+ Thực chất vẫn là chế độ tư bản nhưng chống lại cuộc đấu tranh của nhân dân, bảo vệ quyềnlợi của quý tộc mới và 3Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Anh giữa thế kỉ XVII.. Đầu thế kỉ
Trang 1GIÁO ÁN CHUẨN KIẾN THỨC KỸ NĂNG MỚI CẢ NĂM 2010-2011
Ngày dạy:………
Phần I: LỊCH SỬ THẾ GIỚI Lịch sử thế giới cận đại ( Từ giữa thế kỉ XVI đến năm 1917 ) Chương I: THỜI KÌ XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
( Từ giữa thế kỉ XVI đến nửa sau thế kỉ XIX ) Bài 1: NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG ĐẦU TIÊN Tiết:
I Mục tiêu bài học:
1) Về kiến thức: Làm cho HS nắm được:
- Nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử của cách mạng Hà Lan giữa thế kỉ XVI Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc
Mỹ và việc thành lập Hợp chủng quốc Hoa Kì
- Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm “cách mạng tư sản”
II Thiết bị dạy học
Bản đồ thế giới để xác định vị trí địa lý các nước đang học
III Tiến trình trên lớp
- Bước 1: Ổn định tổ chức
- Bước 2: Giới thiệu chương trình lịch sử lớp 8
- Bước 3: Giảng bài mới
Vào bài: Mốc mở đầu lịch sử thế giới cận đại là cuộc cách mạng tư sản Hà
Lan năm 1566, Tiếp theo là cách mạng tư sản Anh Để hiểu rõ hơn về
nguyên nhân, diễn biến, tính chất của 2 cuộc cách mạng này chúng ta cần tìmhiểu qua bài học hôm nay
Họat động của GV Họat động của HS Nội dung
I.Sự biến đổi về kinh
tế, xã hội Tây Âu trong các thế kỉ XV- XVII Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI.
1)Một nền sản xuất
mới ra đời.
Trang 2-GV hỏi: Vào đầu
+ Xuất hiện các công trường thủ công, trọng tâm là buôn bán và ngân hàng
+ Xã hội hình thành 2 giai cấp: tư sản và vô sản
+ Nảy sinh mâu thuẫn giai cấp dẫn đến các cuộc đấu tranh Bởi vì giai cấp tư sản có tiềm lực về kinh tế nhưng không có quyền lực về chính trị nên bị chế độ phong kiến kìm hãm, mâu thuẫn giữa chế độ phong kiến với giai cấp
tư sản và các tầng lớp nhân dân
+ Có nền kinh tế TBCNphát triển nhưng bị phong kiến Tây Ban Nha thống trị
-Xuất hiện các công trường thủ công, trọngtâm là buôn bán và ngân hàng
-Hình thành 2 giai cấp: tư sản và vô sản
-Mâu thuẫn giữa chế
độ phong kiến với giaicấp tư sản và các tầng lớp nhân dân
2)Cách mạng Hà
Lan thế kỉ XVI.
-Phong kiến Tây Ban Nha kìm hãm sự phát triển của CNTB ở Nê-đec-lan
-Nhân dân Nê-đec-lan nhiều lần nổi dậy chống lại Kết quả là
Hà Lan được độc lập.-Cách mạng Hà Lan làcuộc cách mạng tư sảnđầu tiên trên thế giới
Trang 3Hà Lan được công
tóm tắt diễn biến giai
đọan 1 đến giai đọan
+ Xuất hiện nhiều côngtrường thủ công, nhiều trung tâm thương mại, tài chính được hình thành
+ Làm xuất hiện tầng lớp quý tộc mới và tư sản
+ Vua, địa chủ phong kiến mâu thuẫn với quýtộc mới, tư sản, nhân dân lao động
+ Chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế ở Anh, đánh dấu sự sụp
đổ của chế độ phong kiến, CNTB thắng lợi
+ Vì nhân dân chưa
II.Cách mạng Anh giữa thế kỉ XVII
1)Sự phát triển của
CNTB ở Anh.
-Kinh tế TBCN phát triển mạnh
-Xuất hiện tầng lớp quý tộc mới và tư sản
-Mâu thuẫn xã hội gaygắt làm bùng nổ cách mạng
2)Tiến trình cách
mạng
a) Giai đọan 1 1648)
(1642-Nội chiến diễn ra giữa Quốc hội và quân đội nhà vua Kết quả quânđội quốc hội đã đánh bại quân đội nhà vua b) Giai đọan 2Vua Saclơ I bị xử tử Anh trở thành nước công hòa Cách mạng
tư sản đạt đến đỉnh cao
Trang 4mạng Anh đưa lại
quyền lợi cho ai? Ai
lãnh đạo cách mạng?
Vì sao cách mạng
Anh không triệt để?”
được quyền lợi gì nên
họ tiếp tục đấu tranh
+ Thực chất vẫn là chế
độ tư bản nhưng chống lại cuộc đấu tranh của nhân dân, bảo vệ quyềnlợi của quý tộc mới và
3)Ý nghĩa lịch sử
của cách mạng tư sản Anh giữa thế kỉ XVII.
Mở đường cho CNTB phát triển, thóat khỏi
sự thống trị của phongkiến
♦ Củng cố bài
1) Nêu những biểu hiện mới vế kinh tế - xã hội ở Tây Âu?
2) Trình bày diễn biến và kết quả của cách mạng Hà Lan?
3) Trình bày sự phát triển của CNTB ở Anh và hệ quả của nó?
4) Trình bày những nét chính về cuộc nội chiến ở Anh?
III.Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.
1)Tình hình của các
thuộc địa Nguyên
Trang 5-GV hỏi: Vì sao nảy
sinh mâu thuẫn giữa
Phi-la-đen-phi-a diễn ra đòi vua
Anh xóa bỏ các luật
cấm vô lý nhưng
không được chấp
nhận
+ 4/1775 chiến tranh
+ Sau khi tìm ra Châu
Mỹ nhiều nước Châu
Âu lần lượt xâm chiếm
và chia nhau châu lục mớI này làm thuộc địa
Đầu thế kỉ XVIII, thực dân Anh đã thành lập được 13 thuộc địa
+ Vì thực dân tìm cách ngăn cản sự phát triển thương nghiệp của các thuộc địa Cư dân các thuộc địa mâu thuẫn gay gắt với chính quốc dẫn đến chiến tranh
+ Sự kiện 12/1773 nhân dân cảng Bôxtơn phản đối chế độ thuế bằng cách tân công 3 tàu chở chè của Anh
nhân của chiến tranh.
-Đến giữa thế kỉ XVIII, 13 thuộc địa phát triển theo CNTB.-Mâu thuẫn giữa chínhquốc và thuộc địa dẫn đến chiến tranh
2)Diễn biến của cuộc
chiến tranh
-12/1773, sự kiện Bôxtơn
-Tháng 9-10: Hội nghị Philađenphia
Trang 6bùng nổ giữa chính
quốc và thuộc địa,
quân thuộc địa do
Anh buộc phải ký
Hiệp ước Vec-xai
-Cuộc chiến tranh
+ Anh thừa nhận nền độc lập của các thuộc địa, một quốc gia mới
ra đời: nước Mỹ
+ Mỹ là nước Cộng hòa liên bang, chính quyền trung ương đượctăng cường, nhưng các bang được quyền tự trị rộng rãi
+ Chỉ những người da trắng và có tài sản mới
có quyền chính trị
-4/1775 chiến tranh bùng nổ
-Ngày 4/7/1776 Tuyênngôn độc lập xác định quyền của con người
và quyền độc lập của các thuộc địa
-Ngày 17/10/1777 quân khởi nghĩa thắng một trận ở Xa-ra-tô-ga
-1783 Anh buộc phải
ký Hiệp ước Vec-xai
3)Kết quả và ý nghĩa
cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.
-Anh thừa nhận độc lập của các thuộc địa, nước Mỹ ra đời
-Là cuộc cách mạng tưsản bởi vì mở đường cho kinh tế TBCN phát triển mạnh mẽ
Trang 7-Vì sao cuộc chiến
♦ Củng cố bài
Lập niên biểu chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
12/1773 Sự kiện Bôxtơn
5/9 → 26/10/1774 Hội nghị Phi-la-đen-phi-a
4/1775 Chiến tranh bùng nổ giữa chính quốc và thuộc địa4/7/1776 Tuyên ngôn độc lập công bố
17/10/1777 Quân khởi nghĩa thắng lớn ở Xa-ra-tô-ga
1783 Anh thừa nhận độc lập của thuộc địa
Trang 8Ngày sọan:………
Ngày dạy:………
Bài 2: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP ( 1789 – 1794 ) Tiết:
I Mục tiêu bài học:
1) Về kiến thức: Làm cho HS nắm được:
- Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cách mạng qua các giai đọan, vai trò của nhân dân trong việc đưa đến thắng lợi và phát triển của cách mạng
- Bài học kinh nghiệm rút ra từ cách mạng tư sản Pháp 1789
II Thiết bị dạy học
- Bản đồ nước Pháp thế kỉ XVIII
- Tìm hiểu nội dung các hình trong Sgk
III Tiến trình trên lớp
- Bước 1: Ổn định tổ chức
- Bước 2: Kiểm tra bài cũ:
1) Nguyên nhân cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa?
2) Điền vào bảng niên biểu những sự kiện chính?
- Bước 3: Giảng bài mới
Vào bài: Cách mạng tư sản đã thành công ở một số nước mà chúng ta đã học
và nổ ra ở những nước khác trong đó có nước Pháp, cách mạng đã đạt đến đỉnh cao? Vì sao cách mạng nổ ra? Bài học hôm nay giúp chúng ta hiểu đượcđiều đó
Họat động của GV Họat động của HS Nội dung
+ Do sự bóc lột của địa
I.Nước Pháp trước cách mạng.
1)Tình hình kinh tế.
-Nông nghiệp lạc hậu
Trang 9tư tưởng nổi tiếng
của giai cấp tư sản
bấy giờ, đã đấu tranh
+ Quý tộc, tăng lữ và đẳng cấp thứ 3
+ Hai đẳng cấp trên có mọi đặc quyền, không phải đóng thuế Đẳng cấp thứ 3 phải đóng thuế nhưng không có quyền lợi chính trị
+ “Một nông dân già, tay chống cuốc, cõng trên lưng quý tộc và tăng lữ, trong túi áo, túiquần có những tờ văn
tự vay nợ, cầm cố ruộng đất, chim, thỏ nóilên đặc quyền của phong kiến, chuột phá hoại mùa màng
+ Quyền tự do của con
-Công thương nghiệp phát triển nhưng bị kìm hãm
2)Tình hình chính
trị - xã hội.
Trước cách mạng Pháp là một nước quân chủ chuyên chế,
xã hội chia thành 3 đẳng cấp: quý tộc, tăng lữ và đẳng cấp thứ 3: nông dân, tư sản, các tầng lớp khác
3)Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng.
Đã thức tỉnh nhân dân đấu tranh chống
phong kiến
Trang 10đọan trích trong Sgk,
hãy nêu vài điểm
chủ yếu trong tư
tưởng
Mông-tê-xki-ơ, Vôn-te, Rút-xô?
-Tác dụng của cuộc
đấu tranh tư tưởng
-Sự suy yếu của chế
nói về cuộc đấu
tranh của quần
chúng
-Vì sao việc đánh
chiếm pháo đài
Ba-xti đã mở đầu cho
+ Nhà nước vay của tư sản không trả được 5 tỉ livrơ, công thương nghiệp đình đốn, công nhân thất nghiệp
+Hội nghị 3 đẳng cấp giữa nhà vua và đảng cấp thứ 3 đến tột đỉnh, bùng nổ cách mạng
+ Chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng đòn đầu tiên, quan trọng, cách mạng bước đầu thắng lợi, tiếp tục phát triển
II.Cách mạng bùng nổ
1)Sự khủng hỏang
của chế độ quân chủ chuyên chế.
Sự khủng hỏang của chế độ quân chủ chuyên chế, cuộc cáchmạng do tư sản đứng đầu sẽ nổ ra
2)Mở đầu thắng lợi
của cách mạng
- Hội nghị 3 đẳng cấp,cách mạng bùng nổ.-Ngày 14/7/1789 cuộctấn công pháo đài nhà
tù Ba-xti mở đầu cho thắng lợi của CMTS Pháp
Trang 11tuyên ngôn nhân
quyền và dân quyền
+ Xác nhận quyền tự nhiên của con người, quyền tự do và bình đẳng, quyền sở hữu, quyền được an tòan
+ Vua liên kết với các phần tử phản động trong nước và cầu cướ phong kiến Châu Âu chống lại cách mạng
1)Chế độ quân chủ
lập hiến ( từ 14/7/1789 →
10/8/1792 )
-Từ 14/7/1789 phái Lập hiến của Đại tư sản cầm quyền
-Tháng 8/1789 Quốc hội thông qua tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền
-Tháng 9/1791 Hiến pháp được thông qua xác lập chế độ quân chủ
Trang 12sang tay tư sản công
thương nghiệp gọi là
phái Girông-đanh
-21/9/1792 Quốc hội
mớI được bầu theo
phổ thông đầu phiếu
lập nền Cộng hòa đầu
tiên của nước Pháp
Vua Lu-I XVI bị đưa
+ Không lo chống giặc ngọai xâm, nội phản và
ổn định cuộc sống nhândân mà chỉ lo củng cố quyền lực
-1792 ngọai xâm, nội phản
-Ngày 10/8/1792 nhân dân đứng lên lật đổ phái Lập hiến và xóa
bỏ chế độ phong kiến
2)Bước đầu của nền
Cộng hòa ( từ 21/9/1792 →
2/6/1793)
-21/9/1792 nền Cộng hòa đầu tiên của nước Pháp thành lập
-1793 Tổ quốc lâm nguy
Trang 13-Sau khi chiến thắng
ngọai xâm và nội
phản, tình hình phái
+ Khởi nghĩa lật đổ phái Girông-đanh
+ Kiên quyết trừng trị bọn phản cách mạng
+ Giải quyết những yêucầu của nhân dân:
- Chia ruộng đất cho nông dân
- Qui định giá báncác mặt hàng thiết yếu
- Qui định mức lương tối đa của công nhân
+ Đem lại quyền lợi cơ bản cho nhân dân, tập hợp đông đảo quần chúng, khơi dậy và phát huy sức mạnh trong chống ngọai xâm
và nội phản, liên minh chống Pháp bị đánh bại
và bắt đầu tan rã ngày 26/6/1794
+ Phái Giacôbanh chia
rẽ và không được nhân dân ủng hộ
-2/6/1793 khởi nghĩa lật đổ phái Girông-đanh
3)Chuyên chính dân
chủ cách mạng Giacôbanh ( 2/61793
→27/7/1794 ).
-Ngày 2/6/1793 phái Giacôbanh lên nắm chính quyền, tập hợp nhân dân chiến thắng ngọai xâm và nội phản
Trang 14+ Đưa giai cấp tư sản lên cầm quyền, xóa bỏ những trở ngại trên conđường phát triển của CNTB.
+ Nhân dân là lực lượng chủ đưa cách mạng lên đỉnh cao
+ Chưa đáp ứng đầy đủquyền lợi cơ bản của nhân dân
+ Không hoàn toàn xóa
bỏ chế độ bóc lột phong kiến
-Ngày 27/7/1794 tư sản phản cách mạng đảo chính Cách mạng kết thúc
4)Ý nghĩa lịch sử của
cách mạng Pháp cuối thế kỉ XVIII
Đã lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên cầm quyền
♦ Củng cố bài
1) Lập niên biểu những sự kiện chính của CMTS Pháp?
2) Vai trò của quần chúng nhân dân trong CMTS Pháp thể hiện ở những điểm nào?
Trang 15Ngày sọan:………
Ngày dạy:………
Bài 3: CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP
TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI Tiết:
I Mục tiêu bài học:
1) Về kiến thức: Làm cho HS nắm được:
- Nội dung và hệ quả của cuộc cách mạng công nghiệp
- Sự xác lập của CNTB trên phạm vi thế giới
2) Về kĩ năng
Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế
3) Về tư tưởng
- Sự áp bức, bóc lột của CNTB đã gây nên bao đau khổ cho nhân lọai
- Nhân dân thực sự là người sáng tạo, chủ nhân của các thành tựu kĩ thuật sản xuất
II Thiết bị dạy học
- Tìm hiểu nội dung các kênh hình trong Sgk
- Sưu tầm các tài liệu tham khảo
III Tiến trình trên lớp
- Bước 1: Ổn định tổ chức
- Bước 2: Kiểm tra bài cũ:
1) Nêu những sự kiện chính của CMTS Pháp?
2) Ý nghĩa lịch sử của CMTS Pháp?
- Bước 3: Giảng bài mới
Vào bài: Cách mạng tư sản đã lần lượt nổ ra ở các nước Âu – Mỹ, đã đánh đổ
chế độ phong kiến, giai cấp tư sản cầm quyền cần phát triển sản xuất nên đã sáng chế và sử dụng máy móc Cuộc cách mạng công nghiệp đã giải quyết vấn đề đó
Họat động của GV Họat động của HS Nội dung
-GV giảng khái
niệm: “Cách mạng
công nghiệp”?
-Vì sao cách mạng
công nghiệp diễn ra
đầu tiên ở Anh?
+ Vì giai cấp tư sản đã nắm được quyền, tích lũy được nguổn vốn khổng lồ, có nguồn nhân công, sớm cải tiến
I.Cuộc cách mạng công nghiệp.
1)Cách mạng công
nghiệp Anh.
-Chế tạo máy móc sử dụng trang sản xuất vàgiao thông vận tải
Trang 16-Những phát minh
nào có ảnh hưởng
lớn đến sản xuất
công nghiệp ở Anh?
-Yêu cầu HS quan
sát H12-H13 Em
cho biết việc kéo sợi
đã thay đổi như thế
sắt đầu tiên ở Anh
vào năm 1825, nhân
dân suốt đêm không
ngủ tụ tập dọc con
đường sắt được xây
dựng đầu tiên trên
thế giới”
-Hỏi: Vì sao giữa
thế kỉ XIX, Anh đẫy
mạnh sản xuất gang
kĩ thuật sản xuất
+ Ngành dệt là ngành sản xuất chủ yếu ở Anhnên máy móc được phátminh và cải tiến sớm
+ H12: Có rất nhiều phụ nữ kéo sợi để cung cấp cho chủ bao mua
+ H13: Từ chỗ 1 người kéo sợi với 1 cọc sợi đãtăng lên 16 cọc sợi làm cho năng suất tăng lên nhiều lần
+ Không những giải quyết nạn thiếu sợi trước đây mà còn dẫn đến tình trạng thừa sợi
+ Do nhu cầu vận chuyển nguyên vật liệu,hàng hóa, hành khách tăng
+ Máy móc và đường sắt phát triển cần nhiều gang thép và than đá
-Thành tựu:
+ Máy kéo sợi
Gien-ni, 1769 Ac-crai-tơ phát minh ra máy kéo sợi chạy bằng sức nước
+ 1785 Các-rai chế tạo máy dệt
+ 1784 Giêm-Oat phát minh ra máy hơi nước
Trang 17thép và than đá?
-Kết quả cách mạng
công nghiệp Anh?
-Hỏi: Khi tiến hành
những biến đổi của
nước Anh sau khi
hòan thành cách
mạng công nghiệp?
+ Từ sản xuất nhỏ thủ công sang sản xuất lớn bằng máy móc, trở thành nước công nghiệp phát triển nhất thế giới
+ Khó khăn: Kinh tế Pháp lạc hậu Đức chưathống nhất
+ Thuận lợi: thừa hưởng những thành tựucủa Anh
+ Pháp: bắt đầu từ
1830, các ngành sản xuất tăng lên nhiều đến giữa thế kỉ XIX, kinh tếphát triển đứng thứ 2 sau Anh
+ Đức: bắt đầu từ 1840,kinh tế phát triển nhanh
và đạt được nhiều kết quả
+ Nước Anh giữa thế kỉXVIII:
- Chỉ có một số trung tâm phát triển thủ công
- Có 4 thành phố trên 58.000 dân
- Chưa có đường sắt
+ Nước Anh nửa đầu thế kỉ XIX:
- Xuất hiện ngành công nghiệp mới
- Xuất hiện các
-Kết quả:
+ Từ sản xuất nhỏ thủcông sang sản xuất lớnbằng máy móc
+ Anh trở thành nước công nghiệp phát triểnnhất thế giới
2)Cách mạng công nghiệp ở Pháp Đức.
-Pháp: bắt đầu từ 1830đến giữa thế kỉ XIX, kinh tế phát triển đứngthứ 2 Châu Âu sau Anh
-Đức: bắt đầu từ 1840,phát triển nhanh về tốc
độ và đạt được nhiều kết quả
3)Hệ quả của cách mạng công nghiệp.
-Làm thay đổi bộ mặt của các nước tư bản
-Hình thành 2 giai cấp
cơ bản của xã hội tư bản: giai cấp tư sản vàgiai cấp vô sản, dẫn đến mâu thuẫn giữa tưsản và vô sản
Trang 18trước là thuộc địa
của Tây Ban Nha và
Bồ Đo Nha, nhân lúc
2 nước này suy yếu,
nhân dân ở khu vực
này đã nổi dậy đấu
- Có mạng lưới đường sắt nối liền các thành phố, hải cảng, khu công nghiệp
SGK
+ Vì tư sản thống trị xã
hội, vô sản là người làm thuê bị áp bức bóc lột
+ HS quan sát lược đồ khu vực Mỹ La Tinh đầu thế kỉ XIX Lập bảng thống kê quốc gia
tư sản ở Mỹ La Tinh theo niên đại thành lập
II.Chủ nghĩa tư bảnđược xác lập trên phạm vi thế giới
1)Các cuộc cách
mạng tư sản thế kỉ XIX.
-Ở Mỹ La Tinh: một lọat các quốc gia tư sản mới được thành lập