạn lầm tưởng rằng ăn mặc như vậy sẽ làm cho mình trở thành người “văn
minh”, “sành điệu”.
- Việc chạy theo “mốt” ăn mặc ấy có nhiều tác hại (làm mất thời gian của các bạn,
ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập, gây tốn kém cho cha mẹ)
- Việc ăn mặc phải phù hợp với thời đại nhưng cũng phải lành mạnh, phù hợp với truyền thống văn hoá của dân tộc, với lứa tuổi và hoàn cảnh sống
* Kết bài : (1,0 điểm).
- Không nên đua đòi theo lối ăn mặc không lành mạnh, không phù hợp
- Lời khuyên các bạn chạy theo “mốt” nên suy nghĩ lại.
4 Củng cố : (2 phút)
Thu bài
5 Dặn dò : (2 phút).
- Xem lại đề bài vừa làm
- Xem lại các đơn vị kiến thức trọng tâm
- Soạn bài : “Chương trình địa phương (phần Văn)”.
Tổ ký duyệt tuần 35