Giáo án Ngữ Văn 8 (chuẩn KTKN từng hoạt động)

Tâm trạng của nhân vậttôi khi nhớ lại kỷ niệm cũ chi tiết nào trong văn bản cho biết được tâm trạng chú bé khi cùng mẹ đi trên đường tới trường?. *Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản: - Mục ti

Trang 1

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học.

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một vănbản tự sự quangòi bút Thanh Tịnh

- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựutrường đầu tiên trong đời

- Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tình, man mác của ThanhTịnh

- Trọng tâm: Tâm trạng bỡ ngỡ, hồi hộp của nhân vật “tôi”.

2.Kĩ năng:

- Đọc - hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân

3 Thái độ:

- Trân trọng những kỉ niệm đẹp về buổi tựu trường đầu tiên của mình

II Chuẩn bị của thầy và trò:

- Giáo viên: Chân dung tác giả

- Học sinh: Bài soạn

Trang 2

- Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho học sinh.

- Phương pháp: Thuyết trình,nêu vấn đề

- Kĩ thuật: Động não - Thời gian: 2 phút

Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm tuổi học trò thường được lưu giữbền lâu trong trí nhớ Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trường đầu tiên:

Ngày đầu tiên đi học

* Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc- tìm hiểu chú thích.

-Mục tiêu: Nắm được những nét chính về nhà văn Thanh Tịnh và xuất xứ tác phẩm,thể loại, chia đoạn cho văn bản Tôi đi học

-Phương pháp: Thuyết trình, nêu vấn đề

-Kĩ thuật: Động não - Thời gian: 18 phút

Hoạt động của thầy Hoạt động

(1911 Dạy học, viết báo,làmvăn

- Sáng tác mang đậmchất trữ tình, đằm thắm,tình cảm êm dịu, trong

Trang 3

- Giáo viên hướng dẫn cách đọc

cho học sinh.

- Giáo viên đọc mẫu- gọi hs đọc

tiếp Giọng đọc: Chậm, dịu, hơi

buồn; những câu nói của nhân vật

tôi, người mẹ, ông đốc đọc giọng

phù hợp

- GV yêu cầu hs giải thích một số từ

khó: tựu trường, bất giác, ông đốc,

lạm nhận

? Xét về mặt thể loại văn bản, bài

này thuộc thể loại văn bản nào?

? Có thể gọi đây là văn bản nhật

dụng, văn bản biểu cảm được

không?

? Những kỉ niệm về buổi tựu trường

đầu tiên trong đời được nhân vật

“tôi” kể lại theo trình tự như thế

nào?

- Đọc diễn cảm,nhận xét

c Chia đoạn: 3 đoạn

* Hoạt động 3: Hướng dẫn đọc- tìm hiểu văn bản.

-Mục tiêu: Cảm xúc, tâm trạng nhân vật tôi trên đường tới trường Nghệ thuật miêu

tả của tác giả

của trò

Nội dung cần đạt

- Gọi học sinh đọc 4 câu

đầu?

? Nỗi nhớ tựu trường của

tác giả được khơi nguồn từ

thời điểm nào? Vì sao?

- Đọc diễn cảm

- Suy luận

- Khơi nguồn kỷ niệm:

+ Thời điểm: cuối thu

III Đọc – Tìm hiểu văn bản:

a Nhân vật “tôi”:

Trang 4

? Tâm trạng của nhân vật

tôi khi nhớ lại kỷ niệm cũ

chi tiết nào trong văn bản

cho biết được tâm trạng

chú bé khi cùng mẹ đi trên

đường tới trường?

+ Sinh hoạt: mấy em rụt rècùng mẹ đến trường

 Từ láy: cảm giác trongsáng nảy nở trong lòng

- Các từ láy góp phần rútngắn khoảng cách thờigian giữa quá khứ và hiệntại Chuyện xảy ra từ baonăm rồi mà như mới vừaxảy ra hôm qua, hôm kia

- Không mâu thuẫn tráingược nhau mà gần gũi,

bổ sung cho nhau nhằmdiễn tả một cách cụ thểtâm trạng khi nhớ lại vàcảm xúc thực của nhân vậttôi

- T/g chú trọng miêu tảnhững cảm giác trongsáng nảy nở trong lòngnhân vật tôi và điều đó đãđược diễn đạt bằng lời văngiàu chất thơ “Buổi maihôm ấy ”

+ Cử chỉ, hành động, lờinói: thèm, bặm, ghì, xệch,

* Vào thời điểm cuối thu:

+ Thấy lạ

+ Cảnh vật đều thayđổi

+ Lòng tôi có sự thayđổi lớn

+ Trang trọng, đứngđắn

Trang 5

của nhân vật tôi khiến em

chú ý? Vì sao?

chúi, muốn,…

 Động từ: Ngộ nghĩnh,ngây thơ, đáng yêu  háohức, hăm hở

* Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò:

-Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức, giúp các em học bài tốt hơn

của trò

? Văn bản được viết theo thể loại nào?

? Những kỉ niệm của nhà văn trong tác

phẩm được diễn tả theo trình tự nào?

? Nhớ về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học,

nhân vật tôi có tâm trạng gì?

? Trên đường đến trường cùng mẹ, nhân

vật tôi cảm nhận điều gì?

?Thanh Tịnh đã sử dụng những biện pháp

nghệ thuật nổi bật nào để diễn tả tâm

trạng của nhân vật tôi?

? Cảm xúc của em về ngày đến trường

đầu tiên của mình?

- Đọc kĩ, soạn tiếp đoạn 2 và 3 của văn

bản theo các câu hỏi trong SGK

- Tự sự kếthợp miêu tả

và biểu cảm

- Từ hiện tại

mà nhớ về dĩvãng

- Nao nức,mơn man,tưng bừng,rộn rã

- Thấy lạ,thay đổi tronglòng

- Từ láy,động từ, sosánh

- Trả lời cánhân

Trang 6

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học.

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một vănbản tự sự quangòi bút Thanh Tịnh

- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựutrường đầu tiên trong đời

- Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tình, man mác của ThanhTịnh

- Trọng tâm: Tâm trạng bỡ ngỡ, hồi hộp của nhân vật “tôi”.

2.Kĩ năng:

- Đọc - hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân

3 Thái độ:

- Trân trọng những kỉ niệm đẹp về buổi tựu trường đầu tiên của mình

Trang 7

2 Kiểm tra bài cũ:

- Tóm tắt nội dung chính của truyện ngắn “Tôi đi học” Những kỉ niệm về buổi tựutrường đầu tiên được nhân vật tôi kể lại theo trình tự như thế nào? gồm mấy chặngchính?

3 Bài mới:

*Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:

- Mục tiêu: Dẫn dắt và tạo tâm thế học tập cho học sinh

- Phương pháp: Thuyết trình

Những kỉ niệm của tuổi học trò trong buổi tựu trường đầu tiên là những kỉ niệm thật trong sáng và đẹp đẽ Nó lưu giữ trong ta cái giây phút thiêng liêng khi ta bước qua ngưỡng cửa của gia đình để đến với một thế giới mới đầy hương sắc: trường học.Và phải chăng những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường ấy vẫn theo ta đi suốt cuộc đời để ta thành người hữu ích cho đất nước.

*Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản:

- Mục tiêu: Tâm trạng của nhân vật “tôi” khi đến trước sân trường; khi học trò xếphàng vào lớp và khi nghe gọi đến tên mình Hình ảnh những người lớn hiện lên trong

kí ức của nhân vật “tôi”

- Phương pháp: Vấn đáp, giảng giải

của trò

- Hướng dẫn phân tích theo các

chặng nhỏ

- GV gọi học sinh đọc đoạn 2

? Khi đã cùng mẹ đến trước trường

làng Mĩ Lí, chú bé đã nhìn thấy cảnh

tượng gì?

? Lúc này tâm trạng chú bé ra sao?

Phát hiện- giảithích

Phát phân tích

- Chơ vơ, vụng về, lúngtúng, ngập ngừng, e sợ

Trang 8

? Nhận xét cách tả và kể ở đây?

? Vậy ý kiến của em như thế nào về

tâm trạng đó của “tôi”?

? Tâm trạng nào của “tôi” buồn cười

nhất?

- Gọi học sinh đọc đoạn văn 4?

? Khi nghe ông đốc đọc bản danh

sách học sinh mới, “tôi” có tâm trạng

như thế nào?

? Lúc ấy “tôi” đã làm gì? Vì sao?

? Nhận xét cách miêu tả của tác giả?

( miêu tả tinh tế, so sánh hấp dẫn.)

? Có thể nói: chú bé này tinh thần

yếu đuối hay không?

- Gọi học sinh đọc đoạn cuối?

? Tâm trạng của “tôi” khi ngồi vào

chỗ và đón nhận tiết học đầu tiên như

thế nào?

? Hình ảnh con chim con ấy có phải

đơn thuần chỉ có ý nghĩa thực hay

không? Vì sao?

tinh tế và hay:

Chuyển biếnhợp quy luậttâm lý trẻ

- Tâm trạngcảm thấy chơ

vơ, vụng về,lúng túng;

muốn bướcnhanh mà toànthân cứ runrun, cứ dềnhdàng, chân cochân duỗi

- Nhận xét

- Đọc diễn cảmphần 3

- Hình ảnh conchim non: có ýnghĩa thực vàdụng ý nghệthuật, có ýnghĩa tượngtrưng

- Vừa khép lạibài văn và mở

ra một thế giới mới, một bầu

* Khi nghe gọi tên và rời tay mẹ vào lớp:

- Lúng túng càng lúng túnghơn

- Dúi đầu vào lòng mẹ nức

Trang 9

? Dòng chữ “tôi đi học” kết thúc

truyện có ý nghĩa gì?

? Nhận xét cách kết thúc ấy?

?Cho biết cảm nhận của em về thái

độ, cử chỉ của những người lớn đối

với các em bé lần đầu tiên đi học?

trời mới, mộtkhoảng khônggian, thời gianmới, một tâmtrạng, tình cảmmới, một giaiđoạn mới trongcuộc đời đứatrẻ

Phát hiện- suyluận

Phát hiện- nêugiá trị

b Những người lớn:

- Phụ huynh: chuẩn bị chuđáo cho con, lo lắng, hồihộp

- Ông đốc: từ tốn, baodung, giàu tình thương yêu

 Trách nhiệm, giàu tầmlòng đối với thế hệ tương

lai

*Hoạt động 3: Củng cố, dặn dò:

- Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức, giúp học sinh học bài tốt hơn

hiện-Suy luận

Khái quát

Trang 10

dòng suy nghĩ của nhân vật “ Tôi”.

- Học bài , xem trước: Cấp độ khái

quát của nghĩa từ ngữ

Đọc ghi nhớ

Đọc- suy trình bày

nghĩ-* Ghi nhớ: ( Học SGK

trang 9)

III Luyện tập:

- Cảm nghĩ về dòng cảmxúc của nhân vật “ Tôi”

- Thực hành so sánh, phân tích các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ

3 Kĩ năng: Xác định nghĩa của từ theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp

- Giáo viên: Bảng phụ.

III Các bước lên lớp:

Trang 11

- Mục tiêu: Tạo tâm thế và hứng thú học tập cho học sinh.

- Kĩ thuật: Động não - Thời gian: 2phút

- Ở lớp 7 ta học 2 mối quan hệ về nghĩa của từ: đó là từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Bài học hôm nay nói đến mối quan hệ khác về nghĩa của từ, đó là mối quan

hệ bao hàm hay còn gọi là “ cấp độ khái quát về nghĩa của từ”.

*Hoạt động 2: Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp.

- Mục tiêu: Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

? Trong vd trên nghĩa của từ động

vật rộng hay hẹp hơn nghĩa của các

từ: thú, chim, cá? Vì sao?

? Nghĩa của từ thú rộng hay hẹp hơn

nghĩa của các từ voi, hươu?

? Nghĩa của từ chim rộng hay hẹp

hơn nghĩa của từ tu hú, sáo?

? Nghĩa của từ cá rộng hay hẹp hơn

nghĩa của từ cá rô, cá thu? Vì sao?

? Nghĩa của từ thú, chim, cá rộng

hơn nghĩa của những từ nào, đồng

thời hẹp hơn nghĩa của từ nào?

Đọc ví dụ

Xác định từ cónghĩa rộng- từ

có nghĩa hẹp

Giải thích

Phát hiện- giảithích

Khái quát- kếtluận

I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:

1 Ví dụ

Trang 12

? Vậy nghĩa của một từ có thể là gì?

- Giáo viên đưa ra sơ đồ vòng tròn từ

sơ đồ ở SGV để học sinh thấy được

mối quan hệ bao hàm

thời là nghĩa hẹp khi nào?

- GV khái quát cho hs đọc phần

- Nghĩa hẹp: cây cam, cây lim, cỏ

gà, cỏ gấu, hoa lan, hoa cúc, hoa

huệ,

Quan sát

Khái quát- Kếtluận

* Từ ngữ nghĩa rộng:

- Nghĩa của nó bao hàmnghĩa của một số từ ngữkhác

Vd: Xe

* Từ ngữ nghĩa hẹp:

- Nghĩa của nó được bao

hàm bởi nghĩa của một từngữ khác

ví dụ: xe máy, xe ô tô, xexích lô…

2 Ghi nhớ: (SGK-10)

* Hoạt động 3: Luyện tập.

- Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức qua làm các bài tập

Trang 13

Tìm từnghĩa rộng

Tìm từnghĩa hẹp

b.kim loại: sắt, đồng, nhôm…

c.hoa quả: chanh, cam, xoài chuối… d.họ hàng: họ nội, họ ngoại, bác, chú, cô,dì…

Trang 14

- Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức, giúp học sinh học và làm bài tốt hơn.

- Phương pháp: Vấn đáp

của trò

* Bài tập củng cố:

- Cho các từ ngữ: sống, chết, tươi, xanh Hãy

đặt câu cho mỗi từ ngữ khi được dùng với nghĩa

rộng và nghĩa hẹp

- Giải thích sự khác nhau về phạm vi nghĩa của

các cặp từ ngữ sau: bàn- bàn gỗ; thuyền - thuyền

nan; chết – băng hà; cao – lênh khênh

Trang 15

- Đọc - hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản.

- Trình bày một văn bản (nói, viết) thống nhất về chủ đề

II Chuẩn bị của GV & HS:

- Giáo viên: Bảng phụ

III Các bước lên lớp:

1 Ổn định tổ chức: 8B:

2 Kiểm tra bài cũ: ko kiểm tra

3 Bài mới:

*Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.

- Mục tiêu: Tạo tâm thế và hứng thú học tập cho học sinh

- Kĩ thuật: Động não - Thời gian: 1phút

Giới thiệu bài:

Một văn bản bao giờ cũng đòi hỏi có sự thống nhất cao Vậy làm thế nào đểđạt được điều ấy? Ta sẽ tìm hiểu ở tiết học hôm nay

*Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm chủ đề của văn bản.

- Mục tiêu: Nắm khái niệm chủ đề văn bản

- Phương pháp: Vấn đáp

Hoạt động của thầy Hoạt động của

trò

- Hướng dẫn tìm hiểu chủ đề của

văn bản

- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc

văn bản “Tôi đi học” và nêu câu

hỏi thảo luận:

? Văn bản miêu tả những sự việc

đang xảy ra (hiện tại) hay đã xảy

ra (hồi tưởng, kỷ niệm)? Đó là

kỷ niệm nào?

? Tác giả viết văn bản này nhằm

mục đích gì?

- Giáo viên gọi đại diện nhóm

lần lượt trả lời câu hỏi trên

? Nội dung các em tìm hiểu

chính là chủ đề của văn bản Phát

biểu chủ đề của văn bản này?

? Vậy chủ đề của văn bản là gì?

Đọc văn bản

- Miêu tả những

sự việc đã xảy

ra, đó là nhữnghồi tưởng của tácgiả về ngày đầutiên đi học

- Phát biểu ýkiến và bộc lộcảm xúc củamình về một kỉniệm sâu sắc từthủa thiếu thời

Khái quát ýnghĩa

I Chủ đề của văn bản:

- Chủ đề là đối tượng, là vấn

đề chính mà văn bản biểu đạt

Trang 16

*Hoạt động 3: Tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của văn bản.

- Mục tiêu: Thấy được văn bản có tính thống nhất

? Căn cứ vào đâu em biết

văn bản “Tôi đi học” nói

lên những kỷ niệm của

tác giả về buổi tựu trường

đầu tiên?

- Văn bản Tôi đi học tập

trung hồi tưởng lại tâm

trạng hồi hộp,cảm giác bỡ

ngỡ của nhân vật tôi

trong buổi tựu trường đầu

tiên

? Hãy tìm các từ ngữ

chứng tỏ tâm trạng đó in

sâu trong lòng nhân vật

“tôi” suốt cuộc đời?

? Để tô đậm cảm giác bỡ

ngỡ, tâm trạng hồi hộp

của nhân vật tôi trong

buổi tựu trường ấy, tác

+ Tôi quên thế nào đượcnhững cảm giác trong sángấy

+ Hai quyển vở mới đang ởtrên tay tôi đã bắt đầu thấynặng

+ Tôi bặm tay ghì thậtchặt,nhưng một quyển vởcũng xẹch ra và chênh đầuchúi xuống đất

- Phát hiện

- Con đường quen đi lạilắm lần bỗng đổi khác, mớimẻ

- Ko lội qua sông thả diều

mà chuyển sang đi học thậtthiêng liêng, tự hào

- Ngôi trường cao ráo vàsạch sẽ hơn các nhà kháctrong làng khiến lòng tôiđâm ra lo sợ vẩn vơ

- Cảm giác ngỡ ngàng, lúngtúng khi xếp hàng vào lớphọc,

- Cảm giác bâng khuângkhi xa mẹ,

II.Tính thống nhất về chủ

đề của văn bản:

Trang 17

- Nội dung: mạch lạc; từngữ, chi tết( tập trung làm

đề khác

- Để viết hoặc hiểu mộtvăn bản, cần xác định chủ

đề được thể hiện ở nhan đề,

đề mục, trong quan hệ giữacác phần của văn bản vàcác từ ngữ then chốtthường lặp đi lặp lại

* Ghi nhớ.( 12)

*Hoạt động 4: Luyện tập.

- Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu nội dung đơn vị kiến thức đã học

Hoạt động của thầy Hoạt

động của trò

III – Luyện tập:

* Bài 1:

- Nhan đề văn bản: Rừng cọ quê tôi.

- Các đoạn: giới thiệu rừng cọ, tả cây cọ,tác dụng của cây cọ, tình cảm gắn bó vớicây cọ

- Trật tự sắp xếp ấy không nên thay đổi

* Bài 2: Ý b và d sẽ làm cho bài viết lạc đề.

* Bài 3: Nên bỏ câu c, h, viết lại câu b: con

đường quen thuộc mọi ngày dường nhưbỗng trở nên mới lạ

*Hoạt động 5: Củng cố, dặn dò

- Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu kiến thức, g

Hoạt động của thầy Hoạt Nội dung cần đạt

Trang 18

động của trò

- Chuẩn bị văn bản“Trong lòng mẹ”

- Thử viết đoạn văn nói lên cảm xúc của

mình khi buổi đầu tiên vào học lớp 8?

Trả lời

Lắng nghe

Ngày soạn: 22 8 2011

Ngày giảng: 8B:24 8 11

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ

- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khao khát tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhânvật

- Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ ,nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héotình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng

2.Kĩ năng:

- Bước đầu biết đọc hiểu một văn bản hồi kí

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự đểphân tích tác phẩm truyện

3.Thái độ:

- Có thái độ yêu thương, kính trọng mẹ của mình

- Học sinh: Bài soạn - Tìm đọc tập truyện “Những ngày thơ ấu”

- Phân tích tâm trạng nhân vật “tôi” trong văn bản Tôi đi học?

Trang 19

3 Bài mới:

- Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho học sinh

- Phương pháp: Thuyết trình,nêu vấn đề

- Kĩ thuật: Động não

- Thời gian: 2 phút

- Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có hoàn cảnh sống rất cơ cực nên ông rất thấm thía nỗi khổ của người nghèo Ông được coi là nhà văn của những người cùng khổ Viết về những nhân vật ấy, ông có niềm thương yêu sâu sắc, mãnh liệt Nhân vật chính Trong lòng mẹ cũng chính là một trong những hình ảnh của tuổi thơ ông

*Hoạt động 2: Tìm hiểu chung về văn bản:

- Mục tiêu: Học sinh nắm được tác giả,tác phẩm và xuất xứ đoạn trích

- Phương pháp: Vấn đáp tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ

của trò

- Học sinh đọc chú thích dấu sao

? Nêu những hiểu biết của em về nhà

văn Nguyên Hồng?

? Đoạn trích nằm ở vị trí nào trong

tác phẩm Những ngày thơ ấu?

? Xác định thể loại của văn bản?

Đọc

Trả lời câuhỏi

Phát hiện

Suy nghĩ trảlời

I.Tìm hiểu chung:

*Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu chi tiết văn bản

- Mục tiêu: Học sinh hiểu được bản chất nham hiểm, độc ác của bà cô trong cuộc đốithoại với người cháu

- Phương pháp: Vấn đáp, gợi tìm, thuyết trình, giảng bình

- Nhân vật: bà cô, béHồng,mẹ bé Hồng

- Bà cô, bé Hồng lànhân vật chính

- Vì được nói tớinhiều trong đoạntrích

II Đọc và tìm hiểu văn bản:

1.Đọc:

2.Phân tích:

a,Nhân vật bà cô:

Trang 20

văn này?

? Nhân vật bà cô trong cuộc trò

chuyện với chú bé Hồng được

cười như thế nào?

? Bà ta muốn gì khi nói rằng

mẹ chú đang “phát

tài” và ngân dài thật

ngọt hai tiếng “em

bé”?

? Câu nói đó có phản ánh đúng

bản chất của người cô không?

Vì sao?

? Qua cuộc đối thoại em thấy

nhân vật bà cô là người như thế

nào?

? Bà cô là đại diện cho những

hạng người nào trong XH cũ?

cố ý gieo rắc vào đầu

óc đứa cháu nhữnghoài nghi và khinhmiệt đối với người

mẹ của cháu và khoétsâu vào nỗi đau củađứa cháu vốn rấtnhạy cảm Câu nóikhông chỉ lộ rõ sự ác

ý mà còn chuyểnsang chiều hướngchâm chọc,nhục mạ

- Không.vì đó chỉ là

sự giả dối

Nhận xét

-Là hình ảnh mang ýnghĩa tố cáo hạngngười sống tànnhẫn,khô héo cả tìnhmáu mủ ruột rà trongXHTDNPK bấy giờ

* Hoạt động 4: Củng cố.

- Mục tiêu: Học sinh nắm được bản chất của người cô trong cuộc đối thoại với chú

bé Hồng

- Phương pháp: Vấn đáp,khái quát hoá

- Kĩ thuật : Động não- Thời gian : 4 phút

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt

? Em tiếp thu được những

gì sau tiết học?

Học sinh khái quát -Tác giả, tác phẩm, hình

ảnh nhân vật người cô

* Hoạt động 5: Hướng dẫn học bài ở nhà

Trang 21

- Mục tiêu: giúp học sinh học bài và chuẩn bị bài tốt hơn.

- Phương pháp: Thuyết trình , nêu vấn đề

- Kĩ thuật: Động não

- Gv định hướng nội dung

- Cốt truyện,nhân vật,sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ.- Ngôn ngữ truyện thểhiện niềm khao khát tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật

- Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héotình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng

2.Kĩ năng:

- Bước đầu biết đọc hiểu một văn bản hồi kí

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự đểphân tích tác phẩm truyện

3.Thái độ:

- Có thái độ yêu thương,kính trọng mẹ của mình

- Học sinh: Bài soạn - Tìm đọc tập truyện “Những ngày thơ ấu”

- Phân tích nét mặt, cử chỉ, giọng nói của bà cô trong cuộc đối thoại với chú béHồng.Qua đó em thấy bà cô là người như thế nào?

-Kiểm ra vở soạn : 2 em

Trang 22

3 Bài mới:

Trang 23

-Mục tiêu: Tạo tâm thế, định hướng chú ý cho học sinh

-Phương pháp: Thuyết trình,nêu vấn đề

-Kĩ thuật: Động não -Thời gian: 2 phút

23

Nông Việt Dũng – Trường THCS Như Cố - Chợ Mới – Bắc Kạn

? Khi nghe những lời giả dối,thâm

độc ,xúc phạm của người cô đối với

mẹ mình,diễn biến tâm trạng chú bé

Hồng ra sao? (tìm những từ ngữ,chi

tiết diễn tả tâm trạng của chú bé)

? Theo em ,đó là tâm trạng như thế

nào?

? Vì sao những lời lẽ của bà ta

khiến lòng chú thắt lại,nước mắt

ròng ròng ?

? Khi nào thì tâm trạng đau đớn,uất

ức của chú bé lên đến cực điểm?

? Nguyên Hồng đã bộc lộ lòng căm

tức tột cùng đó bằng những chi tiết

nào?

? Qua diễn biến tâm trạng đó,em

thấy tình cảm của chú bé Hồng với

mẹ như thế nào?

? Với tình yêu thương mẹ sâu

sắc,lại phải sống xa mẹ.vậy khi gặp

mẹ,được ở trong lòng mẹ thì tâm

trạng của chú bé như thế nào?

- Gv gọi 1 em đọc đoạn văn 2

? Chiều tan học về,thấy một bóng

người ngồi trên xe kéo giống mẹ,

chú bé Hồng đã làm gì?

? Nếu người ngồi trên xe đó không

phải là mẹ chú bé thì chuyện gì sẽ

xảy ra?

? Em cảm nhận được điều gì qua

câu văn “Và cái lầm đó ngã gục

giữa sa mạc”?Biện pháp nghệ thuật

nào đã được sử dụng ở đây?

? Khi được ngồi lên xe cùng mẹ thì

chú bé “oà lên rồi cứ thế nức

nở”.Em cảm nhận gì về tâm trạng

chú bé Hồng lúc này?

Gv: Biết bao đau khổ ,tủi hờn ,

mong nhớ dồn nén lại trong lòng

chú bé bấy lâu nay đã oà vỡ Người

đọc không ai là không ngậm ngùi ,

thương cảm và rơi nước mắt

? Cảm giác sung sướng đến cực

điểm của đứa con khi ở trong lòng

mẹ được Nguyên Hồng diễn ta như

thế nào?

- Gv giảng bình: Đó là hình ảnh về

một thế giới đang bừng nở ,hồi sinh,

một thế giới dịu dàng kỉ niệm và ăm

ắp tình mẫu tử.Chú bé Hồng được

gặp mẹ như mụ mị, như mê man

trong hương vị ngọt ngào của tình

mẫu tử.Trong con mắt của chú

bé,gương mặt của người mẹ “không

còm cõi ,xơ xác” như người cô nói

mà vẫn “tươi sáng với đôi mắt trong

và nước da mịn,làm nổi bật mầu

hồng của hai gò má”.Chú bé cảm

thấy ngây ngất ,sung sướng khi

được nằm trong lòng mẹ “tôi thấy

những cảm giác ấm áp thơm tho

lạ thường”

Chú bé Hồng bồng bềnh trôi trong

cảm giác vui sướng ,rạo rực,không

mảy may nghĩ ngợi gì.Những lời

cay độc của người cô,những tủi cực

vừa qua bị chìm đi giữa dòng cảm

xúc miên man ấy

Có thể nói đoạn trích Trong lòng

mẹ ,đặc biệt là đoạn cuối này là bài

ca chân thành và cảm động về tình

mẫu tử thiêng liêng ,bất diệt

? Từ đoạn văn trên,em biết được

những gì về quan điểm của nhà văn

- Nước mắt ròng

xuống,chan hoà,đầm đìa ở cằm và

ở cổ

-Cười dài trongtiếng khóc

-Cổ họng nghẹn ứ,khóc không ratiếng

*Sự mỉa mai, nhục

mạ của bà cô đãtrắng trợn phơibày thì lòng đauđớn , phẫn uất củachú bé không cònnén nổi

* Khi người cô cứtươi cười kể vềtình cảnh tộinghiệp của mẹmình

* “Giá những cổtục đã đàyđoạ nát vụnmới thôi”

* Rất hiểu mẹ,luônthương yêu vàkính trọng mẹ

-Đuổi theo, gọi bốirối

-Là trò cười cho lũbạn

-Thẹn,tủi cực

*Nỗi niềm khaokhát được gặp mẹđến cháy bỏng của

bé Hồng.(khaokhát tình mẹ).Cậu

bé Hồng khao kháttình mẹ giống nhưngười bộ hànhkhát khao nướcđến kiệt sức giữa

sa mạc

*Hs chú ý các chitiết: thở hồnghộc ,trán đẫm mồhôi,chân ríu lại

* Học sinh đọcđoạn văn từ: Mẹtôi lấy vạt áonâu đến hết

* Quan điểm tiến

bộ của nhà văn vềphụ nữ và trẻem:Thông cảm vớinhững đau khổ vànhững khát vọnghạnh phúc thầmkín của người phụnữ.Nhà văn bênhvực người phụ nữkhi goá chồng đãphải sợ hãi vì đãchót đi bước nữa

và lén nút sinh conkhi chưa đoạn tangchồng

Nguyên Hồngkhông chỉ là nhàvăn của phụ nữ màcòn là nhà văn của

Ông đã viết rấtchân thực và cảmđộng về trẻ emnghèo với nhữngnỗi đau trong tráitim nhạy cảm dễtổn thương củatuổi thơ và nhữngnét đẹp trongsáng,thơ ngâytrong những tâmhồn non trẻ.Chính

vì vậy mà có nhànghiên cứu vănhọc đã nhận định

II Đọc và tìm hiểu văn bản.

Đáng thương,tội nghiệp

* Tâm trạng bé Hồng trong cuộctrò chuyện với người cô

-Đau đớn, uất ức vì sự xúc phạmcủa bà cô đối với mẹ mình

*Tâm trạng bé Hồng khi gặp mẹ

-Chú bé Hồng hạnh phúc,sungsướng khi gặp mẹ và được ngồitrong lòng mẹ

* Hoạt động 2: Đọc và tìm hiểu tiếp đoạn trích.

- Mục tiêu: Giúp học sinh thấy được diễn biến tâm trạng bé Hồng trong cuộc trò chuyện vớingười cô và niềm hạnh phúc sung sướng của em khi được gặp mẹ ,ngồi trong lòng mẹ.Qua

đó rút ra đặc điểm văn của Nguyên Hồng

- Phương pháp: Vấn đáp,phát hiện,giảng bình

- Kĩ thuật : Động não

Trang 24

Ngữ Văn 8

*Hoạt động 3: Khái quát kiến thức:

-Mục tiêu: Học sinh nắm được nội dung tư tưởng của đoạn trích.Những nét nghệ thuật

tiêu biểu trong sáng tác của Nguyên Hồng

-Phương pháp: Vấn đáp ,khái quát hoá

văn của Nguyên Hồng?

?Qua văn bản trích giảng

,em hiểu thế nào là hồi kí?

Hs phát biểu cảm nhận củariêng mình

-Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế ,sâu sắc

*Ghi nhớ: (SGK)

*Hoạt động 4: Củng cố,dặn dò:

-Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức.Học sinh học bài và chuẩn bị bài tiếp theo

-Phương pháp: Thuyết trình,nêu vấn đề

-Kĩ thuật: Động não

-Thời gian : 2phút

- Gv định hướng nội dung cho học sinh:

- Học kĩ bài-Xem trước : Trường từ vựng

nào?

ròng ròng ?

nào?

xảy ra?

thế nào?

lạ thường”

xúc miên man ấy

ở cổ

-Thẹn,tủi cực

sa mạc

vì vậy mà có nhànghiên cứu vănhọc đã nhận định

Trang 25

- Hiểu được thế nào là trường từ vựng, biết xác lập các trường từ vựng đơn giản.

- Bước đầu hiểu được mối quan hệ giữa trường từ vựng với các hiện tượng ngôn

ngữ đã học như đồng nghĩa, trái nghĩa, ẩn dụ, hoán dụ

2.Kĩ năng:

-Tập hợp các từ có chung nét nghĩa vào cùng một trường từ vựng

-Vận dụng kiến thức về trường từ vựng để đọc ,hiểu và tạo lập văn bản

3.Thái độ:

-Có ý thức sử dụng các từ cùng trường từ vựng để nâng cao hiệu quả diễn đạt

II

Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

Giáo viên: Một vài ví dụ trên bảng phụ về trường từ vựng

Học sinh: Bài soạn

III.Các hoạt động dạy và học:

1 Ổn định: 8A: .8B:

2 Kiểm tra bài cũ: Nêu cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ.BT chép

3 Bài mới:

-Mục tiêu: Định hướng,tạo tâm thế cho học sinh

-Phương pháp: Thuyết trình

-Kĩ thuật:

-Thời gian: 2 phút

Giới thiệu bài:

- Vốn từ ngữ Việt Nam ta rất đa dạng, phong phú, trong ấy có một số từ có nét

nghĩa chung nào đó Những từ ấy được gọi là gì? Ta tìm hiểu ở tiết học hôm nay

*Hoạt động 2: Tìm hiểu về trường từ vựng

-Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu thế nào là trường từ vựng và những điều cần lưu ý

-Phương pháp: Vấn đáp

-GV gọi học sinh đọc đoạn văn

nào?

ròng ròng ?

nào?

xảy ra?

thế nào?

lạ thường”

xúc miên man ấy

ở cổ

-Thẹn,tủi cực

sa mạc

vì vậy mà có nhànghiên cứu vănhọc đã nhận địnhrằng “NguyênHồng là nhà văncủa phụ nữ và nhi

Trang 26

tượng là người, ?động vật hay sự

vật? tại sao em biết được điều

?Giáo viên cho ví dụ, bài tập

nhanh: nhóm từ: cao, thấp, gầy,

béo, lêu nghêu… Nếu dùng nhóm

từ này miêu tả người thì trường

trường từ vựng trong thơ, văn và

trong cuộc sống hằng ngày? Cho

-Có.Vì một trường

từ vựng có thể baogồm nhiều trường

từ vựng nhỏ hơn

VD: ngọt

-Làm tăng thêmtính nghệ thuật củangôn từ và khảnăng diễn đạt

*Hs đọc phần lưu ý

2 Ghi nhớ (SGK)

Trường từ vựng là tậphợp của những từ có ítnhất một nét chung vềnghĩa

Ví dụ: Hoạt động của tay:nắm, cầm, sờ…

*Lưu ý: (SGK)

*Hoạt động 3: Luyện tập.

-Mục tiêu: Học sinh biết xác định từ ngữ thuộc trường từ vựng,xác định từ trung tâm của

một nhóm từ thuộc một trường từ vựng.Biết phân tích hiệu quả của việc chuyển trường

từ vựng,xác định các trường từ vựng khác nhau của một từ

Trang 27

c,Hoạt động của chând,Trạng thái tâm lýe,Tính cách

Bài 5:

Từ lưới:

a,Trường dụng cụ đánh bắt thủy sản:lưới, nơm, vó, câu

b,Trường đồ dùng cho chiến sĩ: lưới(b40), võng, bạt…

c,Trường các hoạt đống săn bắt củacon người: lưới, bẫy

Bài 6:

Tác giả chuyển các từ in đậm từtrường từ vựng nông nghiệp sangtrường từ vựng quân sự

*Hoạt động 4: Củng cố,dặn dò:

-Mục tiêu: Giáo viên khắc sâu kiến thức.Giúp học sinh học và làm bài tốt hơn

-Phương pháp: Thuyết trình ,vấn đáp -Kĩ thuật:

?Bài học hôm nay cần nhớ những gì?

-Học sinh học bài và làm bài tập

Trang 28

-Có thái độ học tập tích cực để viết được những bài văn có bố cục rõ ràng.

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

-Giáo viên: Bảng phụ- một số đoạn văn

-Học sinh: đọc lại văn bản Trong lòng mẹ, bài trường từ vựng

1 Ổn định: 8A: 8B:

2.Kiểm tra bài cũ: Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi nào? Chủ đề là gì?

3 Bài mới:

-Mục tiêu:Định hướng ,tạo tâm thế cho học sinh

-Phương pháp: Thuyết trình,vấn đáp

Giáo viên giới thiệu vào bài

*Hoạt động 2:Tìm hiểu bố cục của văn bản.

-Mục tiêu:Học sinh hiểu khái niệm bố cục văn bản.Các nhiệmvụ từng phần của văn bản

và mối quan hệ giữa các phần trong văn bản.Học sinh biết cách sắp xếp nội dung từngphần trong văn bản

Trang 29

-GVGọi học sinh đọc văn bản ở

phần I?

?Văn bản đó chia làm mấy phần?

?Cho biết nhiệm vụ của từng phần

trong văn bản?

?Mối quan hệ giữa các phần trong

văn bản là gì?

?Từ phân tích trên, cho biết: bố

cục của văn bản? Nhiệm vụ của

từng phần là gì?

?Các phần của văn bản quan hệ

với nhau như thế nào?

?Khi tả người, con vật, phong

cảnh… em sẽ lần lượt miêu tả theo

trình tự nào? Kể trình tự thường

gặp mà em biết?

?Phần thân bài văn bản “Người

thầy, đạo cao đức trọng” có cách

sắp xếp trình tự các sự việc như

thế nào?

? Từ sự phân tích trên, cho biết

cách sắp xếp các sự việc ở phần

thân bài tùy thuộc vào yếu tố nào?

?Các ý trong phần thân bài được

cổ tục đã đày đoạ mẹmình của cậu bế Hồngkhi nghe bà cô cố tìnhbịa chuyện nói xấu mẹem

-Niềm vui sướng cực độcủa cậu bé Hồng khiđược ở trong lòng mẹ

*Thứ tự không gian(tảphong cảnh),chỉnh thể-bộ phận(tả người,convật),hoặc tình cảm,cảmxúc(tả người)

*-Các sự việc nói về Chuvăn An là người tài cao

-Các sự việc nói về Chu

-Là sự tổ chức các đoạnvăn để thể hiện chủ đề

II Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản:

-Trình bày theo thứ tựthời gian,không gian

-Trình bày theo sự pháttriển của sự việc

-Trình bày theo mạch suyluận

Trang 30

văn An là người đạođức,được học trò kínhtrọng.

Học sinh thảo luận nhóm,đại diện trả lời

Đọc ghi nhớ ý 3

*Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh luyện tập.

-Mục tiêu: Củng cố kiến thức qua các bài tập

-Phương pháp: Vấn đáp,gợi tìm

-Kĩ thuật:Khăn phủ bàn

?Phân tích cách trình bày ý trong 2

đoạn trích a ,b?

-Gv gợi ý học sinh làm bài tập 2

Sự đau đớn ,phẫn uất trước những

lời xúc phạm của bà cô đối với mẹ

Trang 31

? Bố cục của văn bản là gi?

-Nắm được cốt truyện,nhân vật,sự kiện trong đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”

- Qua đoạn trích thấy được bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ xã hội đương thời vàtình cảnh đau thương của người nông dân cùng khổ trong xã hội ấy; cảm nhận đượccái quy luật của hiện thực; có áp bức có đấu tranh; thấy được vẻ đẹp tâm hồn và sứcsống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân

- Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện,miêu tả,kể chuyện và xâydựng nhân vật

Trang 32

Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

- Giáo viên: Chân dung tác giả - một số tranh minh họa

1.Ổn định: 8A: 8B:

Phân tích diễn biến tâm trạng của bé Hồng trong đoạn trích “Trong lòng mẹ” của

nhà văn Nguyên Hồng

3.Bài mới:

-Mục tiêu: Định hướng,tạo tâm thế cho học sinh

-Phương pháp: Thuyết trình

-Kĩ thuật:

*Vào bài: Ngô Tất Tố là một trong

những nhà văn xuất sắc nhất của

trào lưu văn học hiện thực trước

CM Có thể gọi Ngô Tất Tố là “nhà

văn của nông dân”gần như chuyên

viết về nông thôn và đặc biệt thành

công ở đề tài này.Tắt đèn là tác

phẩm tiêu biểu trong sự nghiệp văn

học của Ngô Tất Tố,đồng thời là

tác phẩm tiêu biểu nhất của trào

lưu văn học hiện thực trước cách

Trang 33

-Mục tiêu: Nắm được những nét khái quát nhất về tác giả Ngô Tất Tố và tác phẩm Tắtđèn.

-Phương pháp: Thuyết trình ,vấn đáp

?Khái quát vài nét chính

*Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết văn bản.

-Mục tiêu: Học sinh thấy được bộ mặt tàn ác ,bất nhân của chế độ xã hộ đương thời

và tình cảnh đau thương của những người nông dân cùng khổ trong xã hội ấy;cảmnhận được cái quy luật của hiện thực: có áp bức,có đấu tranh;thấy được vẻ đẹp tâmhồn và sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân

Thấy được những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả

-Phương pháp: Vấn đáp, gợi tìm ,phân tích

-Kĩ thuật : Khăn phủ bàn

Hướng dẫn đọc- tìm hiểu đoạn

-Thuế thân : Là thuế đánh vào từng

người dân.Đây là một loại thuế dã

man,quái gở,một di tích trung cổ

-Đinh: Là người đàn ông thuộc lứa

tuổi phải đóng thuế thân và đi lính

thời phong kiến

-Lính: Chỉ những người trong quân

đội thời đế quốc,phong kiến.Đi

II Đọc-Tìm hiểu văn bản:

1.Đọc,tìm hiểu chúthích :

a,Đọcb,Chú thích

2.Tìm hiểu văn bản:

Trang 34

?Qua đoạn trích em thấy tình cảnh

của chị Dậu như thế nào?

-Gv diễn giải thêm

?Mục đích duy nhất của chị lúc này

là gì?

?Tên người nhà lí trưởng và tên cai

lệ“sầm sập tiến vào „ nhà chị Dậu

giữa lúc gia đình chị Dậu đang làm

với chồng chị Dậu?(chú ý vào lời

nói và cử chỉ ,hành động của tên

cai lệ)

?Nhận xét về lời nói của cai lệ?

?Em thấy cử chỉ,hành động của

hắn ra sao?

?Trong đoạn trích, tên cai lệ hiện

ra là con người như thế nào?

?Qua nhân vật cai lệ,em biết được

điều gì về xã hội thực dân phong

kiến?

?Qua đoạn trích này ,em hình dung

được những gì về diễn biến tâm lí

của chị Dậu?

-Lúc sáng,sao chị Dậu không lo

ngay việc anh dậu đi trốn?

-Khi hai tên tay sai đến,chị ở trong

một tình thế như thế nào?

Gv: Trước mắt chị là sự sống chết

của chồng,vận mạng của anh Dậu

là ở trong tay chị.Và chính trong

tình huống hiểm nghèo này đã làm

lộ rõ vẻ đẹp tâm hồn và sức sống

tiềm tàng ở chị

-Ban đầu chị làm gì?Vì sao chị cố

Cứu anh Dậu

Chuẩn bị ăn AnhDậu nhịn “suông từsáng hôm qua tớigiờ”

Xem chú thíchHắn từ huyện vềĐông Xá để giúp lítrưởng tróc thuế

Bắt trói anh Dậu giải

ra đình

* Lời nói: quát, thét,mắng, hầm hè  thôlỗ

-Vì chị quá thươngchồng từ sáng hômqua chưa được ăn gì

a,Tình thế của gia đìnhchị Dậu:

- Thê thảm, đáng thương

và nguy cấp

b Nhân vật tên cai lệ:

-Cai lệ là kẻ hung dữ,độc ác, tàn nhẫn, tángtận lương tâm

c Nhân vật chị Dậu:

Trang 35

thiết tha van xin chúng ?

?Khi tên cai lệ đáp lại những lời

van xin thống thiết đó của chị bằng

hành động tàn ác ,đểu giả thì chị đã

làm gì?(liều mạng cự lại)

-Thoạt tiên chị cự lại bằng

lí“Chồng tôi đau ốm „Cách xưng

hô thay đổi(tôi-ông)

-Sự tàn bạo của kẻ ác đã khiến chị

chống trả một cách quyết liệt“Mày

trói ngay chồng bà đi,bà cho mày

xem „(bà –mày)

?Cách xưng hô đó của chị thể hiện

điều gì?(sự căm giận và khinh bỉ

cao độ ở chị.Chị đã bật dậy chống

trả với một sức mạnh ghê gớm,bất

ngờ).Lần này chị không đấu lí mà

quyết ra tay đấu lực với chúng

?Cảnh chị Dậu vùng lên trừng trị lũ

tay sai được tác giả tả như thế nào?

?Đúng như nhà nghiên cứu phê

bình văn học Vũ Ngọc Phan nhận

xét trong cuốn Nhà văn hiện

thực“Cái đoạn chị Dậu đánh nhau

với tên cai lệ là một đoạn tuyệt

khéo „.Vậy theo em“tuyệt khéo „ở

chỗ nào?

-Từ ngữ đều là lời ăn tiếng nói

hằng ngày của người dân miền

Bắc

-Giọng văn pha chút hài hước của

tác giả làm nổi bật sức mạnh ghê

gớm của chị và sự thảm bại của hai

tên tay sai

?Vì sao chị Dậu có đủ dũng khí để

quật ngã 2 tên đàn ông độc ác, tàn

nhẫn ấy?

-Chị Dậu đứng trướcmột tình thế hiểmnghèo

+ Đánh trả

- Xưng hô:

tôi_ông

 Bà_mày: thay đổi

 Không cúi đầuvan xin  đĩnh đạcngang hàng  tư thế

đè bẹp đối phương

Miêu tả tỉ mỉ, quansát tinh tế, ngôn ngữ

tự nhiên, so sánh độcđáo

Phát hiện

Phát hiện- nhận xét

Trang 36

-Đoạn trích làm toát lên một cách

sinh động chân lí cuộc sống“Con

giun xéo lắm cũng quằn „“Tức

nước vỡ bờ „-có áp bức ,có đấu

tranh

-Đoạn trích nổi lên một hình tượng

đẹp đẽ về người phụ nữ nông dân

Việt Nam:Chị Dậu sống triền miên

trong bùn lầy tăm tối nhưng tâm

hồn của chị lại rất cao đẹp,yêu

thương chồng con hết mực;đảm

đang ,tháo vát;thông minh sắc

sảo;tinh tế,dịu dàng nhưng cũng rất

cứng cỏi và tiềm ẩn một sức sống

mãnh liệt.Đúng như nhà văn

Nguyễn Tuân đã viết khi đọc Tắt

đèn:“Trên cái tối giời,tối đất của

đồng lúa nngày xưa,thấy sừng sững

cái chân dung lạc quan của chị

Dậu „

?Qua đoạn trích“Tức nước vỡ bờ

„em thấy rõ tính cách của nhân vật

chị Dậu như thế nào?

Trình bày ý kiến- lígiải

Nhận xét

-Chị Dậu là một phụ nữgiàu tình thương,đầydũng khí ,hiên ngang bấtkhuất chống lại cườngquyền ,bạo lực

*Hoạt động 4:Hướng dẫn tổng kết, luyện tập:

-Mục tiêu:Mở rộng kiến thức,rèn luyện cách đọc diễn cảm có phân vai

nghệ thuật của đoạn trích?

?Nhà văn Nguyễn Tuân

Khái quátNhận xét

III.Tổng kết:

1.Nội dung: (SGK)2.Nghệ thuật:

-Khắc hoạ nhân vật rõ nét-Ngòi bút miêu tả linh hoạt,sống động

-Ngôn ngữ miêu tả,ngôn ngữ đối thoại của nhân vật

Trang 37

cho rằng,với tác phẩm Tắt

đèn,Ngôm Tất Tố đã“xui

người nông dân nổi loạn

„.Em hiểu thế nào về nhận

-Học bài và xem trước

“Xây dựng đoạn trong văn

bản”

Ngày soạn: 4 9 2010

Ngày giảng: 8A:6 9 2010

8B:8 9 2010

Tiết 10 XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

-Có ý thức thái độ biết viết và trình bày đoạn văn theo chủ đề

II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

-GV: Giáo án

- HS: Đọc lại văn bản “tức nước vỡ bờ”

Trang 38

III- Các hoạt động dạy và học:

1 Ổn định lớp: 8A: 8B:

- Bố cục của văn bản là gì? Gồm những phần nào?

- Nêu nhiệm vụ của các phần trong văn bản và cách sắp xếp nội dung

*Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm đoạn văn,từ ngữ và câu trong đoạn văn.

-Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu thế nào là đoạn văn ,từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn.Biết cách trình bày nội dung đoạn văn

?Văn bản trên gồm mấy ý?

?Mỗi ý được viết thành mấy đoạn

văn? Nội dung các ý như thế nào?

?Em thường dựa vào dấu hiệu hình

thức nào để nhận biết đoạn văn?

?Vậy theo em, đoạn văn là gì?

- Giáo viên chốt lại: đoạn văn là đơn

vị trên câu, có vai trò quan trọng

trong việc tạo lập văn bản

-Yêu cầu học sinh đọc thầm đoạn

văn 1 trong phần I?

?Tìm các từ ngữ có tác dụng duy trì

đối tượng trong đoạn văn?

-Gọi học sinh đọc đoạn văn 2?

Đọc văn bản sgk

Phát hiệnKhái quát nộidung từng đoạnTìm dấu hiệu nhận biếtKhái quát

Đọc phần 1

Phát hiện

I Thế nào là đoạn văn?

- Là đơn vị trực tiếp tạovăn bản

- Về hình thức: Viết hoalùi đầu dòng và có dấuchấm xuống dòng

- Về nội dung: Thườngdiễn đạt một ý tươngđối hoàn chỉnh

II.Từ ngữ và câu trong đoạn văn:

1.Từ ngữ chủ đề và câu chủ

đề của đoạn văn:

Trang 39

?Tìm từ ngữ chủ đề?

?Ý nghĩa khái quát bao trùm cả đoạn

văn là gì?

?Câu nào trong đoạn văn chứa đựng

ý khái quát ấy? vì sao?

- Câu chứa đựng khái quát của đoạn

văn gọi là câu chủ đề Em có nhận

xét gì về câu chủ đề? (về nội dung,

hình thức, vị trí)

?Vậy từ sự phân tích trên, em hãy

cho biết: từ ngữ chủ đề và câu chủ đề

là gì? Vai trò?

-Dựa vào đoạn văn 1 mục I trả lời

câu hỏi:

?Đoạn văn 1 có câu chủ đề không?

?Ý đoạn văn được triển khai theo

- Học sinh đọc đoạn văn trang 35

?Đoạn văn có câu chủ đề không?

nằm ở vị trí nào?

?Nội dung của đoạn này được trình

bày theo trình tự nào?

?Vậy có mấy cách trình bày nội

dung trong đoạn văn?

Khái quát- gọi hs đọc phần ghi nhớ

Đọc đoạn 2

Phát hiện- suy luận-Ngô Tất Tố,ông ,học giả,nhà báo ,nhà văn(các câu trong đoạn đều thuyết minh cho đối tượngnày)

-Đoạn 2:Tắt đèn,tác phẩm ,nhà văn ,tác giả

Phát hiện – giải thíchKhái quát

Đọc ghi nhớ

-Từ ngữ chủ đề: Là các từngữ được dùng làm đề mụchoặc các từ ngữ được lặp lạinhiều lần, nhằm duy trì đốitượng biểu đạt

- Câu chủ đề: Mang nội dungkhái quát, lời lẽ ngắn gọn,thường đủ 2 thành phần: chủngữ_vị ngữ

- Đứng ở đầu hoặc cuối đoạn

2 Cách trình bày nội dungđoạn văn:

- Các câu trong đoạn văn cónhiệm vụ triển khái và làmsáng tỏ chủ đề

- Các cách trình bày nội dungđoạn văn:

+Song hành

+ Diễn dịch

+ Quy nạp

Trang 40

* Ghi nhớ: ( SGK)

*Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập:

-Mục tiêu: Củng cố kiến thức qua các bài tập

-Phương pháp: Vấn đáp,giảng giải

+Đoạn 1: Thầy đồ “vốnlười”

+Đoạn 2: Thầy đồ gàn

*Bài 2:

a) Đoạn diễn dịch:Câu chủ

đề ở đầu câu.Hai câu sau là

cụ thể hoá nhận định kháiquát ấy

b) Đoạn song hành:Các ýtồn tại ngang nhau.c) Đoạnsong hành

?Đoạn văn là gì? Một văn

Định dạng
Số trang	420
Dung lượng	5,15 MB

Giáo án Ngữ Văn 8 (chuẩn KTKN từng hoạt động)

KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM

ÔN TẬP TRUYỆN KÝ VIỆT NAM